દિવ્યાવદાન · અધ્યાય 7

ઇતિ॥
050.019. તતો ભગવતા તસ્ય મહાજનકાયસ્ય તથાવિધા ધર્મદેશના કૃતા, યાં શ્રુત્વા અનેકૈઃ પ્રાણિશતસહસ્રૈર્મહાન્ વિશેષો ઽધિગતઃ।
050.021. કૈશ્ચિચ્છ્રાવકબોધૌ ચિત્તાન્યુત્પાદિતાનિ, કૈશ્ચિત્ પ્રત્યેકબોધૌ, કૈશ્ચિદનુત્તરાયાં સમ્યક્સમ્બોધૌ, કૈશ્ચિન્મૂર્ધાગતાનિ, કૈશ્ચિન્મૂર્ધાનઃ, કૈશ્ચિદુષ્ણગતાન્યાસાદિતાનિ, કૈશ્ચિત્ સત્યાનુલોમાઃ ક્ષાન્તયઃ, કૈશ્ચિત્સ્રોતાઅપત્તિફલં સાક્ષાત્કૃતમ્, કૈશ્ચિત્ સકૃદાગમિફલમ્, કૈશ્ચિત્ સર્વક્લેશપ્રહાણાદર્હત્ત્વં સાક્ષાત્કૃતમ્।
050.023. યદ્ભૂયસા બુદ્ધનિંના ધર્મપ્રવણાઃ સંઘપ્રાગ્ભારા વ્યવસ્થાપિતાઃ॥
050.025. અથ અનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિર્ભગવન્તમિદમવોચત્--યદિ ભગવાનનુજાનીયાત્, અત્ર મહં પ્રજ્ઞાયેયમ્।
050.026. અનુજાનામિ ગૃહપતે, પ્રજ્ઞાપયિતવ્યમ્।
050.026. તતો ઽનાથપિણ્ડદેન ગૃહપતિના મહઃ પ્રજ્ઞાપિતઃ।
050.027. તોયિકામહ ઇતિ સંજ્ઞા સંવૃત્તા॥
050.028. ઇદમવોચદ્ભગવાન્।
050.028. આત્તમનસસ્ તે ભિક્ષવો ભગવતો ભાષિતમભ્યનન્દન્॥
050.029. ઇતિ શ્રીદિવ્યાવદાને ઇન્દ્રનામબ્રાહ્મણાવદાનં ષષ્ઠમ્॥
********** અવદાન 7 **********
051.001. દિવ્7 નગરાવલમ્બિકાવદાનમ્।
051.002. અથ ભગવાન્ કોશલેષુ જનપદેષુ ચારિકાં ચરઞ્ શ્રાવસ્તીમનુપ્રાપ્તઃ।
051.002. શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડદસ્યારામે।
051.003. અશ્રૌષીદનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિહ્--ભગવાન્ કોશલેષુ જનપદેષુ ચારિકાં ચરઞ્ શ્રાવસ્તીમનુપ્રાપ્તઃ।
051.004. શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડદસ્યારામ્ ઇતિ।
051.005. શ્રુત્વા ચ પુનર્યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
051.005. ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે નિષણ્ણઃ।
051.006. એકાન્તનિષણ્ણમનાથપિણ્ડદં ગૃહપતિં ભગવાન્ ધર્મ્યયા કથયા સંદર્શયતિ સમાદાપયતિ સમુત્તેજયતિ સંપ્રહર્ષયતિ।
051.007. અનેકપર્યાયેણ ધર્મ્યયા કથયા સંદર્શ્ય સમાદાપ્ય સમુત્તેજ્ય સંપ્રહર્ષ્ય તૂષ્ણીમ્।
051.008. અનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિહ્ ઉત્થાયાસનાદેકાંસમુત્તરાસંગં કૃત્વા યેન ભગવાંસ્તેનાઞ્જલિં પ્રણમ્ય ભગવન્તમિદમવોચત્--અધિવાસયતુ મે ભગવાઞ્ શ્વો ઽન્તર્ગૃહે ભુક્તેન સાર્ધં ભિક્ષુસંઘેન ઇતિ।
051.010. અધિવાસયતિ ભગવાનનાથપિણ્ડદસ્ય ગૃહપતેસ્તૂષ્ણીભાવેન।
051.011. અનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિર્ભગવતસ્તૂષ્ણીભાવેનાધિવાસનાં વિદિત્વા ભગવતો ભાષિતમભિનન્દ્યાનુમોદ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા ભગવતો ઽન્તિકાત્ પ્રક્રાન્તો યેન સ્વનિવેશનં તેનોપસંક્રાન્તઃ।
051.013. ઉપસંક્રમ્ય દૌવારિકં પુરુષમામન્ત્રયતે--ન તાવદ્ભોઃ પુરુષ તીર્થ્યાનાં પ્રવેશો દાતવ્યો યાવદ્ બુદ્ધપ્રમુખેન ભિક્ષુસંઘેન ભુક્તં ભવતિ।
051.014. તતઃ પશ્ચાદહં તીર્થ્યાનાં દાસ્યામીતિ।
051.015. એવમાર્યેતિ દૌવારિકઃ પુરુષો ઽનાથપિણ્ડદસ્ય ગૃહપતેઃ પ્રત્યશ્રૌષીત્।
051.016. અનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિસ્તામેવ રાત્રિં શુચિ પ્રણીતં ખાદનીયભોજનીયં સમુદાનીયં કાલ્યમેવોત્થાય આસનાનિ પ્રજ્ઞપ્ય ઉદકમણીન્ પ્રતિષ્ઠાપ્ય ભગવતો દૂતેન કાલમારોચયતિ--સમયો ભદન્ત, સજ્જં ભક્તમ્ યસ્યેદાનીં ભગવાન્ કાલં મન્યત ઇતિ।
051.018. અથ ભગવાન્ પૂર્વાહ્ણે નિવાસ્ય પાત્રચીવરમાદાય ભિક્ષુગણપરિવૃતો ભિક્ષુસંઘપુરસ્કૃતો યેન અનાથપિણ્ડદસ્ય ગૃહપતેર્ભક્તાભિસારસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
051.020. ઉપસંક્રમ્ય પુરસ્તાદ્ભિક્ષુસંઘસ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ।
051.020. અથ અનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિઃ સુખોપનિષણ્ણં બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘં વિદિત્વા શુચિના પ્રણીતેન ખાદનીયભોજનીયેન સ્વહસ્તં સંતર્પયતિ સંપ્રવારયતિ।
051.022. અનેકપર્યાયેણ શુચિના પ્રણીતેન ખાદનીયભોજનીયેન સ્વહસ્તં સંતર્પ્ય સંપ્રવાર્ય ભગવન્તં ભુક્તવન્તં વિદિત્વા ધૌતહસ્તમપનીતપાત્રં નીચતરમાસનં ગૃહીત્વા ભગવતઃ પુરસ્તાન્નિષણ્ણો ધર્મશ્રવણાય॥
051.025. અથાયુષ્માન્ મહાકાશ્યપો ઽન્યતમસ્માદારણ્યકાચ્છયનાસનાત્ દીર્ઘકેશશ્મશ્રુર્લૂહચીવરો જેતવનં ગતઃ।
051.026. સ પશ્યતિ જેતવનં શૂન્યમ્।
051.026. તેનોપધિવારિકઃ પૃષ્ટહ્--કુત્ર બુદ્ધપ્રમુખો ભિક્ષુસંઘ ઇતિ।
051.027. તેન સમાખ્યાતમ્--અનાથપિણ્ડદેન ગૃહાપતિનોપનિમન્ત્રિત ઇતિ।
051.027. સ સંલક્ષયતિ--ગચ્છામિ, તત્રૈવ પિણ્ડપાતં પરિભોક્ષ્યામિ, બુદ્ધપ્રમુખં ચ ભિક્ષુસંઘં પર્યુપાસિષ્યામીતિ।
051.028. સો ઽનાથપિણ્ડદસ્ય ગૃહપતેર્ નિવેશનં ગતઃ।
051.029. અતો દૌવારિકેન ઉક્તહ્--આર્ય તિષ્ઠ, મા પ્રવેક્ષ્યસિ।
051.030. કસ્યાર્થાય? અનાથપિણ્ડદેન ગૃહપતિના આજ્ઞા દત્તા--મા તાવત્ તીર્થ્યાનાં પ્રવેશં દાસ્યસિ, યાવદ્બુદ્ધપ્રમુખેન ભિક્ષુસંઘેન ભુક્તમ્।
051.031. તતઃ પશ્ચાત્ તીર્થ્યાનાં દાસ્યામિ ઇતિ।
051.031. અથાયુષ્માન્ મહાકાશ્યપઃ સંલક્ષયતિ--તસ્ય મે લાભાઃ સુલબ્ધાઃ, યન્માં શ્રાદ્ધા બ્રાહ્મણગૃહપતયઃ શ્રમણશાક્યપુત્રીય<52> ઇતિ ન જાનન્તે।
052.001. ગચ્છામિ, કૃપણજનસ્યાનુગ્રહં કરોમીતિ વિદિત્વા ઉદ્યાનં ગતઃ।
052.001. સ સંલક્ષયતિ--અદ્ય મયા કસ્યાનુગ્રહઃ કર્તવ્ય ઇતિ।
052.002. યાવદન્યતમા નગરાવલમ્બિકા કુષ્ઠાભિદ્રુતા સરુજાર્તા પક્વગાત્રા ભિક્ષામટતિ।
052.003. સ તસ્યાઃ સકાશમુપસંક્રાન્તઃ।
052.003. તસ્યાશ્ચ ભિક્ષાયામાયાસઃ સંપન્નઃ।
052.004. તયા આયુષ્માન્ મહાકાશ્યપો દૃષ્ટઃ કાયપ્રાસાદિકશ્ચિત્તપ્રાસાદિકઃ શાન્તેન ઈર્યાપથેન।
052.005. સા સંલક્ષયતિ--નૂનં મયા એવંવિધે દક્ષિણીયે કારા કૃતા, યેન મે ઇયમેવમ્રૂપા સમવસ્થા।
052.005. યદિ આર્યો મહાકાશ્યપો મમાન્તિકાદનુકમ્પામુપાદાય આચામં પ્રતિગૃહ્ણીયાત્, અહમસ્મૈ દદ્યામિતિ।
052.007. તત આયુષ્મતા મહાકાશ્યપેન તસ્યાશ્ચેતસા ચિત્તમાજ્ઞાય પાત્રમુપનામિતમ્--યદિ તે ભગિનિ પરિત્યક્તમ્, દીયતામસ્મિન્ પાત્ર ઇતિ।
052.008. તતસ્તયા ચિત્તમભિપ્રસાદ્ય તસ્મિન્ પાત્રે દત્તમ્।
052.009. મક્ષિકા ચ પતિતા।
052.009. સા તામપનેતુમારબ્ધા।
052.009. તસ્યાસ્તસ્મિન્નાચામે ઽઙ્ગુલિઃ પતિતા।
052.009. સંલક્ષયતિ--કિં ચાપ્યાર્યેણ મમ ચિત્તાનુરક્ષયા ન ચ્છોરિતઃ, અપિ તુ ન પરિભોક્ષ્યતીતિ।
052.010. અથાયુષ્મતા મહાકાશ્યપેન તસ્યાશ્ચેતસા ચિત્તમાજ્ઞાય તસ્યા એવ પ્રત્યક્ષમન્યતમં કુડ્યમૂલં નિશ્રિત્ય પરિભુક્તમ્।
052.012. સ સંલક્ષયતિ--કિં ચાપિ આર્યેણ મમ ચિત્તાનુરક્ષયા પરિભુક્તમ્, નાનેનાહારેણાહારકૃત્યં કરિષ્યતિ ઇતિ।
052.013. અથાયુષ્માન્ મહાકાશ્યપસ્તસ્યાશ્ચિત્તમાજ્ઞાય તાં નગરાવલમ્બિકામિદમવોચત્--ભગિનિ પ્રામોદ્યમુત્પાદયસિ, અહં ત્વદીયેનાહારેણ રાત્રિંદિવસમતિનામયિષ્યામિ ઇતિ।
052.014. તસ્યા અતીવ ઔદ્બિલ્યમુત્પન્નમ્--મમાર્યેણ મહાકાશ્યપેન પિણ્ડપાતઃ પ્રતિગૃહીત ઇતિ।
052.015. તત આયુષ્મતી મહાકાશ્યપે ચિત્તમભિપ્રસાદ્ય કાલં ગતા તુષિતે દેવનિકાયે ઉપપન્ના।
052.016. સા શક્રેણ દેવેન્દ્રેણ દૃષ્ટા આચામં પ્રતિપાદયન્તી ચિત્તમભિપ્રસાદયન્તી કાલં ચ કુર્વાણા।
052.017. નો તુ દૃષ્ટા કુત્રોપપન્ના ઇતિ।

052.018. સ નરકાન્ વ્યવલોકયિતુમારબ્ધો ન પશ્યતિ, તિર્યક્ ચ પ્રેતં ચ મનુષ્યાંશ્ચાતુર્મહારાજિકાન્ દેવાંસ્ત્રાયસ્ત્રિંશાન્ યાવન્ન પશ્યતિ।
052.019. તથા હ્યધસ્તાદ્દેવાનાં જ્ઞાનદર્શનં પ્રવર્તતે નો તૂપરિષ્ટાત્।
052.020. અથ શક્રો દેવાનામિન્દ્રો યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
052.020. ઉપસંક્રમ્ય ગાથાભિગીતેન પ્રશ્નં પપ્રચ્છ--
052.022. ચરતઃ પિણ્ડપાતં હિ કાશ્યપસ્ય મહાત્મનઃ।
052.023. કુત્રાસૌ મોદયે નારી કાશ્યપાચામદાયિકા

052.024. ભગવાનાહ--
052.025. તુષિતા નામ તે દેવાઃ સર્વકામસમૃદ્ધયઃ।
052.026. યત્રાસૌ મોદતે નારી કાશ્યપાચામદાયિકા

ઇતિ॥
052.027. અથ શક્રસ્ય દેવાનામિન્દ્રસ્યૈતદભવત્--ઇમે ચ તાવન્મનુષ્યાઃ પુણ્યાપુણ્યાનામપ્રત્યક્ષદર્શિનો દાનાનિ દદતિ, પુણ્યાનિ કુર્વન્તિ।
052.028. અહં પ્રત્યક્ષદર્શનેન પુણ્યાનાં સ્વપુણ્યફલે વ્યવસ્થિતઃ કસ્માત્ દાનાનિ ન દદામિ, પુણ્યાનિ વા ન કરોમિ? અયમાર્યો મહાકાશ્યપો દીનાનાથકૃપણવનીપકાનુકમ્પી।
052.030. યન્ન્વહમેનં પિણ્ડકેન પ્રતિપાદયેયમ્।
052.030. ઇતિ વિદિત્વા કૃપણવીથ્યાં ગૃહં નિર્મિતવાન્।
052.031. અવચીરવિચીરકં કાકાભિલીનકં નાતિપરમરૂપં કુવિન્દં ચાત્માનમભિનિમાર્ય ઉદૂઢશિરસ્કઃ સણશાટિકાનિવાસિતઃ સ્ફટિતપાણિપાદો વસ્ત્રં વાયિતુમારબ્ધહ્<53>।
053.001. શચી અપિ દેવકન્યા કુવિન્દનર્યા વેશધારિણી તસરિકાં કર્તુમારબ્ધા।
053.001. પાર્શ્વે ચાસ્યા દિવ્યા સુધા સજ્જીકૃતા તિષ્ઠતિ।
053.002. અથાયુષ્માન્ મહાકાશ્યપઃ કૃપણાનાથવનીપકજનાનુકમ્પકો ઽનુપૂર્વેણ તદ્ગૃહમનુપ્રાપ્તઃ।
053.003. દુઃખિતકો ઽયમિતિ કૃત્વા દ્વારે સ્થિતેન પાત્રં પ્રસાદિતમ્।
053.004. શક્રેણ દેવાનામિન્દ્રેણ દિવ્યયા સુધયા પૂરિતમ્।
053.004. અથાયુષ્મતો મહાકાશ્યપસ્યૈતદભવત્--
053.006. દિવ્યં ચાસ્ય સુધાભક્તમયં ચ ગૃહવિસ્તરઃ।
053.007. સુવિરુદ્ધમિતિ કૃત્વા જાતો મે હૃદિ સંશયઃ

ઇતિ॥
053.008. ધર્મતા હ્યેષા--અસમન્વાહૃત્ય અર્હતાં જ્ઞાનદર્શનં ન પ્રવર્તતે।
053.008. સ સમન્વાહર્તું પ્રવૃત્તઃ।
053.009. યાવત્ પશ્યતિ શક્રં દેવેન્દ્રમ્।
053.009. સ કથયતિ--કૌશિક, કિં દુઃખિતજનસ્યાન્તરાયં કરોષિ, યસ્ય તે ભગવતા દીર્ઘરાત્રાનુગતો વિચિકિત્સાકથંકથાશલ્યઃ સમૂલ આરૂઢો યથાપિ તત્તથાગતેનાર્હતા સમ્યક્સમ્બુદ્ધેન।
053.011. આર્ય મહાકાશ્યપ કિં દુઃખિતજનસ્યાન્તરાયં કરોમિ? ઇમે તાવત્ મનુષ્યાઃ પુણ્યાનામપ્રત્યક્ષદર્શિનો દાનાનિ દદતિ પુણ્યાનિ કુર્વન્તિ।
053.012. અહં પ્રત્યક્ષદર્શી એવ પુણ્યાનાં કથં દાનાનિ ન દદામિ? નનુ ચોક્તં ભગવતા--
053.014. કરણીયાનિ પુણ્યાનિ દુઃખા હ્યકૃતપુણ્યતા।
053.015. કૃતપુણ્યાનિ મોદન્તે અસ્મિમ્લ્લોકે પરત્ર ચ

053.016. તતઃ પ્રભૃતિ આયુષ્માન્ મહાકાશ્યપઃ સમન્વાહૃત્ય કુલાનિ પિણ્ડપાતં પ્રવેષ્ટુમારબ્ધઃ।
053.017. અથ શક્રો દેવેન્દ્ર આકાશસ્થશ્ચાયુષ્મતો મહાકાશ્યપસ્ય પિણ્ડપાતં ચરતો દિવ્યયા સુધયા પાત્રં પૂરયતિ।
053.018. આયુષ્માનપિ મહાકાશ્યપઃ પાત્રમધોમુખં કરોતિ।
053.018. અન્નપાનં છોર્યતે।
053.018. એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ।
053.019. ભગવાનાહ--તસ્માદનુજાનામિ પિણ્ડોપધાનં ધારયિતવ્યમિતિ॥
053.021. સામન્તકેન શબ્દો વિસૃતહ્--અમુકયા નગરાવલમ્બિકયા આર્યો મહાકાશ્યપ આચામેન પ્રતિપાદિતઃ, સા ચ તુષિતે દેવનિકાયે ઉપપન્ના ઇતિ।
053.022. રાજ્ઞા પ્રસેનજિતા કૌશલેન શ્રુતમ્--અમુકયા નગરાવલમ્બિકયા આર્યો મહાકાશ્યપ આચામેન પ્રતિપાદિતઃ।
053.023. સા તુષિતે દેવે ઉપપન્ના ઇતિ।
053.024. શ્રુત્વા ચ પુનર્યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
053.024. ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે નિષણ્ણઃ।
053.025. એકાન્તનિષણ્ણં રાજાનં પ્રસેનજિતં કૌશલં ભગવાન્ ધર્મ્યયા કથયા સંદર્શયતિ સમાદાપયતિ સમુત્તેજયતિ સંપ્રહર્ષયતિ, અનેકપર્યાયેણ ધર્મ્યયા કથયા સંદર્શ્ય સમાદાપ્ય સમુત્તેજ્ય સંપ્રહર્ષ્ય તૂષ્ણીમ્।
053.027. અથ રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલ ઉત્થાયાસનાદેકાંસમુત્તરાસઙ્ગં કૃત્વા યેન ભગવાંસ્તેનાઞ્જલિં પ્રણમ્ય ભગવન્તમિદમવોચત્--અધિવાસયતુ મે ભગવાનાર્યમહાકાશ્યપમુદ્દિશ્ય ભક્તં સપ્તાહેન ઇતિ।
053.029. અધિવાસયતિ ભગવાન્ રાજ્ઞઃ પ્રસેનજિતસ્ તૂષ્ણીભાવેન।
053.030. અથ રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલો ભગવતસ્તૂષ્ણીભાવેનાધિવાસનાં વિદિત્વા ભગવતો ઽન્તિકાત્ પ્રક્રાન્તઃ।
053.031. અથ રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલસ્તામેવ રાત્રિં પ્રણીતં ખાદનીયં ભોજનીયં સમુદાનીયં કાલ્યમેવોત્થાય આસનાનિ <54>પ્રજ્ઞાપ્ય ઉદકમણીન્ પ્રતિષ્ઠાપ્ય ભગવતો દૂતેન કાલમારોચયતિ--સમયો ભદન્ત, સજ્જં ભક્તમ્ યસ્યેદાનીં ભગવાન્ કાલં મન્યત ઇતિ।
054.002. અથ ભગવાન્ પૂર્વાહ્ણે નિવાસ્ય પાત્રચીવરમાદાય ભિક્ષુગણપરિવૃતો ભિક્ષુસંઘપુરસ્કૃતો યેન રાજ્ઞઃ પ્રસેનજિતઃ કૌશલસ્ય ભક્તાભિસારસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
054.004. ઉપસંક્રમ્ય પુરસ્તાદ્ભિક્ષુસંઘસ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ।
054.004. અથ રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલઃ સુખોપનિષણ્ણં બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘં વિદિત્વા શુચિના પ્રણીતેન ખાદનીયભોજનીયેન સ્વહસ્તં સંતર્પયતિ સંપ્રવારયતિ।
054.006. અન્યતમશ્ચ ક્રોડમલ્લકો વૃદ્ધાન્તે ચિત્તમભિપ્રસાદયંસ્તિષ્ઠતિ--અયં રાજા પ્રત્યક્ષદર્શીમ્ એવ પુણ્યાનાં સ્વે પુણ્યફલે પ્રતિષ્ઠાપિતો ઽતૃપ્ત એવ પુણ્યૈર્દાનાનિ દદાતિ, પુણ્યાનિ કરોતિ।
054.008. અથ રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલો ઽનેકપર્યાયેણ બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘં શુચિના પ્રણીતેન ખાદનીયેન ભોજનીયેન સ્વહસ્તં સંતર્પ્ય સંપ્રવાર્ય ભગવન્તં ભુક્તવન્તં વિદિત્વા ધૌતહસ્તમપનીતપાત્રં નીચતરમાસનં ગૃહીત્વા ભગવતઃ પુરસ્તાત્ નિષણ્ણો ધર્મશ્રવણાય।
054.011. તતો ભગવતા અભિહિતહ્--મહારાજ, કસ્ય નાંના દક્ષિણામાદિશામિ? કિં તવ, આહોસ્વિદ્યેન તવાન્તિકાત્ પ્રભૂતતરં પુણ્યં પ્રસૂતમિતિ? રાજા સંલક્ષયતિ--માં ભગવાન્ પિણ્ડપાતં પરિભુઙ્ક્તે।
054.013. કો ઽન્યો મમાન્તિકાત્ પ્રભૂતતરં પુણ્યં પ્રસવિષ્યતીતિ વિદિત્વા કથયતિ--ભગવન્ યેન મમાન્તિકાત્ પ્રભૂતતરં પુણ્યં પ્રસૂતં તસ્ય ભગવાન્ નાંના દક્ષિણામાદિશતુ ઇતિ।
054.014. તતો ભગવતા ક્રોડમલ્લકસ્ય નાંના દક્ષિણા આદિષ્ટા।
054.015. એવમ્ યાવત્ ષડ્દિવસાન્।
054.015. તતો ઽન્યદિવસે રાજા કરે કપોલં દત્ત્વા ચિન્તાપરો વ્યવસ્થિતહ્--મમ ભગવાન્ પિણ્ડપાતં પરિભુઙ્ક્તે, ક્રોડમલ્લકસ્ય નાંના દક્ષિણામાદિશતિ ઇતિ।
054.017. સો ઽમાત્યૈર્દૃષ્ટઃ।
054.017. તે કથયન્તિ--કિમર્થં કરે કપોલં દત્ત્વા ચિન્તાપરો વ્યવસ્થિત ઇતિ? રાજા કથયતિ--ભવન્તઃ, કથં ન ચિન્તાપરસ્તિષ્ઠામિ, યત્રેદાનીં સ ભગવાન્ મમ પિણ્ડપાતં પરિભુઙ્ક્તે, ક્રોડમલ્લકસ્ય નાંના દક્ષિણામામાદિશતીતિ? તત્રૈકો વૃદ્ધો ઽમાત્યઃ કથયતિ--અલ્પોત્સુકો ભવતુ।
054.020. વયં તથા કરિષ્યામો યથા શ્વો ભગવાન્ દેવસ્યૈવ નાંના દક્ષિણામાદિશતીતિ।
054.021. તૈઃ પૌરુષેયાણામાજ્ઞા દત્તા યતઃ શ્વો ભવદ્ભિઃ પ્રણીત આહારઃ સજ્જીકર્તવ્યઃ પ્રભૂતશ્ચૈવ સમુદાનયિતવ્યો યથોપાર્ધં ભિક્ષૂણાં પાત્રે પતતિ ઉપાર્ધં ભૂમૌ ઇતિ।
054.023. અમાત્યૈરપરસ્મિન્ દિવસે પ્રભૂત આહારઃ સજ્જીકૃતઃ પ્રણીતશ્ચ।
054.023. તતઃ સુખોપનિષણ્ણં બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘં પરિવેષિતુમારબ્ધઃ।
054.024. ઉપાર્ધં ભિક્ષૂણાં પાત્રે પતતિ, ઉપાર્ધં ભૂમૌ।
054.025. તતઃ ક્રોડમલ્લકાઃ પ્રધાવિતાહ્--ભૂમૌ નિપતિતં ગૃહ્ણીમ ઇતિ।
054.025. તે પરિવેષકૈર્ નિવારિતાઃ।
054.026. તતઃ ક્રોડમલ્લકઃ કથયતિ--યદ્યસ્ય રાજ્ઞઃ પ્રભૂતમન્નમ્, સ્વાપતેયમસ્તિ, સન્ત્યન્યે ઽપિ અસ્મદ્વિધા દુઃખિતકા આકાઙ્ક્ષન્તે।
054.027. કિમર્થં ન દીયતે? કિમનેનાપરિભોગં છોરિતેન ઇતિ।
054.027. તસ્ય ક્રોડમલ્લકસ્ય ચિત્તવિક્ષેપો જાતહ્--ન શક્યં તેન તથા ચિત્તં પ્રસાદયિતુમ્ યથા પૂર્વમ્।
054.028. તતો રાજા બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુઅસંઘં ભોજયિત્વા ન મમ નાંના દક્ષિણામાદિશતીતિ વિદિત્વા દક્ષિણામશ્રુત્વૈવ પ્રવિષ્ટઃ।
054.030. તતો ભગવતા રાજ્ઞઃ પ્રસેનજિતઃ કૌશલસ્ય નાંના દક્ષિણા આદિષ્ટા--
054.031. હસ્ત્યશ્વરથપત્તિયાયિનો ભુઞ્જાનસ્ય પુરં સનૈર્ગમમ્।
054.032. પશ્યસિ(?) ફલં હિ રૂષ્કિકાયા અલવણિકાયાઃ કુલ્માષપિણ્ડિકાયાઃ