દિવ્યાવદાન · અધ્યાય 20
192.025. ભૂતપૂર્વં ભિક્ષવો ઽન્યતરસ્મિન્ કર્વટકે ગૃહપતિઃ પ્રતિવસતિ આઢ્યો મહાધનો મહાભોગો વિસ્તીર્ણવિશાલપરિગ્રહો વૈશ્રવણધનસમુદિતો વૈશ્રવણધનપ્રતિસ્પર્ધી।
192.026. તેન સદૃશાત્ કુલાત્ કલત્રમાનીતમ્।
192.027. સ તયા સાર્ધં ક્રીડતિ રમતે પરિચારયતિ।
192.027. તસ્ય ક્રીડતો રમમાણસ્ય પરિચારયતઃ પત્ની આપન્નસત્ત્વા સંવૃત્તા।
192.028. સા અષ્ટાનાં વા નવાનાં વા માસાનામત્યયાત્ પ્રસૂતા।
192.029. દારકો જાતઃ।
192.029. તસ્ય ત્રીણિ સપ્તકાન્યેકવિંશતિદિવસાનિ વિસ્તરેણ જાતસ્ય જાતિમહં કૃત્વા કુલસદૃશં નામધેયં વ્યવસ્થાપિતમ્।
192.030. સ ઉન્નીતો વર્ધિતો મહાન્ સંવૃત્તઃ।
192.031. યાવદપરેણ સમયેન સ ગૃહપતિઃ સંપ્રાપ્તે વસન્તકાલસમયે સંપુષ્પિતેષુ પાદપેષુ હંસક્રૌઞ્ચમયૂરશુકશારિકાકોકિલજીવંજીવકોન્નાદિતમ્<193> વનખણ્ડમન્તર્જનસહાય ઉદ્યાનભૂમિં નિર્ગતઃ।
193.001. અસતિ બુદ્ધાનામુત્પાદે પ્રત્યેકબુદ્ધા લોક ઉત્પદ્યન્તે હીનદીનાનુકમ્પકાઃ પ્રાન્તશયનાસનભક્તા એકદક્ષિણીયા લોકસ્યા। યાવદન્યતમઃ પ્રત્યેકબુદ્ધો જનપદચારિકાં ચરંસ્તં કર્વટકમનુપ્રાપ્તઃ।
193.004. પ્રાન્તશયનાસનસેવિનસ્તે ન।
193.004. સો ઽપ્રવિશ્યૈવ કર્વટકમ્ યેન તદુદ્યાનં તેનોપસંક્રાન્તઃ।
193.004. અદ્રાક્ષીત્ સ ગૃહપતિસ્તં પ્રત્યેકબુદ્ધં કાયપ્રાસાદિકં ચ શાન્તેનેર્યાપથેનોદ્યાનં પ્રવિશન્તમ્।
193.005. દૃષ્ટ્વા ચ પુનઃ પ્રીતિપ્રામોદ્યજાતસ્ત્વરિતત્વરિતં પ્રત્યુદ્ગતઃ।
193.006. પ્રત્યેકબુદ્ધઃ સંલક્ષયતિ--આકીર્ણમિદમુદ્યાનમ્।
193.007. અન્યત્ર ગચ્છે।
193.007. ઇતિ વિદિત્વા પ્રતિનિવર્તિતુમારબ્ધઃ।
193.007. સ ગૃહપતિઃ પાદયોર્ નિપત્ય કથયતિ--આર્ય, કિં નિવર્તસે ત્વમ્? પિણ્ડકેનાર્થી।
193.008. અહમપિ પુણ્યેન।
193.008. અસ્મિન્નેવોદ્યાને વિહર, પિણ્ડકેનાવિઘાતં કરોમીતિ।
193.009. પરાનુગ્રહપ્રવૃત્તાસ્તે મહાત્માનઃ।
193.009. સ તસ્યાનુકમ્પાચિત્તમુપસ્થાપ્ય તસ્મિન્નેવોદ્યાને વિહર્તુમારબ્ધઃ।
193.010. સો ઽપિ તસ્ય પિણ્ડકેન યોગોદ્વહનં કર્તું પ્રવૃત્તઃ।
193.011. યાવદપરેણ સમયેન તસ્ય ગૃહપતેરન્યતરકર્વટકે કિંચિત્ કરણીયમુત્પન્નમ્।
193.011. સ પત્નીમામન્ત્રયતે--ભદ્રે, મમામુષ્મિન્ કર્વટકે કિંચિત્ કરણીયમુત્પન્નમ્।
193.012. તત્રાહં ગચ્છામિ।
193.012. ત્વયા તસ્ય મહાત્મનઃ પ્રવ્રજિતસ્યાન્નપાનેનાવિઘાતઃ કર્તવ્યઃ।
193.013. ઇત્યુક્ત્વા પ્રક્રાન્તઃ।
193.013. અપરસ્મિન્ દિવસે સા ગૃહપત્ની કાલ્યમેવોત્થાય તદર્થમન્નપાનં સાધયિતુમારબ્ધા।
193.014. સા પુત્રેણોચ્યતે--અમ્બ, કસ્યાર્થે ઽન્નપાનં સાધ્યત ઇતિ? સા કથયતિ--પુત્ર, યો ઽસૌ ઉદ્યાને શાન્તાત્મ પ્રવ્રજિતસ્તિષ્ઠતિ, તસ્યાર્થે સાધ્યત ઇતિ।
193.016. સ રુષિતઃ કથયતિ--અમ્બ, કિમર્થં ભૃતિકયા કર્મ કૃત્વા ન ભુઙ્ક્ત ઇતિ? સા કથયતિ--પુત્ર, મા એવં વોચઃ।
193.017. અનિષ્ટો ઽસ્ય કર્મણો વિપાક ઇતિ।
193.018. સ નિવાર્યમાણો ઽપિ નાવતિષ્ઠતે।
193.018. યાવદસૌ ગૃહપતિરાગતઃ।
193.018. પત્નીમામન્ત્રયતે--ભદ્રે, કૃતસ્તે તસ્ય પિણ્ડકેનાવિઘાતહ્? આર્યપુત્ર કૃતઃ।
193.019. કિં તુ અનેન દારકેણ તસ્યાન્તિકે ખરાવાગ્નિશ્ચારિતા।
193.020. સ કથયતિ--ભદ્રે, કિં કથયતિ? તયા વિસ્તરેણ સમાખ્યાતમ્।
193.020. સ સંલક્ષયતિ--ક્ષમો ઽયં તપસ્વી।
193.021. ગચ્છામિ, તં મહાત્માનં ક્ષમાપયામિ--મા અત્યન્તમેવ ક્ષતો ભવિષ્યતિ।
193.022. ઇતિ વિદિત્વા તં દારકમાદાય યેન પ્રત્યેકબુદ્ધસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
193.022. અદ્રાક્ષીત્ સ પ્રત્યેકબુદ્ધસ્તં ગૃહપતિમાત્મના દ્વિતીયમાગચ્છન્તમ્।
193.023. સ સંલક્ષયતિ--ન કદાચિદયં ગૃહપતિરાત્મના દ્વિતીયમાગચ્છતિ।
193.024. તત્ કિમત્ર કારણમિતિ? અસમન્વાહૃત્ય શ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધાનાં જ્ઞાનદર્શનં ન પ્રવર્તતે।
193.025. સ સમન્વાહર્તું પ્રવૃત્તઃ।
193.025. તેન્ સમન્વાહૃત્ય વિજ્ઞાતમ્।
193.025. કાયિકી તેષાં મહાત્મનાં ધર્મદેશના ન વાચિકી।
193.026. સ તસ્યાનુકમ્પાર્થં વિતતપક્ષ હવ હંસરાજ ઉપરિવિહાયસમભ્યુદ્ગમ્ય જ્વલનતપનવર્ષણવિદ્યોતનપ્રાતિહાર્યાણિ કર્તુમારબ્ધઃ।
193.027. આશુ પૃથગ્જનસ્ય ઋદ્ધિરાવર્જનકરી।
193.028. સ મૂલનિકૃત્ત ઇવ દ્રુમઃ સપુત્રઃ પાદયોર્ નિપતિતઃ।
193.028. તતઃ સ દારક આહૃષ્ટરોમકૂપઃ કથયતિ--અવતર અવતર સદ્ભૂતદક્ષિણીય, મમ કામપઙ્કનિમગ્નસ્ય હસ્તોદ્ધારમનુપ્રયચ્છેતિ।
193.030. સ તસ્યાનુકમ્પાર્થમવતીર્ણઃ।
193.030. સ ગૃહપતિપુત્રસ્તીવ્રેણાશયેન પાદયોર્ નિપત્ય પ્રણિધાનં કર્તુમારબ્ધહ્--યન્મયા એવંવિધે સદ્ભૂતદક્ષિણીયે ખરા વાગ્નિશ્ચારિતા, મા તસ્ય કર્મણો ભાગી સ્યામ્।
193.032. યત્તુ ઇદાનીં ચિત્તમભિપ્રસાદિતમ્, અનેનાહં કુશલમૂલેનાઢ્યે મહાધને <194>મહાભોગે કુલે જાયેયમ્, એવંવિધાનાં ચ ધર્માણાં લાભી સ્યામ્, પ્રતિવિશિષ્ટતરં ચાતઃ શાસ્તારમારાગયેયં મા વિરાગયેયમિતિ॥
194.003. કિં મન્યધ્વે ભિક્ષવહ્? યો ઽસૌ ગૃહપતિપુત્રઃ, એષ એવાસૌ સહસોદ્ગતો ગૃહપતિઃ।
194.004. યદનેન પ્રત્યેકબુદ્ધસ્યાન્તિકે ખરા વાગ્નિશ્ચારિતા, તેન પઞ્ચ જન્મશતાનિ ભૃતકપુરુષો જાતઃ।
194.005. યાવદેતર્હ્યપિ ભૃતિકયા કર્મ કૃતમ્।
194.005. યત્ પુનસ્તસ્યૈવાન્તિકે ચિત્તમભિપ્રસાદ્ય પ્રણિધાનં કૃતમ્, તેન સહસૈવ ભોગૈરભિવૃદ્ધઃ।
194.006. મમાન્તિકે સત્યદર્શનં કૃતમ્।
194.006. અહં ચાનેન પ્રત્યેકબુદ્ધકોટિશતસહસ્રેભ્યઃ પ્રતિવિશિષ્ટતરઃ શાસ્તા આરાગિતો ન વિરાગિતઃ।
194.007. ઇતિ હિ ભિક્ષવ એકાન્તકૃષ્ણાનાં કર્મણામેકાન્તકૃષ્ણો વિપાકઃ, એકાન્તશુક્લાનામેકાન્તશુક્લઃ, વ્યતિમિશ્રાણાં વ્યતિમિશ્રઃ।
194.009. તસ્માત્તર્હિ એકાન્તકૃષ્ણાનિ કર્માણ્યપાસ્ય વ્યતિમિશ્રાણિ ચ, એકાન્તશુક્લેષ્વેવ કર્મસ્વાભોગઃ કરણીયઃ।
194.010. ઇત્યેવં વો ભિકવઃ શિક્ષિતવ્યમ્॥
194.010. (ઇયં તાવદુત્પત્તિર્ ન તાવત્ બુદ્ધો ભગવાઞ્ શ્રાવકાણાં વિનયે શિક્ષાપદમ્।?)
194.012. ઇદમવોચદ્ભગવાન્। આત્તમનસસ્તે ભિક્ષવો ભગવતો ભાષિતમભ્યનન્દન્॥
194.013. સહસોદ્ગતસ્ય પ્રકરણાવદાનમેકવિંશતિમમ્॥
********** અવદાન 22 **********
195.001. દિવ્22 ચન્દ્રપ્રભબોધિસત્ત્વચર્યાવદાનમ્।
195.002. એવં મયા શ્રુતમ્।
195.002. એકસ્મિન્ સમયે ભગવાન્ ભગવાન્ રાજગૃહે વિહરતિ સ્મ ગૃધ્રકૂટે પર્વતે મહતા ભિક્ષુસંઘેન સાર્ધમર્ધત્રયોદશાભિર્ભિક્ષુશતૈઃ।
195.003. તત્ર ભિક્ષવઃ સંશયજાતાઃ સર્વસંશયચ્છેત્તારં બુદ્ધં ભગવન્તં પપ્રચ્છુહ્--પશ્ય ભદન્ત, યાવદાયુષ્મન્તૌ શારિપુત્રમૌદ્ગલ્યાયનૌ તત્પ્રથમતરં નિરુપધિશેષે નિર્વાણધાતૌ પરિનિર્વૃતૌ, ન ત્વેવ પિતૃમરણમાગમિતવન્તૌ।
195.005. અત્રેદાનીં ભિક્ષવઃ કિમાશ્ચર્યમ્ યદેતર્હિ શારિપુત્રમૌદ્ગલ્યાયનૌ ભિક્ષૂ વિગતરાગૌ વિગતદ્વેષૌ વિગતમોહૌ પરિમુક્તૌ જાતિજરાવ્યાધિમરણશોકપરિદેવદુઃખદૌર્મનસ્યોપાયાસૌર્ નિસ્તૃષ્ણૌ નિરુપાદાનૌ પ્રહીણસર્વાહંકારમમકારાસ્મિમાનાભિનિવેશાનુશયૌ તિષ્ઠતિ બુદ્ધપ્રમુખે ભિક્ષુસંઘે તત્પ્રથમતરં નિરુપધિશેષે નિર્વાણધાતૌ પરિનિર્વૃતૌ, ન ત્વેવ પિતૃમરણમાગમિતવન્તૌ।
195.009. યત્ત્વતીતે ઽધ્વનિ શારિપુત્રમૌદ્ગલ્યાયનૌ સરાગૌ સદ્વેષૌ સમોહાવપરિમુક્તૌ જાતિજરાવ્યાધિમરણશોકપરિદેવદુઃખદૌર્મનસ્યોપાયાસૈર્મમાન્તિકે ચિત્તમભિપ્રસાદ્ય કાલં કૃત્વા કામધાતુમતિક્રમ્ય બ્રહ્મલોક ઉપપન્નૌ, ન ત્વેવ પિતૃમરણમાગમિતવન્તૌ, તચ્છ્રૂયતામ્॥
195.013. ભૂતપૂર્વં ભિક્ષવો ઽતીતે ઽધ્વન્યુત્તરાપથે ભદ્રશિલા નામ નગરી રાજધાની અભૂત્, ઋદ્ધા ચ સ્ફીતા ચ ક્ષેમા ચ સુભિક્ષા ચ આકીર્ણબહુજનમનુષ્યા ચ।
195.014. દ્વાદશયોજનાન્યાયામેન દ્વાદશયોજનાનિ વિસ્તરેણ ચતુરસ્રા ચતુર્દ્વારા સુવિભક્તા ઉચ્ચૈસ્તોરણગવાક્ષવાતાયનવેદિકાપ્રતિમણ્ડિતા નાનારત્નસમ્પૂર્ણા સુસમૃદ્ધસર્વદ્રવ્યવણિગ્જનનિકેતા પાર્થિવામાત્યગૃહપતિશ્રેષ્ઠિરાષ્ટ્રિકનીતિ(?)મૌલિધરાણામાવાસો વીણાવેણુપણવસુઘોષકવલ્લરીમૃદઙ્ગભેરીપટહશઙ્ખનિર્નાદિતા।
195.018. તસ્યાં ચ રાજધાન્યામગુરુગન્ધાશ્ચન્દનગન્ધાશ્ચૂર્ણગન્ધાઃ સર્વકાલિકાશ્ચ કુસુમગન્ધા નાનાવાતસમીરિતા અતિરમણીયા વીથીચત્વરશૃઙ્ગાટકેષુ વાયવો વાયન્તિ સ્મ।
195.019. હસ્ત્યશ્વરથપત્તિબલકાયસમ્પન્ના યુગ્યયાનોપશોભિતા વિસ્તીર્ણાતિરમણીયવીથીમહાપથા ઉચ્છ્રિતવિચિત્રધ્વજપતાકા તોરણગવાક્ષાર્ધચન્દ્રાવનદ્ધા અમરાલય ઇવ શોભતે।
195.021. ઉત્પલપદ્મકુમુદપુણ્ડરીકાનિ સુરભિજલજકુસુમપરિમણ્ડિતાનિ સ્વાદુસ્વચ્છશીતલજલપરિપૂર્ણપુષ્કિરિણીતડાગોદપાનપ્રસ્રવણોપશોભિતા શાલતાલતમાલસૂત્ર(?)કર્ણિકારાશોકતિલકપુંનાગનાગકેશરચમ્પકબકુલાતિમુક્તકપાટલાપુષ્પસંછન્ના કલવિઙ્કશુકશારિકાકોકિલબર્હિગણજીવંજીવકોન્નાદિતવનષણ્ડોદ્યાનપરિમણ્ડિતા।
195.025. ભદ્રશિલાયાં ચ રાજધાન્યામન્યતરં મણિગર્ભં નામ રાજોદ્યાનં નાનાપુષ્પફલવૃક્ષવિટપોપશોભિતં સોદપાનં હંસક્રૌઞ્ચમયૂરશુકશારિકાકોકિલજીવંજીવકશકુનિમનોજ્ઞરવનિર્ નાદિતમતિરમણીયમ્।
195.027. એવં સુરમણીયા ભદ્રશિલા રાજધાની બભૂવ।
195.027. ભદ્રશિલાયાં રાજાધાન્યાં રાજાભૂચ્ચન્દ્રપ્રભો નામ અભિરૂપો દર્શનીયઃ પ્રાસાદિકો દિવ્યચક્ષુશ્ચતુર્ભાગચક્રવર્તી ધાર્મિકો ધર્મરાજા જમ્બુદ્વીપે રાજ્યૈશ્વર્યાધિપત્યં કારિતવાન્ સ્વયમ્પ્રભુઃ।
195.029. ન ખલુ રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય ગચ્છતો ઽન્ધકારં ભવતિ, ન ચ મણિર્વા પ્રદીપો વા ઉલ્કા વા પુરસ્તાત્ નીયતે, અપિ તુ સ્વકાત્ કાયાત્ રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય પ્રભા નિશ્ચરન્તિ તદ્યથા ચન્દ્રમણ્ડલાદ્રશ્મયઃ।
195.032. અનેન કારણેન રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય ચન્દ્રપ્રભ ઇતિ સંજ્ઞા બભૂવ॥
196.001. <196>તેન ખલુ સમયેનાસ્મિઞ્ જમ્બુદ્વીપે ઽષ્ડષષ્ટિનગરસહસ્રાણિ બભૂવુર્ભદ્રશિલારાજધાનીપ્રભુખાનિ ઋદ્ધાનિ સ્ફીતાનિ ક્ષેમાણિ સુભિક્ષાણ્યાકીર્ણબહુજનમનુષ્યાણિ।
196.002. અપીદાનીં જમ્બુદ્વીપકા અકરા અભૂવન્ન્ અશુલ્કા અતરપણ્યાઃ।
196.003. કૃષિસમ્પન્નાઃ સૌમ્યા જનપદા બભૂવુઃ।
196.003. કુક્કુટસમ્પાતમાત્રાશ્ચ ગ્રામનિગમરાષ્ટ્રરાજધાન્યો બભૂવુઃ।
196.004. તેન ખલુ સમયેન ચતુશ્ચત્વારિંશદ્વર્ષસહસ્રાણિ જમ્બુદ્વીપે મનુષ્યાણામાયુષઃ પ્રમાણમભૂત્।
196.005. રાજા ચન્દ્રપ્રભો બોધિસત્ત્વો ઽભૂત્ સર્વંદદઃ સર્વપરિત્યાગી નિઃસઙ્ગપરિત્યાગી ચ।
196.006. મહતિ ત્યાગે વર્તતે।
196.006. તેન ભદ્રશિલાયાં રાજધાન્યાં નિર્ગત્ય બહિર્ધા નગરસ્ય ચતુર્ષુ નગરદ્વારેષુ ચત્વારો ચત્વારો મહાયજ્ઞવાટા માપિતાશ્છત્રધ્વજયૂપપતાકાત્યુચ્છ્રિતાઃ।
196.007. તતઃ સુવર્ણભેરીઃ સંતાડ્ય દાનાનિ દીયન્તે, પુણ્યાનિ ક્રિયન્તે, તદ્યથા--અન્નમન્નાર્થિભ્યઃ, પાનં પાનાર્થિભ્યઃ, સ્વાદ્યભોજ્યમાલ્યવિલેપનવસ્ત્રશયનાસનાપાશ્રયાવાસપ્રદીપચ્છત્રાણિ રથા આભરણાન્યલંકારાઃ, સુવર્ણપાત્ર્યો રૂપ્યચૂર્ણપરિપૂર્ણાઃ, રૂપ્યપાત્ર્યઃ સુવર્ણપરિપૂર્ણાઃ, સુવર્ણશૃઙ્ગાશ્ચ ગાવઃ કામદોહિન્યઃ।
196.011. કુમારાઃ કુમારિકાશ્ચ સર્વાલંકારવિભૂષિતાઃ કૃત્વા પ્રદાનાનિ દીયન્તે।
196.011. વસ્ત્રાણિ નાનારઙ્ગાનિ નાનાદેશસમુચ્છ્રિતાનિ નાનાવિચિત્રાણિ, તસ્યથા--પટ્ટાંશુકચીનકૌશેયધૌતપટ્ટવસ્ત્રાણ્યૂર્ણાદુકૂલમયશોભનવસ્ત્રાણ્યપરાન્તકફલકહર્યણિકમ્બલરત્નસુવર્ણપ્રાવરકાકાશિકાંશુક્ષોમકાદ્યાઃ।
196.014. રાજ્ઞા ચન્દ્રપ્રભેણ તાવન્તં દાનમનુદત્તમ્, યેન સર્વે જમ્બુદ્વીપકા મનુષ્યા આઢ્યા મહાધના મહાભોગાઃ સંવૃત્તાઃ।
196.015. રાજ્ઞા ચન્દ્રપ્રભેણ તાવન્તિ હસ્ત્યશ્વરથચ્છત્રાણિ પ્રદાનમનુપ્રદત્તાનિ, યથા અસ્મિઞ્ જમ્બુદ્વીપે એકમનુષ્યો ઽપિ પદ્ભ્યાં ન ગચ્છતિ।
196.016. સર્વે જમ્બુદ્વીપકા મનુષ્યા હસ્તિપૃષ્ઠૈશ્ચ ચતુરશ્વયુક્તૈશ્ચ રથૈરુપરિસુવર્ણમયૈ રૂપ્યમયૈશ્ચાતપત્રૈરુદ્યાનેનોદ્યાનં ગ્રામેણ ગ્રામમનુવિચરન્તિ સ્મ।
196.018. તતો રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્યૈતદભવત્--કિં પુનર્મે ઇત્વરેણ દાનેન પ્રદત્તેન? યન્ન્વહમ્ યાદૃશાન્યેવ મમ વસ્ત્રાલંકારાણ્યાભરણાનિ, તાદૃશાન્યેવ દાનમનુપ્રયચ્છેયમ્, યત્ સર્વે જમ્બુદ્વીપકા મનુષ્યા રાજક્રીડયા ક્રીડેયુઃ।
196.020. અથ રાજા ચન્દ્રપ્રભો જમ્બુદ્વીપકેભ્યો મનુષ્યેભ્યો મૌલિપટ્ટવસ્ત્રાલંકારાભરણાણ્યનુપ્રયચ્છતિ, તદ્યથા--હર્ષકટકકેયૂરાહારાર્ધહારાદીન્ પ્રદાનમનુપ્રયચ્છતિ સ્મ।
196.022. રાજ્ઞા ચન્દ્રપ્રભેણ તાવન્તિ રાજાર્હાણિ વસ્ત્રાણ્યલંકારાણિ મૌલયઃ પટ્ટાશ્ચાનુપ્રદત્તાઃ, યેન સર્વે જમ્બુદ્વીપકા મનુષ્યા મૌલિધરાઃ પટ્ટધરાશ્ચ સંવૃત્તાઃ।
196.023. યા રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્યાકૃતિસ્તાદૃશા એવ સર્વે જમ્બુદ્વીપકા મનુષ્યાઃ સંવૃત્તાઃ।
196.024. તતો રાજ્ઞા ચન્દ્રપ્રભેણાષ્ટષષ્ટિષુ નગરસહસ્રેષુ ઘણ્ટાવઘોષણં કારિતમ્--સર્વે ભવન્તો જમ્બુદ્વીપકા મનુષ્યા રાજક્રીડયા, ક્રીડન્તુ, યાવદહં જીવામીતિ।
196.026. અથ જમ્બુદ્વીપકા મનુષ્યા રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય ઘણ્ટાવઘોષણાં શ્રુત્વા સર્વ એવ રાજક્રીડયા ક્રીડિતુમારબ્ધાઃ।
196.027. વીણાવેણુપણવસુઘોષકવલ્લરીભેરીપટહમૃદઙ્ગતાલશઙ્ખસહસ્રૈસ્તૂર્યશબ્દશતૈશ્ચ વાદ્યમાનૈઃ કેયૂરહારમણિમુક્તાભરણકુણ્ડલધરાઃ સર્વાલંકારવિભૂષિતપ્રમદાગણપરિવૃતા રાજશ્રિયમનુભવન્તિ સ્મ।
196.029. તેન ખલુ સમયેન જમ્બુદ્વીપકાનાં મનુષ્યાણાં રાજલીલયા ક્રીડતામ્ યશ્ચ વીણાવેણુપણવસુઘોષકવલ્લરીભેરીમૃદઙ્ગપટહશબ્દો યશ્ચાષ્ટષષ્ટિષુ તાલવંશનિર્ઘોષો યશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય ચતુર્ષુ મહાયજ્ઞવાટેષુ સુવર્ણભેરીણાં તાડ્યમાનાનાં વર્ણમનોજ્ઞશબ્દો નિશ્ચરતિ, તેન સર્વો જમ્બુદ્વીપો મનોજ્ઞશબ્દનાદિતો ઽભૂત્ તદ્યથા દેવાનાં ત્રાયસ્ત્રિંશાનામભ્યન્તરં દેવપુતમ્ <197>નૃત્તગીતવાદિતશબ્દેન નિર્નાદિતમ્।
197.001. એવમેવ તસ્મિન્ કાલે તસ્મિન્ સમયે સર્વો જમ્બુદ્વીપવાસિનાં જનકાયસ્તેન ગીતવાદિતશબ્દેન એકાન્તસુખસમર્પિતો ઽત્યર્થં રમતે।
197.002. તેન ખલુ સમયેન ભદ્રશિલાયાં રાજધાન્યાં દ્વાસપ્તતિરયુતકોટીશતાનિ મનુષ્યાણાં પ્રતિવસન્તિ સ્મ।
197.004. તેષાં રાજા ચન્દ્રપ્રભ ઋષ્ટો બભૂવ પ્રિયો મનાપશ્ચ।
197.004. અપીદાનીં વર્ણાકૃતિલિઙ્ગસ્થૈર્યમસ્ય નિરીક્ષમાણા ન તૃપ્તિમુપયાન્તિ સ્મ।
197.005. યસ્મિંશ્ચ સમયે રાજા ચન્દ્રપ્રભો મહાયજ્ઞવાટં ગચ્છતિ, તસ્મિન્ સમયે પ્રાણિકોટીનિયુતશતસહસ્રાણ્યવલોકયન્તિ, એવં ચાહુહ્--દેવગર્ભો બતાયં રાજા ચન્દ્રપ્તભ ઇહ જમુદ્વીપે રાજ્યં કારયતિ।
197.007. ન ખલુ મનુષ્યા ઈદૃગ્વર્ણસંસ્થાના યાદૃશા દેવસ્ય ચન્દ્રપ્રભસ્યેતિ।
197.008. રાજા ચન્દ્રપ્રભો યેન યેનાવલોકયતિ, તેન તેન સ્ત્રીસહસ્રાણ્યવલોકયન્તિ--ધન્યાસ્તાઃ સ્ત્રિયો યાસામેષ ભર્તેતિ।
197.009. તચ્ચ શુદ્ધૈર્મનોભિર્ નાન્યથાભાવાત્।
197.009. એવં દર્શનીયો રાજા ચન્દ્રપ્રભો બભૂવ।
197.010. ચન્દ્રપ્રભસ્ય રાજ્ઞો ઽર્ધત્રયોદશામાત્યસહસ્રાણિ।
197.010. તેષાં દ્વૌ અગ્રામાત્યૌ મહાચન્દ્રો મહીધરશ્ચ।
197.011. વ્યક્તૌ પણ્ડિતૌ મેધાવિનૌ ગુણૈશ્ચ સર્વામાત્યમણ્ડલપ્રતિવિશિષ્ટૌ સર્વાધિકૃતૌ રાજપરિકર્ષકૌ રાજપરિપાલકૌ।
197.012. અલ્પોત્સુકો રાજા સર્વકર્માન્તેષુ।
197.013. મહાચન્દ્રશ્ચાગ્રામાત્યો ઽભીક્ષ્ણં જમ્બુદ્વીપકાન્ મનુષ્યાન્ દશસુ કુશલેષુ કર્મપથેષુ નિયોજયતિ--ઇમાન્ ભવન્તો જમ્બુદ્વીપકા મનુષ્યા દશ કુશલાન્ કર્મપથાન્ સમાદાય વર્તથેતિ।
197.014. યાદૃશી ચ રાજ્ઞશ્ચક્રવર્તિનો ઽવવાદાનુશાસની, તાદૃશી મહાચન્દ્રસ્યામાત્યસ્યાવવાદાનુશાસની બભૂવ।
197.016. મહાચન્દ્રસ્યાગ્રામાત્યસ્ય રાજા ચન્દ્રપ્રભ ઇષ્ટશ્ચાભૂત્ પ્રિયશ્ચ મનાઅપશ્ચ।
197.016. અપીદાનીં વર્ણાકૃતિલિઙ્ગસંસ્થાનમસ્ય નિરીક્ષમાણો ન તૃપ્તિમુપયાતિ॥
197.018. યાવદપરેણ સમયેન મહાચન્દ્રેણાગ્રામાત્યેન સ્વપ્નો દૃષ્ટહ્--રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય ધૂમવર્ણૈઃ પિશાચૈર્મૌલિરપનીતઃ।
197.019. પ્રતિવિબુદ્ધસ્ય ચાભૂદ્ભયમ્, અભૂચ્છઙ્કિતત્વમ્, અભૂદ્રોમહર્ષહ્--મા હૈવ દેવસ્ય ચન્દ્રપ્રભસ્ય શિરોયાચનક આગચ્છેત્।
197.020. દેવશ્ચ સર્વંદદઃ।
197.020. સર્વપરિત્યાગે નાસ્ત્યસ્ય કિંચિદપરિત્યક્તં દીનાનાથકૃપણવનીપકયાચનકેભ્ય ઇતિ।
197.021. તસ્ય બુદ્ધિરુત્પન્ના--ન મયા રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય સ્વપ્નો નિવેદયિતવ્યઃ।
197.022. અપિ તુ રત્નમયાનિ શિરાંસિ કારયિત્વા કોષકોષ્ઠાગારં પ્રવેશ્ય સ્થાપયિતવ્યાનિ।
197.023. યદિ નામ કશ્ચિદ્દેવસ્ય શિરોયાચનક આગચ્છેત્, તમેનમેભી રત્નમયૈઃ શિરોભિઃ પ્રલોભયિષ્યામિ।
197.024. ઇતિ વિદિત્વા રત્નમયાનિ શિરાંસિ કારયિત્વા કોષકોષ્ઠાગરેષુ પ્રક્ષિપ્ય સ્થાપિતવાન્।
197.025. અપરેણ સમયેન મહીધરેણાગ્રામાત્યેન સ્વપ્નો દૃષ્ટહ્--સર્વરત્નમયઃ પોતશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય કુલસ્થઃ શતશો વિશીર્ણઃ।
197.026. દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્ભીતસ્ત્રસ્તઃ સંવિગ્નહ્--મા હૈવ રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય રાજ્યચ્યુતિર્ભવિષ્યતિ જીવિતસ્ય ચાન્તરસ્ય ચાન્તરાય ઇતિ।
197.027. તેન બ્રાહ્મણા યે નૈમિત્તિકા વિપશ્ચિકાશ્ચાહૂય ઉક્તાહ્--ભવન્તઃ, મયેદૃશઃ સ્વપ્નો દૃષ્ટઃ, નિર્દોષં કુરુતેતિ।
197.028. તતસ્તૈર્બ્રાહ્મણૈર્ નૈમિત્તિકૈર્વિપશ્ચિકૈશ્ચ સમાખ્યાતમ્--યાદૃશો ઽયં ત્વયા સ્વપ્નો દૃષ્ટઃ, નચિરાદેવ રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય શિરોયાચનક આગમિષ્યતિ।
197.030. સ ચાસ્યામેવ ભદ્રશિલાયાં રાજધાન્યામવતરિષ્યતીતિ।
197.030. તતો મહીધરો ઽગ્રામાત્યઃ સ્વપ્નનિર્દેશં શ્રુત્વા કરે કપોલં દત્ત્વા ચિન્તાપરો વ્યવસ્થિતહ્--અતિક્ષિપ્રં રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય મૈત્રાત્મકસ્ય કારુણિકસ્ય સત્ત્વવત્સલસ્યાનિત્યતાબલં પ્રત્યુપસ્થિતમિતિ।
197.032. અથાપરેણ સમયેનાર્ધત્રયોદશાભિરમાત્યસહસ્રૈહ્<198> સ્વપ્નો દૃષ્ટહ્--રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય ચતુર્ષુ યજ્ઞવાટેષુ કરોટપાણિભિર્યક્ષૈશ્ચછત્રધ્વજપતાકાઃ પાતિતાઃ, સુવર્ણભેર્યશ્ચ ભિન્નાઃ।
198.002. દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્ભીતાસ્ત્રસ્તાઃ સંવિગ્નાહ્--મા હૈવ રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય મહાપૃથિવીપાલસ્ય મૈત્રાત્મકસ્ય કારુણિકસ્ય સત્ત્વવત્સલસ્યાનિત્યતાબલમાગચ્છેત્, મા હૈવ અસ્માકં દેવેન સાર્ધં નાનાભાવો ભવિષ્યતિ વિનાભાવો વિપ્રયોગઃ, મા હૈવ અત્રાણો ઽપરિત્રાણો જમ્બુદ્વીપો ભવિષ્યતીતિ।
198.005. રાજ્ઞા ચન્દ્રપ્રભેણ શ્રુતમ્।
198.005. તેન શ્રુત્વા અષ્ટષષ્ટિનગરસહસ્રેષુ ઘણ્ટાવઘોષણં કારિતમ્--રાજલીલયા ભવન્તઃ સર્વે જમ્બુદ્વીપકા માનુષ્યાઃ ક્રીડન્તુ યાવદહં જીવામિ।
198.007. કિમ્ યુષ્માકં માયોપમૈઃ સ્વપ્નોપમૈશ્ચિન્તિતૈહ્? રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય ઘણ્ટાવઘોષણં શ્રુત્વા સર્વ એવ જમ્બુદ્વીપકા મનુષ્યા રાજલીલયા ક્રીડિતુમારબ્ધાઃ, વીણાવોણુપણવસુઘોષકવલ્લરીભેરીમૃદઙ્ગતાલશઙ્ખસહસ્રૈસ્તૂર્યશબ્દશતૈશ્ચ વાદ્યમાનૈઃ કેયૂરહારમણિમુક્તાભરણકુણ્ડલધરાઃ સર્વાલંકારવિભૂષિતપ્રમદાગણપરિવૃતાઅ રાજશ્રિયમનુભવન્તિ સ્મ।
198.010. તેન ખલુ સમયેન જમ્બુદ્વીપકાનાં મનુષ્યાણાં રાજક્રીડયા ક્રીડતામ્ યશ્ચ રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય ચતુર્ષુ મહાયજ્ઞવાટેષુ સુવર્ણભેરીણાં તાડ્યમાનાનાં વલ્ગુર્મનોજ્ઞઃ શબ્દો નિશ્ચરતિ, તેન સર્વો જમ્બુદ્વીપો મનોજ્ઞશબ્દનિર્ નાદિતો ઽભૂત્।
198.013. તદ્યથા દેવાનાં ત્રાયસ્ત્રિંશાનામન્યતરં દેવપુરં નૃત્તગીતવાદિતમ્, એવમેવ તસ્મિન્ કાલે તસ્મિન્ સમયે સર્વો જમ્બુદ્વીપનિવાસી જનકાયસ્તેન ગીતશબ્દેનૈકાન્તસુખસમર્પિતો ઽત્યર્થં રમતે॥
198.016. તેન ખલુ સમયેન ગન્ધમાદને પર્વતે રૌદ્રાક્ષો નામ બ્રાહ્મણઃ પ્રતિવસતિ સ્મ ઇન્દ્રજાલવિધિજ્ઞઃ।
198.017. અશ્રૌષીદ્રૌદ્રાક્ષો બ્રાહ્મણો ભદ્રશિલાયાં રાજધાન્યાં ચન્દ્રપ્રભો નામ રાજા સર્વંદદો ઽસ્મીત્યાત્માનં પ્રતિજાનીતે।
198.018. યન્ન્વહં ગત્વા શિરો યાચેયમિતિ।
198.018. તસ્યૈતદભવત્--યદિ તાવત્ સર્વદદો ભવિષ્યતિ, મમ શિરો દાસ્યતિ।
198.019. અપિ તુ દુષ્કરમેતદસ્થાનમનવકાશો યદેવમિષ્ટં કાન્તં પ્રિયં મનાપમુત્તમાઙ્ગં પરિત્યક્ષ્યતિ યદુત શીર્ષમ્, નેદં સ્થાનં વિદ્યતે।
198.021. ઇતિ વિદિત્વા ગન્ધમાદનાત્ પર્વતાદવતીર્ણઃ।
198.021. અથ ગન્ધમાદનનિવાસિની દેવતા વિક્રોષ્ટુમારબ્ધા--હા કષ્ટં રજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય મૈત્રાત્મકસ્ય મહાકારુણિકસ્ય સત્ત્વવત્સલસ્યાનિત્યતાબલં પ્રત્યુપસ્થિતમિતિ।
198.023. તેન ખલુ સમયેન સર્વજમ્બુદ્વીપ આકુલાકુલઃ, ધૂમાન્ધકારઃ, ઉપકાપાતાઃ, દિશોદાહાઃ, અન્તરીક્ષે દેવદુન્દુભયો ઽભિનદન્તિ।
198.024. ભદ્રશિલાયાં ચ રાજધાન્યાં નાતિદૂરે પઞ્ચાભિજ્ઞો ઋષિઃ પ્રૈવસતિ વિશ્વામિત્રો નાંના પઞ્ચશતપરિવારો મૈત્રાત્મકઃ કારુણિકઃ સત્ત્વવત્સલઃ।
198.026. અથ સ ઋષિઃ સર્વજમ્બુદ્વીપમાકુલં દૃષ્ટ્વા માણવકાનામન્ત્રયતે--યત્ખલુ માણવકા જાનીત સર્વજમ્બુદ્વીપ એતર્હ્યાકુલાકુલો ધૂમાન્ધકારઃ।
198.027. સૂર્યાચન્દ્રમસૌ એવમહાનુભાવૌ ન ભાસતો ન તપતો ન વિરોચતઃ।
198.028. નૂનં કસ્યચિન્મહાપુરુષસ્ય નિરોધો ભવિષ્યતિ।
198.028. તથા હિ--
198.029. રોદન્તિ કિન્નરગણા વનદેવતાશ્ચ ધિક્કારમુત્સૃજન્તિ દેવગણા પિ ન સ્થુઃ।
198.031. ચન્દ્રો ન ભાતિ ન વિભાતિ સહસ્રરશ્મિર્ નૈવ વાદ્યવાદિતરવો ઽપિ નિશામ્યતે ઽત્ર
199.001. <199>એતે હિ પાદપગણાઃ ફલપુષ્પનદ્ધા ભૂમૌ પતન્તિ પવનૈરપિ ચાલિતાનિ।
199.003. સંશ્રૂયતે ધ્વનિરયં ચ યથાતિભીમો વ્યક્તો ભવિષ્યતિ પુરે વ્યસનં મહાન્તમ્
199.005. એતે ભદ્રશિલાનિવાસનિરતાઃ સર્વે સદુઃખા જના અત્યન્તપ્રતિશોકશલ્યવિહતાઃ પ્રસ્પન્દકણ્ઠાનનાઃ।
199.007. એતાશ્ચન્દ્રનિભાનના યુવતયો રોદન્તિ વેશ્મોત્તમે સર્વે ચ પ્રરુદન્તિ તીવ્રકરુણાઃ સન્તઃ શ્મશાને યથા
199.009. કિં કારણં પુરનિવાસિજનાઃ સમગ્રાઃ સંપિણ્ડિતં મનસિ દુઃખમિદં વહન્તિ।
199.011. ઉત્ક્રોશતામનિશમર્ધકૃતાગ્રહસ્તૈરૈશ્વર્યમપ્રતિસમં નિરુણદ્ધિ વાચમ્
199.013. એતે પયોદા વિનદન્ત્યતોયા જલાશ્રયાઃ શોકમમી વ્રજન્તિ।
199.015. ભુવોરિવામ્ભસિ ચ બાલસમીરણાસ્તા વાતાઃ પ્રવાન્તિ ચ ખરા રજસા વિમિશ્રાઃ
199.017. અશિવાનિ નિમિત્તાનિ પ્રવરણિ હિ સામ્પ્રતમ્।
199.018. ક્ષેમાં દિશમતો ઽસ્માકમિતો ગન્તું ક્ષમો ભવેત્
199.019. અપિ તુ ખલુ માણવકા રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય ચતુર્ષુ મહાયજ્ઞવાટેષુ સુવર્ણભેરીણાં તાડ્યમાનાનાં ન ભૂયો મનોજ્ઞઃ સ્વરો નિશ્ચરતિ।
199.020. નૂનં બત ભદ્રશિલાયાં મહાનુપદ્રવો ભવિષ્યતીતિ॥
199.021. અથ રૌદ્રક્ષો બ્રાહ્મણો ભદ્રશિલાયાં રાજધાન્યામનુપ્રાપ્તઃ।
199.021. તતો નગરવિવાસિની દેવતા રૌદ્રાક્ષં બ્રહ્મણં દૂરાદેવ દૃષ્ટ્વા યેન રાજા ચન્દ્રપ્રભાસ્તેનોપસંક્રાન્તા।
199.022. ઉપસંક્રમ્ય રાજાનં ચન્દ્રપ્રભમિદમવોચત્--યત્ખલુ દેવ જાનીયાહ્--અદ્ય દેવસ્ય યાચનક આગમિષ્યતિ હિંસકો વિહેઠકો ઽવતારપ્રેક્ષી અવતારગવેષી।
199.024. સ દેવસ્ય શિરો યાચિષ્યતીતિ।
199.024. તદ્દેવેન સત્ત્વાનામર્થાયાત્માનં પરિપાલયિતવ્યમિતિ।
199.025. અથ રાજા ચન્દ્રપ્રભઃ શિરોયાચનકમુપશ્રુત્ય પ્રમુદિતમના વિસ્મયોત્ફલ્લદૃષ્ટિર્દેવતામુવાચ--ગચ્છ દેવતે, યદ્યાગમિષ્યતિ, અહમસ્ય દીર્ઘકાલાભિલષિતં મનોરથં પરિપૂરયિષ્યમીતિ।
199.027. અથ સા દેવતા રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય ઇદમેવમ્રૂપં વ્યવસાયં વિદિત્વા દુઃખિની દુર્મનસ્કા વિપ્રતિસારિણી તત્રૈવાન્તર્હિતા।
199.028. અથ રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્યૈતદભવત્--કિમત્રાશ્ચર્યમ્ યદહમન્નમન્નાર્થિભ્યો ઽનુપ્રયચ્છામિ, પાનં પાનાર્થિભ્યો વસ્ત્રહિરણ્યસુવર્ણમણિમુક્તાદીંસ્ તદર્થિભ્યઃ।
199.030. યન્ન્વહમ્ યાચનકેભ્યઃ સ્વશરીરમપિ પરિત્યજેયમિતિ।
199.030. તતો રૌદ્રાક્ષો બ્રાહ્મણો દક્ષિણેન નગરદ્વારેણ પ્રવિશન્ દેવતયા નિવારિતહ્--ગચ્છ પાપબ્રાહ્મણ, મા પ્રવિશ।
199.031. કથમિદાનીં ત્વમ્ <200>મોહપુરુષ રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય મૈત્રાત્મકસ્ય કારુણિકસ્ય સત્ત્વવત્સલસ્યાનેકગુણસમ્પન્નસ્ય જમ્બુદ્વીપપરિપાલકસ્યાદૂષિણો ઽનપકારિણઃ શિરશ્છેત્સ્યસિ? રૌદ્રચિત્ત પાપબ્રાહ્મણ, મા પ્રવિશેતિ।
200.003. યાવદેતત્ પ્રકરણં રાજ્ઞા ચન્દ્રપ્રભેણ શ્રુતમ્--યાચનકો મે નગરદ્વારે દેવતયા વિધાર્યતે ઇતિ।
200.004. શ્રુત્વા ચ પુનર્મહાચન્દ્રમગ્રામાત્યમામન્ત્રયતે--યત્ખલુ મહાચન્દ્ર જાનીયાહ્--યાચનકો મે નગરદ્વારિ દેવતયા વિધાર્યતે।
200.005. ગચ્છ, શીઘ્રં મત્સકાશમાનયેતિ।
200.005. એવં દેવેતિ મહાચન્દ્રો ઽગ્રામાત્યો રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય પ્રતિશ્રુત્ય નગરદ્વારં ગત્વા તાં દેવતામુવાચ--યત્ખલુ દેવતે જાનીયાહ્--પ્રવિશત્વેષ બ્રાહ્મણ, રાજા ચન્દ્રપ્રભ એનમાહ્વાપયત ઇતિ।
200.007. તતો નગરનિવાસિની દેવતા મહાચન્દ્રમગ્રામાત્યમિદમવોચત્--યત્ખલુ મહાચન્દ્ર જાનીયાહ્--એષ બ્રાહ્મણો રૌદ્રચિત્તો નિષ્કારુણિકો રાજ્ઞશ્ચન્દ્રપ્રભસ્ય વિનાશાર્થં ભદ્રશિલામનુપ્રાપ્તઃ।
200.009. કિમનેન દુરાત્મના પ્રવેશિતેન? એષ મયા દેવતે ઉપાયશ્ચિન્તિતો યેનાયં બ્રાહ્મણો ન પ્રભવિષ્યતિ દેવસ્ય શિરો ગ્રહીતુમિતિ।
200.011. અથ મહાચન્દ્રો ઽગ્રામાત્યો રૌદ્રાક્ષં બ્રાહ્મણમાદાય નગરં પ્રવિશ્ય રત્નધરાનાજ્ઞાપયતિ--આનીયન્તાં ભવન્તો રત્નમયાનિ શિરાંસિ।
200.013. અસ્મૈ બ્રાહ્મણાય દાસ્યામીતિ।
200.013. ભાણ્ડાગારિકૈ રત્નમયાનાં શીર્ષાણાં રાજદ્વારે રાશિઃ કૃતઃ।
200.014. મહાચન્દ્રેણાગ્રામાત્યેન રૌદ્રાક્ષસ્ય રત્નમયાનિ શીર્ષાણ્યુપદર્શિતાનિ--પ્રતિગૃહ્ણ ત્વં મહાબ્રાહ્મણ પ્રભૂતાનિ રત્નમયાનિ શીર્ષાણિ।
200.015. યાવદાપ્તં ચ તે હિરણ્યસુવર્ણમનુપ્રયચ્છામિ, યેન તે પુત્રપૌત્રાણાં જીવિકા ભવિષ્યતિ।
200.016. કિં તે દેવસ્ય શીર્ષેણ મજ્જાશિઙ્ઘાણકવસાદિપૂર્ણેનેતિ? એવમુક્તે રૌદ્રાક્ષો બ્રાહ્મણો મહાચન્દ્રમગ્રામાત્યમિદમવોચત્--ન રત્નમયૈર્મે શિરોભિઃ પ્રયોજનમ્।
200.018. નાપિ હિરણ્યસુવર્ણેન।
200.018. અપિ ત્વહમસ્ય મહાપૃથિવીપાલસ્ય સર્વંદદસ્ય સકાશમાગતઃ શિરસો ઽર્થાય।
200.019. એવમુક્તે મહાચન્દ્રમહીધરૌ અગ્રામાત્યૌ કરે કપોલં દત્ત્વા ચિન્તાપરૌ વ્યવસ્થિતૌ--કિમિદાનીં પ્રાપ્તકાલમિતિ।
200.020. અથૈતદ્વૃત્તાન્તમુપશ્રુત્ય રાજા ચન્દ્રપ્રભો મહાચન્દ્રમહીધરૌ અગ્રામાત્યૌ દૂરેણ પ્રક્રોશ્યૈતદવોચત્--આનીયતામેષ મત્સમીપમ્।
200.021. અહમસ્યૈવં મનોરથં પૂરયિષ્યામીતિ।
200.022. એવમુક્તે મહાચન્દ્રમહીધરૌ અગ્રામાત્યૌ સાશ્રુદુર્દિનવદનૌ કરુણકરુણં પરિદેવમાનૌ અભિરુદ્ય દેવસ્ય મૈત્રાત્મકસ્ય કારુણિકસ્ય સત્ત્વવત્સલાસ્યાનેકગુણસમુદિતસ્ય જ્ઞાનકુશલસ્ય દિવ્યચક્ષુષો ઽનિત્યતાબલં પ્રત્યુપસ્થિતમ્, અદ્યાસ્માકં દેવેન સાર્ધં નાનાભાવો ભવિષ્યતિ વિનાભાવો વિપ્રયોગો વિસમ્યોગઃ।
200.025. ઇતિ વિદિત્વા રાજ્ઞઃ પાદયોર્ નિપત્ય એકાન્તે નિષણ્ણૌ।
200.025. અથ રાજા ચન્દ્રપ્રભઃ પરમત્યાગપ્રતિવિશિષ્ટં ત્યાગં પરિત્યકુકામો દૂરત એવ તં બ્રાહ્મણમામન્ત્રયતે--એહિ ત્વં બ્રાહ્મણ, યચ્છતામ્ યત્ પ્રાર્થયસે તદ્ગૃહાણેતિ।
200.027. અથ રૌદ્રાક્ષો બ્રાહ્મણો યેન રાજા ચન્દ્રપ્રભસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
200.028. ઉપસંક્રમ્ય રાજાનં ચન્દ્રપ્રભં જયેનાયુષા ચ વર્ધયિત્વા રાજાનં ચન્દ્રપ્રભમિદમવોચત્--
200.029. ધર્મે સ્થિતો ઽસિ વિમલે શુભબુદ્ધિસત્ત્વ સર્વજ્ઞતામભિલષન્ હૃદયેન સાધો।
200.031. મહ્યં શિરઃ સૃજ મહાકરુણાગ્રચેતા મહ્યં દદસ્વ મમ તોષકરો ભવાદ્ય
201.001. <201>અથ રાજા ચન્દ્રપ્રભો બ્રાહ્મણસ્યાન્તિકાદિદમેવમ્રૂપં વાક્પ્રવ્યાહારં શ્રુત્વા પ્રમુદિતમનાઃ પ્રીતિવિસ્ફારિતાક્ષો રૌદ્રાક્ષં બ્રાહ્મણમુવાચ--હન્તેદં બ્રાહ્મણ શિરો ઽવિઘ્નતઃ સાધુ પ્રગૃહ્યતામુત્તમાઙ્ગમિતિ।
201.003. આહ ચ--
201.004. પ્રિયો યથા યદ્યપિ ચૈકપુત્રકસ્તથાપિ મે ખર્પમિદં ગૃહાણ।
201.006. ત્વચ્ચિન્તિતાનાં ફલમસ્તુ શીઘ્રં શિરઃપ્રદાનાદ્ધિ લભેય બોધિમ્
મૂળ પાઠ: Divyāvadāna · Edition: L. Vaidya, Mithila 1959 (Buddhist Sanskrit Texts ; 20) · Data entry Kensuke Okamoto · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0