Dharmasamuccaya · અધ્યાય 32

॥ ઇતિ પુણ્યવર્ગ એકત્રિંશઃ ॥
(32) દેવવર્ગઃ
સૌગતમાર્ગે ચરન્તઃ પુરુષા દેવતુલ્યાઃ
પન્થાનો મુનિના શાસ્ત્રે ઉક્તા યે તત્ત્વદર્શિના ।
તૈસ્તુ સમ્પ્રસ્થિતાસ્તે (હિ) પુરુષા દેવસમ્મતાઃ

સુગતોક્તો માર્ગઃ
સત્યં હિ દાનં ચ તથૈવ મૈત્રી સત્ત્વેષુ રક્ષા પ્રિયવાદિતા ચ ।
સમ્યક્ત્વદૃષ્ટિર્વિમલં મનશ્ચ પન્થાનમાહુસ્ત્રિદિવસ્ય બુદ્ધાઃ

શુક્લધર્મસમાયુક્તઃ શુક્લચિત્તસમન્વિતઃ ।
સુખાત્ સુખતરં યાતિ જ્યોતિર્જ્યોતિઃપરાયણઃ

જ્યોતિ(હિ)ર્જ્યોતિષા પૂર્ણ દીપો દીપાન્તરાદ્ યથા ।
તસ્માદ્ધિ પરમાંલ્લોકાન્ પ્રયાતા સમ્પ્રપદ્યતે

આચારવાન્ દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્
યસ્ય શુદ્ધં સદા ચિત્તં નિર્મલં મણિવત્ સદા ।
સ શાન્તો નિર્મમો ધીમાન્ દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્

ધ્યાનશીલસમાધિભ્યો યસ્ય ચિત્તં શુભાન્વિતમ્ ।
સ ધીમાન્ કાઞ્ચનપ્રખ્યો દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્

પ્રાણાતિપાતાદ્ વિરતઃ સર્વસત્ત્વદયાપરઃ ।
ઋતુસ્રોતો ઽનુકમ્પાશ્ચ દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્

શ્રુતવાન્ સર્વલોકસ્ય ક્રૂરકર્મવિવર્જિતઃ ।
અલિપ્તઃ પાપકૈર્ધર્મૈર્દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્

તૃણવત્ કાઞ્ચનં યસ્ય કામા યસ્ય વિષોપમાઃ ।
સ કામવર્જકો ધીમાન્ દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્

નાકૃષ્યતે મનઃ કામૈર્વિષયૈ રાગહેતુભિઃ ।
સમન્તાત્ભવકાન્તારૈર્દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્

ભિન્નાઃ પરમ્પરા આદૌ મિત્રવાન્ ધનબાન્ધવઃ ।
યઃ કરોતિ સુસંશ્લિષ્ટા દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્

યસ્ય બુદ્ધિસ્થિતં વેશ્મ ન બુદ્ધિઃ ક્વાપિ રાગિણી ।
સ જિતારિર્વિશુદ્ધાત્મા દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્

પ્રશસ્તકાયકર્માન્તો યઃ પાપવિરતઃ સુખી ।
સ કામવિરતો ધ્યાયી દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્

પાપમિત્રવિનિર્મુક્તસ્તૃષ્ણાવિષવિવર્જિતઃ ।
ન બદ્ધઃ સ્ત્રીભયૈઃ પાશૈર્દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્

પ્રયત્નવાદી યો ધર્મે દાનશીલસમાધિમાન્ ।
નિત્યોદ્યુક્તો દૃઢમતિર્દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્

સમ્યગ્બન્ધનો યેન પાશશ્છિન્નો યથાસિના ।
સચ્છિન્નપાશઃ સ્વવશી દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્

શુભકર્મવિપાકેન દેવલોકે ઉદ્ભવઃ
મનુષ્યભૂતા યે સત્ત્વાશ્ચરન્તિ સુકૃતાવહાઃ ।
તેન કર્મવિપાકેન સુરલોકે પ્રસૂયતે

ધર્મપથાશ્રિતા એવ બલિનઃ
મનુષ્યાણાં બલાદ્ દેવા દેવાનાં બલિનો નરાઃ ।
અન્યોન્યબલિનો તે યે સદ્ધર્મપથમાસ્થિતાઃ

તિસ્ત્રો ઽપાયભૂમયઃ
દેવાનાં સુગતિર્મર્ત્યાઃ મર્ત્યાનાં સુગતિઃ સુરાઃ ।
અપાયભૂમયસ્તિસ્રઃ શુભકર્મવિવર્જિતાઃ

સર્વ સુખં ધર્માધીનમ્
ધર્માધીનં સુખં સર્વ ધર્માધીના હિ નિર્વૃતિઃ ।
ધર્મઃ સુપ્તેષુ જાગર્તિ ધર્મો હિ પરમા ગતિઃ

દેવૈરસુરા જિતાઃ
ધર્મેણ નિર્જિતો ઽધર્મઃ સત્યેનાનૃતિકો જિતઃ ।
જ્ઞાનેન વર્જિતો મોહો દેવૈસ્તુ હ્યસુરા જિતાઃ

દેવલોકં સુખોદયમ્
સોપાનભૂતા યે તાનિ કર્માણિ ત્રિદિવસ્ય હિ ।
યોનિં ત્યક્ત્વા નરા યાન્તિ દેવલોકં સુખોદયમ્

વાક્સંયમેન બુધાસ્ત્રિદિવં સુખં ભુઞ્જન્તિ
ચતુર્વિધો વાઙ્નિયમઃ કો ઽપિ ત્રિવિધપઞ્ચધા ।
સપ્તસોપાનમારૂપ્યં ગચ્છન્તિ ત્રિદિવં બુધાઃ

પ્રભયા તે ચ દિવ્યન્તઃ સ્વશરીરેણ જાતયા ।
રમન્તે સ્વર્ગભુવને રઞ્જિતાઃ સ્વેન કર્મણા

શીલમેવ શુભસ્ય કારણમ્
નિત્યામોદવિહારા(યે) નિત્યં સૌખ્યવિહારિણઃ ।
યદ્ દેવા દેવભવને શીલં તત્ર હિ કારણમ્

યદપ્સરઃ પરિવૃતા યત્ સૂર્યશશિસન્નિભાઃ ।
દેવાઃ સમન્તાદ્ દેવેષુ તત્સર્વશુભહેતુકમ્

યદીપ્સિતં સમ્ભવતિ સમ્ભૂતં ચ ન હીયતે ।
વર્તતે ચ શુભં નિત્યં તત્ સર્વ શુભહેતુકમ્

શુભચારી દેવાનાં સમતાં વ્રજેત્
શુભચારી સદા દાની સર્વભૂતદયારતઃ ।
દાનમૈત્ર્યા સદા યુક્તો દેવાનાં સમતાં વ્રજેત્

પ્રાણાતિપાતાદ્ વિરતઃ સર્વસત્ત્વદયાપરઃ ।
સમ્યગાજીવકર્માન્તો દેવાનાં સઙ્ગતિં વ્રજેત્

અદત્તે ન રતિઃ કિઞ્ચિદ્ દાને ચાસ્ય સદામતિઃ ।
શાન્તેન્દ્રિયમતિર્ધીમાન્ દેવસઙ્ગતિમશ્નુતે

મિથ્યાકામૈર્વિમુક્તો યઃ સત્પથાભિરતઃ સદા ।
નિર્વાણકાંક્ષી વિમલો દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્

વિમનસ્કં હિ યત્ પ્રીતે પુરુષે કુરુતે લઘુ ।
મદ્યવર્જી પરં ધીરો દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્

પ્રમાદવિરહિતઃ સુખમાપ્નોતિ
સુખ (પ્રાણો) હિ યો દેવઃ પ્રમાદં નાનુસેવતે ।
સુખાત્ સુખમવાપ્નોતિ નિર્વૃત્તિં ચાધિગચ્છતિ

ક્ષયાવસાનં તત્ સૌખ્યં નિર્વાણમિતિ શાશ્વતમ્ ।
તત્ સપ્રાપ્યવિમાનેષુ રાજન્તે પુરુષોત્તમાઃ

ઉચ્ચાદુચ્ચરો મેરુસ્તસ્માદુચ્ચં સદા સુખમ્ ।
શુભેન નિયતો જન્તુરકનિષ્ઠાન્ સુરાન્ (જયેત્)

નિરવદ્યે કુતસ્તૃપ્તિર્દેવલોકે વિશેષતઃ ।
અતીવ સૌખ્યં લભતે કસ્માદ્ દેવેષુ સર્વદા

કઃ સૌખ્યમુપલભ્યતે?
તૃષ્ણાગ્નિપરિદગ્ધેન ન સૌખ્યમુપલભ્યતે ।
એવં સુકૃતદગ્ધેન ન સૌખ્યમુપલભ્યતે

ત્રિવિધં સુકૃતં કૃત્વા ત્રિપ્રકારં ત્રિહેતુકમ્ ।
એતદગ્ર્યં ત્રિભૂમિષ્ઠં (ત્રિગુણં ચ) ફલં મહત્

અહિંસાદાનપરમા યે સદ્ધર્મપરાયણાઃ ।
સત્યક્ષાન્તિદમૈર્યુક્તાઃ ત્રિદિવં(તે) સમાગતાઃ

દિવ્યાભરણસમ્પન્ના દિવ્યમાલ્યવિભૂષિતાઃ ।
યદ્ દેવા દિવ્યમતયઃ (કુર્વન્તિ) શુભમેવ તત્

દેવાનાં યન્મહત્સૌખ્યં(ન)ન્યૂનાધિક્યમાસ્થિતમ્ ।
ન્યૂનમધ્યં તુ યસ્યૈતત્ ફલં પુણ્યસ્ય દૃશ્યતે

પુણ્યકર્તા દેવલોકં ગચ્છતિ
યેન યાવદ્ધિ યત્ પુણ્યં કૃતં ભવતિ દેહિના ।
તસ્ય તાવદ્ધિ તત્ સૌખ્યં દેવલોકેષુ પચ્યતે

શીલસંરક્ષણમાવશ્યકમ્
સ્વાગતં તવ ભો ભદ્ર! સુકૃતં કૃતવાનસિ ।
સપ્તધા રક્ષિતં શીલં તસ્યૈતત્ ફલમાગતમ્

રમસ્વ સહ દૈવતૈઃ
વનોપવનશૈલેષુ પદ્માકરવનેષુ ચ ।
હર્મ્યાગ્રેષુ રમસ્વ (ત્વં કાઞ્ચનેષુ) સદૈવતઃ

વનોપવનશૈલેષુ વૈદૂર્યશિખરેષુ ચ ।
વનાદ્રિષુ ચ નૈકેષુ રમસ્વ સહ દૈવતૈઃ

કલ્પવૃક્ષેષુ રમ્યેષુ નદીપ્રસ્ત્રવણેષુ ચ ।
સરિત્સુ ચ વિશાલાસુ (રમસ્વ) સહ દૈવતૈઃ

સ્ત્રોતસ્વિન્યાદિયુક્તેષુ પર્વતેષુ નદીષુ ચ ।
નગરેષુ મહાર્થેષુ રમસ્વ સહ દૈવતૈઃ

મદગન્ધિપ્રરોહેષુ નીલોત્પલવનેષુ ચ ।
યક્ષસદ્મસુ રમ્યેષુ રમસ્વ સહ દૈવતૈઃ

ભૂમિભાગેષુ ચાન્તેષુ રત્નાકરવનેષુ ચ ।
વિમાનેષુ ચ રમ્યેષુ રમસ્વ સહ દૈવતૈઃ

પઞ્ચાઙ્ગિકેન તૂર્યેણ મનઃપ્રહ્લાદકારિણા ।
નૃત્યમાનઃ સુખી નિત્યં રમસ્વ સહ દૈવતૈઃ

શીલબીજં શોધયિત્વા શીલેષુ વિવિધેષુ ચ ।
ક્રીડ ત્વં વિવિધૈર્દિવ્યૈર્યથાર્થમનુસેવસે

યત્પ્રભામાલિનો દેવા રમન્તે વિવિધૈઃ સુખૈઃ ।
તચ્છુભસ્ય ફલં દૃષ્ટં નિર્મલસ્ય વિશેષતઃ

યદેતૈર્વિવિધૈઃ સૌખ્યૈર્દેવાઃ ક્રીડન્ત્યનેકશઃ ।
ન વયં હેતવસ્તત્ર (તત્ર હેતુઃ) પુરાકૃતમ્

કૂટાગારાણિ સર્વાણિ કર્મચિત્રાણિ સર્વદા ।
ભુનક્તિ દેવો દેવેષુ સત્કૃતેનોપબૃંહિતઃ

પાશત્રયવિમુક્તસ્ય પઞ્ચભિઃ પાલિતસ્ય વૈ ।
એકધર્મવ્યતીતસ્ય દેવલોકો મહીયતે

પ્રમુદ્યચ્ચેતસાં પુંસાં સ્પષ્ટચેષ્ટા સમાહિતા ।
આગતા દેવસદનં સ્વકર્મફલસાક્ષિણી

સુકૃતફલમ્
ઉપર્યુપરિ સૌખ્યાનિ (તથા ચ) સુકૃતસ્ય વૈ ।
ભુઞ્જન્તિ વિબુધાઃ સ્વર્ગ યદ્ધિ પૂર્વકૃતાનુગમ્

સાક્ષિભૂતા ઇમે સર્વકર્મણાં વિવિધા દ્રુમાઃ ।
નિરન્તરં સુસદૃશં કથયન્તિ મનીષિણઃ

ભાગ્યં ફલતિ સર્વત્ર
યેન યેન વિપાકેન યત્ર યત્રોપપદ્યતે ।
પુરુષો લભતે સ્વસ્ય પ્રારબ્ધસ્ય શુભાશુભમ્

શુભકર્મણા પ્રાણી નિત્યં દેવેષુ જાયતે
શુભેન કર્મણા જન્તુર્નિત્યં દેવેષુ જાયતે ।
તથાશુભેન નરકે પતન્તિ પુરુષાધમાઃ

કામિનો મરણં નાવગચ્છન્તિ
શુભાશુભાભ્યાં સંરક્તાઃ કામિનઃ કામમોહિતાઃ ।
નાવગચ્છન્તિ મરણં યદવશ્યં ભવિષ્યતિ

શુભાશુભવિપાકો ઽયં યો વૃક્ષેષૂપલભ્યતે ।
ન સૌખ્યાદ્ વિરમન્ત્યેતે મનઃ સૌખ્યેન મોહિતાઃ

સુકૃતં કૃત્વા માનવાઃ દેવેષુ યાન્તિ
ત્રિવિધં સુકૃતં કૃત્વા ભાવયિત્વા ચ સપ્તધા ।
ત્રિસંખ્યાકાન્ રિપૂન્ હત્વા યાન્તિ દેવેષુ માનવાઃ

કઃ દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્?
નાસૂયતિ ક્રિયાક્લેશાન્ ન ચ નન્દીમસૂયતિ ।
સ નન્દ્યસૂયકઃ શુદ્ધો દેવાનામન્તિકં ગતઃ

વિનિન્દ્ય માત્સર્યમિદં દુઃખસ્યાયતનં મહત્ ।
સમં ચ ત્રિવિધં દત્ત્વા દેવાનામન્તિકં ગતઃ

પ્રાણિનાં પ્રણયં નિત્યં રક્ષયિત્વાનુકમ્પયા ।
મૈત્રચિત્તઃ સદા દાન્તો દેવાનામન્તિકં ગતઃ

અદત્તં ચ ધનં દત્ત્વા દત્ત્વાનન્દં ચ સર્વતઃ ।
ચેતનાભાવિતમતિર્દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્

માતૃવત્ પરદારાંશ્ચ દૃષ્ટ્વા તત્ત્વાર્થચિન્તકઃ ।
અલિપ્તો પાપકૈર્ધર્મૈર્દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્

(કૃતઃ) સ્વચિત્તપ્રીત્યર્થ જિહ્વારણિસમુદ્ભવઃ ।
કથ્યતે સ મૃષાવાદસ્તં હિત્વા સુગતિં વ્રજેત્

પૈશૂન્યં ચ સદા હિત્વા મૈત્ર્યનર્થકરં પદમ્ ।
શ્લક્ષ્ણપ્રભઃ શ્લક્ષ્ણમતિઃ દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્

પારુષ્યં શત્રુવદ્ધીરો વર્જયત્યેવ સર્વદા ।
શ્લક્ષ્ણપ્રભામતિર્નિત્યં સર્વેષુ ગતિગામિકઃ

અધર્મો યસ્ય જિહ્વાગ્રે ન ભૂતો ન ભવિષ્યતિ ।
સદા દુષ્કાલતત્ત્વજ્ઞો દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્

યેનેદં રક્ષિતં શીલં સપ્તધા બુદ્ધદેશિતમ્ ।
સ ધીરઃ શીલતત્ત્વજ્ઞો દેવાનામન્તિકં વ્રજેત્

કઃ સફલઃ ધર્મજ્ઞઃ?
વિવિધકર્મવશગં જન્મેદં લભતે સુરૈઃ ।
તત્પ્રાપ્ય યો ન ધર્મજ્ઞઃ સ પશ્ચાત્ પરિતપ્યતે

સુકર્મણા શુભજં ફલમ્
વનોપવનરમ્યો ઽયં લતાવેદિકમણ્ડપઃ ।
યદ્વિચિત્રમયો લોકસ્તત્ સર્વ શુભજં ફલમ્

યેન યેન યથા કર્મ કૃતં ભવતિ શોભનમ્ ।
તસ્ય તસ્ય તથા દૃષ્ટં ફલં તદનુગામિકમ્

પ્રત્યક્ષં દૃશ્યતે દેવૈર્હીનમધ્યોત્તમં સુખમ્ ।
યેન યેન યથા ચીર્ણં તસ્ય તસ્ય તથા ફલમ્

કુકર્મણા દુઃખજં ફલમ્
વિચિત્રવેષાઃ સંમૂઢા દેવા મોહવશાનુગાઃ ।
તન્નાશાન્મનસા મૂઢા ન પશ્યન્તિ મહદ્ભયમ્

વિચિત્રકામરતયો વિચિત્રફલકાઙ્ક્ષિણઃ ।
ન વા કુર્વન્તિ કર્માણિ તે ઽસુરા મૂઢચેતસઃ

કે પ્રેમપરાયણાઃ?
ફલં યેષાં પ્રિયં ચિત્તં ન ચ શીલે રતા મતિઃ ।
તે પ્રદીપં પરિત્યજ્ય પ્રેમાલોકપરાયણાઃ

હેતુફલતત્ત્વજ્ઞાઃ સુખિનો ભવન્તિ
યે હેતુફલસાદૃશ્યેનેચ્છન્તિ સુરસત્તમાન્ ।
તે હેતુફલતત્ત્વજ્ઞા ભવન્તિ સુખભાગિનઃ

જ્ઞાનાદેવ મુક્તિઃ
વિનાબીજં ફલં નાસ્તિ વિના દીપં કુતઃ પ્રભા? ।
વિના શીલૈઃ કુતઃ સ્વર્ગો મુક્તિર્જ્ઞાનં વિના કુતઃ?

કઃ ધીમતઃ?
તત્સુખં તદ્વિમુક્તસ્ય ગતકાઙ્ક્ષસ્ય તાયિનઃ ।
વિમુક્તકામતૃષ્ણસ્ય નિર્મમસ્ય ચ ધીમતઃ

સુકર્મૈઃ સુખં ભવત્યેવ
યદિદં કર્મજં સૌખ્યં સર્વ (તજ્જ્ઞેય) કલ્મષમ્ ।
યં નેષ્ટકં ભવત્યેવ તત્ સર્વમમલં સ્મૃતમ્

દેવલોકસ્ય વર્ણનમ્
યો મનોરથકૃત્સ્નસ્ય બહિરન્તશ્ચ (સર્વતઃ) ।
સર્વાલોકઃ સદાલોકો દેવતાગણસેવિતઃ

વિરાજતે ગિરિવરો રત્નમાણિક્યસન્નિભઃ ।
પ્રભૂતસલિલો યશ્ચ પદ્મિનીભિઃ સમાવૃતઃ

વનોપવનરમ્યો ઽયં મૃગપક્ષિનિષેવિતઃ ।
કન્દરોદરસંરમ્ભો ભિત્વા ગગનમુત્થિતઃ

કુત્ર દેવતૈઃ સેવ્યતે?
સેવ્યતે દેવતૈર્નિત્યં દિવ્યમાલ્યવિભૂષિતૈઃ ।
નૃત્યગીતપ્રકૃષ્ટાભિર્દેવતાભિશ્ચ સર્વતઃ

પઞ્ચાઙ્ગિકેન તૂર્યેણ પ્રેરિત ઇવ લક્ષ્યતે ।
શિરોભૂતો મહારમ્યઃ પ્રભામાલી સમન્તતઃ

સુકૃતેન શુભેનાયં કર્મણાધિગુણેન વૈ ।
યં સમાશ્રિત્ય ક્રીડન્તિ દેવવૃન્દાનિ સર્વતઃ

કે સ્વર્ગ ગચ્છન્તિ?
દાનશીલયુતા વૃદ્ધા નિત્યં તદ્ગતમાનસાઃ ।
યે ભવન્તિ સદા દાન્તાસ્તે જનાઃસ્વર્ગગામિનઃ

સંક્ષિપ્તમનસઃ શાન્તાસ્તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ ।
વૈરિણાં વિષયો નિત્યં પ્રશાન્તમનસસ્તુ યે

(વીતરાગા વીતમોહાસ્તે જનાઃ) સ્વર્ગગામિનઃ ।
ભવાભવેન તીવ્રેણ બાધતે (યત્ર) સાધનમ્ ।
સુદાન્તમાનસાં ધીરાસ્તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

સત્યમાર્ગવિલમ્બેન હયતીવ સુખભાગિનઃ ।
સારાસારવિધિજ્ઞાશ્ચ તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

સંસારે યે ન રક્ષન્તિ સ્વમનો (નનુ) દેહિનઃ ।
નિર્વાણાભિરતા નિત્યં તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

વૃક્ષમૂલે શ્મશાને વા તથા ચ ગિરિકન્દરે ।
ધ્યાયિનઃ સત્ત્વમનસસ્તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

માત્રજ્ઞા દેશકાલજ્ઞાઃ પાપમિત્ર(વિ)વર્જિતાઃ ।
મૈત્રેણ ચેતસા યે તુ તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

ન સ્નાનદર્શનરતા નરાઃ મન્મથવારિણા ।
એકાન્તગામિનઃ શાન્તાસ્તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

ક્ષણે ક્ષણે સદા કાયં પશ્યન્ત્યશુચિસમ્ભવમ્ ।
કાર્યાકાર્યવિધિજ્ઞા યે તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

ધર્માણાં ધર્મતાં યે ચ પશ્યન્તિ વિવિધા સમાઃ ।
ન ચ રક્ષન્તિ સંસારે તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

વેદના મધ્યતત્ત્વાન્તમનેકવિધસમ્ભવમ્ ।
પશ્યન્તિ ચ ન રક્ષન્તિ તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

માયોપમં ચ ક્ષણિકં ગન્ધર્વનગરોપમમ્ ।
યે જાનન્તિ (સદા) ચિત્તાઃ તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

એકલક્ષણતત્ત્વજ્ઞા વિલક્ષણવિદઃ સ્વયમ્ ।
નિર્વાણરાગમનસસ્તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

માતૃવત્ પરદારાન્ યે પિતૃવત્ સર્વદેહિનઃ ।
પશ્યન્તિ યે ભયં લોકે તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

શૂન્યવર્ગગતો નિત્યં સત્ત્વાનાં પ્રિયવાદિનઃ ।
અક્રૂરા ઋદ્ધિમનસસ્તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

કાષ્ઠવલ્લોષ્ઠવત્ સર્વ પરવિત્તસમીક્ષકાઃ ।
સંતુષ્ટાઃ સ્વેન ચિત્તેન તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

ન રાત્રૌ ન દિવા યેષાં કૌસીદ્યદ્યુતિરિષ્યતે ।
નિત્યોદ્યુક્તવિહારા યે તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

કૌકૃત્યં સ્ત્યાનમિદ્ધં ચ કૌસીદ્યં ચ વિશેષતઃ ।
વર્જયન્તિ સદા ધન્યાસ્તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

દૌઃશીલ્યં પઞ્ચરન્ધ્રેભ્યઃ પરિશુદ્ધમનેકધા ।
સંક્ષિપન્તિ સદા દુઃખં તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

ઉપાદાનચતુષ્ટ્વજ્ઞાઃ સત્યાનિ ચ તથૈવ ચ ।
યે પશ્યન્તિ બુધાઃ પ્રજ્ઞાં તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

દુઃખં દુઃખવિપાકશ્ચ દુઃખેષુ ચ મનશ્ચ યત્ ।
પશ્યન્તિ યે સદા તત્ત્વં તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

તીવ્રવ્યસનમાપન્ના યે (ચ) ધર્માવિમુઞ્ચકાઃ ।
શાન્તાશ્ચ ધર્મમતયસ્તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

શુક્લાવદાતં યે વસ્ત્રં પાંસુકૂલં તથૈવ ચ ।
પિણ્ડપાતરતા નિત્યં તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

અદણ્ડાઃ શાન્તમનસો નિત્યં ધ્યાનવિહારિણઃ ।
નૈષ્કર્મ્યનિરતાઃ સર્વે તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

મૃષ્ટં ચ યદિ વાઙ્મૃષ્ટં યથેચ્છાવિધિમાગતમ્ ।
સન્તુષ્યન્તિ ન કુપ્યન્તિ તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

શુક્લાવદાતં યે વસ્ત્રં પાંસુકૂલં તથૈવ ચ ।
સંવૃતૌ ચૈવ સંતુષ્ટાસ્તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

શય્યાતલે યથા ભૂમૌ હર્મ્યાગ્રે વા તથાપરે ।
ન દુષ્યન્તિ (ન હૃષ્યન્તિ) તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

ચક્ષુર્વિષયમાપન્નં યત્કર્મ સામ્પરાયિકમ્ ।
તત્ત્વતો યે પ્રપશ્યન્તિ તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

અપ્રિયં વા પ્રિયં વાપિ યે શ્રુત્વા તીવ્રસમ્ભ્રમાત્ ।
અક્ષુબ્ધમતયો મુક્તાસ્તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

ષડિન્દ્રિયાણિ સર્વાણિ વિષયાંસ્તુ તથૈવ ચ ।
સંક્ષિપન્તિ ન રક્ષન્તિ તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

યથા કર્મ કૃતં સર્વમવિશેષેણ તત્ત્વતઃ ।
પશ્યન્ત્યમનસો ધન્યાસ્તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

કર્મણાં ચ વિપાકં ચ કૃતં (યે ધીરચેતસા) ।
બિભ્યતીહ સદા દુઃખેતે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ

ઇત્યેતાનિ મહાર્થાનિ નિત્યં દુઃખકરાણિ ચ ।
કુર્વન્તિ વિધિવત્ સર્વ તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ