Darpadalana · અધ્યાય 2

ધનેન દર્પઃ કિમયં નરાણાં લક્ષ્મીકટાક્ષાઞ્ચલચઞ્ચલેન
યત્કંધરાબદ્ધમપિ પ્રયાતિ નૈકં પદં કાલગતસ્ય પશ્ચાત્ ॥

સુરક્ષિતં તિષ્ઠતિ નિર્નિમિત્તમ્ અરક્ષિતં તિષ્ઠતિ દૈવયોગાત્
સ્થિતં કદર્યસ્ય ચ ચોપયુક્તમ્ ઉન્મત્તનૃત્તોપમમેવ વિત્તમ્ ॥

કર્મોક્તિનર્મનિર્માણૈઃ પ્રાતઃ પ્રાતઃ પ્રધાવતામ્
ધનં ધનં પ્રલપતાં નિધનં વિસ્મૃતં નૃણામ્ ॥

વિચ્છાયયોર્નિર્વ્યયયોઃ કષ્ટક્લિષ્ટકલત્રયોઃ
વિશેષઃ ક્લેશદોષસ્ય કઃ કદર્યદરિદ્રયોઃ ॥

યે ધનાદાનસંનદ્ધા નેક્ષન્તે નિધનાવધિમ્
નિન્દન્તો લુબ્ધતાં તેષામ્ અન્તે ઽન્યે ભુઞ્જતે ધનમ્ ॥

ઉક્તં પરસ્યામિષતામ્ અનુક્તં યાત્યદૃશ્યતામ્
હૃદયે શલ્યતાં ધત્તે નિધને ધનિનાં ધનમ્ ॥

ધનેન જીવિતેનેવ કણ્ઠસ્થેન નિરીક્ષતે
પર્યન્તે ઽપ્યપ્રકાશેન બન્ધૂનાં મુખમાતુરઃ ॥

યદર્જિતં પરિક્લેશૈર્ અર્જિતં યન્ન ભુજ્યતે
વિભજ્યતે યદન્તે ઽન્યઃ કસ્યચિન્માસ્તુ તદ્ધનમ્ ॥

વિદ્યા વિવાદાય ધનં મદાય પ્રજ્ઞાપ્રકર્ષઃ પરવઞ્ચનાય
અત્યુન્નતિર્લોકપરાભવાય યેષાં પ્રકાશસ્તિમિરં હિ તેષામ્ ॥

અશાન્તાન્તસ્તૃષ્ણા ધનલવણવારિવ્યતિકરૈર્ ગતચ્છાયઃ કાયશ્ચિરવિરસરૂક્ષાશનતયા
અનિદ્રા મન્દો ઽગ્નિર્નૃપસલિલચૌરાનલભયાત્ કદર્યાણાં કષ્ટં સ્ફુટમધનકષ્ટાદપિ પરમ્ ॥

શ્રાવસ્ત્યાં સાર્થવાહો ઽભૂદ્ અર્થનાથ ઇવાપરઃ
નન્દો નામ નિરાનન્દઃ કીર્તનેનાર્થિનામપિ ॥

સ કદર્યઃ સદા સર્વ જનસ્યોદ્વેગદુઃસહઃ
મૂર્ધશાયી નિધાનાનાં કાલવ્યાલ ઇવાભવત્ ॥

કૃત્વા સમસ્તં દિવસં ધનાનાં નિધાનકુમ્ભીગણનાવિધાનમ્
સ લાજપેયાપલમાનશીલમ્ અશ્નાતિ રાત્રાવુદરં સશૂલમ્ (?) ॥

નિર્વ્યઞ્જનં નિર્લવણં વિનષ્ટમ્ અમૃષ્ટપાકં વિનિવિષ્ટકષ્ટમ્
અદૃષ્ટહાસં વ્યયસંનિરોધાત્ તસ્યાભવદ્વેશ્મ સશોકમૂકમ્ ॥

વિચ્છાયં નિઃસુખાનન્દં નિર્દીપં જલવર્જિતમ્
તસ્ય કષ્ટં કદર્યસ્ય પરલોકમભૂદ્ગૃહમ્ ॥

સ ભક્તસંચયે નિત્યમ્ અભક્તઃ સંતતામયૈઃ
સુવર્ણવાન્વિવર્ણો ઽભૂત્ સંપૂર્ણશ્ચિન્તયા કૃશઃ ॥

પુણ્યપ્રાપ્યા મતિર્નામ ધનર્દ્ધિરિવ રૂપિણી
ભાર્યાભૂત્તદયોગ્યસ્ય તસ્ય દૈવવિપર્યયાત્ ॥

સદા પ્રચ્છાદ્ય સા ભર્તુશ્ ચકારાતિથિસત્ક્રિયામ્
તેન વ્યયવિવાદેષુ શોષિતા કલહાગ્નિના ॥

તસ્યાં તસ્યાભવત્સૂનુઃ સગુણશ્ચન્દનાભિધઃ
પિત્રા લોભાન્ધકારેણ નીતઃ પદ્મ ઇવાન્યતામ્ ॥

કદાચિત્સ્વગૃહદ્વારિ દૃષ્ટ્વા લબ્ધાન્નમર્થિનમ્
ચકાર કલહં નન્દઃ પત્ન્યા શોણિતપાતનમ્ ॥

સો ઽવદત્કોપદષ્ટૌષ્ઠઃ શ્વસન્ભાર્યામધોમુખીમ્
તત્સ્પર્સપાપં સ્તનયોઃ ક્ષાલયન્તીમિવાશ્રુભિઃ ॥

મમ દાસ્યતિ કો ભિક્ષાં ત્વત્પાણિક્ષીણસંપદઃ
દારિદ્ર્યજનની યસ્ય સ્થિતા ત્વં દુર્ભગા ગૃહે ॥

સ્ત્રિયો યત્ર પ્રગલ્ભન્તે ભર્તુરાચ્છાદ્ય કર્તૃતામ્
ગૃહં ભવત્યવશ્યં તદ્ આસ્પદં પરમાપદામ્ ॥

ગૃહમેકં ગૃહસ્થસ્ય ગૃહાણાં શતમર્થિનઃ
ભાર્યાભર્જિતવિત્તસ્ય નષ્ટા ગૃહપતેર્ગતિઃ ॥

તૃપ્તિદં દર્શનેનાપિ જન્તોર્જીવિતજીવિતમ્
દ્રવિણં યેન રક્ષન્તિ સ્વકાયં ભક્ષયન્તિ તે ॥

જીવન્નપ્યક્રિયો નિઃસ્વઃ શવો ઽપ્યર્થેન સક્રિયઃ
દારિદ્ર્યં મરણં લોકે ધનમાયુઃ શરીરિણામ્ ॥

એતદેવાર્થસામર્થ્યં પ્રત્યક્ષેણોપલક્ષ્યતે
યત્સ્કન્ધબન્ધે જીવદ્ભિઃ શવઃ શિબિકયોહ્યતે ॥

પ્રયચ્છસિ કિમર્થિભ્યસ્ ત્વમન્નં ક્લેશસંચિતમ્
દીયતે યત્કિલ પ્રાપ્ત્યૈ તત્પ્રાપ્તં કિં ન રક્ષ્યતે ॥

પુત્રદારાદિસંબન્ધઃ પુંસાં ધનનિબન્ધનઃ
ક્ષીણાત્પુત્રાઃ પલાયન્તે દારા ગચ્છન્તિ ચાન્યતઃ ॥

પણ્ડિતાઃ કવયઃ શૂરાઃ કલાવન્તસ્તપસ્વિનઃ
વૈદ્યસ્યેવ સવિત્તસ્ય વીક્ષન્તે મુખમાતુરાઃ ॥

ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા કૃપણસ્યાર્થનિષ્કૃપમ્
સા તમૂચે સમુચિતં સત્ત્વસ્યાભિજનસ્ય ચ ॥

સન્તઃ કુર્વન્તિ યત્નેન ધર્મસ્યાર્થે ધનાર્જનમ્
ધર્માચારવિનીનાનાં દ્રવિણં મલસંચયઃ ॥

યત્કરોત્યરુચિં ક્લેશં તૃષ્ણં મોહં પ્રજાગરમ્
ન તદ્ધનં કદર્યાણાં હૃદયવ્યાધિરેવ તત્ ॥

વર્ધતે યો ધનવ્યાધિઃ સુખભોગવિયોગકૃત્
તસ્યાશુ શમનં પથં રાજવૈદ્યચિકિત્સયા ॥

લોભાન્નાભૂદ્ગૃહે યસ્ય કદાચિત્કશ્ચિદુત્સવઃ
નૃત્યન્તિ પટહૈસ્તસ્ય નિધને ધનભાગિનઃ ॥

કણાચામતુષાઙ્ગારાન્ યત્નેન પરિરક્ષસિ
મૂષકાપહૃતં કોષે રત્નરાશિં ન પશ્યસિ ॥

ધનેન દર્પઃ કો નામ યત્ક્ષણેન વિનશ્યતિ
રક્ષ્યમાણં વ્યયેનૈવ ભક્ષ્યમાણમુપપ્લવૈઃ ॥

વિચાર્યમાણસ્તત્ત્વેન દૈવાધીનતયા નૃણામ્
ન કસ્યાંચિદવસ્થાયાં ધનલોભઃ પ્રશસ્યતે ॥

કલૌ કાલે ખલે મિત્રે પુત્રે દુર્વ્યસનાન્વિતે
તસ્કરેષુ પ્રવૃદ્ધેષુ લુબ્ધે રાજ્ઞિ ધનેન કિમ્ ॥

ઋણિકૈઃ કલહૈર્નિત્યમ્ અચ્છિન્નગુણનાગતેઃ
દાનદ્વિષો ઽનપત્યસ્ય મન્દાગ્નેશ્ચ ધનેન કિમ્ ॥

સહસાસાદિતાર્થસ્ય રાજદ્રોહાદિપાતકૈઃ
ભયાદવ્યયશીલસ્ય શલ્યેનેવ ધનેન કિમ્ ॥

ઘોરપ્રતિગ્રહગ્રામ ગ્રસ્તોદગ્રગુણૌજસઃ
તદ્વિભાગાનભિજ્ઞસ્ય ધૂર્તાપ્તસ્ય ધનેન કિમ્ ॥

રાત્રિસેવાવસન્નસ્ય શીતવાતાતપસ્થિતેઃ
પ્રભુદૃષ્ટિપ્રહૃષ્ટસ્ય કષ્ટાર્હસ્ય ધનેન કિમ્ ॥

પ્રભૂતલાભલોભેન પ્રયુક્તાર્થસ્ય સર્વતઃ
ભૂર્જદૃષ્ટેન તુષ્ટસ્ય નષ્ટબુદ્ધેર્ધનેન કિમ્ ॥

મલશીલસ્ય વણિજ સ્થૂત્કૃતસ્ય જુગુપ્સયા
લશુનસ્યાશુચેઃ પાક ગન્ધેનેવ ધનેન કિમ્ ॥

કાઙ્ક્ષિતેનાપ્યલબ્ધેન ભોગાર્હે નવયૌવને
જરાજીર્ણશરીરસ્ય ભારેણેવ ધનેન કિમ્ ॥

પ્રવ્રજ્યાત્યક્તગેહસ્ય જનગૌરવપૂજયા
ધનસંઘટિતાર્થસ્ય બન્ધેનેવ ધનેન કિમ્ ॥

શિશોરઙ્કુશશૂન્યસ્ય પાતિતસ્યાપથે વિટૈઃ
ક્ષણક્ષયોપયોગેન સ્વપ્નેનેવ ધનેન કિમ્ ॥

ભાર્યયા સ્વૈરચારિણ્યા ગ્રામસ્થસ્ય નિયોગિનઃ
પ્રસભં ભુજ્યમાનેન પાપાપ્તેન ધનેન કિમ્ ॥

શિષ્યસંપાદિતાશેષ ભોગવસ્ત્રાદિસંપદઃ
ગુરોર્દમ્ભેન સિદ્ધસ્ય સંચિતેન ધનેન કિમ્ ॥

રાજકોષનિયુક્તસ્ય ચૌર્યચિહ્નેન કેવલમ્
વ્યયેન શઙ્કનીયસ્ય વધેનેવ ધનેન કિમ્ ॥

અજ્ઞાતભાવિચૌરાદિ દોષૈર્નિત્યવિનાશિના
હાસ્યૈકહેતુના લોકે ગણકસ્ય ધનેન કિમ્ ॥

પિટકસ્યેવ પૂર્ણસ્ય પીડનીયસ્ય ભૂભુજા
નિષ્પાકશાકભોજ્યસ્ય ગ્રામીણસ્ય ધનેન કિમ્ ॥

કલમાક્રાન્તવિશ્વસ્ય મષીકૃષ્ણસ્ય ભોગિનઃ
આસન્નબન્ધનસ્યાન્તે દિવિરસ્ય ધનેન કિમ્ ॥

ગૃહિણીવિગ્રહોગ્રસ્ય મુહુસ્તૃણ ઉપેક્ષયા (?)
કોપોપવાસનિઃશ્વાસ સંતપ્તસ્ય ધનેન કિ ॥

મલિનસ્ય કુવસ્ત્રસ્ય સ્વલ્પાશનપરસ્ય ચ
દારિદ્ર્યાધિકકષ્ટસ્ય કદર્યસ્ય ધનેન કિમ્ ॥

નિર્ધનાઃ સુખિનો દૃષ્ટાઃ સધનાશ્ચાતિદુઃખિતાઃ
સુખદુઃખોદયે જાન્તોર્ દૈવાધીને ધનેન કિમ્ ॥

સમાનેષુ વ્યતીતેષુ સ્વજને શૂન્યચેતસઃ
વિરસાસારસંસાર વિરક્તસ્ય ધનેન કિમ્ ॥

યથાવાપ્તોપયુક્તાર્થ નિશ્ચિન્તસ્ય વિપશ્ચિતઃ
અત્યલ્પપરિતુષ્ટસ્ય સંતુષ્ટસ્ય ધનેન કિમ્ ॥

બાલસ્તૃણે ચ કનકે ચ સમાનદૃષ્ટિર્ ઇષ્ટં ન વેત્તિ વિષયેષ્વવિશેષબુદ્ધિઃ
વિત્તેન કોષપરિપોષસહેન તસ્મિન્ કાલે વિવેકવિકલો વદ કિં કરોતિ ॥

પ્રાણાધિકસ્ય સુહૃદસ્તરુણીજનસ્ય પુત્રસ્ય વા ગુણનિધેઃ સહસા વિયોગે
શોકેન શોચતિ યદા વિવશઃ શરીરી રત્નાચલૈરપિ તદા વદ કિં કરોતિ ॥

નાર્થં શૃણોતિ ન પુનઃ સ્થિતિમીહતે વા સ્પર્શં ન વેત્તિ ન રસં ન તથાધિવાસમ્
વૃદ્ધઃ પ્રયાતિ પવનેન યદા જડત્વં ભોગૈર્ધનેન ચ તદા વદ કિં કરોતિ ॥

રોગાર્દિતઃ સ્પૃશતિ નૈવ દૃશાપિ ભોજ્યં તીવ્રવ્યથઃ સ્પૃહયતે મરણાય જન્તુઃ
સર્વૌષધેષુ વિફલેષુ યદા વિરૌતિ ધાન્યૈર્ધનેન ચ તદા વદ કિં કરોતિ ॥

નિદ્રાચ્છેદસખેદબાન્ધવજનઃ સોદ્વેગવૈદ્યોજ્ઝિતઃ પાકક્વાથકદર્થિતઃ પરિજનૈસ્તન્દ્રીભયાત્ક્ષોભિતઃ
ભગ્નસ્વાસ્થ્યમનોરથઃ પ્રિયતમાવષ્ટબ્ધપાદદ્વયઃ પર્યન્તે વપુષઃ કરોતિ પુરુષઃ કિં શલ્યતુલ્યૈર્ધનૈઃ ॥

અલંકૃતઃ કાઞ્ચનકોટિમૂલ્યૈર્ મહાર્હરત્નૈર્ગજવાજિવાહૈઃ
નિમેષમાત્રં લભતે ન જીવં કાલેન કાલે શિખયા ગૃહીતઃ ॥

નિશ્ચેતનઃ કાષ્ઠસમાનકાયસ્ ત્યક્તઃ ક્ષણાત્પુત્રકલત્રમિત્રૈઃ
ભુભાશુભપ્રાક્તનકર્મભાગી યત્નાપ્તરત્નૈર્વદ કિં કરોતિ ॥

તસ્માત્પ્રભૂતવિભવોદ્ભવવિભ્રમેણ ભૂતાભિભૂત ઇવ મા ભવ સાભિમાનઃ
એતાઃ શ્રિયઃ પ્રબલલોભઘનાન્ધકાર વિદ્યુલ્લતાપરિચિતાઃ સહસૈવ યાન્તિ ॥

નષ્ટે લજ્જિતવિત્તનાથવિભવે સામ્રાજ્યભોગે પુરા શ્રૂયન્તે નલરામપાણ્ડુતનયાઃ કષ્ટં પ્રવિષ્ટા વનમ્
શક્રઃ શ્રીવિરહે વિવેશ નલિનીનાલાન્તરલં હ્રિયા કસ્યાસ્થા વિવિધાવધાનવિધિના નિઃસંનિધાને ધને ॥

ઇત્યુક્તો ઽપ્યસકૃત્પત્ન્યા સ્વલોભાન્ન ચચાલ સઃ
સ્વભાવઃ સર્વભૂતાનાં સહજઃ કેન વાર્યતે ॥

તતઃ સ કાલે લોભેન ભિષગ્ભૈષજ્યવર્જિતઃ
કોષે નિધાનકુમ્ભેષુ લીનપૃષ્ટો વ્યપદ્યત ॥

અદત્તભુક્તમુત્સૃજ્ય ધનં સુચિરરક્ષિતમ્
મૂષકા ઇવ ગચ્છન્તિ કદર્યાઃ સ્વક્ષયે ક્ષયમ્ ॥

તસ્ય યાતસ્ય નિરયં નિનાય નૃપતિર્ધનમ્
પર્યન્તે રાજગામિન્યો લુબ્ધાનાં ધનસંપદઃ ॥

તત્સૂનોશ્ચન્દનસ્યાથ શેષાર્થેનાપિ ભૂયસા
બભૂવ ભૂરિસંભાર ભોગવ્યયમહોત્સવઃ ॥

મા કશ્ચિન્નામ નન્દસ્ય મન્દાગ્નેરિહ ભાષતામ્
ભોગભઙ્ગભયેનેતિ પ્રાતસ્તત્રાબવીજ્જનઃ ॥

ધિગ્ધિગ્ધનં કુનિધનં નન્દસ્યેવાત્મબાધનમ્
દીયતાં ભુજ્યતાં સર્વમ્ ઇત્યૂચુઃ પુરવાસિનઃ ॥

તતઃ કાલે મતે બાહ્ય કોષ્ઠદ્વારાન્તવાસિની
વૃદ્ધાન્ધા સુષુવે પુત્રં ચણ્ડાલી ખણ્ડિકાભિધા ॥

અન્ધઃ કુબ્જઃ કૃશઃ ખઞ્જઃ કુષ્ઠી સ્થૂલગલગ્રહઃ
સમૂહ ઇવ દુઃખાનાં સ તસ્યાસ્તનયો ઽભવત્ ॥

તદપુણ્યૈઃ પરિક્ષીણે માતુઃ ક્ષીરે સ નિશ્ચલઃ
કૃપયા બાન્ધવસ્ત્રીભિઃ શુનીક્ષીરેણ વર્ધિતઃ ॥

એતદેવ વિરુદ્ધાનાં વૈચિત્ર્યં પૂર્વકર્માણામ્
કૃચ્છ્રાવસન્ના જીવન્તિં વિપદ્યન્તે યદીશ્વરાઃ ॥

વ્રણૈઃ સ પૂતિકલિલ ક્લામ્યત્કૃમિકુલૈર્વૃતઃ
પક્વણે કુણપાકારસ્ તસ્થૌ ક્લિન્નતૃણાસ્તરે ॥

તસ્મિન્નપ્યતિવાત્સલ્યાત્ પુત્રાસ્થાં જનની સ્થિરામ્
બબન્ધ વાસનાલીનઃ સ્નેહમોહો હિ દુઃસહઃ ॥

સ વર્ધમાનઃ શનકૈઃ સ્મશાનાઙ્ગારધૂસરઃ
પક્વણોગ્રપિશાચાનામ્ અપ્યુદ્વેગકરો ઽભવત્ ॥

યષ્ટીનિષણ્ણગમનઃ કુષ્ટક્લેદજુગુપ્સિતઃ
સ જગામ પથા યેન પ્રયયૌ તેન નાપરઃ ॥

અત્રાન્તરે ચન્દનસ્ય પિતુઃ શ્રાદ્ધદિને મહાન્
બભૂવાર્થિસમૂહાન્ન દાને કલકલસ્વનઃ ॥

તતઃ કર્પરમાદાય સ ચણ્ડાલશિશુઃ શનૈઃ
આચામયાચકઃ કૃચ્છ્રાદ્ દ્વારાગ્રભુવમાયયૌ ॥

તં દૃષ્ટ્વા ચન્દનઃ સૌધાદ્ વિપ્રાણાં માર્ગદૂષણમ્
નિવાર્યતામયં પ્રાપ્તસ્ તૂર્ણમિત્યવદત્ક્રુધા ॥

પ્રભુભ્રૂભઙ્ગભીતેન લગુડેનાહતસ્તતઃ
દ્વારપાલેન સાવર્તઃ સ કપોત ઇવાભવત્ ॥

સ નિર્ભિન્નલલાટાસ્થિ પ્રક્ષરત્ક્ષતજોક્ષિતઃ
ક્ષણં સંમૂર્ચ્છિતઃ પ્રાપ ક્લેશભોગાય જીવિતમ્ ॥

અદૂરવર્તિની શ્રુત્વા ચણ્ડાલી તદ્યથારવમ્
ઉપસૃત્ય શુશોચાર્તા સ્પૃશન્તી તસ્ય શોણિતમ્ ॥

કેન નિષ્કરુણેનેદં દર્શિતં બત પૌરુષમ્
પ્રક્લિન્નકાયવિકલે યેનાસ્મિન્સુભટાયિતમ્ ॥

કાયાપાપમયીં દુઃખ દશાં દૃષ્ટ્વાસ્ય દુઃસહામ્
વૈરાગ્યાવસરે કેન ક્રૌર્યમેવંવિધં કૃતમ્ ॥

આર્તિમેવંવિધામસ્ય હૃદયક્લેદિનીમિમામ્
વિલોક્ય કુર્યાત્કઃ પાપં પાપં હિ પદમાપદામ્ ॥

યદ્યનેન મહત્પાપં ન કૃતં પૂર્વજન્મનિ
તદુચ્યતાં સ્ફુરત્કષ્ટા દૃષ્ટા કસ્યેદૃશી દશા ॥

યે દૃશ્યન્તે વિપત્ક્લેશ વિશેષવિષમવ્યથાઃ
ત એવ ગુરવઃ પાપ વાપસ્ય (?) કરણે નૃણામ્ ॥

કરુણાર્હેષુ શૂરાણામ્ ઉપકારિષુ વૈરિણામ્
વઞ્ચકાનામપાપેષુ પાપસંખ્યાં કરોતિ કઃ ॥

તારં રોદિષિ કિં પુત્ર સહસ્વાઘાતજાં રુજમ્
અશર્મકર્મનિર્માણં મર્મચ્છેદિ શરીરિણામ્ ॥

ઇતિ તસ્યાં પ્રલાપિન્યાં પ્રેક્ષવાપ્તે જને જિનઃ
અનાથબન્ધુઃ કરુણા સિન્ધુસ્તેનાયયૌ પથા ॥

ભવભ્રમાસક્તપરિશ્રમાણાં રાગાદિદોષૈરુપતાપિતાનામ્
આશ્વાસનેનામૃતસોદરેણ લિમ્પન્નિવ દ્યાં દ્યુતિચન્દનેન ॥

દૃષ્ટ્વા તમાપદ્ગતમુગ્રરોગ ભગ્નં નિમગ્નં વ્યસને વિવિગ્નમ્
વ્યલમ્બતાર્દ્રઃ કરુણારસેન તત્તાપશાન્ત્યૈ ભગવાઞ્જિનેન્દ્રઃ ॥

તત્સંનિધાનેન મુહૂર્તમાત્રં સ નિર્વ્યથઃ સ્વાસ્થ્યમિવાસસાદ
નિહન્તિ પાપં કુશલં પ્રસૂતે સંદર્શનં સત્ત્વહિતાશયાનામ્ ॥

જ્ઞાત્વાથ ચન્દનઃ પ્રાપ્તં ભગવન્તં તથાગતમ્
વિકસત્કુસુમસ્મેરં પૂજામાદાય નિર્યયૌ ॥

ભગવાનપિ સાશ્ચર્ય પ્રભાવાદુદ્ગતં ભુવઃ
હૈમં કમલમારુહ્ય તસ્થૌ પર્યઙ્કલીલયા ॥

પ્રણતં ચરણાલીનં પૂજાવ્યગ્રકરં પુરઃ
બભાષે ભગવાન્પ્રીતો ભિક્ષુસંસદિ ચન્દનમ્ ॥

કિમયં યાચમાનો ઽપિ વરાકસ્તાડિતઃ ક્રુધા
કૃતં ન કૃપણે કસ્માત્ કરુણાકોમલં મનઃ ॥

દયાર્દ્રાઃ સર્વસત્ત્વેષુ ભવન્તિ વિમલાશયાઃ
એવંવિધાનાં દુઃખાનાં કારણં કલુષં મનઃ ॥

કૃતક્રૂરાપકારેષુ વિદ્વેષપરુષેષ્વપિ
ભવન્તિ સન્તઃ ક્લેશોષ્મ શોષિતેષુ ન કર્કશાઃ ॥

ક્લિષ્ટઃ કષ્ટં કદર્યો ઽયં લોભેનાપરજન્મનિ
અપ્રદાનોદ્યતેનાદ્ય કાયક્લેશેન પીડિતઃ ॥

એષ નન્દસ્તવ પિતા પૂર્ણાર્થમલસંચયાત્
આવૃતઃ પાપરોગેણ ચણ્ડાલત્વમુપાગતઃ ॥

જન્માન્તરે ઽપ્યતો ઽન્યસ્મિન્ રોગયોગાન્મુમૂર્ષણા
સુવર્ણં દત્તમેતેન તેનાયં સધનો ઽભવત્ ॥

અન્ત્યક્લેશદશાયાં યન્ મુમૂર્ષુઃ સંપ્રયચ્છતિ
તચ્ચાભોગ્યં ભવત્યસ્ય લોભાદન્યેષુ જન્મસુ (?) ॥

દત્ત ન વિત્તં કરુણાનિમિત્તં લોભપ્રવૃત્તં કૃતમેવ ચિત્તમ્
યૈઃ સંચયોસાહરસૈઃ પ્રનૃત્તં શોચન્તિ તે પાતકમાત્મવૃત્તમ્ ॥

ઇત્યુક્ત્વા ભગવાન્પુણ્યાં વિદધે ધર્મદેશનામ્
યયા ક્લેશપ્રહાણાર્હમ્ અર્હત્ત્વં પ્રાપ ચન્દનઃ ॥

તસ્માન્ન દર્પઃ પુરુષેણ કાર્યઃ પ્રવર્ધમાનેન ધનોદયેન
અદાનભોગોપહતં હિ વિત્તં પુંસાં પરત્રેહ ચ દુર્નિમિત્તમ્ ॥