છાંદોગ્યોપનિષદ (ટીકા સહિત) · અધ્યાય 7.25

છુપ્ભ્_7,24.2 યદિ સ્વમહિમ્નિ પ્રતિષ્ઠિતો ભૂમા કથં તર્હ્યપ્રતિષ્ઠ ઉચ્યતે ।
શૃણુ ।
ગો ઽશ્વાદીહ મહિમેત્યાચક્ષતે ।
ગાવશ્ચાશ્વાશ્ચ ગો ઽશ્વં દ્વન્દ્વૈકવદ્ભાવઃ ।
સર્વત્ર ગવાશ્વાદિ મહિમેતિ પ્રસિદ્ધં તદાશ્રિતસ્તત્પ્રતિષ્ઠશ્ચૈત્રો ભવતિ, યથા નાહમેવં સ્વતો ઽન્યં મહિમાનમાશ્રિતો ભૂમા ચૈત્રવદિતિ બ્રવીમ્યત્ર હેતુત્વેનાન્યો હ્યન્યસ્મિન્પ્રતિષ્ઠિત ઇતિ વ્યવહિતેન સમ્બન્ધઃ ।
કિન્ત્વેવં બ્રવીમીતિ હોવાચ-સ એવેત્યાદિ ॥2॥
ઇતિ ચ્છાન્દોગ્યોપનિષદિ સપ્તમાધ્યાયસ્ય ચતુર્વિંશઃ ખણ્ડઃ
=======================================================================
સ્તર્ત્ છુપ્ 7,25.1
સ એવાધસ્તાત્ સ ઉપરિષ્ટાત્ સ પશ્ચાત્ સ પુરસ્તાત્ સ દક્ષિણતઃ સ ઉત્તરતઃ ।
સ એવેદં સર્વમ્ ઇતિ ।
અથાતો ઽહંકારાદેશ એવ ।
અહમ્ એવાધસ્તાદ્ અહમ્ ઉપરિષ્ટાદ્ અહં પશ્ચાદ્ અહં પુરસ્તાદ્ અહં દક્ષિણતો ઽહમ્ ઉત્તરતો ઽહમ્ એવેદં સર્વમ્ ઇતિ

છુપ્ભ્_7,25.1 કસ્માત્પુનઃ ક્વચિન્ન પ્રતિષ્ઠિત ઇત્યુચ્યતે ।
યસ્માત્સ એવ ભૂમાધસ્તાન્ન તદ્વ્યતિરેકેણાન્યદ્વિદ્યતે યસ્મિન્પ્રતિષ્ઠિતઃ સ્યાત્ ।
તથોપરિષ્ટાદિત્યાદિ સમાનમ્ ।
સતિ ભૂમ્નો ઽન્યસ્મિન્ભૂમા હિ પ્રતિષ્ઠિતઃ સ્યાન્ન તુ તદસ્તિ ।
સ એવ તુ સર્વમ્ ।
અતસ્તસ્માદસૌ ન ક્વચિત્પ્રતિષ્ઠિતઃ ।
યત્ર નાન્યત્પશ્યતીત્યધિકરણાધિકર્તવ્યતાનિર્દેશાત્સ એવાધસ્તાદિતિ ચ પરોક્ષનિર્દેશાદ્દ્રષ્ટર્જીવાદન્યોભૂમા સ્યાદિત્યાશઙ્કા કસ્યચિન્મા ભૂદિત્યથાતો ઽનન્તરમહઙ્કારાદેશો ઽહઙ્કારેણાઽદિશ્યત ઇત્યહઙ્કારાદેશઃ ।
દ્રષ્ટુરનન્યત્વદર્શનાર્થં ભૂમૈવ નિર્દિશ્યતે ઽહઙ્કારેણાહમેવાધસ્તાદિત્યાદિના ॥1 ॥
સ્તર્ત્ છુપ્ 7,25.2
અથાત આત્માદેશ એવ ।
આત્મૈવાધસ્તાદ્ આત્મોપરિષ્ટાદ્ આત્મા પશ્ચાદ્ આત્મા પુરસ્તાદ્ આત્મા દક્ષિણત આત્મોત્તરત આત્મૈવેદં સર્વમ્ ઇતિ ।
સ વા એષ એવં પશ્યન્ન્ એવં મન્વાન એવં વિજાનન્ન્ આત્મરતિર્ આત્મક્રીડ આત્મમિથુન આત્માનન્દઃ સ સ્વરાડ્ ભવતિ ।
તસ્ય સર્વેષુ લોકેષુ કામચારો ભવતિ ।
અથ યે ઽન્યથાતો વિદુર્ અન્યરાજાનસ્ તે ક્ષય્યલોકા ભવન્તિ ।
તેષાં સર્વેષુ લોકેષ્વ્ અકામચારો ભવતિ