Buddhacarita (અન્ય આવૃત્તિ) · અધ્યાય 9

ઇતિ બુદ્ધચરિતે મહાકાવ્યે ઽન્તઃપુરવિલાપો નામાષ્ટમઃ સર્ગઃ ॥ 8 ॥
ચન્તો ઇx
તતસ્તદા મન્ત્રિપુરોહિતૌ તૌ બાષ્પપ્રતોદાભિહતૌ નૃપેણ ।
વિદ્ધૌ સદશ્વાવિવ સર્વયત્નાત્સૌહાર્દશીઘ્રં યયતુર્વનં તત્

તમાશ્રમં જાતપરિશ્રમૌ તાવુપેત્ય કાલે સદૃશાનુયાત્રૌ ।
રાજર્દ્ધિમુત્સૃજ્ય વિનીતચેષ્ટાવુપેયતુર્ભાર્ગવધિષ્ણ્યમેવ

તૌ ન્યાયતસ્તં પ્રતિપૂજ્ય વિપ્રં તેનાર્ચિતૌ તાવપિ ચાનુરૂપમ્ ।
કૃતાસનૌ ભાર્ગવમાસનસ્થં છિત્ત્વા કથામૂચતુરાત્મકૃત્યમ્

શુદ્ધૌજસઃ શુદ્ધવિશાલકીર્તેરિક્ષ્વાકુવંશપ્રભવસ્ય રાજ્ઞઃ ।
ઇમં જનં વેત્તુ ભવાનધીતં શ્રુતગ્રહે મન્ત્રપરિગ્રહે ચ

તસ્યેન્દ્રકલ્પસ્ય જયન્તકલ્પઃ પુત્રો જરામૃત્યુભયં તિતીર્ષુઃ ।
ઇહાભ્યુતેપઃ કિલ તસ્ય હેતોરાવામુપેતૌ ભગવાનવૈતુ

તૌ સો ઽબ્રવીદસ્તિ સ દીર્ઘબાહુઃ પ્રાપ્તઃ કુમારો ન તુ નાવબુદ્ધઃ ।
ધર્મો ઽયમાવર્તક ઇત્યવેત્ય યાતસ્ત્વરાડાભિમુખો મુમુક્ષુઃ

તસ્માત્તતસ્તાવુપલભ્ય તત્ત્વં તં વિપ્રમામન્ત્ર્ય તદૈવ સદ્યઃ ।
ખિન્નાવખિન્નાવિવ રાજભક્ત્યા પ્રસસ્રતુસ્તેન યતઃ સ યાતઃ

યાન્તૌ તતસ્તૌ મૃજયા વિહીનમપશ્યતાં તં વપુષોજ્જ્વલન્તમ્ ।
ઉપોપવિષ્ટં પથિ વૃક્ષમૂલે સૂર્ય ઘનાભોગમિવ પ્રવિષ્ટમ્

યાનં વિહાયોપયયૌ તતસ્તં પુરોહિતો મન્ત્રધરેણ સાર્ધમ્ ।
યથા વનસ્થં સહવામદેવો રામં દિદૃક્ષુર્મુનિરાવૈર્વશેયઃ

તાવર્ચયામાસતુરર્હતસ્તં દિવીવ શુક્રાઙ્ગિરસૌ મહેન્દ્રમ્ ।
પ્રત્યર્ચયામાસ સ ચાર્હતસ્તૌ દિવીવ શુક્રાઙ્ગિરસૌ મહેન્દ્રઃ

કૃતાભ્યનુજ્ઞાવભિતસ્તતસ્તૌ નિષેદતુઃ શાક્યકુલધ્વજસ્ય ।
વિરેજતુસ્તસ્ય ચ સંનિકર્ષે પુનર્વસૂ યોગગતાવિવેન્દોઃ

તં વૃક્ષમૂલસ્થમભિજ્વલન્તં પુરોહિતો રાજસુતં બભાષે ।
યથોપવિષ્ટં દિવિ પારિજાતે બૃહસ્પતિઃ શક્રસુતં જયન્તમ્

ત્વચ્છોકશલ્યે હૃદયાવગાઢે મોહં ગતો ભૂમિતલે મુહૂર્તમ્ ।
કુમાર રાજા નયનામ્બુવર્ષો યત્ત્વામવોચત્તદિદં નિબોધ

જાનામિ ધર્મ પ્રતિ નિશ્ચયં તે પરૈમિ તે ભાવિનમેતમર્થમ્ ।
અહં ત્વકાલે વનસંશ્રયાત્તે શોકાગ્નિનાગ્નિપ્રતિમેન દહ્યે

તદેહિ ધર્મપ્રિય મત્પ્રિયાર્થ ધર્માર્થમેવ ત્યજ બુદ્ધિમેતામ્ ।
અયં હિ મા શોકરયઃ પ્રવૃદ્ધૌ નદીરયઃ કૂલમિવાભિહન્તિ

મેઘામ્બુકક્ષાદ્રિષુ યા હિ વૃત્તિઃ સમીરણાર્કાગ્નિમહાશનીનામ્ ।
તાં વૃત્તિમસ્માસુ કરોતિ શોકો વિકર્ષણોચ્છોષણદાહભેદૈઃ

તદ્ભુઙ્ક્ષ્વ તાવદ્વસુધાધિપત્યં કાલે વનં યાસ્યાસિ શાસ્ત્રદૃષ્ટે ।
અનિષ્ટબન્ધૌ કુરુ મય્યપેક્ષાં સર્વેષુ ભૂતેષુ દયા હિ ધર્મઃ

ન ચૈષ ધર્મો વન એવ સિદ્ધઃ પુરે ઽપિ સિદ્ધિર્નિયતા યતીનામ્ ।
બુદ્ધિશ્ચ યત્નશ્ચ નિમિત્તમત્ર વન ચ લિઙ્ગં ચ હિ ભીરુચિન્હમ્

મૌલીધરૈરસવિષક્તહારૈઃ કેયૂરવિષ્ટબ્ધભુજૈર્નરેન્દ્રૈઃ ।
લક્ષ્ભ્યઙ્કમધ્યે પરિવર્તમાનૈઃ પ્રાપ્તો ગૃહસ્થૈરપિ મોક્ષધર્મઃ

ધ્રુવાનુજૌ યૌ બલિવજ્રબાહૂ વૈભ્રાજમાષાઢમથાન્તિદેવમ્ ।
વિદેહરાજં જનકં તથૈવ શાલ્વદ્રુમં સેનજિતશ્ચ રાજ્ઞઃ

એતાન્ ગૃહસ્થાન્નૃપતીનવેહિ નૈઃશ્રેયસે ધર્મવિધૌ વિનીતાન્ ।
ઉભે ઽપિ તસ્માદ્યુગપદ્ભજસ્વ ચિત્તાધિપત્યં ચ નૃપશ્રિયં ચ

ઇચ્છામિ હિ ત્વામુપગુહ્ય ગાઢં કૃતાભિષેકં સલિલાર્દ્રમેવ ।
ધૃતાતપત્ત્રં સમુદીક્ષમાણસ્તેનૈવ હર્ષેણ વનં પ્રવેષ્ટુમ્

ઇત્યબ્રવીદ્ભૂમિપતિર્ભવન્તં વાક્યેન બાષ્પગ્રથિતાક્ષરેણ ।
શ્રુત્વા ભવાનર્હતિ તત્પ્રિયાર્થ સ્નેહેન તસ્નેહમનુપ્રયાતુમ્

શોકામ્ભસિ ત્વત્પ્રભવે હ્યગાધે દુઃખાર્ણવે મજ્જતિ શાક્યરાજઃ ।
તસ્માત્તમુત્તારય નાથહીનં નિરાશ્રયં મગ્નમિવાર્ણવે નૌઃ

ભીષ્મેણ ગઙ્ગોદરસંભવેન રામેણ રામેણ ચ ભાર્ગવેણ ।
શ્રુત્વા કૃતં કર્મ પિતુઃ પ્રિયાર્થ પિતુસ્ત્વમઓપ્યર્હસિ કર્તુમિષ્ટમ્

સંવર્ધયિત્રી સમવેહિ દેવીમગસ્ત્યજુષ્ટાં દિશમપ્રયાતામ્ ।
પ્રનષ્ટવત્સામિવ વત્સલાં ગામજસ્રમાર્તા કરુણં રુદન્તીમ્

હંસેન હંસીમિવ વિપ્રયુક્તાં ત્યક્તાં ગજેનેવ વને કરેણુમ્ ।
અર્તા સનાથામપિ નાથહીનાં ત્રાતું વધૂમર્હસિ દર્શનેન

એકં સુતં બાલમનર્હદુઃખં સંતાપમન્તર્ગતમુદ્વહન્તમ્ ।
તં રાહુલં મોક્ષય બન્ધુશોકાદ્રાહૂપસર્ગાદેવ પૂર્ણચન્દ્રમ્

શોકાગ્નિના ત્વદ્વિરહેન્ધનેન । નિઃસ્વાસધૂમેન તમઃશિખેન ।
ત્વદ્દર્શનામ્બ્વિચ્છતિ દહ્યમાનમન્તઃપુરં ચૈવ પુરં ચ કૃત્સ્નમ્

સ બોધિસત્ત્વઃ પરિપૂર્ણસત્ત્વઃ શ્રુત્વા વચસ્તસ્ય પુરોહિતસ્ય ।
ધ્યાત્વા મુહૂર્તં ગુણવદ્ગુણજ્ઞઃ પ્રત્યુત્તરં પ્રશ્રિતમિત્યુવાચ

અવૈમિ ભાવં તનયે પિતૄણાં વિશેષતો યો મયિ ભૂમિપસ્ય ।
જાનન્નપિ વ્યાધિજરાવિપદ્ભ્યો ભીતસ્ત્વગત્યા સ્વજનં ત્યજામિ

દ્રષ્ટું પ્રિયં કઃ સ્વજનં હિ નેચ્છેન્નાન્તે યદિ સ્યાત્પ્રિયવિપ્રયોગઃ ।
યદા તુ ભૂત્વાપિ ચિરં વિયોગસ્તતો ગુરુઅં સ્નિન્ધમપિ ત્યજામિ

મદ્ધેતુકં યત્તુ નરાધિપસ્ય શોકં ભવાનાહ ન તત્પ્રિયં મે ।
યત્સ્વપ્નભૂતેષુ સમાગમેષુ સંતપ્યતે ભાવિનિ વિપ્રયોગે

એવં ચ તે નિશ્ચયમેતુ બુદ્ધિર્દૃષ્ટ્વા વિચિત્રં જગતઃ પ્રચારમ્ ।
સંતાપહેતુર્ન સુતો ન બન્ધુરજ્ઞાનનૈમિત્તિક એષ તાપઃ

યથાધ્વગાનમિહ સંગતાનાં કાલે વિયોગો નિયતઃ પ્રજાનામ્ ।
પ્રાજ્ઞો જનઃ કો તુ ભજેત શોકં બન્ધુપ્રતિજ્ઞાતજનૈર્વિહીનઃ

ઇહૈતિ હિત્વા સ્વજનં પરત્ર પ્રલભ્ય ચેહાપિ પુનઃ પ્રયાતિ ।
ગત્વાપિ તત્રાપ્યપરત્ર ગચ્છત્યેવં જને ત્યાગિનિ કો ઽનુરોધઃ

યદા ચ ગર્ભાત્પ્રભૃતિ પ્રવૃત્તઃ સર્વાસ્વવસ્થાસુ વધાય મૃત્યુઃ ।
કસ્માદકાલે વનસંશ્રયં મે પુત્રપ્રિયસ્તત્રભવાનવોચત્

ભવત્યકાલો વિષયાભિપત્તૌ કાલસ્તથૈવાર્થવિધૌ પ્રદિષ્ટઃ ।
કાલો જગત્કર્ષતિ સર્વકાલાન્નિર્વાહકે શ્રેયસિ નાસ્તિ કાલઃ

રાજ્યં મુમુક્ષુર્મયિ યચ્ચ રાજા તદપ્યુદારં સદૃશં પિતુશ્ચ ।
પ્રતિગ્રહીતું મમ ન ક્ષમં તુ લોભાદપથ્યાન્નમિવાતુરસ્ય

કથં નુ મોહાયતનં નૃપત્વં ક્ષમં પ્રપત્તું વિદુષા નરેણ ।
સોદ્વેગતા યત્ર મદઃ શ્રમશ્ચ પરાપચારેણ ચ ધર્મપીડા

જામ્બૂનદં હર્મ્યમિવ પ્રદીપ્તં વિષેણ સંયુક્તમિવોત્તમાન્નમ્ ।
ગ્રાહાકુલં ચામ્બ્વિવ સારવિન્દં રાજ્યં હિ રમ્યં વ્યસનાશ્રયં ચ

ઇત્થં ચ રાજ્યં ન સુખં ન ધર્મઃ પૂર્વે યથા જાતઘૃણા નરેન્દ્રાઃ ।
વયઃપ્રકર્ષે ઽપરિહાર્યદુઃખે રાજ્યાનિ મુક્ત્વા વનમેવ જગ્મુઃ

વરં હિ ભુક્તાનિ તૃણાન્યરણ્યે તોષં પરં રત્નમિવોપગૃહ્ય ।
સહોષિતં શ્રીસુલભૈર્ન ચૈવ દોષૈરદૃશ્યૈરિવ કૃષ્ણસર્પૈઃ

શ્લાધ્યં હિ રાજ્યાનિ વિહાય રાજ્ઞાં ધર્માભિલાષેણ વનં પ્રવેષ્ટુમ્ ।
ભગ્નપ્રતિજ્ઞસ્ય ન તૂપપન્નં વનં પરિત્યજ્ય ગૃહં પ્રવેષ્ટુમ્

જાતઃ કુલે કો હિ નરઃ સસત્ત્વો ધર્માભિલાષેણ વનં પ્રવિષ્ટઃ ।
કાષાયમુત્સૃજ્ય વિમુક્તલજ્જઃ પુરંદરસ્યાપિ પુરં શ્રયેત

લોભાદ્ધિ મોહાદથવા ભયેન યો વાન્તમન્નં પુનરાદદીત ।
લોભાત્સ મોહાદથવા ભયેન સંત્યજ્ય કામાન્ પુનરાદદીત

યશ્ચ પ્રદીપ્તાચ્છરણાત્કથંચિન્નિષ્ક્રમ્ય ભૂયઃ પ્રવિશેત્તદેવ ।
ગાર્હસ્થ્યમુત્સૃજ્ય સ દૃષ્ટદોષો મોહેન ભૂયો ઽભિલષેદ્ગ્રહીતુમ્

યા ચ શ્રુતિર્મોક્ષમવાપ્તવન્તો નૃપા ગૃહસ્થા ઇતિ નૈતદસ્તિ ।
શમપ્રધાનઃ ક્વ ચ મોક્ષધર્મો દણ્ડપ્રધાનઃ ક્વ ચ રાજધર્મઃ

શમે રતિશ્ચેચ્છિથિલં ચ રાજ્યં રાજ્યે મતિશ્ચેચ્છમવિપ્લવશ્ચ ।
શમશ્ચ તૈક્ષ્ણ્યં ચ હિ નોપપન્નં શીતોષ્ણયોરૈક્યમિવોદકાગ્ન્યોઃ

તન્નિશ્ચયાદ્વા વસુધાધિપાસ્તે રાજ્યાનિ મુક્ત્વા શમમાપ્તવન્તઃ ।
રાજ્યાઙ્ગિતા વા નિભૃતેન્દ્રિયત્વાદનૈષ્ઠિકે મોક્ષકૃતાભિમાનાઃ

તેષાં ચ રાજ્યે ઽસ્તુ શમો યથાવત્પ્રાપ્તો વનં નાહમનિશ્ચયેન ।
છિત્ત્વા હિ પાશં ગૃહબન્ધુસંજ્ઞં મુક્તઃ પુનર્ન પ્રવિવિક્ષુરસ્મિ

ઇત્યાત્મવિજ્ઞાનગુણાનુરૂપં મુક્તસ્પૃહં હેતુમદૂર્જિતં ચ ।
શ્રુત્વા નરેન્દ્રાત્મજમુક્તવન્તં પ્રત્યુત્તરં મન્ત્રધરો ઽપ્યુવાચ

યો નિશ્ચયો ધર્મવિધૌ તવાયં નાયં ન યુક્તો ન તુ કાલયુક્તઃ ।
શોકાય દત્ત્વા પિતરં વયઃસ્થં સ્યાદ્ધર્મકામસ્ય હિ તે ન ધર્મઃ

નૂનં ચ બુદ્ધિસ્તવ નાતિસૂક્ષ્મા ધર્માર્થકામેષ્વવિચક્ષણા વા ।
હેતોરદૃષ્ટસ્ય ફલસ્ય યસ્ત્વં પ્રત્યક્ષમર્થ પરિભૂય યાસિ

પુનર્ભવો ઽસ્તીતિ ચ કેચિદાહુર્નાસ્તીતિ કેચિન્નિયતપ્રતિજ્ઞાઃ ।
એવં યદા સંશયિતો ઽયમર્થસ્તસ્માત્ક્ષમં ભોક્તુમુપસ્થિતા શ્રીઃ

ભૂયઃ પ્રવૃત્તિર્યદિ કાચિદસ્તિ રંસ્યામહે તત્ર યથોપપત્તૌ ।
અથ પ્રવૃત્તિઃ પરતો ન કાચિત્સિદ્ધૌ ઽપ્રયત્નાજ્જગતો ઽસ્ય મોક્ષઃ

અસ્તીતિ કેચિત્પરલોકમાહુર્મોક્ષસ્ય યોગં ન તુ વર્ણયન્તિ ।
અગ્નેર્યથા હ્યૌષ્ણ્યમપાં દ્રવત્વં તદ્વત્પ્રવૃત્તૌ પ્રકૃતિં વદન્તિ

કેચિત્સ્વભાવાદિતિ વર્ણયન્તિ શુભાશુભં ચૈવ ભવાભવૌ ચ ।
સ્વાભાવિકં સર્વમિદં ચ યસ્માદતો ઽપિ મોઘો ભવતિ પ્રયત્નઃ

યદિન્દ્રિયાણાં નિયતઃ પ્રચારઃ પ્રિયાપ્રિયત્વં વિષયેષુ ચૈવ ।
સંયુજ્યતે યજ્જરયાર્તિભિશ્ચ કસ્તત્ર યત્નો નનુ સ સ્વભાવઃ

અદ્ભિર્હુતાશઃ શમમભ્યુપૈતિ તેજાંસિ ચાપો ગમયન્તિ શોષમ્ ।
ભિન્નાનિ ભૂતાનિ શરીરસંસ્થાન્યૈક્યં ચ ગત્વા જગદુદ્વહન્તિ

યત્પાણિપાદોદરપૃષ્ઠમૂર્ધ્ના નિર્વર્તતે ગર્ભગતસ્ય ભાવઃ ।
યદાત્મનસ્તસ્ય ચ તેન યોગઃ સ્વાભાવિકં તત્કથયન્તિ તજ્જ્ઞાઃ

કઃ કણ્ટકસ્ય પ્રકરોતિ તૈક્ષ્ણ્યં વિચિત્રભાવં મૃગપક્ષિણાં વા ।
સ્વભાવતઃ સર્વમિદં પ્રવૃત્તં ન કામકારો ઽસ્તિ કુતઃ પ્રયત્નઃ

સર્ગ વદન્તીશ્વરતસ્તથાન્યે તત્ર પર્યત્ને પુરુષસ્ય કો ઽર્થઃ ।
ય એવ હેતુર્જગતઃ પ્રવૃત્તૌ હેતુર્નિવૃત્તૌ નિયતઃ સ એવ

કેચિદ્વદન્ત્યાત્મનિમિત્તમેવ પ્રાદુર્ભવં ચૈવ ભવક્ષયં ચ ।
પ્રાદુર્ભવં તુ પ્રવદન્ત્યયત્નાદ્યત્નેન મોક્ષાધિગમં બ્રુવન્તિ

નરઃ પિતૃણામનૃણઃ પ્રજાભિર્વેદૈઋષીણાં ક્રતુભિઃ સુરાણામ્ ।
ઉત્પદ્યતે સાર્ધમૃણૈસ્ત્રિભિસ્તૈર્યસ્યાસ્તિ મોક્ષઃ કિલ તસ્ય મોક્ષઃ

ઇત્યેવમેતેન વિધિક્રમેણ મોક્ષં સયત્નસ્ય વદન્તિ તજ્જ્ઞાઃ ।
પ્રયત્નવન્તો ઽપિ હિ વિક્રમેણ મુમુક્ષવઃ ખેદમવાપ્નુવન્તિ

તત્સૌમ્ય મોક્ષે યદિ ભક્તિરસ્તિ ન્યાયેન સેવસ્વ વિધિં યથોક્તમ્ ।
એવં ભવિષ્યત્યુપપત્તિરસ્ય સંતાપનાશશ્ચ નરાધિપસ્ય

યા ચ પ્રવૃત્તા તવ દોષબુદ્ધિસ્તપોવનેભ્યો ભવનં પ્રવેષ્ટુમ્ ।
તત્રાપિ ચિન્તા તવ તાત મા ભૂત પૂર્વે ઽપિ જગ્મુઃ સ્વગૃહાન્વનેભ્યઃ

તપોવનસ્થો ઽપિ વૃતઃ પ્રજાભિર્જગામ રાજા પુરમમ્બરીષઃ ।
તથા મહીં વિપ્રકૃતામનાર્યૈસ્તપોવનાદેત્ય રરક્ષ રામઃ

તથૈવ શાલ્વાધિપતિર્દ્રુમાખ્યો વનાત્સસૂરનુર્નગરં વિવેશ ।
બ્રહ્માર્ષિભૂતશ્ચ મુનેર્વસિષ્ઠાદ્દધ્રે શ્રિયં સાંકૃતિરન્તિદેવઃ

એવંવિધા ધર્મયશઃપ્રદીપ્તા વનાનિ હિત્વા ભવનાન્યતીયુઃ ।
તસ્માન્ન દોષો ઽસ્તિ ગૃહં પ્રયાતું તપોવનાદ્ધર્મનિમિત્તમેવ

તતો વચસ્તસ્ય નિશમ્ય મન્ત્રિણઃ પ્રિયં હિતં ચૈવ નૃપસ્ય ચક્ષુષઃ ।
અનૂનમવ્યસ્તમસક્તમદ્રુતં ધૃતૌ સ્થિતો રાજસુતો ઽબ્રવીદ્વચઃ

ઇહાસ્તિ નાસ્તીતિ ય એષ સંશયઃ પરસ્ય વાક્યૈર્ન મમાત્ર નિશ્ચયઃ ।
અવેત્ય તત્ત્વં તપસા શમેન ચ સ્વયં ગ્રહીષ્યામિ યદત્ર નિશ્ચિતમ્

ન મે ક્ષમં સંશયજં હિ દર્શનં ગ્રહીતુમવ્યક્તપરસ્પરાહતમ્ ।
બુધઃ પરપ્રત્યયતો હિ કો વ્રજેજ્જનો ઽન્ધકારે ઽન્ધ ઇવાન્ધદેશિકઃ

અદૃષ્ટતત્ત્વસ્ય સતો ઽપિ કિં તુ મે શુભાશુભે સંશયિતુ શુભે મતિઃ ।
વૃથાપિ ખેદો હિ વરં શુભાત્મનઃ સુખં ન તત્ત્વે ઽપિ વિગર્હિતાત્મનઃ

ઇમં તુ દૃષ્ટ્વાગમમવ્યવસ્થિતં યદુક્તમાપ્ત્તૈસ્તદવેહિ સાધ્વિતિ ।
પ્રહીણદોષત્વમવેહિ ચાપ્તતાં પ્રહીણદોષો હ્યનૃતં ન વક્ષ્યતિ

ગૃહપ્રવેશં પ્રતિ યચ્ચ મે ભવાનુવાચ રામપ્રભૃતીન્નિદર્શનમ્ ।
ન તે પ્રમાણં ન હિ ધર્મનિશ્ચયૈષ્વલં પ્રમાણાય પરિક્ષતવ્રતાઃ

તદેવમપ્યેવ રવિર્મહી પતેદપિ સ્થિરત્વં હિમવાન્ ગિરિસ્ત્યજેત્ ।
અદૃષ્ટતત્ત્વો વિષયોન્મુખેન્દ્રિયઃ શ્રયેય ન ત્વેવ ગૃહાન્ પૃથગ્જનઃ

અહં વિશેયં જ્વલિતં હુતાશનં ન ચાકૃતાર્થઃ પ્રવિશેયમાલયમ્ ।
ઇતિ પ્રતિજ્ઞાં સ ચકાર ગર્વિતો યથેષ્ટમુત્થાય ચ નિર્મમો યયૌ

તતઃ સબાષ્પૌ સચિવદ્વિજાબુભૌ નિશમ્ય તસ્ય સ્થિરમેવ નિશ્ચયમ્ ।
વિષણ્ણવક્ત્રાવનુગમ્ય દુઃખિતૌ શનૈરગત્યા પુરમેવ જગ્મતુઃ

તત્સ્નેહાદથ નૃપતેશ્ચ ભક્તિતસ્તૌ સાપેક્ષં પ્રતિયયતુશ્ચ તસ્થતુશ્ચ ।
દુર્ધર્ષ રવિમિવ દીપ્તમાત્મભાસા તં દ્રષ્ટું ન હિ પથિ શેકતુર્ન મોક્તુમ્

તૌ જ્ઞાતું પરમગતેર્ગતિં તુ તસ્ય પ્રચ્છન્નાંશ્ચરપુરુષાઞ્છુચીન્વિધાય ।
રાજાનં પ્રિયસુતલાલસં નુ ગત્વા દ્રક્ષ્યાવઃ કથમિતિ જગ્મતુઃ કથંચિતુ