બૃહત્સંહિતા · અધ્યાય 93

દન્તસ્ય મૂલ^પરિધિં દ્વિર્ આયતં પ્રોહ્ય કલ્પયેત્^શેષમ્।
અધિકમ્ અનૂપ^ચરાણાં ન્યૂનં ગિરિ^ચારિણાં કિઞ્ ચિત્॥

શ્રીવત્સ^વર્ધમાન^ચ્છત્ર^ધ્વજ^ચામર^અનુરૂપેષુ।
છેદે દૃષ્ટેષ્વ્ આરોગ્ય^વિજય^ધન^વૃદ્ધિ^સૌખ્યાનિ॥

પ્રહરણ^સદૃશેષુ જયો નન્દ્યાવર્તે પ્રનષ્ટ^દેશ^આપ્તિઃ।
લોષ્ટે તુ લબ્ધ^પૂર્વસ્ય ભવતિ દેશસ્ય સમ્પ્રાપ્તિઃ॥

સ્ત્રીરૂપે +અશ્વ^વિનાશો[ક્.સ્વવિનાશો] ભૃઙ્ગારે +અભ્યુત્થિતે સુત^ઉત્પત્તિઃ।
કુમ્ભેન નિધિ^પ્રાપ્તિર્ યાત્રા^વિઘ્નં ચ દણ્ડેન॥

કૃકલાસ^કપિ^ભુજઙ્ગેષ્વ્ અસુભિક્ષ^વ્યાધયો રિપુ^*વશિત્વમ્[ક્.વશત્વમ્]।
ગૃધ્ર^ઉલૂક^ધ્વાઙ્ક્ષ^શ્યેન^આકારેષુ જનમરકઃ॥

પાશે +અથ વા કબન્ધે નૃપ^મૃત્યુર્ જન^વિપત્ સ્રુતે રક્તે।
કૃષ્ણે શ્યાવે રૂક્ષે દુર્ગન્ધે ચ^અશુભં ભવતિ॥

શુક્લઃ સમઃ સુગન્ધિઃ સ્નિગ્ધશ્ ચ શુભ^આવહો ભવેચ્ છેદઃ।
ગલન^મ્લાન^ફલાનિ ચ દન્તસ્ય સમાનિ ભઙ્ગેન॥

મૂલ^મધ્ય^દશન^અગ્ર^સંસ્થિતા
દેવ^દૈત્ય^મનુજાઃ ક્રમાત્ તતઃ।
સ્ફીત^મધ્ય^પરિપેલવં ફલં
શીઘ્ર^મધ્ય^ચિરકાલ^સમ્ભવમ્॥

દન્ત^ભઙ્ગ^ફલમ્ અત્ર દક્ષિણે ભૂપ^દેશ^બલ^વિદ્રવ^પ્રદમ્।
વામતઃ સુત^પુરોહિત^ઇભયાન્[ક્.ઇભપાન્] હન્તિ સાટવિક^દાર^નાયકાન્॥

આદિશેદ્ ઉભય^ભઙ્ગ^દર્શનાત્ પાર્થિવસ્ય સકલં કુલ^ક્ષયમ્।
સૌમ્ય^લગ્ન^તિથિ^ભ^આદિભિઃ શુભં વર્ધતે +અશુભમ્ અતો +અન્યથા વદેત્[ક્.ભવેત્]॥

ક્ષીર^મૃષ્ટ[ક્.ક્ષીરવૃક્ષ]^ફલ^પુષ્પ^પાદપેષ્વ્ આપગા^તટ^વિઘટ્ટિતેન વા।
વામ^મધ્ય^રદ^ભઙ્ગ^ખણ્ડને[ક્.ખણ્ડનં] શત્રુ^નાશકૃદ્ અતો +અન્યથા પરમ્॥

સ્ખલિત^ગતિર્ અકસ્માત્ ત્રસ્ત^કર્ણો +અતિદીનઃ
શ્વસિતિ મૃદુ સુદીર્ઘં ન્યસ્ત^હસ્તઃ પૃથિવ્યામ્।
દ્રુત^મુકુલિત^દૃષ્ટિઃ સ્વપ્ન^શીલો વિલોમો
ભયકૃદ્ અહિત^ભક્ષી નૈકશો *+અસૃક્^શકૃત્^કૃત્[ક્.+અસૃક્ છકૃત્ ચ]॥

વલ્મીક^સ્થાણુ^ગુલ્મ^ક્ષુપ^તરુ^મથનઃ સ્વ^ઇચ્છયા હૃષ્ટ^દૃષ્ટિર્
યાયાદ્ યાત્રા^અનુલોમં ત્વરિત^પદ^ગતિર્ વક્ત્રમ્ ઉન્નામ્ય ચ^ઉચ્ચૈઃ।
કક્ષ્યા^સન્નાહ^કાલે જનયતિ ચ મુહુઃ શીકરં બૃંહિતં વા
તત્કાલે[ક્.તત્કાલં] વા મદાપ્તિર્ જયકૃદ્ અથ રદં વેષ્ટયન્ દક્ષિણં ચ॥

પ્રવેશનં વારિણિ વારણસ્ય
ગ્રાહેણ નાશાય ભવેન્ નૃપસ્ય।
ગ્રાહં ગૃહોત્વા[ક્.ગ્રિહીત્વા]^ઉત્તરણં નૃપસ્ય[ક્.ઊ.દ્વિપસ્ય]
તોયાત્ સ્થલં વૃદ્ધિ^કરં નૃભર્તુઃ॥
94 વાયસવિરુતાધ્યાયઃ