બૃહત્સંહિતા · અધ્યાય 86

ઐન્દ્ર્યાં દિશિ શાન્તાયાં વિરુવન્ નૃપ^સંશ્રિત^આગમં વક્તિ।
[ક્.શકુનિઃ] પૂજા^લાભં મણિ^રત્ન^દ્રવ્ય^સમ્પ્રાપ્તિમ્॥

તદ્^અનન્તર^દિશિ કનક^આગમો ભવેદ્ વાઞ્છિત^અર્થ^સિદ્ધિશ્ ચ।
આયુધ^ધન^પૂગફલ^આગમસ્ તૃતીયે ભવેદ્ ભાગે॥

સ્નિગ્ધ^દ્વિજસ્ય સન્દર્શનં ચતુર્થે તથા^આહિતાગ્નેશ્ ચ।
કોણે +અનુજીવિ^ભિક્ષુ^પ્રદર્શનં કનક^લોહ^આપ્તિઃ॥

યામ્યેન^આદ્યે નૃપ^પુત્ર^દર્શનં સિદ્ધિર્ અભિમતસ્ય^આપ્તિઃ।
પરતઃ સ્ત્રી^ધર્મ^આપ્તિઃ સર્ષપ^યવ^લબ્ધિર્ અપ્ય્ ઉક્તા॥

કોણાચ્ ચતુર્થ^ખણ્ડે લબ્ધિર્ દ્રવ્યસ્ય પૂર્વ^નષ્ટસ્ય।
યદ્ વા તદ્ વા ફલમ્ અપિ યાત્રાયાં પ્રાપ્નુયાદ્ યાતા॥

યાત્રા^સિદ્ધિઃ સમદક્ષિણેન શિખિ^મહિષ^કુક્કુટ^આપ્તિશ્ ચ।
યામ્યાદ્ દ્વિતીયભાગે ચારણ^સઙ્ગઃ શુભં પ્રીતિઃ॥

ઊર્ધ્વં સિદ્ધિઃ કૈવર્ત^સઙ્ગમો મીન^તિત્તિર^આદ્ય્^આપ્તિઃ।
પ્રવ્રજિત^દર્શનં તત્પરે ચ પક્વાન્ન^ફલ^લબ્ધિઃ॥

નૈરૃત્યાં સ્ત્રીલાભસ્ તુરગ^અલઙ્કાર^દૂત^લેખ^આપ્તિઃ।
પરતો +અસ્ય ચર્મ^તત્શિલ્પિ^દર્શનં ચર્મમય^લબ્ધિઃ॥

વાનર^ભિક્ષુ^શ્રવણ^અવલોકનં નૈરૃતાત્ તૃતીય^અંશે।
ફલ^કુસુમ^દન્ત^ઘટિત^આગમશ્ ચ કોણાચ્ ચતુર્થ^અંશે॥

વારુણ્યામ્ અર્ણવજાત^રત્ન^વૈદૂર્ય[ક્.વૈડૂર્ય]^મણિમય^પ્રાપ્તિઃ।
પરતો +અતઃ શબર^વ્યાધ^ચૌર^સઙ્ગઃ પિશિત^લબ્ધિઃ॥

પરતો +અપિ દર્શનં વાતરોગિણાં ચન્દન^અગુરુ^પ્રાપ્તિઃ।
આયુધ^પુસ્તક^લબ્ધિસ્ તદ્વૃત્તિસમાગમશ્ ચ^ઊર્ધ્વમ્॥

વાયવ્યે ફેનક^ચામર^ઔર્ણિક^આપ્તિઃ સમેતિ કાયસ્થઃ।
મૃન્મય^લાભો +અન્યસ્મિન્ વૈતાલિક^ડિણ્ડિ^ભાણ્ડાનામ્॥

વાયવ્યાચ્ ચ તૃતીયે મિત્રેણ સમાગમો ધનપ્રાપ્તિઃ।
વસ્ત્ર^અશ્વ^આપ્તિર્ અતઃ પરમ્ ઇષ્ટ^સુહૃત્^સમ્પ્રયોગશ્ ચ॥

દધિ^તણ્ડુલ^લાજાનાં લબ્ધિર્ ઉદગ્ દર્શનં ચ વિપ્રસ્ય।
અર્થ^અવાપ્તિર્ અનન્તરમ્ ઉપગચ્છતિ સાર્થ^વાહશ્ ચ॥

વેશ્યા^વટુ^દાસ^સમાગમઃ પરે શુક્લ[ક્.શુષ્ક]^પુષ્પ^ફલ^લબ્ધિઃ।
*અત ઊર્ધ્વં[ક્.અતઃ પરં] ચિત્રકરસ્ય દર્શનં ચિત્ર^વસ્ત્ર^આપ્તિઃ[ક્.વસ્ત્રસમ્પ્રાપ્તિઃ]॥

ઐશાન્યાં દેવલક^ઉપસઙ્ગમો ધાન્ય^રત્ન^પશુ^લબ્ધિઃ।
પ્રાક્ પ્રથમે વસ્ત્રાપ્તિઃ સમાગમશ્ ચ^અપિ બન્ધક્યા॥

રજકેન સમાયોગો જલજ^દ્રવ્ય^આગમશ્ ચ પરતો +અતઃ।
હસ્ત્ય્^ઉપજીવિ^સમાજશ્ ચ^અસ્માદ્ ધન^હસ્તિ^લબ્ધિશ્ ચ॥

દ્વાત્રિંશત્^પ્રવિભક્તં દિક્ચક્રં *વાસ્તુવત્ સનેમ્ય્ ઉક્તમ્[ક્.વાસ્તુબન્ધને અપ્ય્ ઉક્તમ્]।
અર^નાભિ^સ્થૈર્ અન્તઃ ફલાનિ નવધા વિકલ્પ્યાનિ॥

નાભિસ્થે બન્ધુ^સુહૃત્^સમાગમસ્ તુષ્ટિર્ ઉત્તમા ભવતિ।
પ્રાગ્ રક્ત^પટ્ટ^વસ્ત્ર^આગમસ્ ત્વ્ અરે નૃપતિ^સંયોગઃ॥

આગ્નેયે કૌલિક^તક્ષ^પારિકર્મ^અશ્વ^સૂત^સંયોગઃ।
લબ્ધિશ્ ચ તત્કૃતાનાં દ્રવ્યાણામ્ અશ્વ^લબ્ધિર્ વા॥

નેમી^ભાગં બુદ્ધ્વા નાભી^ભાગં ચ દક્ષિણે યો +અરઃ।
ધાર્મિક^જન^સંયોગસ્ તત્ર ભવેદ્ ધર્મ^લાભશ્ ચ॥

ઉસ્રા^ક્રીડક^કાપાલિક^આગમો નૈરૃતે સમુદ્દિષ્ટઃ।
વૃષભસ્ય ચ^અત્ર લબ્ધિર્ માષ^કુલત્થ^આદ્યમ્ અશનમ્ ચ॥

અપરસ્યાં દિશિ યો +અરસ્ તત્ર^આસક્તિઃ કૃષીવલૈર્ ભવતિ।
સામુદ્રદ્રવ્ય^સુસાર^કાચ^ફલ^મદ્ય^લબ્ધિશ્ ચ॥

ભારવહ^તક્ષ^ભિક્ષુક^સન્દર્શનમ્ અપિ ચ વાયુ^દિક્^સંસ્થે।
તિલક^કુસુમસ્ય લબ્ધિઃ સનાગ^પુન્નાગ^કુસુમસ્ય॥

કૌબેર્યાં દિશિ *યો +અરસ્ તત્રસ્થો[ક્.શકુનઃ શાન્તાયાં] વિત્ત^લાભમ્ આખ્યાતિ।
ભાગવતેન સમાગમનમ્[ક્.ઊ.સમાગમમ્] આચષ્ટે પીત^વસ્ત્રૈશ્ ચ॥

ઐશાને વ્રતયુક્તા વનિતા સન્દર્શનં સમુપયાતિ।
લબ્ધિશ્ ચ પરિજ્ઞેયા કૃષ્ણાયઃ^શસ્ત્ર[ક્.કૃષ્ણાયોવસ્ત્ર]^ઘણ્ટાનામ્॥

યામ્યે +અષ્ટાંશે પશ્ચાદ્ દ્વિ^ષટ્^ત્રિ^સપ્ત^અષ્ટમેષુ મધ્ય^ફલા।
સૌમ્યેન ચ દ્વિતીયે શેષેષ્વ્ અતિશોભના યાત્રા॥

અભ્યન્તરે તુ નાભ્યાં શુભફલદા ભવતિ ષટ્સુ ચ^અરેષુ।
વાયવ્યા^નૈરૃતયોર્ અરયોઃ[ક્.?ઉભય્યોઃ] ક્લેશાવહા યાત્રા॥

શાન્તાસુ દિક્ષુ ફલમ્ ઇદમ્ ઉક્તં દીપ્તાસ્વ્ અતો +અભિધાસ્યામિ।
ઐન્દ્ર્યાં ભયં નરેન્દ્રાત્ સમાગમશ્ ચ^એવ શાત્રૂણામ્॥

તદ્^અનન્તર^દિશિ નાશઃ કનકસ્ય ભયં સુવર્ણકારાણામ્।
અર્થ^ક્ષયસ્ તૃતીયે કલહઃ શસ્ત્ર^પ્રકોપશ્ ચ॥

અગ્નિભયં ચ ચતુર્થે ભયમ્ આગ્નેયે ચ ભવતિ ચૌરેભ્યઃ।
કોણાદ્ અપિ દ્વિતીયે ધન^ક્ષયો નૃપ^સુત^વિનાશઃ॥

પ્રમદા^ગર્ભ^વિનાશસ્ તૃતીય^ભાગે ભવેચ્ ચતુર્થે ચ।
હૈરણ્યક^કારુકયોઃ પ્રધ્વંસઃ શસ્ત્ર^કોપશ્ ચ॥

અથ પઞ્ચમે નૃપ^ભયં મારી^મૃત^દર્શનં ચ વક્તવ્યમ્।
ષષ્ઠે તુ ભયં જ્ઞેયં ગન્ધર્વાણાં સડોમ્બાનામ્॥

ધીવર^શાકુનિકાનાં સપ્તમ^ભાગાદ્[ક્.ભાગે] ભયં ભવતિ દીપ્તે।
ભોજન^વિઘાત ઉક્તો નિર્ગ્રન્થ^ભયં ચ તત્પરતઃ॥

કલહો નૈરૃત^ભાગે રક્તસ્રાવો +અથ શસ્ત્ર^કોપશ્ ચ।
અપરાદ્યે ચર્મકૃતં વિનશ્યતે ચર્મકાર^ભયમ્॥

તદનન્તરં[ક્.તદનન્તરે] પરિવ્રાટ્^શ્રવણ^ભયં તત્પરે ત્વ્ અનશનભયમ્।
વૃષ્ટિભયં વારુણ્યે શ્વ^તસ્કરાણાં ભયં પરતઃ॥

વાયુ^ગ્રસ્ત^વિનાશઃ પરે પરે શસ્ત્ર^પુસ્ત^*વાર્તાનામ્[ક્.વાર્ત્તાનામ્]।
કોણે પુસ્તકનાશઃ પરે વિષ^સ્તેન^વાયુ^ભયમ્॥

પરતો વિત્ત^વિનાશો મિત્રૈઃ સહ વિગ્રહશ્ ચ વિજ્ઞેયઃ।
તસ્ય^આસન્ને +અશ્વવધો ભયમ્ અપિ ચ પુરોધસઃ પ્રોક્તમ્॥

ગોહરણ^શસ્ત્ર^ઘાતાવ્ ઉદક્ પરે સાર્થ^ઘાત^ધન^નાશૌ।
આસન્ને ચ શ્વભયં વ્રાત્ય^દ્વિજ^દાસ^ગણિકાનામ્॥

ઐશાનસ્ય^આસન્ને ચિત્ર^અમ્બર^ચિત્રકૃદ્^ભયં પ્રોક્તમ્।
ઐશાને ત્વ્ અગ્નિ^ભયં દૂષણમ્ અપ્ય્ ઉત્તમ^સ્ત્રીણામ્॥

પ્રાક્ તસ્ય^એવ^આસન્ને દુઃખ^ઉત્પત્તિઃ સ્ત્રિયા વિનાશશ્ ચ।
ભયમ્ ઊર્ધ્વં રજકાનાં વિજ્ઞેયં કાચ્છિકાનાં ચ॥

હસ્ત્ય્^આરોહ^ભયં સ્યાદ્ દ્વિરદ^વિનાશશ્ ચ મણ્ડલ^સમાપ્તૌ।
અભ્યન્તરે તુ દીપ્તે પત્ની^મરણં ધ્રુવં પૂર્વે॥

શસ્ત્ર^અનલ^પ્રકોપ^આગ્નેયે વાજિ^મરણ^શિલ્પિ^ભયમ્।
યામ્યે ધર્મ^*વિનાશો +અપરે[ક્.વિનાશઃ પરે] +અગ્ન્ય્^અવસ્કન્દ^ચોક્ષ^વધાઃ॥

અપરે તુ કર્મિણાં ભયમ્ અથ કોણે ચ^અનિલે ખર^ઉષ્ટ્ર^વધઃ।
અત્ર^એવ મનુષ્યાણાં વિસૂચિકા[ક્.વિશૂચિકા]^વિષ^ભયં ભવતિ॥

ઉદગ્ અર્થ^વિપ્ર^પીડા દિશ્ય્ ઐશાન્યાં તુ ચિત્ત^સન્તાપઃ।
ગ્રામીણ^ગોપ^પીડા ચ તત્ર નાભ્યાં તથા^આત્મ^વધઃ॥
87 વિરુતાધ્યાય્ઃ