બૃહત્સંહિતા · અધ્યાય 47

મૂલં મનુજાધિપતિઃ પ્રજાતરોસ્ તદ્ ઉપઘાત^સંસ્કારાત્।
અશુભં શુભં ચ લોકે ભવતિ યતો +અતો નૃપતિ^ચિન્તા॥

યા વ્યાખ્યાતા શાન્તિઃ સ્વયમ્ભુવા સુરગુરોર્ મહેન્દ્ર^અર્થે।
તાં પ્રાપ્ય વૃદ્ધગર્ગઃ પ્રાહ યથા ભાગુરેઃ શૃણુત॥

પુષ્યસ્નાનં નૃપતેઃ કર્તવ્યં દૈવવિત્^પુરોધાભ્યામ્।
નાતઃ પરં પવિત્રં સર્વ^ઉત્પાત^અન્તકરમ્ અસ્તિ॥

શ્લેષ્માતક^અક્ષ^કણ્ટકિ^કટુ^તિક્ત^વિગન્ધિ^પાદપ^વિહીને।
કૌશિક^ગૃધ્રપ્રભૃતિભિર્ અનિષ્ટ^વિહગૈઃ પરિત્યક્તે॥

તરુણ^તરુ^ગુલ્મ^વલ્લી^લતા^પ્રતાન^*અન્વિતે[ક્.આવૃતે] વનોદ્દેશે।
નિરુપહત^પત્ર^પલ્લવ^મનોજ્ઞ^મધુરદ્રુમપ્રાયે॥

કૃકવાકુ^જીવ^જીવક^શુક^શિખિ^શતપત્ર^ચાષ^હારીતૈઃ।
ક્રકર^ચકોર^કપિઞ્જલ^વઞ્જુલ^પારાવત^શ્રીકૈઃ॥

કુસુમ^રસપાન^મત્ત^દ્વિરેફ^પુંસ્કોકિલ^આદિભિશ્ ચ^અન્યૈઃ।
વિરુતે વનોપકણ્ઠે ક્ષેત્ર^આગારે શુચાવ્ અથ વા॥

*હૃદિની[ક્.ઊ.હ્રદિની]^વિલાસિનીનાં જલખગ^નખવિક્ષતેષુ રમ્યેષુ।
પુલિન^જઘનેષુ કુર્યાદ્ દૃક્^મનસોઃ પ્રીતિજનનેષુ॥

પ્રોત્પ્લુત^હંસ^ચ્છત્રે કારણ્ડવ^કુરર^સારસ^ઉદ્ગીતે।
ફુલ્લ^ઇન્દીવર^નયને સરસિ સહસ્રાક્ષ^કાન્તિ^ધરે॥

પ્રોત્ફુલ્લ^કમલ^વદનાઃ કલહંસ^*કલ[ક્.કલસ્વન]^પ્રભાષિણ્યઃ।
પ્રોત્તુઙ્ગ^કુડ્મલ^કુચા યસ્મિન્ નલિની^વિલાસિન્યઃ॥

કુર્યાદ્ ગોરોમન્થજ^ફેનલવ^શકૃત્^ખુર^ક્ષત^ઉપચિતે।
અચિર^પ્રસૂત^હુઙ્કૃત^વલ્ગિત^વત્સ^ઉત્સવે ગોષ્ઠે॥

અથ વા સમુદ્રતીરે કુશલ^આગત^*રત્ન^પોત[ક્.પોતરત્ન]^સમ્બાધે।
ઘન^નિચુલ^લીન^જલચર^સિતખગ^શબલીકૃત^ઉપાન્તે॥

ક્ષમયા ક્રોધ ઇવ જિતઃ સિંહો મૃગ્ય^અભિભૂયતે *યેષુ[ક્.યત્ર]।
દત્ત^અભય^ખગ^મૃગ^શાવકેષુ તેષ્વ્ આશ્રમેષ્વ્ અથ વા॥

કાઞ્ચી^કલાપ^નૂપુર^ગુરુજઘન^ઉદ્વહન^વિઘ્નિત^પદાભિઃ।
શ્રીમતિ મૃગેક્ષણાભિર્ ગૃહે +અન્યભૃત^વલ્ગુ^વચનાભિઃ॥

પુણ્યેષ્વ્ આયતનેષુ ચ તીર્થેષુ^ઉદ્યાન^રમ્ય^દેશેષુ।
પૂર્વોદક્^પ્લવ^ભૂમૌ પ્રદક્ષિણ^અમ્ભોવહાયાં ચ॥

ભસ્મ^અઙ્ગાર^અસ્થ્ય્^ઊષર^તુષ^કેશ^શ્વભ્ર^કર્કટ^આવાસૈઃ।
*શ્વાવિધ[ક્.શ્વાવિન્]^મૂષક^વિવરૈર્ વલ્મીકૈર્ યા ચ સન્ત્યક્તા॥

ધાત્રી ઘના સુગન્ધા સ્નિગ્ધા મધુરા સમા ચ વિજયાય।
સેનાવાસે +અપ્ય્ એવં યોજયિતવ્યા યથાયોગમ્॥

નિષ્ક્રમ્ય પુરાન્ નક્તં દૈવજ્ઞ^અમાત્ય^યાજકાઃ પ્રાચ્યામ્।
કૌબેર્યાં વા કૃત્વા બલિં દિશીશાધિપાયાં વા॥

લાજા^અક્ષત^દધિ^કુસુમૈઃ પ્રયતઃ પ્રણતઃ પુરોહિતઃ કુર્યાત્।
આવાહનમ્ અથ મન્ત્રસ્ તસ્મિન્ મુનિભિઃ સમુદ્દિષ્ટઃ॥

આગચ્છન્તુ સુરાઃ સર્વે યે +અત્ર પૂજા^અભિલાષિણઃ।
દિશો નાગા દ્વિજાશ્ ચ^એવ યે *ચ^અપ્ય્ અન્યે[ક્.ચાનેય્ અપ્ય્] +અંશભાગિનઃ॥

આવાહ્ય^એવમ્ તતઃ સર્વાન્ એવં બ્રૂયાત્ પુરોહિતઃ।
શ્વઃ પૂજાં પ્રાપ્ય યાસ્યન્તિ દત્ત્વા શાન્તિં મહીપતેઃ॥

આવાહિતેષુ કૃત્વા પૂજાં તાં શર્વરીં વસેયુસ્ તે।
સદસત્^સ્વપ્નનિમિત્તં યાત્રાયાં સ્વપ્નવિધિર્ ઉક્તઃ॥

અપરે +અહનિ પ્રભાતે સમ્ભારાન્ ઉપહરેદ્ યથોક્તગુણાન્।
ગત્વા +અવનિપ્રદેશે શ્લોકાશ્ ચ^અપ્ય્ અત્ર મુનિગીતાઃ॥

તસ્મિન્ મણ્ડલમ્ આલિખ્ય કલ્પયેત્ તત્ર મેદિનીમ્।
નાના^રત્નાકરવતીં સ્થાનાનિ વિવિધાનિ ચ॥

પુરોહિતો યથાસ્થાનં નાગાન્ યક્ષાન્ સુરાન્ પિતૄન્।
ગન્ધર્વ^અપ્સરસશ્ ચ^એવ મુનીન્ સિદ્ધાંશ્ ચ વિન્યસેત્॥

ગ્રહાંશ્ ચ *સર્વ[ક્.સહ]નક્ષત્રૈ રુદ્રાંશ્ ચ સહ માતૃભિઃ।
સ્કન્દં વિષ્ણું વિશાખં ચ લોકપાલાન્ સુરસ્ત્રિયઃ॥

વર્ણકૈર્ વિવિક્ધૈઃ કૃત્વા હૃદ્યૈર્ ગન્ધ^ગુણાન્વિતૈઃ।
યથાસ્વં પૂજયેદ્ વિદ્વાન્ ગન્ધ^માલ્યાનુલેપનૈઃ॥

ભક્ષ્યૈર્ અન્નૈશ્ ચ વિવિધૈઃ ફલ^મૂલ^આમિષૈસ્ તથા।
*પાનૈશ્ ચ[ક્.પાનકૈર્] વિવિધૈર્ હૃદ્યૈઃ સુરા^ક્ષીર^આસવ^આદિભિઃ॥

કથયામ્ય્ અતઃ પરમ્ અહં પૂજામ્ અસ્મિન્ યથાભિલિખિતાનામ્।
ગ્રહયજ્ઞે યઃ પ્રોક્તો વિધિર્ ગ્રહાણાં સ કર્તવ્યઃ॥

માંસ^ઓદન^મદ્યૈઃ પિશાચ^દિતિતનય^દાનવાઃ પૂજ્યાઃ।
અભ્યઞ્જન^અઞ્જન^તિલૈઃ પિતરો માંસ^ઓદનૈશ્ ચ^અપિ॥

સામ^યજુર્ભિર્ મુનયસ્ ત્વ્ ઋગ્ભિર્ ગન્ધૈશ્ ચ ધૂપ^માલ્ય^યુતૈઃ।
અશ્લેષકવર્ણૈસ્ ત્રિમધુરેણ ચ^અભ્યર્ચયેદ્ નાગાન્॥

ધૂપ^આજ્ય^આહુતિ^માલ્યૈર્ વિબુધાન્ *રત્નઃ[ઉ.રત્નૈઃ] સ્તુતિ^પ્રણામૈશ્ ચ।
ગન્ધર્વાન્ અપ્સરસો ગન્ધૈર્ માલ્યૈશ્ ચ સુસુગન્ધૈઃ॥

શેષાંસ્ તુ સાર્વવર્ણિક^બલિભિઃ પૂજાં ન્યસેચ્ ચ સર્વેષામ્।
પ્રતિસર^વસ્ત્ર^પતાકા^ભૂષણ^યજ્ઞોપવીતાનિ॥

મણ્ડલ^પશ્ચિમભાગે કૃત્વા^અગ્નિં દક્ષિણે +અથ વા વેદ્યામ્।
આદદ્યાત્ સમ્ભારાન્ દર્ભાન્ દીર્ઘાન્ અગર્ભાંશ્ ચ॥

લાજા^આજ્ય^અક્ષત^દધિ^મધુ^સિદ્ધાર્થક^ગન્ધ^સુમનસો *ધૂપઃ[ક્.ધુપાન્]।
ગોરોચન^અઞ્જન^*તિલાઃ[ક્.તિલાન્] સ્વર્તુજ^મધુરાણિ ચ ફલાનિ॥

સઘૃતસ્ય પાયસસ્ય ચ તત્ર શરાવાણિ તૈશ્ ચ સમ્ભારૈઃ।
પશ્ચિમવેદ્યાં પૂજાં કુર્યાત્ *સ્નાનસ્ય[ઉ.સ્નાતસ્ય] સા વેદી॥

તસ્યાઃ કોણેષુ દૃઢાન્ કલશાન્ સિત^સૂત્ર^વેષ્ટિત^ગ્રીવાન્।
સક્ષીર^વૃક્ષ^પલ્લવ^ફલ^અપિધાનાન્ વ્યવસ્થાપ્ય॥

પુષ્યસ્નાન^વિમિશ્રેણ^આપૂર્ણાન્ અમ્ભસા સરત્નાંશ્ ચ।
પુષ્યસ્નાનદ્રવ્યાણ્ય્ આદદ્યાદ્ ગર્ગ^ગીતાનિ॥

જ્યોતિષ્મતીં ત્રાયમાણામ્ અભયામ્ અપરાજિતામ્।
જીવાં વિશ્વેશ્વરીં પાઠાં સમઙ્ગાં વિજયાં તથા॥

સહાં ચ સહદેવીં ચ પૂર્ણકોશાં શતાવરીમ્।
અરિષ્ટિકાં શિવાં ભદ્રાં તેષુ કુમ્ભેષુ વિન્યસેત્॥

બ્રાહ્મીં ક્ષેમામ્ અજાં ચ^એવ સર્વબીજાનિ *કાઞ્ચનીમ્[ક્.કાઞ્ચનમ્]।
મઙ્ગલ્યાનિ યથાલાભં સર્વૌષધ્યો *રસાસ્[ક્.રસાંસ્] તથા॥

રત્નાનિ *સર્વગન્ધાશ્[ક્.સર્વગન્ધાંશ્] ચ બિલ્વં ચ સવિકઙ્કતમ્।
પ્રશસ્ત^નામ્ન્યશ્ ચ^ઓષધ્યો હિરણ્યં મઙ્ગલાનિ ચ॥

આદાવ્ અનડુહશ્ ચર્મ જરયા સંહૃતાયુષઃ।
પ્રશસ્તલક્ષણભૃતઃ પ્રાચીનગ્રીવમ્ આસ્તરેત્॥

તતો વૃષસ્ય યોધસ્ય ચર્મ રોહિતમ્ અક્ષતમ્।
સિમ્હસ્યાથ તૃતીયં સ્યાદ્ વ્યાઘ્રસ્ય ચ તતઃ પરમ્॥

ચત્વાર્ય્ એતાનિ ચર્માણિ તસ્યાં વેદ્યામ્ ઉપાસ્તરેત્।
શુભે મુહૂર્તે સમ્પ્રાપ્તે પુષ્યયુક્તે નિશાકરે॥

ભદ્રાસનમ્ એકતમેન કારિતં કનક^રજત^તામ્રાણામ્।
ક્ષીરતરુ^નિર્મિતં વા વિન્યસ્યં ચર્મણામ્ ઉપરિ॥

ત્રિવિધસ્ તસ્ય^ઉચ્છ્રાયો હસ્તઃ પાદાધિકો +અર્ધયુક્તશ્ ચ।
માણ્ડલિકા^અનન્તરજિત્^સમસ્ત^રાજ્ય^અર્થિનાં શુભદઃ॥

અન્તર્ધાય હિરણ્યં તત્ર^ઉપવિશેન્ નરેશ્વરઃ સુમનાઃ।
સચિવ^આપ્ત^પુરોહિત^દૈવ^પૌર^કલ્યાણ^નામવૃતઃ॥

વન્દિજન^પૌર^*વિપ્રૈઃ પ્રઘુષ્ટ[ક્.વિપ્રપ્રઘુષ્ટ]^પુણ્યાહ^વેદ^નિર્ઘોષૈઃ।
સમૃદઙ્ગ^શઙ્ખ^તૂર્યૈર્ મઙ્ગલ^શબ્દૈર્ હતાનિષ્ટઃ॥

અહત^ક્ષૌમ^નિવસનં પુરોહિતઃ કમ્બલેન સઞ્છાદ્ય।
કૃત^બલિ^પૂજં કલશૈર્ અભિષિઞ્ચેત્ સર્પિષા પૂર્ણૈઃ॥

અષ્ટાવ્ અષ્ટાવિંશતિર્ અષ્ટશતં વા^અપિ કલશ^પરિમાણમ્।
અધિકે +અધિકે ગુણોત્તરમ્ અયં ચ મન્ત્રો +અત્ર મુનિગીતઃ॥

આજ્યં તેજઃ સમુદ્દિષ્ટમ્ આજ્યં પાપહરં પરમ્।
આજ્યં સુરાણામ્ આહાર આજ્યે લોકાઃ પ્રતિષ્ઠિતાઃ॥

ભૌમ^આન્તરિક્ષં દિવ્યં વા યત્ તે *કલ્મષમ્[ક્.કલ્વિષં] આગતમ્।
સર્વં તદાજ્યસંસ્પર્શાત્ પ્રણાશમ્ ઉપગચ્છતુ॥

કમ્બલમ્ અપનીય તતઃ પુષ્યસ્નાનામ્બુભિઃ સફલપુષ્પૈઃ।
અભિષિઞ્ચેન્ મનુજેન્દ્રં પુરોહિતો +અનેન મન્ત્રેણ॥

સુરાસ્ ત્વામ્ અભિષિઞ્ચન્તુ યે ચ સિદ્ધાઃ પુરાતનાઃ।
બ્રહ્મા વિષ્ણુશ્ ચ *રુદ્રશ્[ક્.શમ્ભુશ્] ચ સાધ્યાશ્ ચ સમરુદ્ગણાઃ॥

આદિત્યા વસવો રુદ્રા અશ્વિનૌ ચ ભિષગ્વરૌ।
અદિતિર્ દેવમાતા ચ સ્વાહા સિદ્ધિઃ સરસ્વતી॥

કીર્તિર્ લક્ષ્મીર્ ધૃતિઃ શ્રીશ્ ચ સિનીવાલી કુહૂસ્ તથા।
દનુશ્ ચ સુરસા ચ^એવ વિનતા કદ્રુર્ એવ ચ॥

દેવપત્ન્યશ્ ચ યા નોક્તા દેવમાતર એવ ચ।
સર્વાસ્ ત્વામ્ અભિષિઞ્ચન્તુ દિવ્યાશ્ ચ^અપ્સરસાં ગણાઃ॥

નક્ષત્રાણિ મુહૂર્તાશ્ ચ પક્ષ^અહોરાત્ર^સન્ધયઃ।
સંવત્સરા દિનેશાશ્ ચ કલાઃ કાષ્ઠાઃ ક્ષણા લવા।
47.60અબ્[ક્.48.69ચ્દ્]। સર્વે ત્વામ્ અભિષિઞ્ચન્તુ કાલસ્યાવયવાઃ શુભાઃ।
47.60ચ્દ્[ક્.48.70અબ્]। એતે ચ^અન્યે ચ મુનયો વેદ^વ્રત^પરાયણાઃ॥
47.61અબ્[ક્.ઓમિત્તેદ્]। સશિષ્યાસ્ તે +અભિષિઞ્ચન્તુ સદારાશ્ ચ તપોધનાઃ।
47.61ચ્દ્[ક્.ઓમિત્તેદ્]। વૈમાનિકાઃ સુરગણા મનવઃ સાગરૈઃ સહ॥

સરિતશ્ ચ મહાભાગા નાગાઃ કિંપુરુષાશ્ તથા।
વૈખાનસા મહાભાગા દ્વિજા વૈહાયસાશ્ ચ યે॥

સપ્તર્ષયઃ સદારાશ્ ચ ધ્રુવસ્થાનાનિ યાનિ ચ।
મરીચિર્ અત્રિઃ પુલહઃ પુલસ્ત્યઃ ક્રતુર્ અઙ્ગિરાઃ॥

ભૃગુઃ સનત્કુમારશ્ ચ સનકો +અથ સનન્દનઃ।
સનાતનશ્ ચ દક્ષશ્ ચ જૈગીષવ્યો ભગન્દરઃ॥

એકતશ્ ચ દ્વિતશ્ ચ^એવ ત્રિતો જાબાલિકશ્યપૌ।
દુર્વાસા દુર્વિનીતશ્ ચ કણ્વઃ કાત્યાયનસ્ તથા॥

માર્કણ્ડેયો દીર્ઘતપાઃ શુનઃશેફો વિદૂરથઃ।
ઊર્ધ્વઃ સંવર્તકશ્ ચ^એવ ચ્યવનો +અત્રિઃ પરાશરઃ॥

દ્વૈપાયનો યવક્રીતો દેવરાજઃ સહાનુજઃ।
પર્વતાસ્ તરવો વલ્લ્યઃ પુણ્યાન્ય્ આયતનાનિ ચ॥

પ્રજાપતિર્ દિતિશ્ ચ^એવ ગાવો વિશ્વસ્ય માતરઃ।
વાહનાનિ ચ દિવ્યાનિ સર્વલોકાશ્ ચર^અચરાઃ॥

અગ્નયઃ પિતરસ્ તારા જીમૂતાઃ ખં દિશો જલમ્।
એતે ચ^અન્યે ચ બહવઃ પુણ્ય^સઙ્કીર્તનાઃ *શુભૈઃ[ક્.શુભાઃ]॥

તોયૈસ્ ત્વામ્ અભિષિઞ્ચન્તુ સર્વ^ઉત્પાત^નિબર્હણૈઃ।
*યથાભિષિક્તો મઘવાન્ એતૈર્ મુદિત^મનસૈઃ[ક્.કલ્યાણમ્ તે પ્રકુર્વન્તુ આયુરારોગ્યમ્ એવ ચ]॥

ઇત્ય્ એતૈશ્ ચાન્યૈશ્ ચ^અપ્ય્ અથર્વકલ્પ^*આહિતૈઃ[ક્.વિહિતૈઃ] સરુદ્રગણૈઃ।
કૌષ્માણ્ડ^મહારૌહિણ^કુબેરહૃદ્યૈઃ સમૃદ્ધ્યા ચ॥

આપોહિષ્ઠા^તિસૃભિર્ હિરણ્યવર્ણા^ઇતિ ચતસૃભિર્ જપ્તમ્।
કાર્પાસિક^વસ્ત્રયુગં બિભૃયાત્ સ્નાતો નરાધિપતિઃ॥

પુણ્યાહ^શઙ્ખ^શબ્દૈર્ આચાન્તો +અભ્યર્ચ્ય દેવ^ગુરુ^વિપ્રાન્।
છત્ર^ધ્વજ^આયુધાનિ ચ તતઃ સ્વપૂજાં પ્રયુઞ્જીત॥

આયુષ્યં વર્ચસ્યં રાયસ્પોષાભિર્ ઋગ્ભિર્ એતાભિઃ।
પરિજપ્તં વૈજયિકં નવં વિદધ્યાદ્ અલઙ્કારમ્॥

ગત્વા દ્વિતીયવેદીં સમુપવિશેચ્ ચર્મણાં ઉપરિ રાજા।
દેયાનિ ચ^એવ ચર્માણ્ય્ ઉપર્યુપર્ય્ એવમ્ એતાનિ॥

વૃષસ્ય વૃષદંશસ્ય રુરોશ્ ચ પૃષતસ્ય ચ।
તેષામ્ ઉપરિ સિંહસ્ય વ્યાઘ્રસ્ય ચ તતઃ પરમ્॥

મુખ્યસ્થાને જુહુયાત્ પુરોહિતો +અગ્નિં સમિત્^તિલ^ઘૃતાદ્યૈઃ।
ત્રિનયન^શક્ર^બૃહસ્પતિ^નારાયણ^નિત્યગતિ^ઋગ્ભિઃ॥

ઇન્દ્રધ્વજ^નિર્દિષ્ટાન્ય્ અગ્નિનિમિત્તાનિ દૈવવિદ્ બ્રૂયાત્।
કૃત્વા +અશેષ^સમાપ્તિં પુરોહિતઃ પ્રાઞ્જલિર્ બ્રૂયાત્॥

યાન્તુ દેવગણાઃ સર્વે પૂજામ્ આદાય પાર્થિવાત્।
સિદ્ધિં દત્ત્વા *તુ વિપુલાં[ક્.સુવિપુલામ્] પુનર્ આગમનાય *ચ[ક્.વૈ]॥

નૃપતિર્ અતો દૈવજ્ઞં પુરોહિતં ચ^અર્ચયેદ્ ધનૈર્ બહુભિઃ।
અન્યાંશ્ ચ દક્ષિણીયાન્ *યથોચિતં[ક્.યથાર્હતઃ] શ્રોત્રિયપ્રભૃતીન્॥

દત્ત્વા +અભયં પ્રજાનામ્ આઘાતસ્થાનગાન્ વિસૃજ્ય પશૂન્।
બન્ધન^મોક્ષં કુર્યાદ્ અભ્યન્તર^દોષકૃદ્^વર્જમ્॥

એતત્ પ્રયુજ્યમાનં પ્રતિપુષ્યં સુખ^યશો^અર્થ^વૃદ્ધિકરમ્।
*પુષ્યાદ્[ક્.પુષ્યમ્] વિના^અર્ધફલદા પૌષી શાન્તિઃ *પરા[ક્.પુરા] પ્રોક્તા॥

રાષ્ટ્ર^ઉત્પાત^ઉપસર્ગેષુ રાહોઃ કેતોશ્ ચ દર્શને।
ગ્રહાવમર્દને ચ^એવ પુષ્યસ્નાનં સમાચરેત્॥

નાસ્તિ લોકે સ ઉત્પાતો યો હ્ય્ અનેન ન શામ્યતિ।
મઙ્ગલં ચાપરં નાસ્તિ યદ્ અસ્માદ્ અતિરિચ્યતે॥

અધિરાજ્યાર્થિનો રાજ્ઞઃ પુત્રજન્મ ચ કાઙ્ક્ષતઃ।
તત્પૂર્વમ્ અભિષેકે ચ વિધિર્ એષ પ્રશસ્યતે॥

મહેન્દ્રાર્થમ્ ઉવાચ^ઇદમ્ બૃહત્કીર્તિર્ બૃહસ્પતિઃ।
સ્નાનમ્ આયુષ્^પ્રજા^વૃદ્ધિ^સૌભાગ્ય^કરણં પરમ્॥

અનેનૈવ વિધાનેન હસ્ત્ય્^અશ્વં *સ્નાપયેત્ તતઃ[ક્.સ્નાપયીત યઃ]।
તસ્ય^આમય^વિનિર્મુક્તં પરાં સિદ્ધિમ્ અવાપ્નુયાત્॥
48 પટ્ટલક્ષણાધ્યાયઃ