બૃહત્સંહિતા · અધ્યાય 43

ભગવતિ જલધર^પક્ષ્મ^ક્ષપાકર^અર્ક^ઈક્ષણે કમલનાભે।
ઉન્મીલયતિ *તુરઙ્ગ[ક્.તુરઙ્ગન]કરિ^નર^નીરાજનં કુર્યાત્॥

દ્વાદશ્યામ્ અષ્ટમ્યાં *કાર્તિક[ક્.કાર્ત્તિક]શુક્લસ્ય પઞ્ચદશ્યાં વા।
આશ્વયુજે વા કુર્યાન્ નીરાજન^સંજ્ઞિતાં શાન્તિમ્॥

નગર^ઉત્તરપૂર્વદિશિ પ્રશસ્તભૂમૌ પ્રશસ્તદારુમયમ્।
ષોડશહસ્ત^ઉચ્છ્રાયં દશવિપુલં તોરણં કાર્યમ્॥।

સર્જ^ઉદુમ્બર^*કકુભ^શાખામય[ક્.શાખાકકુભમયં]^શાન્તિસદ્મ કુશબહુલમ્।
વંશ^વિનિર્મિત^મત્સ્ય^ધ્વજ^ચક્ર^અલઙ્કૃત^દ્વારમ્॥

પ્રતિસરયા તુરગાણાં ભલ્લાતક^શાલિ^કુષ્ઠ^સિદ્ધાર્થાન્।
કણ્ઠેષુ નિબધ્નીયાત્ પુષ્ટ્યર્થં શાન્તિગૃહગાણામ્॥

રવિ^વરુણ^વિશ્વદેવ^પ્રજેશ^પુરુહૂત^વૈષ્ણવૈર્ મન્ત્રૈઃ।
સપ્તાહં શાન્તિગૃહે કુર્યાત્^શાન્તિં તુરઙ્ગાણામ્॥

અભ્યર્ચિતા ન પરુષં વક્તવ્યા નાપિ તાડનીયાસ્ તે।
પુણ્યાહ^શઙ્ખ^તૂર્ય^ધ્વનિ^ગીતરવૈર્ વિમુક્ત^ભયાઃ॥

પ્રાપ્તે અષ્ટમે +અહ્નિ કુર્યાદ્ ઉદઙ્મુખં તોરણસ્ય દક્ષિણતઃ।
કુશ^ચીર^આવૃતમ્ આશ્રમમ્ અગ્નિં પુરતો +અસ્ય વેદ્યાં ચ॥

ચન્દન^કુષ્ઠ^સમઙ્ગા^હરિતાલ^મનઃશિલા^પ્રિયઙ્ગુ^વચાઃ।
દન્ત્ય્^અમૃતા^અઞ્જન^રજની^સુવર્ણપુષ્પ્ય્^અગ્નિમન્થાશ્[ક્.સુવર્ણપુષ્પાગ્નિમન્થાશ્] ચ॥

શ્વેતાં સપૂર્ણકોશાં કટમ્ભરા^ત્રાયમાણ^સહદેવીઃ।
નાગકુસુમં સ્વગુપ્તાં શતાવરીં સોમરાજીં ચ॥

કલશેષ્વ્ *એતાઃ[ક્.એતાન્] કૃત્વા સમ્ભારાન્ ઉપહરેદ્ *વલિં[ક્.ઊ.બલિં] સમ્યક્॥
ભક્ષ્યૈર્ નાનાકારૈર્ મધુ^પાયસ^યાવક^પ્રચુરૈઃ॥

ખદિર^પલાશ^ઉદુમ્બર^કાશ્મર્ય્^અશ્વત્થ^નિર્મિતાઃ સમિધઃ।
સ્રુક્ કનકાદ્ રજતાદ્ વા કર્તવ્યા ભૂતિકામેન॥

પૂર્વ^અભિમુખઃ શ્રીમાન્ વૈયાઘ્રે ચર્મણિ સ્થિતો રાજા।
તિષ્ઠેદ્ અનલ^સમીપે તુરગભિષગ્^દૈવવિત્^સહિતઃ॥

યાત્રાયાં યદ્ અભિહિતં ગ્રહયજ્ઞ^વિધૌ મહેન્દ્રકેતૌ ચ।
વેદી^પુરોહિત^અનલ^લક્ષણમ્ અસ્મિંસ્ તદ્ અવધાર્યમ્॥

લક્ષણયુક્તં તુરગં દ્વિરદવરં ચ^એવ દીક્ષિતં સ્નાતમ્।
અહત^સિત^અમ્બર^ગન્ધ^સ્રગ્^*ધૂમ[ક્.ઊ.ધૂપા]^અભ્યર્ચિતં કૃત્વા।

આશ્રમ^તોરણ^મૂલં સમુપનયેત્ સાન્ત્વયન્ શનૈર્ વાચા।
વાદિત્ર^શઙ્ખ^પુણ્યાહ^નિઃસ્વન^આપૂરિત^દિગન્તમ્॥

યદ્ય્ આનીતસ્ તિષ્ઠેદ્ દક્ષિણચરણં હયઃ સમુત્ક્ષિપ્ય।
સ જયતિ તદા નરેન્દ્રઃ શત્રૂન્ *નચિરાદ્[ક્.અચિરાદ્] વિના યત્નાત્॥

ત્રસ્યન્ ન^ઇષ્ટો રાજ્ઞઃ પરિશેષં ચેષ્ટિતં દ્વિપ^હયાનામ્।
યાત્રાયાં વ્યાખ્યાતં તદ્ ઇહ વિચિન્ત્યં યથાયુક્તિ॥

પિણ્ડમ્ અભિમન્ત્ર્ય દદ્યાત્ પુરોહિતો વાજિને સ યદિ જિઘ્રેત્।
અશ્નીયાદ્ વા જયકૃદ્ વિપરીતો +અતો +અન્યથા^અભિહિતઃ॥

કલશ^ઉદકેષુ શાખામ્ આપ્લાવ્ય^ઔદુમ્બરીં સ્પૃશેત્ તુરગાન્।
શાન્તિક^પૌષ્ટિક^મન્ત્રૈર્ એવં સેનાં સનૃપ^નાગામ્॥

શાન્તિં રાષ્ટ્ર^વિવૃદ્ધ્યૈ કૃત્વા ભૂયો +અભિચારકૈર્ મન્ત્રૈઃ।
મૃત્મયમ્ અરિં વિભિન્દ્યાત્^શૂલેન^ઉરઃસ્થલે વિપ્રઃ॥

ખલિનં હયાય દદ્યાદ્ અભિમન્ત્ર્ય પુરોહિતસ્ તતો રાજા।
આરુહ્ય^ઉદક્પૂર્વાં યાયાન્ નીરાજિતઃ સબલઃ॥

મૃદઙ્ગ^શઙ્ખ^ધ્વનિ^હૃષ્ટ^કુઞ્જર^સ્રવન્મદ^આમોદ^સુગન્ધ^મારુતઃ।
શિરોમણિ^*પ્રાન્ત[ક્.વ્રાત]ચલત્ પ્રભાચયૈર્ જ્વલન્ વિવસ્વાન્ ઇવ તોયદ^અત્યયે॥

હંસ^પઙ્ક્તિભિર્ ઇતસ્ તતો +અદ્રિરાટ્ સમ્પતદ્ભિર્ ઇવ શુક્લચામરૈઃ॥
મૃષ્ટગન્ધ^પવન^અનુવાહિભિર્ ધૂયમાન^રુચિર^સ્રગ્^અમ્બરઃ।

નૈકવર્ણ^મણિ^વજ્ર^ભૂષિતૈર્ ભૂષિતો મુકુટ^કુણ્ડલ^અઙ્ગદૈઃ।
ભૂરિ^રત્ન^કિરણ^અનુરઞ્જિતઃ શક્રકાર્મુક^*રુચિં[ક્.રુચં] સમુદ્વહન્॥

ઉત્પતદ્ભિર્ ઇવ ખં તુરઙ્ગમૈર્ દારયદ્ભિર્ ઇવ દન્તિભિર્ ધરામ્।
નિર્જિત^અરિભિર્ ઇવ^અમરૈર્ નરૈઃ શક્રવત્ પરિવૃતો વ્રજેન્ નૃપઃ॥

સવજ્ર^મુક્તાફલ^ભૂષણો +અથ વા સિત^સ્રગ્^ઉષ્ણીષ^વિલેપન^અમ્બરઃ।
ધૃત^આતપત્રો ગજ^પૃષ્ઠમ્ આશ્રિતો ઘન^ઉપરિ^ઇવ^ઇન્દુતલે ભૃગોઃ સુતઃ॥

સમ્પ્રહૃષ્ટ^નર^વાજિ^કુઞ્જરં નિર્મલ^પ્રહરણ^અંશુ^ભાસુરમ્।
નિર્વિકારમ્ અરિ^પક્ષ^ભીષણં યસ્ય સૈન્યમ્ અચિરાત્ સ ગાં જયેત્॥
44 ખઞ્જનકલક્ષણાધ્યાયઃ