બૃહત્સંહિતા · અધ્યાય 30

અર્ધ^અસ્તમિતાન્ ઉદિતાત્ સૂર્યાદ્ અસ્પષ્ટભં નભો યાવત્।
તાવત્ સન્ધ્યાકાલશ્ ચિહ્નૈર્ એતૈઃ ફલં ચ^અસ્મિન્॥

મૃગ^*શકુનિ[ક્.શકુન]^પવન^પરિવેષ^પરિધિ^પરિઘ^અભ્રવૃક્ષ^સુરચાપૈઃ।
ગન્ધર્વનગર^રવિકર^દણ્ડ^રજઃ સ્નેહવર્ણૈશ્ ચ॥

ભૈરવમ્ ઉચ્ચૈર્ વિરુવન્ મૃગો +અસકૃદ્ ગ્રામ^ઘાતમ્ આચષ્ટે।
રવિદીપ્તો દક્ષિણતો મહાસ્વનઃ સૈન્ય^ઘાતકરઃ॥

અપસવ્યે સંગ્રામઃ સવ્યે સેના^સમાગમઃ શાન્તે।
મૃગચક્રે પવને વા સન્ધ્યાયાં મિશ્રગે વૃષ્ટિઃ॥

દીપ્ત^મૃગ^અણ્ડજ^વિરુતા પ્રાક્ સન્ધ્યા દેશ^નાશમ્ આખ્યાતિ।
દક્ષિણદિક્^સ્થૈર્ વિરુતા ગ્રહણાય પુરસ્ય દીપ્તાસ્યૈઃ॥

ગૃહ^તરુ^તોરણ^મથને સપાંશુ^લોષ્ટ^ઉત્કરે +અનિલે પ્રબલે।
ભૈરવરાવે રૂક્ષે ખગપાતિનિ ચ^અશુભા સન્ધ્યા॥

મન્દ^પવન^અવઘટ્ટિત^ચલિત^પલાશ^દ્રુમા વિપવના વા।
મધુરસ્વર^શાન્ત^વિહઙ્ગ^મૃગ^રુતા પૂજિતા સન્ધ્યા॥

સન્ધ્યાકાલે સ્નિગ્ધા દણ્ડ^તડિત્^મત્સ્ય^પરિધિ^પરિવેષાઃ।
સુરપતિચાપ^ઐરાવત^રવિકિરણાશ્ ચાશુ વૃષ્ટિકરઃ॥

વિચ્છિન્ન^વિષમ^વિધ્વસ્ત^વિકૃત^કુટિલ^અપસવ્ય^પરિવૃત્તાઃ।
તનુ^હ્રસ્વ^વિકલ^કલુષાશ્ ચ વિગ્રહ^અવૃષ્ટિદાઃ કિરણાઃ॥

ઉદ્દ્યોતિનઃ પ્રસન્ના ઋજવો દીર્ઘાઃ પ્રદક્ષિણાવર્તાઃ।
કિરણાઃ શિવાય જગતો વિતમસ્કે નભસિ ભાનુમતઃ॥

શુક્લાઃ કરા દિનકૃતો દિવ^આદિ^મધ્ય^અન્ત^ગામિનઃ સ્નિગ્ધાઃ।
અવ્યુચ્છિન્ના ઋજવો વૃષ્ટિકરાસ્ તે *ત્વ્[ક્.હ્ય્] અમોઘાખ્યાઃ॥

કલ્માષ^બભ્રુ^કપિલા વિચિત્ર^માઞ્જિષ્ઠ^હરિત^શબલાભાઃ।
ત્રિદિવ^અનુબન્ધિનો +અવૃષ્ટયે +અલ્પભયદાસ્ તુ સપ્તાહાત્॥

તામ્રા બલપતિ^મૃત્યું પીત^અરુણ^સન્નિભાશ્ ચ તદ્^વ્યસનમ્।
હરિતાઃ પશુ^સસ્ય^બધં ધૂમસવર્ણા ગવાં નાશમ્॥

માઞ્જિષ્ટાભાઃ શસ્ત્ર^અગ્નિ^સમ્ભ્રમં બભ્રવઃ પવન^વૃષ્ટિમ્।
ભસ્મ^સદૃશાસ્ ત્વ્ અવૃષ્ટિં તનુભાવં શબલ^કલ્માષાઃ॥

બન્ધૂક^પુષ્પ^અઞ્જન^ચૂર્ણ^સન્નિભં
સાન્ધ્યં રજો +અભ્યેતિ યદા દિવાકરમ્।
લોકાસ્ તદા રોગશતૈર્ નિપીડ્યતે
શુક્લં રજો લોક^વિવૃદ્ધિ^શાન્તયે॥

રવિકિરણ^જલદ^મરુતાં સઙ્ઘાતો દણ્ડવત્ સ્થિતો દણ્ડઃ।
સ વિદિક્^સ્થિતો નૃપાણામ્ અશુભો દિક્ષુ *દ્વિજાદીનામ્[ક્ઽસ્ ત્ર્. દ્વિજાતીનામ્]॥

શસ્ત્ર^ભય^આતઙ્ક^કરો દૃષ્ટઃ પ્રાઙ્^મધ્ય^સન્ધિષુ દિનસ્ય।
શુક્લાદ્યો વિપ્રાદીન્ યદ્ અભિમુખસ્ તાં નિહન્તિ દિશમ્॥

દધિસદૃશાગ્રો નીલો ભાનુ^ચ્છાદી ખ^મધ્યગો +અભ્રતરુઃ।
પીતચ્છુરિતાશ્ ચ ઘના ઘનમૂલા ભૂરિવૃષ્ટિકરાઃ॥

અનુલોમગે +અભ્રવૃક્ષે શમં ગતે યાયિનો નૃપસ્ય બધઃ।
બાલતરુ^પ્રતિરૂપિણિ યુવરાજ^અમાત્યયોર્ મૃત્યુઃ॥

કુવલય^વૈદૂર્ય^અમ્બુજ^કિઞ્જલ્કાભા પ્રભઞ્જન^ઉન્મુક્તા।
સન્ધ્યા કરોતિ વૃષ્ટિં રવિકિરણ^ઉદ્ભાસિતા સદ્યઃ॥

અશુભ^આકૃતિ^ઘન^ગન્ધર્વનગર^નીહાર^*ધૂમ^પાંશુયુતા[ક્.પાંશુધૂમયુતા]।
પ્રાવૃષિ કરોત્ય્ અવગ્રહમ્ અન્યર્તૌ શસ્ત્ર^કોપકરી॥

શિશિરાદિષુ વર્ણાઃ શોણ^પીત^સિત^ચિત્ર^પદ્મ^રુધિર^નિભાઃ।
પ્રકૃતિભવાઃ સન્ધ્યાયાં સ્વર્તૌ શસ્તા વિકૃતિર્ અન્યા॥

આયુધભૃન્ નરરૂપં છિન્નાભ્રં પરભયાય રવિગામિ।
સિત^ખપુરે +અર્ક^આક્રાન્તે પુરલાભો ભેદને નાશઃ॥

સિત^સિતાન્ત^ઘન^આવરણં રવેર્
ભવતિ વૃષ્ટિકરં યદિ સવ્યતઃ।
યદિ ચ વીરણ^ગુલ્મ^નિભૈર્ ઘનૈર્
દિવસભર્તુર્ અદીપ્તદિગ્^ઉદ્ભવૈઃ॥

નૃપ^વિપત્તિકરઃ પરિઘઃ સિતઃ ક્ષતજ^તુલ્યવપુર્ બલકોપકૃત્।
કનક^રૂપધરો બલ^વૃદ્ધિદઃ સવિતુર્ ઉદ્ગમ^કાલ^સમુત્થિતઃ॥

ઉભયપાર્શ્વગતૌ પરિધી રવેઃ
પ્રચુરતોય^*કરૌ[ક્.કૃતૌ] વપુષા^અન્વિતૌ।
અથ સમસ્ત^કકુપ્^પરિચારિણઃ
પરિધયો +અસ્તિ કણો +અપિ ન વારિણઃ॥

ધ્વજ^આતપત્ર^પર્વત^દ્વિપ^અશ્વ^રૂપધારિણઃ।
જયાય સન્ધ્યયોર્ ઘના રણાય રક્તસન્નિભાઃ॥

પલાલ^ધૂમ^સઞ્ચય^સ્થિત^ઉપમા બલાહકાઃ।
બલાન્ય્ અરૂક્ષ^મૂર્તયો વિવર્ધયન્તિ ભૂભૃતામ્॥

વિલમ્બિનો દ્રુમ^ઉપમાઃ ખર^અરુણ^પ્રકાશિનઃ।
ઘનાઃ શિવાય સન્ધ્યયોઃ પુર^ઉપમાઃ શુભાવહાઃ॥

દીપ્ત^વિહઙ્ગ^શિવા^મૃગ^ઘુષ્ટા દણ્ડ^રજઃ^પરિઘ^આદિયુતા ચ।
પ્રત્યહમ્ અર્કવિકારયુતા વા દેશ^નરેશ^સુભિક્ષ^બધાય॥

પ્રાચી તત્ક્ષણમ્ એવ નક્તમ્ અપરા સન્ધ્યા ત્ર્યહાદ્ વા ફલં
સપ્તાહાત્ પરિવેષ^રેણુ^પરિઘાઃ કુર્વન્તિ સદ્યો ન ચેત્।
તદ્વત્ સૂર્યકર^ઇન્દ્રકાર્મુક^તડિત્^પ્રત્યર્ક^મેઘ^અનિલાસ્
તસ્મિન્ન્ એવ દિને +અષ્ટમે +અથ વિહગાઃ સપ્તાહપાકા મૃગાઃ॥

એકં દીપ્ત્યા યોજનં ભાતિ સન્ધ્યા
વિદ્યુદ્ભાસા ષટ્ પ્રકાશીકરોતિ।
પઞ્ચ^અબ્દાનાં ગર્જિતં યાતિ શબ્દો
નાસ્તીયત્તા *કે ચિદ્[ક્.કા ચિદ્] ઉલ્કાનિપાતે॥

પ્રત્યર્કસંજ્ઞઃ પરિધિસ્ તુ તસ્ય
*ત્રિયોજનાભઃ[ક્.ત્રિયોજના ભા] પરિઘસ્ય પઞ્ચ।
ષટ્પઞ્ચદૃશ્યં પરિવેષચક્રં
દશ^અમરેશસ્ય ધનુર્ વિભાતિ॥
31 દિગ્દાહલક્ષણાધ્યાયઃ