બૃહત્સંહિતા · અધ્યાય 29
ફલ^કુસુમ^સમ્પ્રવૃદ્ધિં વનસ્પતીનાં વિલોક્ય વિજ્ઞેયમ્।
સુલભત્વં દ્રવ્યાણાં નિષ્પત્તિશ્ ચ^અપિ સસ્યાનામ્॥
શાલેન કલમશાલી રક્તાશોકેન રક્તશાલિશ્ ચ।
પાણ્ડૂકઃ ક્ષીરિકયા નીલાશોકેન સૂકરકઃ॥
ન્યગ્રોધેન તુ યવકસ્ તિન્દુક^વૃદ્ધ્યા ચ ષષ્ટિકો ભવતિ।
અશ્વત્થેન જ્ઞેયા નિષ્પત્તિઃ સર્વસસ્યાનામ્॥
જમ્બૂભિસ્ તિલ^માષાઃ શિરીષ^વૃદ્ધ્યા ચ કઙ્ગુ^નિષ્પત્તિઃ।
ગોધૂમાશ્ ચ મધૂકૈર્ યવ^વૃદ્ધિઃ સપ્તપર્ણેન॥
અતિમુક્તક^કુન્દાભ્યાં કર્પાસં સર્ષપાન્ વદેદ્ અશનૈઃ।
બદરીભિશ્ ચ કુલત્થાંશ્ *ચિરવિલ્વેન[ક્.ઊ.ચિરબિલ્વેન]^આદિશેત્^મુદ્ગાન્॥
અતસી વેતસ^પુષ્પૈઃ પલાશ^કુસુમૈશ્ ચ કોદ્રવા જ્ઞેયાઃ।
તિલકેન શઙ્ખ^મૌક્તિક^રજતાન્ય્ અથ ચ^ઇઙ્ગુદેન *શણાઃ[ક્.શણઃ]॥
કરિણશ્ ચ હસ્તિકર્ણૈર્ આદેશ્યા વાજિનો +અશ્વકર્ણેન।
ગાવશ્ ચ પાટલાભિઃ કદલીભિર્ અજ^આવિકં ભવતિ॥
ચમ્પક^કુસુમૈઃ કનકં વિદ્રુમ^સમ્પચ્ ચ બન્ધુજીવેન।
*કુરવક[ક્.કુરુવક]^વૃદ્ધ્યા વજ્રં વૈદૂર્યં નન્દિકાવર્તૈઃ॥
વિન્દ્યાચ્ ચ સિન્ધુવારેણ મૌક્તિકં *કારુકાઃ[ક્.કુઙ્કુમં] કુસુમ્ભેન।
રક્તોત્પલેન રાજા મન્ત્રી નીલોત્પલેનોક્તઃ॥
શ્રેષ્ઠી *સુવર્ણપુષ્પાત્[ક્.સુવર્ણપુષ્પૈઃ] પદ્મૈર્ વિપ્રાઃ પુરોહિતાઃ કુમુદૈઃ।
સૌગન્ધિકેન બલપતિર્ અર્કેણ હિરણ્ય^પરિવૃદ્ધિઃ॥
આમ્રૈઃ ક્ષેમં ભલ્લાતકૈર્ ભયં પીલુભિસ્ તથા^આરોગ્યમ્।
ખદિર^શમીભ્યાં દુર્ભિક્ષમ્ અર્જુનૈઃ શોભના વૃષ્ટિઃ॥
પિચુમન્દ^નાગકુસુમૈઃ સુભિક્ષમ્ અથ મારુતઃ કપિત્થેન।
નિચુલેન^અવૃષ્ટિભયં વ્યાધિભયં ભવતિ કુટજેન॥
દૂર્વા^કુશ^કુસુમાભ્યામ્ ઇક્ષુર્ વહ્નિશ્ ચ કોવિદારેણ।
શ્યામાલતા^અભિવૃદ્ધ્યા બન્ધક્યો વૃદ્ધિમ્ આયાન્તિ॥
યસ્મિન્ *કાલે[ક્.દેશે] સ્નિગ્ધ^નિશ્છિદ્ર^પત્રાઃ
સંદૃશ્યન્તે વૃક્ષગુલ્મા લતાશ્ ચ।
તસ્મિન્ વૃષ્ટિઃ શોભના સપ્રદિષ્ટા
રૂક્ષૈશ્ છિદ્રૈર્ અલ્પમ્ અમ્ભઃ પ્રદિષ્ટમ્॥
30 સન્ધ્યાલક્ષણાધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: Bṛhatsaṃhitā · Edition: of A.V.Tripathi (Sarasvati Bhavan Granthamala Edition) with reference to H.Kern's text and his translation [variants marked by K. & K's tr.] and Utpala's commentary [marked by U.] · Data entry Michio Yano Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0