બૃહત્પારાશરહોરાશાસ્ત્રમ્ · અધ્યાય 76

અથ પંચમહાભૂતફલાધ્યાયઃ

અથ પઞ્ચમહાભૂતચ્છાયાજ્ઞાનં વદામિ તે ।
જ્ઞાયતે યેન ખેટાનાં વર્તમાનદશા બુધૈઃ

શિખિભૂખામ્બુવાતાનામધિપા મઙ્ગલાદયઃ ।
તત્તદ્બલાવશાજ્જ્ઞેયં તત્તદ્ભૂતભવં ફલમ્

સબલે મઙ્ગલે વહ્નિસ્વભાવો જાયતે નરઃ ।
બુધે મહીસ્વભાવઃ સ્યાદાકાશપ્રકૃતિર્ગુરૌ

શુક્રે જલસ્વભાવશ્ચ મારુતપ્રકૃતિઃ શનૌ ।
મિશ્રૈર્મિશ્રસ્વભાવશ્ચ વિજ્ઞેયો દ્વિજસત્તમ

સૂર્યે વહ્નિસ્વભાવશ્ચ જલપ્રકૃતિકો વિધૌ ।
સ્વદશાયાં ગ્રહાશ્છાયાં વ્યંજયન્તિ સ્વભૂતજામ્

ક્ષુધાર્તશ્ચપલઃ શૂરઃ કૃશઃ પ્રાજ્ઞોઽતિભક્ષણઃ ।
તીક્ષ્નો ગૌરતનુર્માની વહ્નિપ્રકૃતિકો નરઃ

કર્પૂરોત્પલફન્ધાઢ્યો ભોગી સ્થિરસુખી બલી ।
ક્ષમાવાન્ સિંહનાદશ્ચ મહીપ્રકૃતિકો નરઃ

શબ્દાર્થવિત્ સુનીતિજ્ઞો પ્રગલ્ભો જ્ઞાનસંયુતઃ ।
વિવૃતાસ્યોઽતિદીર્ઘશ્ચ વ્યોમપ્રકૃતિસમ્ભવઃ

કાન્તિમાન્ ભારવાહી ચ પ્રિયવાક્ પૃથિવીપતિઃ ।
બહુમિત્રા મૃદુર્વિદ્વાન્ જલપ્રકૃતિસમ્ભવઃ

વાયુતત્ત્વાધિકો દાતા ક્રોધી ગૌરોઽટનપ્રિયઃ ।
ભૂપતિશ્ચ દુરાધર્ષઃ કૃશાઙ્ગો જાયતે જનઃ

સ્વર્ણદીપ્તિઃ શુભા દૃષ્ટિઃ સર્વકાર્યાર્થસિદ્ધિતા ।
વિજયો ધનલાભશ્ચ વહ્નિભાયાં પ્રજાયતે

ઇષ્ટગન્ધઃ શરીરે સ્યાત્ સુસ્નિગ્ધનખદન્તતા ।
ધર્માર્થસુખલાભશ્ચ ભૂમિચ્છાયા યદા ભવેત્

સ્વચ્ચા ગગનજા છાયા વાક્પટુત્વપ્રદા ભવેત્ ।
સુશબ્દશ્રવણોદ્ભૂતં સુખં તત્ર પ્રજાયતે

મૃદુતા સ્વસ્થતા દેહે જલચ્છાયા યદા ભવેત્ ।
તદાઽભિષ્ટરસસ્વાદસુખં ભવતિ દેહિનઃ

માલિન્યં મૂઢતા દૈત્યં રોગશ્ચ પવનોદ્ભવાઃ ।
તદા ચ શોકસન્તાપૌ વાયુચ્છાયા યદા ભવેત્

એવં ફલં બુધૈર્જ્ઞેયં સબલેષુ કુજાદિષુ ।
નિર્બલેષુ તથા તેષુ વક્તવ્યં વ્યત્યયાદ્ દ્વિજ

નીચશત્રુભગૈશ્ચાપિ વિપરીતં ફલં વદેત્ ।
ફલાપ્તિરબલૈઃ ખેટૈઃ સ્વપ્નચિન્તાસુ જાયતે

તદ્દુષ્ટફલશાન્ત્યર્થમપિ ચાજ્ઞાતજન્મનામ્ ।
ફલપક્ત્યા દશા જ્ઞેયા વર્તમાના નભઃસદામ્