બૃહત્પારાશરહોરાશાસ્ત્રમ્ · અધ્યાય 42

અથ દારિદ્રય્યોગાધ્યાયઃ

બહવો ધનદા યોગા શ્રુતાસ્ત્વત્તો મયા મુને ।
દરિદ્રજન્મદાન્ યોગાન્ કૃપયા કથય પ્રભો

લગ્નેશે ચ વ્યયસ્થાને વ્યયેશે લગ્નમાગતે ।
મારકેશયુતે દૃષ્ટે નિર્ધનો જાયતે નરઃ

લગ્નેશે ષષ્ઠભાવસ્થે ષષ્ઠેશે લગ્નમાગતે ।
મારકેશેન યુગ્દૃષ્ટે ધનહીનઃ પ્રજાયતે

લગ્નેન્દૂ કેતુસંયુક્તૌ લગ્નપે નિધનં ગતે ।
મારકેશયુતે દૃષ્ટે જાતો વૈ નિર્ધનો ભવેત્

ષષ્ઠાષ્ટમવ્યયગતે લગ્નપે પાપસંયુતે ।
ધનેશે રિપુભે નીચે રાજવંશ્યોઽપિ નિર્ધનઃ

ત્રિકેશેન સમાયુક્તે પાપદૃષ્ટે વિલગ્નપે ।
શનિયુક્તેઽધવા સૌમ્યૈરદૃષ્ટે નિર્ધનો નરઃ

મન્ત્રેશો ધર્મનાથશ્ચ ક્રમાત્ ષષ્ઠવ્યયસ્થિતૌ ।
દૃષ્ટૌ ચેન્મારકેશેન નિર્ધનો જાયતે નરઃ

પાપગ્રહે લગ્નગતે રાજ્યધર્માધિપૌ વિના ।
મારકેશયુતે દૃષ્ટે જાતઃ સ્યન્નિર્ધનો ભવેત્

ત્રિકેશા યત્ર ભાવસ્થા તદ્ભાવેશાસ્ત્રિકસ્થિતાઃ ।
પાપદૃષ્ટયુત બાલો દુઃખાક્રાન્તશ્ચ નિર્ધનઃ

ચન્દ્રાક્રાન્તનવંશેશો મારકેશયુતો યદિ ।
મારકસ્થાનગો વાઽપિ જાતોઽત્ર નિર્ધનો નરઃ

લગ્નેશલગ્નભાગેશૌ રિશ્ફરન્ધ્રારિગૌ યદિ ।
મારકેશયુતૌ દૃષ્ટૌ જાતોઽસૌ નિર્ધનો નરઃ

શુભસ્થાનગતાઃ પાપાઃ પાપસ્થાનગતાઃ શુભાઃ ।
નિર્ધનો જાયતે બાલો ભોજનેન પ્રપીડિતઃ

કોણેશદૃષ્ટિહીના યે ત્રિકેશૈઃ સંયુતા ગ્રહાઃ ।
તે સર્વે સ્વદશાકાલે ધનહાનિકરાઃ સ્મૃતાઃ

કારકાદ્ વા વિલગ્નાદ્ વા રન્ધ્રેરિષ્ફે દ્વિજોત્તમ ।
કારકાઙ્ગપયોદૃષ્ટ્યા ધનહીનઃ પ્રજાયતે

કારકેશો વ્યયં સ્વસ્માત્ લગ્નેશો લગ્નતો વ્યયમ્ ।
વીક્ષતે ચેત્ તદા બાલો વ્યયશીલો ભવેદ્ધ્રુવમ્

અથ દારિદ્ર્યયોગાંસ્ત્ કથયામિ સભઙ્ગકાન્ ।
ધનસંસ્થૌ તુ ભૌમાર્કી કથિતૌ ધનનાશકૌ

બુધેક્ષિતૌ મહાવિત્તં કુરુતો નાત્ર સંશયઃ ।
નિઃસ્વતાં કુરુતે તત્ર રવિર્નિત્યં યમેક્ષિતઃ

મહાધનયુતં ખ્યાતં શન્યદૃષ્ટઃ કરોત્યસૌ ।
શનિશ્ચાપિ રવેર્દૃષ્ટ્યા ફલમેવં પ્રયચ્છતિ