બૃહત્કથાશ્લોકસંગ્રહ · અધ્યાય 11

અથ નાગરકાકારસ્ તદાકારસુહૃદ્વૃતઃ
સંપ્રસ્થાપ્ય મનઃ પૂર્વં નૃપાસ્થાનમ્ અગામ્ અહમ્ ॥

તત્ર પુષ્પકસંસ્થાન મઞ્ચસ્થાનં મહીપતિમ્
પ્રણમ્ય તદનુજ્ઞાતં મઞ્ચાન્તરમ્ અસેવિષિ ॥

રઙ્ગાઙ્ગણમ્ અથાલોક્ય કુશલપ્રેક્ષકાકુલમ્
નૃત્યાચાર્યૌ નમસ્કૃત્ય મહીપાલમ્ અવોચતામ્ ॥

રાજન્ન્ ઉપાન્તનેપથ્યે ભૃત્યે વઃ સમુપાગતે
દ્રષ્ટુમ્ ઇચ્છથ યાં પૂર્વમ્ આજ્ઞાપયત તામ્ ઇતિ ॥

સો ઽબ્રવીન્ નૃત્યગીતાદિ કલાશાસ્ત્રવિશારદઃ
ગોમુખઃ સ ચ યામ્ આહ સા પૂર્વં નૃત્યતામ્ ઇતિ ॥

તાભ્યામ્ આગત્ય પૃષ્ટશ્ ચ કા પૂર્વં નૃત્યતામ્ ઇતિ
સ સુયામુનદન્તેતિ તદુપાધ્યાયમ્ આદિશત્ ॥

તતસ્ તસ્યાં પ્રનૃત્તાયાં પ્રનૃત્તા નૃત્યવેદિનઃ
રઙ્ગશેષસ્ તુ નિશ્ચેષ્ટઃ સુષુપ્તાવસ્થાં ગતઃ ॥

પ્રત્યાહૃત્ય તતશ્ ચેતો હ્રિયમાણં બલાત્ તયા
મનોનેત્રાઙ્ગસંચારૈર્ અનાહાર્યૈર્ અચિન્તયમ્ ॥

નાનુગન્તુમ્ અલં રમ્ભા નૃત્તમ્ અસ્યાઃ સમેનકા
કુત એવ પરાજેતુમ્ અબલા બાલિકા પ્રિયા ॥

રાજહંસઃ પિપાસાન્ધઃ પ્રાપ્તઃ પઙ્કજિનીં યથા
પઙ્કાવિલજલાં પશ્યેત્ તથાધ્યાસમ્ અહં પ્રિયામ્ ॥

અવોચં ગોમુખં ચેદં જીયમાનાં પ્રિયામ્ અહમ્
અશક્તઃ પ્રેક્ષિતું તેન રઙ્ગાન્ નિર્ગમ્યતામ્ ઇતિ ॥

તેનોક્તમ્ ઇચ્છયા ગન્તુમ્ આગન્તું વા ન લભ્યતે
વત્સરાજકુલાત્ તેન મુહૂર્તં સ્થીયતામ્ ઇતિ ॥

વિરતાયાં તતસ્ તસ્યાં પુરાણાર્કરુચાવ્ ઇવ
જીવલોકમ્ ઇવ જ્યોત્સ્ના પ્રિયા રઙ્ગમ્ અરઞ્જયત્ ॥

અપૃચ્છં ગોમુખં ચાસાં કતમા પદ્મદેવિકા
મુદ્રિકાલતિકા ચેતિ સ વિહસ્યેદમ્ અબ્રવીત્ ॥

કીર્તિકાન્ત્યોર્ ઇયં મધ્યે યા લક્ષ્મીર્ ઇવ રાજતે
એષા નઃ સ્વામિની દેવી વામતો મુદ્રિકાલતા ॥

ન ચેયં શક્યતે જેતુમ્ અલં વઃ શઙ્કયા યતઃ
દૃષ્ટા કેન શરજ્જ્યોત્સ્ના ખદ્યોતપ્રભયા જિતા ॥

મયા વિજયમાનેયમ્ અનેકં નર્તકીશતમ્
દૃષ્ટા સંભાવયામ્ય્ અસ્યાસ્ તેન નૃત્તગુણાન્ ઇતિ ॥

ગોમુખાભિમુખો યાવત્ સાવધાનં શૃણોમ્ય્ અહમ્
તાવજ્ જય જયેત્ય્ ઉચ્ચૈર્ વિમુક્તઃ પ્રેક્ષકૈર્ ધ્વનિઃ ॥

રઙ્ગાદ્ દૃષ્ટા ચ નિર્યાન્તી બાધ્યમાનેવ સા મયા
દૈન્યવેપથુવૈવર્ણ્ય વિષાદૈઃ સહજૈર્ ઇવ ॥

તતો વિસર્જિતાસ્થાનં નમસ્કૃત્ય મહીપતિમ્
સ્વમ્ આવાસં વ્રજામિ સ્મ કાન્તાચિન્તાપુરઃસરઃ ॥

ગોમુખં ચાબ્રવં કસ્માન્ મામ્ ઇદાનીમ્ ઉપેક્ષસે
ન હ્ય્ આદેશમ્ ઉપેક્ષન્તે ત્વાદૃશા માદૃશામ્ ઇતિ ॥

તેનોક્તમ્ અપરઃ કશ્ચિત્ પ્રત્યયાર્થં વિસર્જ્યતામ્
શ્રદ્ધાસ્યતિ ન મે વાક્યં વિપ્રલબ્ધા હિ સા મયા ॥

એષામ્ અન્યતમં યાહિ ગૃહીત્વેતિ મયોદિતે
મરુભૂતિક એવાત્ર યોગ્ય ઇત્ય્ અયમ્ ઉક્તવાન્ ॥

અયં હરિશિખસ્ તાવન્ નીત્યા વક્રગતિઃ કૃતઃ
અપાયશતમ્ આલોક્ય કદાચિજ્ જાલમ્ આલિખેત્ ॥

કથં કષ્ટતમે બાલો વ્યસનાનાં ચતુષ્ટયે
યત્પ્રધાનસ્ત્રિયસ્ તત્ર રાજપુત્રઃ પ્રવર્ત્યતે ॥

એવમ્ અઙ્ગુલિભઙ્ગેન વિચાર્યાલીકપણ્ડિતઃ
વિહન્યાદ્ અપિ નઃ કાર્યં તસ્માદ્ એષ ન યુજ્યતે ॥

તપન્તકો ઽપિ બાલત્વાન્ મૂઢઃ શૂન્યમુખો યતઃ
તસ્માદ્ એવંવિધે કાર્યે નિયોગં નાયમ્ અર્હતિ ॥

વિક્રમૈકરસત્વાચ્ ચ સમર્થો મરુભૂતિકઃ
અભ્યસ્તસાહસસ્ તસ્માદ્ એષ પ્રસ્થાપ્યતામ્ ઇતિ ॥

તતસ્ તૌ સહિતૌ યાતૌ ચિરાત્ તુ મરુભૂતિકમ્
પ્રાપ્તં હરિશિખો ઽપૃચ્છત્ કિં વૃત્તં ભવતોર્ ઇતિ ॥

તેનોક્તમ્ આવયોસ્ તાવદ્ વેશમધેન ગચ્છતોઃ
આયાત્ય્ અભિમુખી યૈવ સૈવ યાતિ પરાઙ્મુખી ॥

ભઞ્જન્તી ચાઙ્ગુલીઃ ક્રોધાદ્ વદત્ય્ આરક્તલોચના
ન સ્પ્રષ્ટવ્યો ન સંભાષ્યો ગોમુખઃ પાપવાન્ ઇતિ ॥

ક્રુદ્ધદૌવારિકાક્રાન્ત હાટકસ્તમ્ભતોરણૈઃ
કક્ષ્યાદ્વારૈઃ પ્રવિષ્ટૌ સ્વઃ સ્થાનમ્ અર્યસુતાસ્થિતમ્ ॥

તત્રૈકા દારિકાવોચદ્ દારિકાઃ પશ્યતાદ્ભુતમ્
ધૂર્તેનાનેન ચાતુર્યાદ્ ગોમયં પાયસીકૃતમ્ ॥

અપરાધો ઽયમ્ એતાવત્ સર્પઃ પ્રાણહરઃ કૃતઃ
તમ્ એવ પશ્યતાનેન વાચાલેન ગુણીકૃતમ્ ॥

વન્દમાનો યદા કોપાત્ સ્વામિન્યા નાભિનન્દિતઃ
સંભ્રાન્તશ્ ચ વિલક્ષશ્ ચ તદા તામ્ આહ ગોમુખઃ ॥

મન્યે નિષ્કારણં કોપં દેવ્યાઃ કો નામ માદૃશઃ
સેવકઃ પરિચિત્તજ્ઞઃ સ્વામિનં કોપયેદ્ ઇતિ ॥

તથાન્યતમયા કોપાત્ તાલવૃન્તભૃતોદિતમ્
કથં નિષ્કારણો નામ કિમ્ ઇદં લઘુ કારણમ્ ॥

ઉત્કણ્ઠાદર્શમ્ ઇચ્છન્તી કસ્યાપિ ચિરકાઙ્ક્ષિતમ્
ત્વયા નર્તયતા કાન્તા કિમ્ ઇયં સુખમ્ આસિતા ॥

અથ વા તદ્ ગતં નામ સ્વામી કિં કરણં ત્વયા
પશ્યન્ન્ અભિમુખં પ્રીત્યા સ તથા વિમુખીકૃતઃ ॥

ભવાન્ પશ્યતુ વા મા વા ત્વદ્વિધેયો યુવા જનઃ
ત્વમ્ ઇચ્છસિ જયં યસ્યાઃ કિમ્ અસૌ ન પરાજિતા ॥

તતો ભિયાવનમિતં મુખમ્ ઉન્નમ્ય ગોમુખઃ
ઉક્તવાન્ પશ્યતાનર્થં દોષો ભૂતો ગુણો ઽપિ નઃ ॥

યદિ પ્રાક્ સ્વામિની નૃત્યેત્ તયા રાજા સુતોષિતઃ
કદાચિદ્ ઇતરાં નૈવ પશ્યેદ્ વૃત્તકુતૂહલઃ ॥

તદા ચ ગુણવિદ્વેષી જનો વક્તા ભવેદ્ યથા
પક્ષપાતાન્ નરેન્દ્રેણ દૃષ્ટા મદનમઞ્જુકા ॥

ઇતરા યદિ નૃત્યન્તી તેન દૃષ્ટા ભવેત્ તદા
નોર્વશીમ્ અપિ પશ્યેત્ સઃ કુતો મદનમઞ્જુકામ્ ॥

પ્રીત્યા યશ્ ચોન્મુખઃ પશ્યન્ કૃતઃ સ્વામી પરાઙ્મુખઃ
મયોપાયઃ પ્રયુક્તો ઽસૌ કથમ્ ઇત્ય્ અવધીયતામ્ ॥

ન સુયામુનદન્તાયાઃ શક્યઃ કર્તું પરાભવઃ
કૃતાનુકરણૈઃ સાક્ષાદ્ ભરતેનાપિ નૃત્યતા ॥

અર્યપુત્રે તુ વિમુખે યુષ્માભિઃ સા પરાજિતા
સહજૈર્ ઇવ વૈવર્ણ્ય વિવાદસ્વેદવેપનૈઃ ॥

તેન બ્રવીમિ સેવાપિ યાતિ યદ્ય્ અપરાધતામ્
ભક્ત્યારાધિતભર્તારઃ સેવકા હન્ત દુઃસ્થિતાઃ ॥

અથવા સાપરાધો ઽપિ દૂતઃ સંમાનમ્ અર્હતિ
સંદેશશ્રવણાત્ તેન સંમાનયત મામ્ ઇતિ ॥

અથ સાત્ર પરાવૃત્ય પ્રસાદવિશદાનના
ઈષદ્વિહસિતજ્યોત્સ્ના સલિલસ્નપિતાધરા ॥

અયિ ચન્દ્રમુખં મા સ્મ ગોમુખં પુરુષં વદ
ન હિ વત્સેશ્વરાસન્નાઃ શ્રૂયન્તે સ્ત્રીસુહૃદ્દ્રુહઃ ॥

અનાલાપેન યચ્ ચાસિ ક્ષણમ્ આયાસિતો મયા
તત્ ક્ષમસ્વ ન હિ સ્વાસ્થા બાધન્તે ત્વાદૃશામ્ ઇતિ ॥

તતઃ સા ગોમુખેનોક્તા દ્રષ્ટુમ્ ઇચ્છતિ વઃ પ્રિયઃ
સંદેહશ્ ચેદ્ ઇયં મુદ્રા તદીયા દૃશ્યતામ્ ઇતિ ॥

તયોક્તં કુમ્ભકારાણાં કોટિર્ વસતિ વઃ પુરે
કોટિઃ કિમ્ ઇતિ નાનીતા ન હિ તે ક્ષીણમૃત્તિકાઃ ॥

તેનોક્તં કેન વાનીતા મુદ્રા વા મૃત્તિકામયી
ન હ્ય્ આરભ્યમહાકાર્યાઃ પ્રમાદ્યન્તિ સચેતસઃ ॥

યૌગન્ધરાયણસુતઃ પ્રિયં મિત્રં પ્રિયસ્ય વઃ
સ્વામિના પ્રેષિતઃ પ્રીત્યા દૃશ્યતાં મરુભૂતિકઃ ॥

અથ દેવી નમસ્કૃત્ય પ્રીતા વિજ્ઞાપિતા મયા
યત્ સંદિશતિ નઃ સ્વામી યુષ્મભ્યં તન્ નિશામ્યતામ્ ॥

પ્રેરિતઃ ત્વામ્ અહં દ્રષ્ટું યેન લક્ષ્મીમ્ ઇવાલસઃ
ક્રીડતાસ્મદ્વિધૈર્ એષ વિલક્ષઃ ક્રિયતામ્ ઇતિ ॥

પ્રસ્થિતાયાં તતો દેવ્યામ્ આહ માં પદ્મદેવિકા
ઇયં પ્રસાધ્યતે યાવત્ તાવદ્ આસ્તાં ભવાન્ ઇતિ ॥

દેવ્યા સહ પ્રવિશ્યાન્તર્ મુહૂર્તાદ્ ઇવ સા તતઃ
આહ પ્રકૃષ્ટપ્રમુદા પ્રફુલ્લનયનોત્પલા ॥

મયા કલિઙ્ગસેનાયૈ તયા ગત્વા રુમણ્વતે
તેનાપિ ભૂમિપતયે વૃત્તાન્તો ઽયં નિવેદિતઃ ॥

તેનોક્તં કિમ્ ઇહાખ્યેયં તરુણો નનુ દારકઃ
જીવલોકસુખાન્ય્ એષ તસ્માદ્ અનુભવત્વ્ ઇતિ ॥

સેયં રાજ્ઞાભ્યનુજ્ઞાતા ગુરુણા મન્મથેન ચ
ઇયમ્ આયાતિ તે પશ્ચાદ્ યાતુ તાવદ્ ભવાન્ ઇતિ ॥

અથ પ્રવિશ્ય સંભ્રાન્તા પ્રતીહારી ન્યવેદયત્
સયાનો ગોમુખઃ પ્રાહ લઘુ શ્રાવય મામ્ ઇતિ ॥

મયોક્તં ગોમુખસ્ તાવદ્ એકાકી પ્રવિશત્વ્ ઇતિ
સ પ્રવિશ્યોક્તવાન્ દ્વારે દેવી કિં વિધૃતેતિ મામ્ ॥

અજ્ઞાતપ્રમદાસઙ્ગમ્ આકુલીભૂતમાનસમ્
કુરુ નાગરકં તાવત્ ત્વં મામ્ ઇત્ય્ અહમ્ ઉક્તવાન્ ॥

તેનોક્તં યુદ્ધવેલાયાં દમ્યન્તે તુરગા ઇતિ
યદ્ એતદ્ ઘુષ્યતે લોકે તદ્ એતત્ તથ્યતાં ગતમ્ ॥

ન નાગરકતાં પ્રાપ્તુમ્ ઉપદેશેન શક્યતે
ઇયં હિ મોક્ષવિદ્યેવ પ્રયોગાવૃત્તિસાધના ॥

સંક્ષેપતસ્ તુ વક્ષ્યામિ યદ્ યદ્ દેવી કરિષ્યતિ
તત્ તદ્ એવાનુકુર્યાસ્ ત્વં દક્ષો હિ લભતે શ્રિયમ્ ॥

અનુશિષ્ય સ મામ્ એવં નિર્યાયાનીય ચ પ્રિયામ્
સુખં સુપ્યાસ્તમ્ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા યથાસ્વં સસુહૃદ્ગતઃ ॥

તતઃ પ્રવિશ્ય દયિતા મામ્ અર્ધાક્ષ્ણા નિરૈક્ષત
કૃતં તથૈવ ચ મયા વન્દિતેન ચ વન્દિતા ॥

સર્વથા યદ્ યદ્ એવાહમ્ અનયા કારિતસ્ તદા
તદ્ એવાનુકરોમિ સ્મ નર્તનાચાર્યશિષ્યવત્ ॥

અથ બુદ્ધ્વાનુકૂલં મામ્ ઇયમ્ અન્વર્થવેદિનમ્
સ્મિત્વા સોત્કમ્પરોમાઞ્ચં ગાઢમ્ અઙ્ગમ્ અપીડયત્ ॥

તતો ઽહમ્ અનપેક્ષ્યૈવ તત્કૃતાનુકૃતક્રમમ્
અશરીરસ્ય કસ્યાપિ ગતો ભૂતસ્ય વશ્યતામ્ ॥

સ્ત્રીપુંસતામ્ આગતયોર્ અનભિપ્રેતનિદ્રયોઃ
પ્રદોષ એવ ક્ષણદા ક્ષીણા ક્ષણવદ્ આવયોઃ ॥

પ્રાતઃ પ્રવહણેનૈવ પ્રિયામ્ આદાય ગોમુખઃ
માતુર્ એવાનયદ્ ગેહં મન્માનસપુરઃસરામ્ ॥

વર્ધમાનરતેર્ એવમ્ અતિયાતેષુ કેષુચિત્
દિનેષુ મમ સંપ્રાપ્તઃ સેનાનીર્ ઇદમ્ અબ્રવીત્ ॥

અદ્યાષ્ટાસુ પ્રયાતેષુ મુહૂર્તેષુ પ્રવક્ષ્યતિ
મૌહૂર્તાનુમતો રાજા રાત્રેઃ શાન્તિપુરઃસરમ્ ॥

તારયિષ્યામિ યમુનામ્ અહં યાત્રાગતં જનમ્
યુષ્માભિર્ અપિ કર્તવ્યં યત્ તદ્ આજ્ઞાપ્યતામ્ ઇતિ ॥

મયોક્તં ગોમુખો ગત્વા યુષ્માન્ વિજ્ઞાપયિષ્યતિ
ઇતિ તસ્મિન્ નતે મહ્યં ગોમુખેન નિવેદિતમ્ ॥

અધ સકામુકગણઃ શ્વો ગન્તા ગણિકાગણઃ
તેનૈવ સહિતા યૂયં ગન્તારઃ શનકૈર્ ઇતિ ॥

ગોમુખેન તુ વૃત્તાન્તે કથિતે ઽસ્મિન્ રુમણ્વતે
પ્રતિષ્ઠે સસુહૃત્ પ્રાતઃ પૃષ્ઠતો જનસંહતેઃ ॥

તચ્ ચ ક્રીડાગૃહં પ્રાપ્ય કલ્પિતં યમુનાતટે
દિવસં ગમયામિ સ્મ તં ત્રિયામામુખોત્સુકઃ ॥

ગોમુખાનીતયા સાર્ધમ્ આસિત્વા કાન્તયા સહ
નિશાયાં યાતકલ્પાયામ્ અપશ્યં રુદતીમ્ ઇમામ્ ॥

કિમ્ એતદ્ ઇતિ પૃષ્ટા ચ મયા સંભ્રાન્તચેતસા
યદા નોક્તવતી કિંચિત્ તદાન્યા દારિકાબ્રવીત્ ॥

અપૈતિ ગુણવત્સઙ્ગાદ્ દોષો દોષવતામ્ કિલ
ગણિકાશબ્દદોષસ્ તુ નૈનામ્ અદ્યાપિ મુઞ્ચતિ ॥

કાશિરાજસ્ય યા કન્યા વૃતા તુભ્યં પુરોધસા
તસ્યાશ્ ચામરધારિણ્યા ભવિતવ્યં કિલાનયા ॥

સેયમ્ ઉત્પ્રેક્ષ્ય તદ્ દુઃખં દારુણં મરણાદ્ અપિ
વિષપાનકૃતોત્સાહા હાતુમ્ ઇચ્છત્ય્ અસૂન્ ઇતિ ॥

મયોક્તમ્ અહમ્ અપ્ય્ અઙ્ગં ત્વદ્વિયોગરુજાતુરમ્
નિત્યોત્ક્ષપિતમ્ અક્ષીબં ત્યક્ત્વા સ્થાસ્યામ્ય્ અવેદનઃ ॥

ઇત્ય્ અસ્મિન્ન્ એવ સમયે પ્રાપ્તા હરિશિખાદયઃ
વૃત્તાન્તમ્ એવમ્ આકર્ણ્ય ભીષણં સભિયો ઽભવન્ ॥

તતઃ સંભાષ્ય સુહૃદાવ્ અવોચન્ મરુભૂતિકઃ
વયમ્ એવ વ્.ઇસં પૂર્વં પિબામઃ કલ્પ્યતામ્ ઇતિ ॥

તતો હરિશિખેનોક્તં ક્વાસૌ સંપ્રતિ ગોમુખઃ
યો હિ મૂલમ્ અનર્થસ્ય સ તાવત્ પાય્યતામ્ ઇતિ ॥

તેન ગોમુખમ્ આહ્વાતું પ્રહિતાગત્ય દારિકા
અબ્રવીદ્ ગોમુખો વક્તિ કિં મયાતઃ પ્રયોજનમ્ ॥

દીર્ઘજીવિતનામાનમ્ અધ્યાયં ચિરવિસ્મૃતમ્
અહમ્ અધ્યેતુમ્ આરભ્દો વૈદ્યાદ્ પ્રાણપ્રદાદ્ ઇતિ ॥

તતો હરિશિખેનોક્તઃ ક્રુદ્ધેન મરુભૂતિકઃ
પ્રેર્યમાણં ગલાષ્ટ્રાભિઃ શીઘ્રમ્ આનય તં શઠમ્ ॥

॥

યસ્ ત્વયા ઘટિતો ઽનર્થઃ સ્વામિનો જીવિતઃ સુખમ્
સ્વામિન્યા સહ સંયોગઃ સો ઽયમ્ એવં વિજૃમ્ભતે ॥

સો ઽબ્રવીત્ સો ઽયમ્ આયાતો વાદઃ સંપ્રતિ સત્યતામ્
જ્વરિષ્યામીતિ સંચિન્ત્ય મણ્ડં પિબતિ મુણ્ડિતઃ ॥

સ કાલસ્ તાવદ્ આયાતુ સ્વામિની યદ્ વિશઙ્કિતા
તત્રૈવ વિદ્યામ ન્યઞ્ચો પાસ્યામસ્ ત્યજ્યતાં ત્વરા ॥

અથ વાલં પ્રલાપેન મહીપાલં તપન્તકઃ
વિજ્ઞાપયતુ તેનાસ્ય દત્તઃ પૂર્વમ્ અયં વરઃ ॥

અપ્રસઙ્ગે ઽપિ ભવતા કાર્યા વિજ્ઞાપિના મયિ
સિદ્ધિં યાસ્યતિ ચાવશ્યં મા સ્મ શઙ્કાં કરોદ્ ઇતિ ॥

ઇતીમામ્ અનુકૂલાભિર્ વાગ્ભિર્ આશ્યાસ્ય ગોમુખઃ
માતુર્ એવાનયન્ મૂલં પ્રાવિશામ તતઃ પુરીમ્ ॥

કુમારવટકાસ્થેન મયાનૂક્તસ્ તપન્તકઃ
ગોમુખેન યદ્ આખ્યાતં તત્ કાર્યં સાધ્યતામ્ ઇતિ ॥

તપન્તકસ્ તુ સાસ્ફોટમ્ ઇદં સિદ્ધિમ્ ઇતિ બ્રુવન્
ગત્વા રાજકુલં તસ્માદ્ આગત્યેદમ્ અભાષત ॥

રાજપાદૈર્ અહં પૃષ્ટસ્ તાત કિં ક્રિયતામ્ ઇતિ
શાલીનેન મયાપ્ય્ ઉક્તં મોદકો દીયતામ્ ઇતિ ॥

એવં માલાફલાદીનિ નિઃસારાણિ તપન્તકઃ
યાચતે સ્મ પ્રહીણત્વાદ્ ગત્વા ગત્વા મહીપતિમ્ ॥

ઇતિ સશરીરયા ક્ષણમ્ ઇવ ક્ષણદાઃ ક્ષપયન્ સહ વિશરીરયા દયિતયા વિરસાન્ દિવસાન્
દિનરજનીવિહારવિપરીતમ્ અહમ્ ચરિતૈ રથચરણાહ્વયસ્ય ચરિતાનિ વિડમ્બિતવાન્ ॥