બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ · અધ્યાય 4.29

શ્રીનારાયણ ઉવાચ ॥
અથ ગોપાઙ્ગનાઃ સર્વાઃ કામમત્તતયા મુને ॥
અતિપ્રૌઢાશ્ચ માનિન્યો નેશ્વરં મેનિરે પતિમ્

કાશ્ચિદૂચુરહો કૃષ્ણ સસ્મિતા વક્રલોચનાઃ ॥
માલતીપુષ્પમુત્તોલ્ય દેહિ મે માલિકામિતિ

કાશ્ચિદૂચુરયે કૃષ્ણ સ્વક્રોડેઽસ્માંશ્ચ કુર્વિતિ ॥
ગૃહીત્વાશ્રીહરેઃ સ્કન્ધમારુરોહ ચ કાચન

ઉવાચ કાચિદ્દર્પેણ પ્રમત્તા પ્રાણવલ્લભમ્ ॥
સ્વકીયપીતવસનં પરિધારય મામિતિ

ઉવાચ કાચિદીશં તં સિન્દૂરં દેહિ મામિતિ ॥
ઉવાચ કાચિત્પ્રાણેશં શીઘ્રમાગત્ય સામ્પ્રતમ્

કૃત્વા કુન્તલસંસ્કારં કુરુ મે કબરીમિતિ ॥
કાશ્ચિત્સંપ્રેરયામાસુઃ શ્રીખણ્ડં બલ્લવાય ચ

સ્વાંગવેષવિધાયિન્યો ભૂષાર્થં શ્રુતિમૂલયોઃ ॥
ઉવાચ કાચિત્કામેન પરં સંકેતપૂર્વકમ્

પશ્યન્તી તન્મુખામ્ભોજં સસ્મિતા મૈથુનાય ચ ॥
કાચિજ્જગ્રાહ મુરલીં બલાદાકૃષ્ય માધવમ્

જહાર પીતવસનં કૃત્વા નગ્નં ચ કામિની ॥
કામિન્યઃ કાશ્ચિદિત્યૂચુર્માનિન્યો મધુસૂદનમ્

અલક્તકદ્રવં દેહિ પાદયોર્નખરેષુ ચ ॥
ઉવાચ કાચિત્પ્રેમ્ણા તં ગણ્ડયોઃ સ્તનયોર્મમ

નાનાચિત્રવિચિત્રાઢ્યાં કરુ પત્રાવલીમિતિ ॥
કૃત્વાઽનુમાનં મનસા દૃષ્ટ્વા તાસાં પ્રમત્તતામ્

માધવો રાધયા સાર્દ્ધમન્તર્ધાનં ચકાર હ ॥
અતીવ નિર્જને સ્થાને મુદા સ્વેચ્છામયો વિભુઃ

કલામાનપ્રકારં ચ શૃંગારં ચ ચકાર હ ॥
પર્વતે પર્વતે રમ્યે દ્વીપેદ્વીપે સુનિર્જને ॥

તટે તટે નદીનાં ચ સર્વજન્તુવિવર્જિતે ॥
શ્રીગોષ્ઠે રત્નશૈલે ચ વેલાગઙ્ગાતટેઽપિ ચ

કાલિન્દે ચ પુલિન્દે ચ મન્દિરે ગન્ધમાદને ॥
મનોહરે કુન્દવને કાવેરીતીરનીરજે

પુષ્પભદ્રાપુલિનજે પુષ્પોદ્યાને સુપુષ્પિતે ॥
સર્વત્ર રમણં કૃત્વા રાધાવેષં વિધાય ચ

જગામ મલયદ્રોણીં રમ્યાં ચન્દનવાયુના ॥
શય્યાં પુષ્પમયીં કૃત્વા તત્ર રેમે તયા સહ

અતીવ સુખસંભોગાન્મૂર્ચ્છાં સંપ્રાપ્ય રાધિકા ॥
કૃત્વા વક્ષસિ ગોવિન્દં પુલકાઞ્ચિતવિગ્રહા

દૃષ્ટ્વા તાં મૂર્ચ્છિતાં કૃષ્ણો ઘનશ્રોણિપયોધરામ્ ॥
વિલુપ્તવેષાં કામાર્તાં નગ્નાં શિથિલકુન્તલામ્

ચેતનાં કારયામાસ કૃત્વા વક્ષસિ તન્દ્રિતામ્ ॥
વાસયામાસ વસનં રાધાયામેખલામ્બરમ્

કબરીં રચયામાસ કિંચિદ્વામેન વક્રતામ્ ॥
માલતીમાલ્યસંયુક્તાં કુન્દપુષ્પૈશ્ચ વેષ્ટિતામ્॥

તસ્યાઃ કપાલે સિંદૂરતિલકં સુન્દરં દદૌ ॥
ગણ્ડયોઃ સ્તનયોશ્ચિત્રાં ચકાર પત્રિકાં મુદા

સાલક્તકાંશ્ચ નખરાંશ્ચિત્રિતાન્પાદપદ્મયોઃ ॥
નખૈઃ કૃત્રિમપદ્માનિ નિર્મમે શ્રોણિવક્ષસોઃ

ઉત્થાયાથ તયા સાર્દ્ધં જગામ હિ સરોવરમ્ ॥
નાનાપ્રકારપદ્માનાં રાજિભિશ્ચ વિરાજિતમ્

નિર્મલસ્ફટિકાકારજલપૂર્ણં મનોહરમ્ ॥
હંસકારણ્ડવાકીર્ણં જલકુક્કુટકૂજિતમ્

મધુલુબ્ધમધુઘ્રાણાં પદ્મસ્થાનં સુપદ્મજમ્ ॥
ચારુણા કલશબ્દેન શબ્દિતં શશ્વદેવ હિ

તત્ર સ્નાત્વા જલક્રીડાં ચકાર હ તયા સહ ॥
જલં દદૌ રાધિકાયૈ મુદા સા માધવાય ચ

સહસ્રદલપદ્મે ચ ગૃહીત્વા માધવઃ સ્વયમ્॥
એકં દદૌ રાધિકાયૈ રરક્ષ સ્વાર્થમેકકમ્

ચન્દનાગુરુકસ્તૂરીકુઙ્કુમદ્રવમીપ્સિતમ્ ॥
સ્વાઙ્ગં દત્ત્વા રાધિકાયૈ લિલેપ રાધિકેશ્વરઃ

તતો ગચ્છંસ્તયા સાર્દ્ધં દદર્શ પુરતો વટમ્ ॥
અતીવોત્તુઙ્ગશાખાગ્રમતિવિસ્તૃતમેવ ચ

મૂલે યોજનપર્યન્તં છાયયા પરિવેષ્ટિતમ્ ॥
ઉવાસ તત્ર ગોવિન્દઃ કેતકીવનસન્નિધૌ

પુષ્પાક્તેન સુશીતેન વાયુના સુરભીકૃતે ॥
ચિત્રં રહસ્યં સુચિરં પુરાણં ચ પુરાતનમ્ ॥

પ્રહર્ષિતશ્ચ શ્રીકૃષ્ણઃ કથયામાસ રાધિકામ્॥
એતસ્મિન્નન્તરે તત્ર દદર્શ મુનિપુંગવમ્

આગચ્છન્તં ચ તં દૃષ્ટ્વા પ્રસન્નવદનેક્ષણમ્ ॥
ન દૃષ્ટ્વા હૃદયે રૂપમીશસ્ય પરમાત્મનઃ

ધ્યાનાદ્વિરતમગ્રે ચ પશ્યન્તં બહિરેવ તત્ ॥
સર્વાવયવવક્રં ચ કૃષ્ણં સર્વદિગમ્બરમ્

નામ્નાઽષ્ટવક્રં જટિલં જ્વલન્તં બ્રહ્મતેજસા ॥
મુખતોઽગ્નિમુદ્ગિરન્તં તપોરાશિમિવોત્થિતમ્

અહો કિં વા બ્રહ્મતેજો મૂર્તિમન્તમિહ સ્વયમ્ ॥
નખશ્મશ્રુસુદીર્ઘં ચ શાંતં તેજસ્વિનં પરમ્

પુટાઞ્જલિયુતં ભક્ત્યા ભીતં પ્રણતકંધરમ્ ॥
દૃષ્ટ્વા હસન્તીં રાધાં તાં વારયામાસ માધવઃ

પ્રભાવં કથયામાસ મુનીન્દ્રસ્ય મહાત્મનઃ ॥
અથ પ્રણમ્ય ગોવિન્દં તુષ્ટાવ મુનિપુંગવઃ ॥
યત્સ્તોત્રં ચ પુરા દત્તં શંકરેણ મહાત્મના

અષ્ટાવક્ર ઉવાચ ॥
ગુણાતીત ગુણાધાર ગુણબીજ ગુણાત્મક ॥
ગુણીશ ગુણિનાં બીજ ગુણાયન નમોઽસ્તુ તે

સિદ્ધિસ્વરૂપ સિદ્ધ્યેશ સિદ્ધિબીજ પરાત્પર ॥
સિદ્ધિસિદ્ધિગુણાધીશ સિદ્ધાનાં ગુરવે નમઃ

હે વેદબીજ વેદજ્ઞ વેદિન્વેદવિદાં વર ॥
વેદાજ્ઞાતાદ્યરૂપેશ વેદાજ્ઞેશ નમોઽસ્તુ તે

બ્રહ્માનન્તેશ શેષેન્દ્ર ધર્માદીનામધીશ્વર ॥
સર્વ સર્વેશ શર્વેશ બીજરૂપ નમોઽસ્તુ તે

પ્રકૃતે પ્રાકૃત પ્રજ્ઞ પ્રકૃતીશ પરાત્પર ॥
સંસારવૃક્ષ તદ્બીજ ફલરૂપ નમોઽસ્તુ તે

સૃષ્ટિસ્થિત્યન્તબીજેશ સૃષ્ટિસ્થિત્યન્તકારણ ॥
મહાવિરાટ્તરોર્બીજ રાધિકેશ નમોઽસ્તુ તે

અહો યસ્ય ત્રયઃ સ્કન્ધા બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશ્વરાઃ ॥
શાખાપ્રશાખા વેદાદ્યાસ્તપાંસિ કુસુમાનિ ચ

સંસારવિફલા એવ પ્રકૃત્યંકુરમેવ ચ ॥
તદાધાર નિરાધાર સર્વાધાર નમોઽસ્તુ તે

તેજોરૂપ નિરાકાર પ્રત્યક્ષાનૂહમેવ ચ ॥
સર્વાકારાતિપ્રત્યક્ષ સ્વેચ્છામય નમોઽસ્તુ તે

ઇત્યુક્ત્વા સ મુનિશ્રેષ્ઠો નિપત્ય ચરણામ્બુજે ॥
પ્રાણાંસ્તત્યાજ યોગેન તયોઃ પ્રત્યક્ષ એવ ચ

પપાત તત્ર તદ્દેહઃ પાદપદ્મસમીપતઃ ॥
તત્તેજશ્ચ સમુત્તસ્થૌ જ્વલદગ્નિશિખોપમમ્

સપ્તતાલપ્રમાણં તુ ચોત્થાય ચ પપાત હ॥
ભ્રામં ભ્રામં ચ પરિતો લીનં ચાભૂત્પદામ્બુજે

અષ્ટાવક્રકૃતં સ્તોત્રં પ્રાતરુત્થાય યઃ પઠેત્ ॥
પરં નિર્વાણ મોક્ષં ચ સમાપ્નોતિ ન સંશયઃ

પ્રાણાધિકો મુમુક્ષૂણાં સ્તોત્રરાજશ્ચ નારદ ॥
હરિણાઽહો પુરા દત્તો વૈકુણ્ઠે શંકરાય ચ

ઇતિ શ્રીબ્રહ્મવૈવર્તે મ૦ શ્રીકૃ૦ જ૦ નારાય૦ મુનિમોક્ષણપ્રસ્તાવ એકોનત્રિંશોઽધ્યાયઃ