બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ · અધ્યાય 2.35

નારદ ઉવાચ ॥
શ્રીકૃષ્ણસ્યાત્મનશ્ચૈવ નિર્ગુણસ્ય નિરાકૃતેઃ ॥
સાવિત્રીયમસંવાદે શ્રુતં સુવિમલં યશઃ

તદ્ગુણોત્કીર્ત્તનં સત્યં મંગલાનાં ચ મઙ્ગલમ્ ॥
અધુના શ્રોતુમિચ્છામિ લક્ષ્મ્યુપાખ્યાનમીશ્વર

કેનાદૌ પૂજિતા સાઽપિ કિમ્ભૂતા કેન વા પુરા ॥
તદ્ગુણોત્કીર્ત્તનં સત્યં વદ વેદવિદાં વર॥।

નારાયણ ઉવાચ ॥
સૃષ્ટેરાદૌ પુરા બ્રહ્મન્કૃષ્ણસ્ય પરમાત્મનઃ ॥
દેવી વામાંશસંભૂતા ચાસીત્સા રાસમણ્ડલે

અતીવ સુન્દરી શ્યામા ન્યગ્રોધપરિમણ્ડલા ॥
યથા દ્વાદશવર્ષીયા રમ્યા સુસ્થિરયૌવના

શ્વેતચમ્પકવર્ણાભા સુખદૃશ્યા મનોહરા ॥
શરત્પાર્વણકોટીન્દુપ્રભાસંશોભિતાનના

શરન્મધ્યાહ્નપદ્માનાં શોભાશોભિતલોચના ॥
સા ચ દેવી દ્વિધાભૂતા સહસૈવેશ્વરેચ્છયા

સમા રૂપેણ વર્ણેન તેજસા વયસા ત્વિષા ॥
યશસા વાસસા મૂર્ત્યા ભૂષૂણેન ગુણેન ચ

સ્મિતેન વીક્ષણેનૈવ વચસા ગમનેન ચ ॥
મધુરેણ સ્વરેણૈવ નયેનાનુનયેન ચ

તદ્વામાંશા મહાલક્ષ્મીર્દક્ષિણાંશા ચ રાધિકા ॥
રાધાઽઽદૌ વરયામાસ દ્વિભુજં ચ પરાત્પરમ્

મહાલક્ષ્મીશ્ચ તત્પશ્ચાચ્ચકમે કમનીયકમ્ ॥
કૃષ્ણસ્તદ્ગૌરવેણૈવ દ્વિધારૂપો બભૂવ હ

દક્ષિણાંશો વૈ દ્વિભુજો વામાંશશ્ચ ચતુર્ભુજઃ ॥
ચતુર્ભુજાય દ્વિભુજો મહાલક્ષ્મીં દદૌ પુરા

લક્ષ્યતે દૃશ્યતે વિશ્વં સ્નિગ્ધદૃષ્ટ્યા યયાઽનિશમ્॥
દેવીષુ યા ચ મહતી મહાલક્ષ્મીશ્ચ સા સ્મૃતા

દ્વિભુજો રાધિકાકાન્તો લક્ષ્મીકાન્તશ્ચતુર્ભુજઃ॥
ગોલોકે દ્વિભુજસ્તસ્થૌ ગોપૈર્ગોપીભિરાવૃતઃ

ચતુર્ભુજશ્ચ વૈકુણ્ઠં પ્રયયૌ પદ્મયા સહ ॥
સર્વાંશેન સમૌ તૌ દ્વૌ કૃષ્ણનારાયણૌ પરૌ

મહાલક્ષ્મીશ્ચ યોગેન નાનારૂપા બભૂવ સા॥
વૈકુણ્ઠે ચ મહાલક્ષ્મીઃ પરિપૂર્ણતમા પરા

શુદ્ધસત્ત્વસ્વરૂપા ચ સર્વસૌભાગ્યસંયુતા॥
પ્રેમ્ણા સા વૈ પ્રધાના ચ સર્વાસુ રમણીષુ ચ

સ્વર્ગે ચ સ્વર્ગલક્ષ્મીશ્ચ શક્રસમ્પત્સ્વરૂપિણી॥
પાતાલેષુ ચ મર્ત્યેષુ રાજલક્ષ્મીશ્ચ રાજસુ

ગૃહલક્ષ્મીર્ગૃહેષ્વેવ ગૃહિણી ચ કલાંશયા॥
સમ્પત્સ્વરૂપા ગૃહિણાં સર્વમઙ્ગલમંગલા

ગવાં પ્રસૂઃ સા સુરભિર્દક્ષિણા યજ્ઞકામિની॥
ક્ષીરોદસિન્ધુ કન્યા સા શ્રીરૂપા પદ્મિનીષુ ચ

શોભારૂપા ચ ચન્દ્રે સા સૂર્ય્યમણ્ડલમણ્ડિતા॥
વિભૂષણેષુ રત્નેષુ ફલેષુ જલજેષુ ચ

નૃપેષુ નૃપપત્નીષુ દિવ્યસ્ત્રીષુ ગૃહેષુ ચ ॥
સર્વસસ્યેષુ વસ્ત્રેષુ સ્થાને સા સંસ્કૃતે તથા

પ્રતિમાસુ ચ દેવાનાં મઙ્ગલેષુ ઘટેષુ ચ ॥
માણિક્યેષુ ચ મુક્તાસુ માલ્યેષુ ચ મનોહરા

મણીંદ્રેષુ ચ હારેષુ ક્ષીરં વૈ ચન્દનેષુ ચ ॥
વૃક્ષશાખાસુ રમ્યાસુ નવમેઘેષુ વસ્તુષુ

વૈકુણ્ઠે પૂજિતા સાઽઽદૌ દેવી નારાયણેન ચ ॥
દ્વિતીયે બ્રહ્મણા ભક્ત્યા તૃતીયે શઙ્કરેણ ચ

વિષ્ણુના પૂજિતા સા ચ ક્ષીરોદે ભારતે મુને ॥
સ્વાયમ્ભુવેન મનુના માનવેન્દ્રૈશ્ચ સર્વતઃ

ઋષીન્દ્રૈશ્ચ મુનીન્દ્રૈશ્ચ સદ્ભિશ્ચ ગૃહિભિર્ભવેત્ ॥
ગન્ધર્વાદ્યૈશ્ચ નાગાદ્યૈઃ પાતાલેષુ ચ પૂજિતા

શુક્લાષ્ટમ્યાં ભાદ્રપદે પૂજા વૈ બ્રહ્મણા કૃતા ॥
ભક્ત્યા ચ પક્ષપર્યન્તં ત્રિષુ લોકેષુ નારદ

ચૈત્રે પૌષે ચ ભાદ્રે ચ પુણ્યે મઙ્ગલવાસરે ॥
વિષ્ણુના નિર્મિતા પૂજા ત્રિષુ લોકેષુ ભક્તિતઃ

વર્ષાન્તે પૌષસંક્રાંત્યાં મેધ્યામાવાહ્ય ચાઙ્ગણે ॥
મનુસ્તાં પૂજયામાસ સા ભૂતા ભુવનત્રયે

રાજ્ઞા સંપૂજિતા સા વૈ મઙ્ગલેનૈવ મઙ્ગલા॥
કેદારેણૈવ નીલેન નલેન સુબલેન ચ

ધ્રુવેણૌત્તાનપાદેન શક્રેણ બલિના તથા ॥
કશ્યપેન ચ દક્ષેણ મનુના ચ વિવસ્વતા

પ્રિયવ્રતેન ચન્દ્રેણ કુબેરેણૈવ વાયુના ॥
યમેન વહ્નિના ચૈવ વરુણેનૈવ પૂજિતા

એવં સર્વત્ર સર્વૈશ્ચ વન્દિતા પૂજિતા સદા ॥
સર્વૈશ્વર્ય્યાધિદેવી સા સર્વસમ્પત્સ્વરૂપિણી

ઇતિ શ્રીબ્રહ્મવૈવર્ત્તે મહાપુરાણે દ્વિતીયે પ્રકૃતિખણ્ડે નારદનારાયણસંવાદે લક્ષ્મ્યુપાખ્યાને લક્ષ્મીસ્વરૂપપૂજાદિવર્ણનં નામ પઞ્ચત્રિંશોઽધ્યાયઃ