બ્રહ્માંડ પુરાણ · અધ્યાય 2.45

ઇતિ શ્રીબ્રહ્માણ્ડે મહાપુરાણે વાયુપ્રોક્તે મધ્યમભાગે તૃતીય ઉપોદ્ધાતપાદે
સગરોપાખ્યાને ભાર્ગવચરિતે ચતુશ્ચત્વારિંશત્તમો ઽધ્યાયઃ ॥ 44॥
વસિષ્ઠ ઉવાચ
તતઃ કદાચિદ્વિપિને ચતુરઙ્ગબલાન્વિતઃ ।
મૃગયામગમચ્છૂરઃ શૂરસેનાદિભિઃ સહ

તે પ્રવિશ્ય મહારણ્યં હત્વા બહુવિધાન્મૃગાન્ ।
જગ્મુસ્તૃષાર્ત્તા મધ્યાહ્ને સરિતં નર્મદામનુ

તત્ર સ્નાત્વા ચ પીત્વા ચ વારિ નદ્યા ગતશ્રમાઃ ।
ગચ્છન્તો દદૃશુર્માર્ગો જમદગ્નેરથાશ્રમમ્

દ્દષ્ટ્વાશ્રમપદં રમ્યં મુનીનાગચ્છતઃ પથિ ।
કસ્યેદમિતિ પપ્રચ્છુર્ભાવિકર્મપ્રચોદિતાઃ

તે પ્રોચુરતિશાન્તાત્મા જમદગ્નેર્મહાતપાઃ ।
વસત્યસ્મિન્સુતો યસ્ય રામઃ શસ્ત્રભૃતાં વરઃ

તછ્રુત્વા ભીરભૂત્તેષાં રામનામાનુકીર્ત્તનાત્ ।
ક્રોધં પ્રસઙ્યાનૃશંસ્યં પૂર્વવૈરમનુસ્મરન્

અથ તે પ્રોચુરન્યોન્યં પિતૃહન્તુર્વધાત્પિતુઃ ।
વૈર નિર્યાતનં કિં તુ કરિષ્યામો દિશાધુના

ઇત્યક્ત્વા ખડ્ગહસ્તાસ્તે સંપ્રવિશ્ય તદાશ્રમમ્ ।
પ્રજાઘ્નિરે પ્રયાતેષુ મુનિવીરેષુ સર્વતઃ

તં હત્વાસ્ય શિરો હૃત્વા નિષાદા ઇવ નિર્દયાઃ ।
પ્રયયુસ્તે દુરાત્માનઃ સબલાઃ સ્વપુરીં પ્રતિ

પુત્રાસ્તસ્ય મહાત્માનૌ દૃષ્ટ્વા સ્વપિતરં હતમ્ ।
પરિવાર્ય મહારાજ રુરુદુઃ શોકકર્શિતાઃ

ભર્ત્તારં નિહતં ભૂમૌ પતિતં વીક્ષ્ય રેણુકા ।
પપાત મૂર્ચ્છિતા સદ્યો લતેવાશનિતાડિતા

સા સ્વચેતસિ સંમૂચ્છ્ય શોકપાવકદીપિતાઃ ।
દૂરપ્રનષ્ટસંજ્ઞેવ સદ્યઃ પ્રાણૈર્વ્યયુજ્યત

અનાલપન્ત્યાં તસ્યાં તુ સંજ્ઞાં યાતા હિ તે પુનઃ ।
ન્યપતન્મૂર્ચ્છિતા ભૂમૌ નિમગ્નાઃ શોકસાગરે

તતસ્તપોધના યે ઽન્યે તત્ત પોવનવાસિનઃ ।
સમેત્યાશ્વાસયામાસુસ્તુલ્યદુઃખાઃ સુતાન્મુને

સાંત્વ્યમાના મુનિગણૈર્જામદગ્ન્યા યથાવિધિ ।
આધક્ષુર્વચસા તેષામગ્નૌ પિત્રોઃ કલેવરે

ચક્રુરેવ તદૂર્દ્ધ્વં વૈ યત્કર્ત્તવ્યમનન્તરમ્ ।
પિત્રોર્મરણદુઃખેન પીડ્યમાના દિવાનિશમ્

તતઃ કાલે ગતે રામઃ સમાનાં દ્વાદશાવધૌ ।
નિવૃત્તસ્તપસઃ સખ્યા સહાગાદાશ્રમં પિતુઃ