બ્રહ્માંડ પુરાણ · અધ્યાય 1.25

ઇતિ શ્રીબ્રહ્માણ્ડે મહાપુરાણે વાયુપ્રોક્તે પૂર્વભાગે દ્વિતીયે ઽનુષઙ્ગપાદે જ્યોતિષાં સન્નિવેશંનં નામ ચતુર્વિંશતિતમો ઽધ્યાયઃ
સૂત ઉવાચ
એતદુક્વા મહાબુદ્ધિર્વાયુર્લ્લોકહિતે રતઃ ।
જ્જાપ જપ્યં ભગવાન્મધ્યં પ્રાપ્તે દિવાકરે

ઋષયશ્ચાપિ તે સર્વે યે તત્રાસન્સમાગતાઃ ।
તે સર્વે નિયતાત્માનસ્તસ્થુઃ પ્રાઞ્જલયસ્તથા

ય ઇજ્યો નિયમસ્યાન્તે પ્રાણિનાં જીવનઃ પ્રભુઃ ।
નીલકણ્ઠ નમસ્તે ઽસ્તુ ઇત્યુવાચ સદાગતિઃ

શ્રુત્વા તુ ભાવિતાત્માનો મુનયઃ શંસિતવ્રતાઃ ।
વાલખિલ્યેતિ વિખ્યાતાઃ પતઙ્ગસહચારિણઃ

અષ્ટાશીતિસહસ્રામિ ઋષીણામૂર્ધ્વરેતસામ્ ।
તે સ્મ પૃચ્છન્તિ વાયુ ચ વાયુપર્ણાંબુ ભોજનાઃ

નીલકણ્ઠેતિ યત્પ્રોક્તં ત્વયા પવનસત્તમ ।
એતદ્ગુહ્યં પવિત્રાણાં પુષ્ણં પુણ્યવિદાં વરઃ

તદ્વયં શ્રોતુમિચ્છામ સ્તન્નો નિગદ સત્તમ ।
તત્સર્વ શ્રોતુમિચ્છામસ્ત્વત્પ્રસાદાત્પ્રભઞ્જન

નીલતા યેન કણ્ઠસ્ય કારણેનાંવિકાપતેઃ ।
શ્રોતુમિચ્છામહે દેવ તવ વક્ત્રાદ્વિશેષતઃ

યાવદ્વાચઃ પ્રવર્ત્તન્તે સર્વાસ્તાઃ પ્રેરિતસ્ત્વયા ।
વર્ણસ્થાનગતે વાયો વાગ્વિધિઃ સંપ્રવર્ત્તતે

જ્ઞાન પૂર્વમથોત્સાહસ્ત્વત્તો વાયો પ્રવર્ત્તતે ।
ત્વયિ નિષ્પૂયમાને તુ શેષા વર્ણપ્રવૃત્તયઃ

યત્ર વાચો નિવર્ત્તન્તે દેહવર્ણાશ્ચ દુર્લભાઃ ।
ત્વત્તો હિ વર્ણસદ્ભાવઃ સર્વગસ્ત્વં સદાનિલ

નાન્યઃ સર્વગતો દેવસ્ત્વદૃતે ઽસ્તિ સમીરણ ।
એષ વૈ જીવલોકસ્તે પ્રત્યક્ષઃ સર્વતો ઽનિલ

વેત્થ વાચસ્પતિં દેવં મનોનાયકમીશ્વરમ્ ।
બ્રૂહિ તત્કણ્ઠદેશે તુ કિં કૃત્વા રૂપવિક્રિયા

વચઃ શ્રુત્વા તતસ્તેષાં મુનીનાં ભાવિતાત્મનામ ।
પ્રત્યુવાચ મહાતેજા વાયુર્લ્લોકનમસ્કૃતઃ

પુરા કૃતયુગે વિપ્રો વેદનિર્ણયતત્પરઃ ।
વસિષ્ઠો નામ ધર્માત્મા માનસો વૈ પ્રજાપતિઃ

પપ્રચ્છ કાર્ત્તિકેયં વૈ મયૂરવરવાહનમ્ ।
મહિષાસુરનારીણાં નયનાઞ્જનતસ્કરમ્

મહાસેનં મહાત્મનં મેઘસ્તનિતનિસ્વનમ્ ।
ઉમામનઃ પ્રહર્ષાણાં બારકચ્છદ્મરૂપિણમ્

ક્રૈઞ્ચજીવિતહર્તારં ગૌરીહૃદયનન્દનમ્ ।
યદેતદ્દૃશ્યતે વર્ય શુભ્રં શુભ્રાઞ્જનોપમમ્

તત્કિમર્થં સમુત્પન્નં કણ્ઠે કણ્ઠેકુન્દેન્દુસપ્રભે ।
એતદ્દીપ્તાંય દાન્તાય ભક્તાય બ્રૂહિ પૃચ્છતે

કથાં મઙ્ગલસંયુક્તાં પવિત્રાં પાપનાશિનીમ્ ।
મત્પ્રિયાર્થંમહાભાગ વક્તુમર્હસ્યશેષતઃ

શ્રુત્વા વાક્યં તતસ્તસ્ય વસિષ્ઠસ્ય મહાત્મનઃ ।
પ્રત્યુવાચ મહાતેજા દેવારિબલસૂદનઃ

શૃણુષ્વ વદતાં શ્રેષ્ટકથ્યમાનં વચો મમ ।
ઉમોત્સંગોપવિષ્ટેન યથાપૂર્વં મયા શ્રુતમ્

પાર્વત્યા સહ સંવાદઃ શર્વસ્ય ચ મહાત્મનઃ ।
તમહં સંપ્રવક્ષ્યામિ ત્વત્પ્રિયાર્થં મહામુને

કૈલાસશિખરે રમ્યે નાનાધાતુવિચિત્રિતે ।
તરુણાદિત્યસંકાશે તપ્તચામીકરપ્રભે

વજ્રસ્ફટિકસોપાને ચિત્રપાદશિલાતલે ।
જાંબૂનદમયે દિવ્યે નાનાધાતુ વિચિત્રિતે

નાનાદ્રુમલતાકીર્ણે નાનાપુષ્પફલોપગે ।
હંસકારણ્ડવાકીર્ણે ચક્રવાકોપશોભિતે

ષટ્પદોદ્ગીતબહુલે ધારાસંપાતનાદિતે ।
મત્તક્રૈઞ્ચમયૂરાણાં નાદૈર્વિક્રુષ્ટકન્દરે

અપ્સરોગણસંકીર્ણે કિન્નરૈરુપશોભિતે ।
જીવં જીવકજાતીનાં વિરાવૈરુપકૂજિતે

કોકિલારાવબહુલે સિદ્ધચારણસેવિતે ।
સૌરભેયનિનાદાઢ્યં મેઘસ્તનિતનિસ્વને

વિનાયકભયોદ્વિગ્નકું જરૈર્મુક્તકન્દરૈઃ ।
વીણાવાદિત્રનિર્ઘેષૈઃ શ્રોત્રેન્દ્રિયમનોરમૈઃ

દોલાલંબિતસંઘાતે વનિતાસંઘસેવિતે ।
ધ્વજાલંબિતદોલાનાં ઘણ્ટાનાં નિનદાકુલે

વલ્લકીવેણુબહુલે ત્રિંશદ્બર્હિણસંકુલે ।
મુખમર્દ્દલવાદિત્રૈર્વલિતાસ્ફોટિતૈસ્તથા

ક્રીડાવેગવિવાદાનાં નિર્ઘોષૈઃ પૂર્ણકન્દરે ।
હંસૈઃ પરાવતૈશ્ચૈવ બકરાજૈઃ સુખસ્થિતે

દેહબન્ધૈર્વિચિત્રૈશ્ચપ્રક્રીડિતગણેશ્વરે ।
સિંહવ્યાઘ્રમુખૈર્ઘોરવાશિતૈશ્ચણ્ડવેગિતૈઃ

મૃગમષમુખૈશ્ચાન્યૈર્ગજવાજિમુખૈસ્તથા ।
બિડાલવદનૈશ્ચોગ્રૈઃ ક્રોષ્ટુકાકારસૂર્ત્તિભિઃ

હ્રસ્વૈર્દીર્ઘૈશ્ચ સુકૃશૈર્લંબોદરમહીદરૈઃ ।
હ્રસ્વજઙ્ઘૈઃ પ્રલેબોષ્ઠૈસ્તાલજઙ્ઘૈસ્તથાપરૈઃ

ગોકર્ણૈરેકકર્ણૈશ્ચ મહાકર્ણૈરકર્ણકૈઃ ।
બહુપાદૈર્મહાપાદૈરેકપાદૈરપાદકૈઃ

બહુનેત્રૈર્મહાનેત્રૈરેકનેત્રૈરનેત્રકૈઃ ।
એકદંષ્ટ્રૈર્મહાદંષ્ટ્રૈર્બહુદંષ્ટ્રૈરદંષ્ટ્રકૈઃ

એકશીર્ષૈર્મહાશીર્ષબહુશીર્ષૈરશીર્ષકૈઃ ।
એકજિહ્વૈર્મહાજિહ્વૈર્બહુજિહ્વૈરજિહ્વકૈઃ ।
એવંરૂપૈર્મહાયોગૈભૂતર્ભૂતપતિર્વૃતઃ

વિશુદ્ધમુક્તામણિરત્નભૂષિતે શિલાતલે સ્વર્ણમયે સુરમ્યકે ।
સુખોપવિષ્ટં મદનાગનાશનં પ્રોવાચ વાક્યં ગિરિરાજપુત્રી

ભગવન્ભૂતભવ્યેશ ગોવૃષાઙ્કિતશાસન ।
તવ કણ્ઠે મહાદેવ ભ્રાજતેંબુદસન્નિભમ્

નાત્યુલ્બણં શુભંશુભ્રે નીલાબુજચયોપમમ્ ।
કિમિદં દીપ્યતે દેવ કણ્ઠે કામાઙ્ગનાશન

કો હેતુઃ કારણં કિં વા કણ્ઠે નીલસ્ત્ત્વમીશ્વર ।
એતત્સર્વં યથાન્યાયં બૂહિ કૌતૂહલં હિ મે

શ્રુત્વા વાક્યં તતસ્તસ્યાઃ પાર્વત્યાઃ પાવતીપ્રિયઃ ।
કથાં મઙ્ગલસંયુક્તાં કથયામાસ શઙ્કરઃ

મહેશ્વર ઉવાચ
મથ્યમાને ઽમૃતે પૂર્વં ક્ષીરોદે સુરદાનવૈઃ ।
અગ્રે સમુત્થિતં ઘોરં વિષઙ્કાલાનલપ્રભમ્

તં દૃષ્ટ્વા સુરસંઘસ્ચ દૈત્યાશ્ચૈવ વરાનને ।
વિષણ્ણવદનાઃ સર્વે ગતાસ્તે બ્રહ્મણો ઽન્તકમ્

દૃષ્ટ્વા સુરગણાન્ભીતાન્બ્રહ્મોવાચ મહાદ્યુતિઃ ।
કિમર્થં વૈ મહાભાગા ભીતા ઉદ્વિગ્નચેતનાઃ

મયા ત્રિગુણમૈશ્વર્યં ભવતાં સંપ્રકલ્પિતમ્ ।
તેન વ્યાવર્ત્તિતૈશ્વર્યા યૂયં ભો સુરસત્તમાઃ

ત્રલોક્યસ્યેશ્વરા યૂયં સર્વે વૈ વિગતજ્વરાઃ ।
પ્રજાસર્ગે ન સો ઽસ્તીહ યશ્ચાજ્ઞાં મે ઽતિવર્તયેત્

વિમાનચારિણ સર્વે સર્વે સ્વચ્છન્દગામિનઃ ।
આધ્યાત્મિકે ચાધિભૂતે અધિદૈવે ચ નિત્યશઃ

પ્રજાઃ કર્મવિપાકેન શક્તા યૂયં પ્રવર્ત્તિતુમ્ ।
તત્કિમર્થં ભયોદ્વિગ્ના મૃગાઃ સિંહાર્દિતા ઇવ

કિં દુઃશં કો ઽનુસંતાપઃ કુતો વા ભયમાગતમ્ ।
એતત્સર્વં યથાન્યાયં શીઘ્રમાખ્યા તુમર્હથ

શ્રુત્વા વાક્યં તતસ્તસ્ય બ્રહ્મણઃ પરમાત્મનઃ ।
ઊચુસ્તે ઋષિભિઃ સાર્દ્ધં સુરદૈત્યેન્દ્રદાનવાઃ

સુરાસુરૈર્મથ્યમાને પજોરાશૌ પિતમાહ ।
ભુજઙ્ગભૃઙ્ગસંકાશં નીલજીમૂતસન્નિભમ્

પ્રાદુર્ભૂતં વિષં ઘોરં સંવર્તાગ્નિસમપ્રભમ્ ।
કાલમૃત્યુરિવોદ્ભૂતં યુગાન્તાદિત્યવર્ચસમ્

ત્રૈલોક્યોત્સાદસૂર્યાભં વિસ્ફુરત્તત્ સમન્તતઃ ।
વિષેણોત્તિષ્ઠમાનેન કાલાનલસમત્વિષા

નિર્દગ્ધો રક્તગૌરાઙ્ગો કૃતઃ કૃષ્ણો જનાર્દ્દનઃ ।
તં દૃષ્ટ્વા રક્તગૌરાઙ્ગં કૃતં કૃષ્ણં જનાર્દ્દનમ્

તતઃ સર્વે વયં ભીતાસ્ત્વા મેવ શરણં ગતાઃ ।
સુરાણામસુરાણાં ચ શ્રુત્વા વાક્યં ભયાવહમ્

પ્રત્યુવાચ મહાતેજા બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ ।
શૃણ્વન્તુ દેવતાઃ સર્વે ઋષયશ્ચ તપોધનાઃ

યત્તદગ્રે સમુત્પન્નં મથ્યમાને મહોદધૌ ।
વિષં કાલાનલપ્રખ્યં કાલકૂટમિતિ શ્રુતમ્

યેન પ્રોદ્ભૂતમાત્રેણ ન વ્યરાજન્ત દેવતાઃ ।
તસ્ય વિષ્ણુરહં વાપિ સર્વે વા સુરપુઙ્ગવાઃ

ન શક્નુવન્તિ વૈ સોઢું વેગમન્યત્ર શઙ્કરાત્ ।
ઇત્યુક્ત્વા પદ્મગર્ભાભઃ પદ્માયોનિરયોનિજઃ

ઓઙ્કારં સમનુસ્મૃત્ય ધ્યાયઞ્જયોતિઃ સમન્તતઃ ।
તતઃ સ્તોતું સમારબ્ધો બ્રહ્મા વેદ વિદાં વરઃ

નમસ્તુભ્યં વિરૂપાક્ષ નમસ્તે દિવ્યચક્ષુષે ।
નમઃ પિનાકહસ્તાય વજ્રહસ્તાય વૈ નમઃ

નમસ્ત્રૈલોક્ય નાથાય ભૂતાનાં પતયે નમઃ ।
નમઃ સુરારિહન્ત્રે ચ સોમસૂર્યાગ્નિચક્ષુષે

બ્રહ્મણે ચૈવ રુદ્રાય વિષ્ણવે ચૈવ તે નમઃ ।
સાંખ્યાય ચૈવ યોગાય ભૂતગ્રામાય વૈ નમઃ

મન્મથાઙ્ગવિનાશાય કાલપૃષ્ઠાય વૈ નમઃ ।
સુરેતસે ઽથ રુદ્રાય દેવદેવાય રંહસે

કપર્દિને કરાલાય શઙ્કરાય હરાય ચ ।
કપાલિને વિરૂપાય શિવાય વરદાય ચ

ત્રિપુરઘ્નમખઘ્નાય માતૄણાં પતયે નમઃ ।
વૃદ્ધાય ચૈવ શુદ્ધાય મુક્તાયૈવ બલાય ચ

લોકત્રયૈકવીરાય ચન્દ્રાય વરુણાય ચ ।
અગ્રાય ચૈવ ચોગ્રાય વિપ્રાયાનેકચક્ષુષે

રજસે ચૈવ સત્ત્વાય નમસ્તે ઽવ્યક્તયોનયે ।
નિત્યાય ચૈવાનિત્યાય નિત્યાનિત્યાય વૈ નમઃ

વ્યક્તાય ચૈવાવ્યક્તાય વ્યક્તાવ્યક્તાય વૈ નમઃ ।
ચિન્ત્યાય ચૈવાચિન્ત્યાય ચિન્ત્યાચિન્ત્યાય વૈ નમઃ

જગતામાર્ત્તિનાશાય પ્રિયનારાયણાય ચ ।
ઉમાપ્રિયાય શર્વાય નન્દિવક્ત્રાઙ્કિતાય ચ

પક્ષમાસાહ્દ્ધમાસાય ઋતુસંવત્સરાય ચ ।
બહુરૂપાય મુણ્ડાય દણ્ડિને ચ વરૂથિને

નમઃ કપાલહસ્તાય દિગ્વાસાય શિખણ્ડિને ।
ધન્વિને રથિને ચૈવ યમિને બ્રહ્મચારિણે

ઋગ્યજુઃ સામવેદાય પુરુષાયેશ્વરાય ચ ।
ઇત્યેવ માદિચરિતૈઃ સ્તોત્રૈઃ સ્તુત્ય નમીઽસ્તુ તે ।
એવં સ્તુત્વા તતો બ્રહ્મા પ્રણિપત્ય વરાનને

જ્ઞાત્વા તુ ભક્તિં મમ દેવતાનાં ગઙ્ગાજલા સ્ફાલિતમુક્તકેશઃ ।
સૂક્ષ્મો ઽસિ યોગાતિશયાદચિન્ત્યો ન હિ પ્રભો વ્યક્તિમુફૈષિ રુદ્રઃ

એવં ભગવતા પૂર્વં બ્રહ્મણા લોકકર્તૃણા ।
સ્તુતો ઽહં વિવિધૈઃ સ્તોત્રૈર્વેદવેદાઙ્ગસંભવૈઃ

તતો ઽહં મુખ્યયા વાચા પિતામહમથાબ્રવમ્ ।
ભૂતભવ્યભવન્નાથ લોકનાથ જગત્પતે

કિં કાર્યં તે મયા બ્રહ્મન્કર્ત્તવ્યં વદ સુવ્રત ।
શ્રુત્વા વાક્યં તતો બ્રહ્મા પ્રત્યુવાચાંબુજેક્ષણઃ

ભૂતભવ્યભવન્નાથ શ્રૂયતાં કારણેશ્વર ।
સુરાસુરૈર્મથ્યમાને પયોધૌ પઙ્કજેક્ષણ

ભગવન્મેઘસંકાશં નીલજીમૂતસન્નિભમ્ ।
પ્રાદુર્ભૂતં વિષં ઘોરં સંવર્ત્તાગ્નિસમપ્રભમ્

તં દૃષ્ટ્વા ચ વયં સર્વે ભીતાઃ સંભ્રાન્તચેતસઃ ।
તત્પિબસ્વ મહાદેવ લોકાનાં હિતકામ્યયા

ભવાઞ્છક્તશ્ચ ભોક્તા વૈ ભવાન્દેવવરઃ પ્રભો ।
ત્વદૃતે ઽન્યો મહાદેવ વેગં સોઢું ન વિદ્યતે

એવં તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા બ્રહ્મણઃ પરમેષ્ઠિનઃ ।
બાઢ મિત્યેવ તદ્વાક્યં પ્રતિગૃહ્ય વરાનને

તતો ઽહં પાતુમારબ્ધો વિષમન્તકસન્નિભમ્ ।
પિબતો મે મહાઘોરં વિષં સુરભયપ્રદમ્

કણ્ઠઃ સમભવત્તૂર્ણં કૃષ્ણો વૈ વરવર્ણિનિ ।
તં દૃષ્ટ્વોત્પલપત્રાભં કણ્ઠસક્તમિવોરગમ્

તક્ષકં નાગરાજાનં લેલિહાનમિવોત્થિતમ્ ।
અથોવાચ મહાતેજા બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ

શોભસે ત્વં મહાદેવ કણ્ઠેનાનેન સુવ્રત ।
તતસ્તસ્ય વચઃશ્રુત્વા મયા ગિરિવરાત્મજે

કણ્ઠે ધૃતં વિષં ઘોરં નીલકણ્ઠસ્તતો ઽસ્મ્યહમ્ ।
પશ્યતાં સુરસંઘાનાં દૈત્યાનાં ચ વરાનને ।
યક્ષગન્ધર્વભૂતાનાં પિશાચોરગરક્ષસામ્

તત્કાલકૂટં વિષમુગ્રવેગં કણ્ઠે ધૃતં પર્વતરાજપુત્રિ ।
નિવેશ્યમાનં સુરદૈત્યસંઘો દૃષ્ટ્વા પરં વિસ્મયમાજગામ

તતઃ મુરગણાઃ સર્વે સદૈત્યોરગરાક્ષસાઃ ।
ઊચુઃ પ્રાઞ્જલયો ભૂત્વા મત્તમાતઙ્ગગામિનિ

અહોબલં વીર્યપરાક્રમસ્તે ત્વહો વપુર્યોગબલં તવેશ

અહો પ્રભુત્વં તવ દેવદેવ મહાદ્ભુતં મન્મથદેહનાશન ।
ત્વમેવ વિષ્ણુશ્ચતુરાનનસ્ત્વં ત્વમેવ મૃત્યુર્વરદસ્ત્વમેવ

ત્વમેવ સૂર્યો રજનીકરશ્ચ વ્યક્તિસ્ત્વમેવાસ્ય ચરાચરસ્ય ।
ત્વમેવ વહ્નિઃ પવનસ્ત્વમેવ ત્વમેવ ભૂમિઃ સલિલં ત્વમેવ

ત્વમેવ સર્વસ્ય ચરાચરસ્ય ધાતા વિધાતા પ્રલયસ્ત્વમેવ ।
ઇત્યેવ મુક્ત્વા વચનં સુરેદ્રાઃ પ્રગૃહ્ય સોમં પ્રણિપત્ય મૂર્ધ્રા ।
ગતા વિમાનૈરનિલોપવેગૈર્મહાનગં મેરુમુપેત્ય સર્વે

ઇત્યેતત્પરમં ગુહ્યં પુણ્યાત્પુણ્યતમં મહત્

નીલકણ્ઠ ઇતિ પ્રોક્તં ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્ ।
સ્વયંભુવા સ્વયં પ્રોક્તા કથા પાપપ્રણાશિની

યસ્તુ ધારયતે નિત્યં બ્રહ્મોદ્ગીતામિમાં શુભામ્ ।
તસ્યાહં સંપ્રવક્ષ્યામિ ફલં સુવિપુલં મહત્

વિષં તસ્ય વરારોહે સ્થાવરં જઙ્ગમં તથા ।
ગાત્રં પ્રાપ્ય તુ સુશ્રોણિ ક્ષપ્રં તત્પ્રતિહન્યતે

શમાયત્યશુભં ઘોરં દુઃખપ્નં ચાપકર્ષતિ ।
સ્ત્રીષુ વલ્લભતાં યાતિ સભાયાં પાર્થિવસ્ય ચ

વિવાદે જયમાપ્નોતિ યુદ્ધે વિજયમેવ ચ ।
ગચ્છતિ ક્ષેમમધ્વાનં ગૃહેભ્યો નિત્યસંપદા

શરીરસ્યેહ વક્ષ્યામિ ગતિં તસ્ય વરાનને ।
હરિશ્મશ્રુર્નીલકણ્ઠઃ શશાઙ્કાઙ્કિતમૂર્દ્ધજઃ

ત્ર્યક્ષસ્ત્રિશૂલપાણિશ્ચ વૃષ ચાનઃ પિનાકધૃક્ ।
નન્દિતુલ્યબલઃ શ્રીમાન્નન્દિતુલ્યપરાક્રમઃ

વિચરત્યખિલાંલ્લોકામ્સપ્તલોકાન્મમાજ્ઞયા ।
ન હન્યતે ગતિ સ્તસ્ય અનિલસ્ય યથાંબરે

મમ તુલ્યબલો ભૂત્વા તિષ્ઠત્યાભૂતસંપ્લવાત્ ।
મમ ભક્તયા વરારોહે યે ચ શૃમ્વન્તિ માનવાઃ

તેષાં ગતિં પ્રવક્ષ્યામિ ત્વિહ લોકે પરત્ર ચ ।
બ્રાહ્મણો વેદમાપ્નોતિ ક્ષત્રિયો વિન્દતે મહીમ્

વૈશ્યસ્તુ લભતે લાભં શૂદ્રઃ સુખમવાપ્નુયાત્ ।
વ્યાધિતો મુચ્યતે રોગાદ્બદ્ધો મુચ્યેત બન્ધનાત્

ગુર્વિણી લભતે પુત્રં કન્યા વિદતિ સત્પતિમ્ ।
નષ્ટં ચ લભતે દ્રવ્યમિહ લોકે પરત્ર ચ

ગવાં શતસહસ્રસ્ય સમ્યગ્દત્તસ્ય યત્ફલમ્ ।
તત્ફલં લભતે મર્ત્યઃ શ્રુત્વા દિવ્યા મિમાં કથામ્

પાદં વાથાર્દ્ધપાદં વાર્ શ્લોકર્ં શ્લોકાર્દ્ધમેવ વા ।
યસ્તુ ધારયતે નિત્યં રુદ્રલોકં સ ગચ્છતિ

અથવા સર્વમેવેદં દેવબ્રાહ્મણસન્નિધૌ ।
યઃ પઠેન્માનવો નિત્યં મદ્ગતેનાન્તરાત્મના

શ્રદ્ધધાનઃ સદા ભક્તો રૂદ્રલોકં સ ગચ્છતિ ।
પઠેચ્ચ દેવિ ભક્ત્યા ચ પાઠયેચ્ચ નરઃ સદા

અતઃ પરતરં સ્તોત્રં ન ભૂતં ન ભવિષ્યતિ ।
નાપિ યક્ષાઃ પિશાચા વા ન ભૂતા ન વિનાયકાઃ ।
કુર્યુર્વિઘ્નં ગૃહે તસ્ય યત્રાયં તિષ્ઠતિ સ્તવઃ

મયા નુ તુષ્ટેન તવાંબુજેક્ષણે સ્તવસ્ય માહાત્મ્યમ ઘૌઘનાશનમ્ ।
નિવેદિતં પુણ્યફલાદિયુક્તં સ્વયં ચ કીતં ચતુરાનનેન

કથામિમાં પુણ્યફલાદિયુક્તાં નિવેદ્ય દેવ્યૈ શશિબદ્ધમૂર્દ્ધજઃ ।
વૃષસ્ય પૃષ્ઠેન સહોમયા પ્રભુજગામ કૈલાસગુહાં ગુહપ્રિયઃ

શ્રુતં મયા પાપહરં તદન્તિકે નિવેદિતં તે ઽથ મયા પ્રજાપતેઃ ।
અધીત્ય સર્વં ત્વખિલં સલક્ષણં પ્રયાતિ ચાદિત્યપદં દ્વિજોત્તમઃ