બ્રહ્મ પુરાણ · અધ્યાય 97

પૌલસ્ત્યં તીર્થમ્ આખ્યાતં સર્વસિદ્ધિપ્રદં નૃણામ્
પ્રભાવં તસ્ય વક્ષ્યામિ ભ્રષ્ટરાજ્યપ્રદાયકમ્ ॥

ઉત્તરાશાપતિઃ પૂર્વમ્ ઋદ્ધિસિદ્ધિસમન્વિતઃ
પુરા લઙ્કાપતિશ્ ચાસીજ્ જ્યેષ્ઠો વિશ્રવસઃ સુતઃ ॥

તસ્યૈતે ભ્રાતરશ્ ચાસન્ બલવન્તો ઽમિતપ્રભાઃ
સાપત્ના રાવણશ્ ચૈવ કુમ્ભકર્ણો વિભીષણઃ ॥

તે ઽપિ વિશ્રવસઃ પુત્રા રાક્ષસ્યાં રાક્ષસાસ્ તુ તે
મદ્દત્તેન વિમાનેન ધનદો ભ્રાતૃભિઃ સહ ॥

મમાન્તિકં ભક્તિયુક્તો નિત્યમ્ એતિ તુ યાતિ ચ
રાવણસ્ય તુ યા માતા કુપિતા સાબ્રવીત્ સુતાન્ ॥

મરિષ્યે ન ચ જીવિષ્યે પુત્રા વૈરૂપ્યકારણાત્
દેવાશ્ ચ દાનવાશ્ ચાસન્ સાપત્ના ભ્રાતરો મિથઃ ॥

અન્યોન્યવધમ્ ઈપ્સન્તે જયૈશ્વર્યવશાનુગાઃ
તદ્ભવન્તો ન પુરુષા ન શક્તા ન જયૈષિણઃ
સાપત્ન્યં યો ઽનુમન્યતે તસ્ય જીવો નિરર્થકઃ ॥

તન્ માતૃવચનં શ્રુત્વા ભ્રાતરસ્ તે ત્રયો મુને
જગ્મુસ્ તે તપસે ઽરણ્યં કૃતવન્તસ્ તપો મહત્ ॥

મત્તો વરાન્ અવાપુશ્ ચ ત્રય એતે ચ રાક્ષસાઃ
માતુલેન મરીચેન તથા માતામહેન તુ ॥

તન્માતૃવચનાચ્ ચાપિ તતો લઙ્કામ્ અયાચત
રક્ષોભાવાન્ માતૃદોષાદ્ ભ્રાત્રોર્ વૈરમ્ અભૂન્ મહત્ ॥

તતસ્ તદ્ અભવદ્ યુદ્ધં દેવદાનવયોર્ ઇવ
યુદ્ધે જિત્વાગ્રજં શાન્તં ધનદં ભ્રાતરં તથા ॥

પુષ્પકં ચ પુરીં લઙ્કાં સર્વં ચૈવ વ્યપાહરત્
રાવણો ઘોષયામ્ આસ ત્રૈલોક્યે સચરાચરે ॥

યો દદ્યાદ્ આશ્રયં ભ્રાતુઃ સ ચ વધ્યો ભવેન્ મમ
ભ્રાત્રા નિરસ્તો વૈશ્રવણો નૈવ પ્રાપાશ્રયં ક્વચિત્
પિતામહં પુલસ્ત્યં તં ગત્વા નત્વાબ્રવીદ્ વચઃ ॥

ભ્રાત્રા નિરસ્તો દુષ્ટેન કિં કરોમિ વદસ્વ મે
આશ્રયઃ શરણં યત્ સ્યાદ્ દૈવં વા તીર્થમ્ એવ ચ ॥

તત્ પૌત્રવચનં શ્રુત્વા પુલસ્ત્યો વાક્યમ્ અબ્રવીત્ ॥

ગૌતમીં ગચ્છ પુત્ર ત્વં સ્તુહિ દેવં મહેશ્વરમ્
તત્ર નાસ્ય પ્રવેશઃ સ્યાદ્ ગઙ્ગાયા જલમધ્યતઃ ॥

સિદ્ધિં પ્રાપ્સ્યસિ કલ્યાણીં તથા કુરુ મયા સહ ॥

તથેત્ય્ ઉક્ત્વા જગામાસૌ સભાર્યો ધનદસ્ તથા
પિત્રા માત્રા ચ વૃદ્ધેન પુલસ્ત્યેન ધનેશ્વરઃ ॥

ગત્વા તુ ગૌતમીં ગઙ્ગાં શુચિઃ સ્નાત્વા યતવ્રતઃ
તુષ્ટાવ દેવદેવેશં ભુક્તિમુક્તિપ્રદં શિવમ્ ॥

સ્વામી ત્વમ્ એવાસ્ય ચરાચરસ્ય વિશ્વસ્ય શંભો ન પરો ઽસ્તિ કશ્ચિત્
ત્વામ્ અપ્ય્ અવજ્ઞાય યદીહ મોહાત્ પ્રગલ્ભતે કોપિ સ શોચ્ય એવ

ત્વમ્ અષ્ટમૂર્ત્યા સકલં બિભર્ષિ ત્વદાજ્ઞયા વર્તત એવ સર્વમ્
તથાપિ વેદેતિ બુધો ભવન્તં ન જાત્વ્ અવિદ્વાન્ મહિમા પુરાતનમ્

મલપ્રસૂતં યદ્ અવોચદ્ અમ્બા હાસ્યાત્ સુતો ઽયં તવ દેવ શૂરઃ
ત્વત્પ્રેક્ષિતાદ્ યઃ સ ચ વિઘ્નરાજો જજ્ઞે ત્વ્ અહો ચેષ્ટિતમ્ ઈશદૃષ્ટેઃ

અશ્રુપ્લુતાઙ્ગી ગિરિજા સમીક્ષ્ય વિયુક્તદાંપત્યમ્ ઇતીશમ્ ઊચે
મનોભવો ઽભૂન્ મદનો રતિશ્ ચ સૌભાગ્યપૂર્વત્વમ્ અવાપ સોમાત્

ઇત્યાદિ સ્તુવતસ્ તસ્ય પુરતો ઽભૂત્ ત્રિલોચનઃ
વરેણ ચ્છન્દયામ્ આસ હર્ષાન્ નોવાચ કિંચન ॥

તૂષ્ણીંભૂતે તુ ધનદે પુલસ્ત્યે ચ મહેશ્વરે
પુનઃ પુનર્ વરસ્વેતિ શિવે વાદિનિ હર્ષિતે ॥

એતસ્મિન્ન્ અન્તરે તત્ર વાગ્ ઉવાચાશરીરિણી
પ્રાપ્તવ્યં ધનપાલત્વં વદન્તીદં મહેશ્વરમ્ ॥

પુલસ્ત્યસ્ય તુ યચ્ ચિત્તં પિતુર્ વૈશ્રવણસ્ય તુ
વિદિત્વેવ તદા વાણી શુભમ્ અર્થમ્ ઉદીરયત્ ॥

ભૂતવદ્ ભવિતવ્યં સ્યાદ્ દાસ્યમાનં તુ દત્તવત્
પ્રાપ્તવ્યં પ્રાપ્તવત્ તત્ર દૈવી વાગ્ અભવચ્ છુભા ॥

પ્રભૂતશત્રુઃ પરિભૂતદુઃખઃ સંપૂજ્ય સોમેશ્વરમ્ આપ લિઙ્ગમ્
દિગીશ્વરત્વં દ્રવિણપ્રભુત્વમ્ અપારદાતૃત્વકલત્રપુત્રાન્

તાં વાચં ધનદઃ શ્રુત્વા દેવદેવં ત્રિશૂલિનમ્
એવં ભવતુ નામેતિ ધનદો વાક્યમ્ અબ્રવીત્ ॥

તથૈવાસ્ત્વ્ ઇતિ દેવેશો દૈવીં વાચમ્ અમન્યત
પુલસ્ત્યં ચ વરૈઃ પુણ્યૈસ્ તથા વિશ્રવસં મુનિમ્ ॥

ધનપાલં ચ દેવેશો હ્ય્ અભિનન્દ્ય યયૌ શિવઃ
તતઃ પ્રભૃતિ તત્ તીર્થં પૌલસ્ત્યં ધનદં વિદુઃ ॥

તથા વૈશ્રવસં પુણ્યં સર્વકામપ્રદં શુભમ્
તેષુ સ્નાનાદિ યત્ કિંચિત્ તત્ સર્વં બહુપુણ્યદમ્ ॥