બ્રહ્મ પુરાણ · અધ્યાય 85

ક્ષુધાતીર્થમ્ ઇતિ ખ્યાતં શૃણુ નારદ તન્મનાઃ
કથ્યમાનં મહાપુણ્યં સર્વકામપ્રદં નૃણામ્ ॥

ઋષિર્ આસીત્ પુરા કણ્વસ્ તપસ્વી વેદવિત્તમઃ
પરિભ્રમન્ન્ આશ્રમાણિ ક્ષુધયા પરિપીડિતઃ ॥

ગૌતમસ્યાશ્રમં પુણ્યં સમૃદ્ધં ચાન્નવારિણા
આત્માનં ચ ક્ષુધાયુક્તં સમૃદ્ધં ચાપિ ગૌતમમ્ ॥

વીક્ષ્ય કણ્વો ઽથ વૈષમ્યં વૈરાગ્યમ્ અગમત્ તદા
ગૌતમો ઽપિ દ્વિજશ્રેષ્ઠો હ્ય્ અહં તપસિ નિષ્ઠિતઃ ॥

સમેન યાચ્ઞાયુક્તા સ્યાત્ તસ્માદ્ ગૌતમવેશ્મનિ
ન ભોક્ષ્યે ઽહં ક્ષુધાર્તો ઽપિ પીડિતે ઽપિ કલેવરે ॥

ગચ્છેયં ગૌતમીં ગઙ્ગામ્ અર્જયેયં ચ સંપદમ્
ઇતિ નિશ્ચિત્ય મેધાવી ગત્વા ગઙ્ગાં ચ પાવનીમ્ ॥

સ્નાત્વા શુચિર્ યતમના ઉપવિશ્ય કુશાસને
તુષ્ટાવ ગૌતમીં ગઙ્ગાં ક્ષુધાં ચ પરમાપદમ્ ॥

નમો ઽસ્તુ ગઙ્ગે પરમાર્તિહારિણિ નમઃ ક્ષુધે સર્વજનાર્તિકારિણિ
નમો મહેશાનજટોદ્ભવે શુભે નમો મહામૃત્યુમુખાદ્ વિનિસૃતે

પુણ્યાત્મનાં શાન્તરૂપે ક્રોધરૂપે દુરાત્મનામ્
સરિદ્રૂપેણ સર્વેષાં તાપપાપાપહારિણિ ॥

ક્ષુધારૂપેણ સર્વેષાં તાપપાપપ્રદે નમઃ
નમઃ શ્રેયસ્કરિ દેવિ નમઃ પાપપ્રતર્દિનિ
નમઃ શાન્તિકરિ દેવિ નમો દારિદ્ર્યનાશિનિ ॥

ઇત્ય્ એવં સ્તુવતસ્ તસ્ય પુરસ્તાદ્ અભવદ્ દ્વયમ્
એકં ગાઙ્ગં મનોહારિ હ્ય્ અપરં ભીષણાકૃતિ
પુનઃ કૃતાઞ્જલિર્ ભૂત્વા નમસ્કૃત્વા દ્વિજોત્તમઃ ॥

સર્વમઙ્ગલમાઙ્ગલ્યે બ્રાહ્મિ માહેશ્વરિ શુભે
વૈષ્ણવિ ત્ર્યમ્બકે દેવિ ગોદાવરિ નમો ઽસ્તુ તે ॥

ત્ર્યમ્બકસ્ય જટોદ્ભૂતે ગૌતમસ્યાઘનાશિનિ
સપ્તધા સાગરં યાન્તિ ગોદાવરિ નમો ઽસ્તુ તે ॥

સર્વપાપકૃતાં પાપે ધર્મકામાર્થનાશિનિ
દુઃખલોભમયિ દેવિ ક્ષુધે તુભ્યં નમો નમઃ ॥

તત્ કણ્વવચનં શ્રુત્વા સુપ્રીતે આહતુર્ દ્વિજમ્ ॥

અભીષ્ટં વદ કલ્યાણ વરાન્ વરય સુવ્રત ॥

પ્રોવાચ પ્રણતો ગઙ્ગાં કણ્વઃ ક્ષુધાં યથાક્રમમ્ ॥

દેહિ દેવિ મનોજ્ઞાનિ કામાનિ વિભવં મમ
આયુર્ વિત્તં ચ ભુક્તિં ચ મુક્તિં ગઙ્ગે પ્રયચ્છ મે ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા ગૌતમીં ગઙ્ગાં ક્ષુધાં ચાહ દ્વિજોત્તમઃ ॥

મયિ મદ્વંશજે ચાપિ ક્ષુધે તૃષ્ણે દરિદ્રિણિ
યાહિ પાપતરે રૂક્ષે ન ભૂયાસ્ ત્વં કદાચન ॥

અનેન સ્તવેન યે વૈ ત્વાં સ્તુવન્તિ ક્ષુધાતુરાઃ
તેષાં દારિદ્ર્યદુઃખાનિ ન ભવેયુર્ વરો ઽપરઃ ॥

અસ્મિંસ્ તીર્થે મહાપુણ્યે સ્નાનદાનજપાદિકમ્
યે કુર્વન્તિ નરા ભક્ત્યા લક્ષ્મીભાજો ભવન્તુ તે ॥

યસ્ ત્વ્ ઇદં પઠતે સ્તોત્રં તીર્થે વા યદિ વા ગૃહે
તસ્ય દારિદ્ર્યદુઃખેભ્યો ન ભયં સ્યાદ્ વરો ઽપરઃ ॥

એવમ્ અસ્ત્વ્ ઇતિ ચોક્ત્વા તે કણ્વં યાતે સ્વમ્ આલયમ્
તતઃ પ્રભૃતિ તત્ તીર્થં કાણ્વં ગાઙ્ગં ક્ષુધાભિધમ્
સર્વપાપહરં વત્સ પિતૄણાં પ્રીતિવર્ધનમ્ ॥