બ્રહ્મ પુરાણ · અધ્યાય 76

મહેશ્વરજટાજુટાદ્ ગઙ્ગામ્ આદાય ગૌતમઃ
આગત્ય બ્રહ્મણઃ પુણ્યે તતઃ કિમ્ અકરોદ્ ગિરૌ ॥

આદાય ગૌતમો ગઙ્ગાં શુચિઃ પ્રયતમાનસઃ
પૂજિતો દેવગન્ધર્વૈસ્ તથા ગિરિનિવાસિભિઃ ॥

ગિરેર્ મૂર્ધ્નિ જટાં સ્થાપ્ય સ્મરન્ દેવં ત્રિલોચનમ્
ઉવાચ પ્રાઞ્જલિર્ ભૂત્વા ગઙ્ગાં સ દ્વિજસત્તમઃ ॥

ત્રિલોચનજટોદ્ભૂતે સર્વકામપ્રદાયિનિ
ક્ષમસ્વ માતઃ શાન્તાસિ સુખં યાહિ હિતં કુરુ ॥

એવમ્ ઉક્તા ગૌતમેન ગઙ્ગા પ્રોવાચ ગૌતમમ્
દિવ્યરૂપધરા દેવી દિવ્યસ્રગનુલેપના ॥

ગચ્છેયં દેવસદનમ્ અથવાપિ કમણ્ડલુમ્
રસાતલં વા ગચ્છેયં જાતસ્ ત્વં સત્યવાગ્ અસિ ॥

ત્રયાણામ્ ઉપકારાર્થં લોકાનાં યાચિતા મયા
શંભુના ચ તથા દત્તા દેવિ તન્ નાન્યથા ભવેત્ ॥

તદ્ ગૌતમવચઃ શ્રુત્વા ગઙ્ગા મેને દ્વિજેરિતમ્
ત્રેધાત્માનં વિભજ્યાથ સ્વર્ગમર્ત્યરસાતલે ॥

સ્વર્ગે ચતુર્ધા વ્યગમત્ સપ્તધા મર્ત્યમણ્ડલે
રસાતલે ચતુર્ધૈવ સૈવં પઞ્ચદશાકૃતિઃ ॥

સર્વત્ર સર્વભૂતૈવ સર્વપાપવિનાશિની
સર્વકામપ્રદા નિત્યં સૈવ વેદે પ્રગીયતે ॥

મર્ત્યા મર્ત્યગતામ્ એવ પશ્યન્તિ ન તલં ગતામ્
નૈવ સ્વર્ગગતાં મર્ત્યાઃ પશ્યન્ત્ય્ અજ્ઞાનબુદ્ધયઃ ॥

યાવત્ સાગરગા દેવી તાવદ્ દેવમયી સ્મૃતા
ઉત્સૃષ્ટા ગૌતમેનૈવ પ્રાયાત્ પૂર્વાર્ણવં પ્રતિ ॥

તતો દેવર્ષિભિર્ જુષ્ટાં માતરં જગતઃ શુભામ્
ગૌતમો મુનિશાર્દૂલઃ પ્રદક્ષિણમ્ અથાકરોત્ ॥

ત્રિલોચનં સુરેશાનં પ્રથમં પૂજ્ય ગૌતમઃ
ઉભયોસ્ તીરયોઃ સ્નાનં કરોમીતિ દધે મતિમ્ ॥

સ્મૃતમાત્રસ્ તદા તત્રા વિરાસીત્ કરુણાર્ણવઃ
તત્ર સ્નાનં કથં સિધ્યેદ્ ઇત્ય્ એવં શર્વમ્ અબ્રવીત્ ॥

કૃતાઞ્જલિપુટો ભૂત્વા ભક્તિનમ્રસ્ ત્રિલોચનમ્ ॥

દેવદેવ મહેશાન તીર્થસ્નાનવિધિં મમ
બ્રૂહિ સમ્યઙ્ મહેશાન લોકાનાં હિતકામ્યયા ॥

મહર્ષે શૃણુ સર્વં ચ વિધિં ગોદાવરીભવમ્
પૂર્વં નાન્દીમુખં કૃત્વા દેહશુદ્ધિં વિધાય ચ ॥

બ્રાહ્મણાન્ ભોજયિત્વા ચ તેષામ્ આજ્ઞાં પ્રગૃહ્ય ચ
બ્રહ્મચર્યેણ ગચ્છન્તિ પતિતાલાપવર્જિતાઃ ॥

યસ્ય હસ્તૌ ચ પાદૌ ચ મનશ્ ચૈવ સુસંયતમ્
વિદ્યા તપશ્ ચ કીર્તિશ્ ચ સ તીર્થફલમ્ અશ્નુતે ॥

ભાવદુષ્ટિં પરિત્યજ્ય સ્વધર્મપરિનિષ્ઠિતઃ
શ્રાન્તસંવાહનં કુર્વન્ દદ્યાદ્ અન્નં યથોચિતમ્ ॥

અકિંચનેભ્યઃ સાધુભ્યો દદ્યાદ્ વસ્ત્રાણિ કમ્બલાન્
શૃણ્વન્ હરિકથાં દિવ્યાં તથા ગઙ્ગાસમુદ્ભવામ્
અનેન વિધિના ગચ્છન્ સમ્યક્ તીર્થફલં લભેત્ ॥