બ્રહ્મ પુરાણ · અધ્યાય 57

અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ પઞ્ચતીર્થવિધિં દ્વિજાઃ
યત્ ફલં સ્નાનદાનેન દેવતાપ્રેક્ષણેન ચ ॥

માર્કણ્ડેયહ્રદં ગત્વા નરશ્ ચોદઙ્મુખઃ શુચિઃ
નિમજ્જેત્ તત્ર વારાંસ્ ત્રીન્ ઇમં મન્ત્રમ્ ઉદીરયેત્ ॥

સંસારસાગરે મગ્નં પાપગ્રસ્તમ્ અચેતનમ્
ત્રાહિ માં ભગનેત્રઘ્ન ત્રિપુરારે નમો ઽસ્તુ તે ॥

નમઃ શિવાય શાન્તાય સર્વપાપહરાય ચ
સ્નાનં કરોમિ દેવેશ મમ નશ્યતુ પાતકમ્ ॥

નાભિમાત્રે જલે સ્નાત્વા વિધિવદ્ દેવતા ઋષીન્
તિલોદકેન મતિમાન્ પિતૄંશ્ ચાન્યાંશ્ ચ તર્પયેત્ ॥

સ્નાત્વા તથૈવ ચાચમ્ય તતો ગચ્છેચ્ છિવાલયમ્
પ્રવિશ્ય દેવતાગારં કૃત્વા તં ત્રિઃ પ્રદક્ષિણમ્ ॥

મૂલમન્ત્રેણ સંપૂજ્ય માર્કણ્ડેયસ્ય ચેશ્વરમ્
અઘોરેણ ચ ભો વિપ્રાઃ પ્રણિપત્ય પ્રસાદયેત્ ॥

ત્રિલોચન નમસ્ તે ઽસ્તુ નમસ્ તે શશિભૂષણ
ત્રાહિ માં ત્વં વિરૂપાક્ષ મહાદેવ નમો ઽસ્તુ તે ॥

માર્કણ્ડેયહ્રદે ત્વ્ એવં સ્નાત્વા દૃષ્ટ્વા ચ શંકરમ્
દશાનામ્ અશ્વમેધાનાં ફલં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ ॥

પાપૈઃ સર્વૈર્ વિનિર્મુક્તઃ શિવલોકં સ ગચ્છતિ
તત્ર ભુક્ત્વા વરાન્ ભોગાન્ યાવદ્ આભૂતસંપ્લવમ્ ॥

ઇહલોકં સમાસાદ્ય ભવેદ્ વિપ્રો બહુશ્રુતઃ
શાંકરં યોગમ્ આસાદ્ય તતો મોક્ષમ્ અવાપ્નુયાત્ ॥

કલ્પવૃક્ષં તતો ગત્વા કૃત્વા તં ત્રિઃ પ્રદક્ષિણમ્
પૂજયેત્ પરયા ભક્ત્યા મન્ત્રેણાનેન તં વટમ્ ॥

ઓં નમો વ્યક્તરૂપાય મહાપ્રલયકારિણે
મહદ્રસોપવિષ્ટાય ન્યગ્રોધાય નમો ઽસ્તુ તે ॥

અમરસ્ ત્વં સદા કલ્પે હરેશ્ ચાયતનં વટ
ન્યગ્રોધ હર મે પાપં કલ્પવૃક્ષ નમો ઽસ્તુ તે ॥

ભક્ત્યા પ્રદક્ષિણં કૃત્વા નત્વા કલ્પવટં નરઃ
સહસા મુચ્યતે પાપાજ્ જીર્ણત્વચ ઇવોરગઃ ॥

છાયાં તસ્ય સમાક્રમ્ય કલ્પવૃક્ષસ્ય ભો દ્વિજાઃ
બ્રહ્મહત્યાં નરો જહ્યાત્ પાપેષ્વ્ અન્યેષુ કા કથા ॥

દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણાઙ્ગસંભૂતં બ્રહ્મતેજોમયં પરમ્
ન્યગ્રોધાકૃતિકં વિષ્ણું પ્રણિપત્ય ચ ભો દ્વિજાઃ ॥

રાજસૂયાશ્વમેધાભ્યાં ફલં પ્રાપ્નોતિ ચાધિકમ્
તથા સ્વવંશમ્ ઉદ્ધૃત્ય વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ ॥

વૈનતેયં નમસ્કૃત્ય કૃષ્ણસ્ય પુરતઃ સ્થિતમ્
સર્વપાપવિનિર્મુક્તસ્ તતો વિષ્ણુપુરં વ્રજેત્ ॥

દૃષ્ટ્વા વટં વૈનતેયં યઃ પશ્યેત્ પુરુષોત્તમમ્
સંકર્ષણં સુભદ્રાં ચ સ યાતિ પરમાં ગતિમ્ ॥

પ્રવિશ્યાયતનં વિષ્ણોઃ કૃત્વા તં ત્રિઃ પ્રદક્ષિણમ્
સંકર્ષણં સ્વમન્ત્રેણ ભક્ત્યાપૂજ્ય પ્રસાદયેત્ ॥

નમસ્ તે હલધૃગ્ રામ નમસ્ તે મુશલાયુધ
નમસ્ તે રેવતીકાન્ત નમસ્ તે ભક્તવત્સલ ॥

નમસ્ તે બલિનાં શ્રેષ્ઠ નમસ્ તે ધરણીધર
પ્રલમ્બારે નમસ્ તે ઽસ્તુ ત્રાહિ માં કૃષ્ણપૂર્વજ ॥

એવં પ્રસાદ્ય ચાનન્તમ્ અજેયં ત્રિદશાર્ચિતમ્
કૈલાસશિખરાકારં ચન્દ્રાત્ કાન્તતરાનનમ્ ॥

નીલવસ્ત્રધરં દેવં ફણાવિકટમસ્તકમ્
મહાબલં હલધરં કુણ્ડલૈકવિભૂષિતમ્ ॥

રૌહિણેયં નરો ભક્ત્યા લભેદ્ અભિમતં ફલમ્
સર્વપાપૈર્ વિનિર્મુક્તો વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ ॥

આભૂતસંપ્લવં યાવદ્ ભુક્ત્વા તત્ર સુખં નરઃ
પુણ્યક્ષયાદ્ ઇહાગત્ય પ્રવરે યોગિનાં કુલે ॥

બ્રાહ્મણપ્રવરો ભૂત્વા સર્વશાસ્ત્રાર્થપારગઃ
જ્ઞાનં તત્ર સમાસાદ્ય મુક્તિં પ્રાપ્નોતિ દુર્લભામ્ ॥

એવમ્ અભ્યર્ચ્ય હલિનં તતઃ કૃષ્ણં વિચક્ષણઃ
દ્વાદશાક્ષરમન્ત્રેણ પૂજયેત્ સુસમાહિતઃ ॥

દ્વિષટ્કવર્ણમન્ત્રેણ ભક્ત્યા યે પુરુષોત્તમમ્
પૂજયન્તિ સદા ધીરાસ્ તે મોક્ષં પ્રાપ્નુવન્તિ વૈ ॥

ન તાં ગતિં સુરા યાન્તિ યોગિનો નૈવ સોમપાઃ
યાં ગતિં યાન્તિ ભો વિપ્રા દ્વાદશાક્ષરતત્પરાઃ ॥

તસ્માત્ તેનૈવ મન્ત્રેણ ભક્ત્યા કૃષ્ણં જગદ્ગુરુમ્
સંપૂજ્ય ગન્ધપુષ્પાદ્યૈઃ પ્રણિપત્ય પ્રસાદયેત્ ॥

જય કૃષ્ણ જગન્નાથ જય સર્વાઘનાશન
જય ચાણૂરકેશિઘ્ન જય કંસનિષૂદન ॥

જય પદ્મપલાશાક્ષ જય ચક્રગદાધર
જય નીલામ્બુદશ્યામ જય સર્વસુખપ્રદ ॥

જય દેવ જગત્પૂજ્ય જય સંસારનાશન
જય લોકપતે નાથ જય વાઞ્છાફલપ્રદ ॥

સંસારસાગરે ઘોરે નિઃસારે દુઃખફેનિલે
ક્રોધગ્રાહાકુલે રૌદ્રે વિષયોદકસંપ્લવે ॥

નાનારોગોર્મિકલિલે મોહાવર્તસુદુસ્તરે
નિમગ્નો ઽહં સુરશ્રેષ્ઠ ત્રાહિ માં પુરુષોત્તમ ॥

એવં પ્રસાદ્ય દેવેશં વરદં ભક્તવત્સલમ્
સર્વપાપહરં દેવં સર્વકામફલપ્રદમ્ ॥

પીનાંસં દ્વિભુજં કૃષ્ણં પદ્મપત્ત્રાયતેક્ષણમ્
મહોરસ્કં મહાબાહું પીતવસ્ત્રં શુભાનનમ્ ॥

શઙ્ખચક્રગદાપાણિં મુકુટાઙ્ગદભૂષણમ્
સર્વલક્ષણસંયુક્તં વનમાલાવિભૂષિતમ્ ॥

દૃષ્ટ્વા નરો ઽઞ્જલિં કૃત્વા દણ્ડવત્ પ્રણિપત્ય ચ
અશ્વમેધસહસ્રાણાં ફલં પ્રાપ્નોતિ વૈ દ્વિજાઃ ॥

યત્ ફલં સર્વતીર્થેષુ સ્નાને દાને પ્રકીર્તિતમ્
નરસ્ તત્ ફલમ્ આપ્નોતિ દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં પ્રણમ્ય ચ ॥

યત્ ફલં સર્વરત્નાદ્યૈર્ ઇષ્ટે બહુસુવર્ણકે
નરસ્ તત્ ફલમ્ આપ્નોતિ દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં પ્રણમ્ય ચ ॥

યત્ ફલં સર્વવેદેષુ સર્વયજ્ઞેષુ યત્ ફલમ્
તત્ ફલં સમવાપ્નોતિ નરઃ કૃષ્ણં પ્રણમ્ય ચ ॥

યત્ ફલં સર્વદાનેન વ્રતેન નિયમેન ચ
નરસ્ તત્ ફલમ્ આપ્નોતિ દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં પ્રણમ્ય ચ ॥

તપોભિર્ વિવિધૈર્ ઉગ્રૈર્ યત્ ફલં સમુદાહૃતમ્
નરસ્ તત્ ફલમ્ આપ્નોતિ દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં પ્રણમ્ય ચ ॥

યત્ ફલં બ્રહ્મચર્યેણ સમ્યક્ ચીર્ણેન તત્કૃતમ્
નરસ્ તત્ ફલમ્ આપ્નોતિ દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં પ્રણમ્ય ચ ॥

યત્ ફલં ચ ગૃહસ્થસ્ય યથોક્તાચારવર્તિનઃ
નરસ્ તત્ ફલમ્ આપ્નોતિ દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં પ્રણમ્ય ચ ॥

યત્ ફલં વનવાસેન વાનપ્રસ્થસ્ય કીર્તિતમ્
નરસ્ તત્ ફલમ્ આપ્નોતિ દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં પ્રણમ્ય ચ ॥

સંન્યાસેન યથોક્તેન યત્ ફલં સમુદાહૃતમ્
નરસ્ તત્ ફલમ્ આપ્નોતિ દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં પ્રણમ્ય ચ ॥

કિં ચાત્ર બહુનોક્તેન માહાત્મ્યે તસ્ય ભો દ્વિજાઃ
દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં નરો ભક્ત્યા મોક્ષં પ્રાપ્નોતિ દુર્લભમ્ ॥

પાપૈર્ વિમુક્તઃ શુદ્ધાત્મા કલ્પકોટિસમુદ્ભવૈઃ
શ્રિયા પરમયા યુક્તઃ સર્વૈઃ સમુદિતો ગુણૈઃ ॥

સર્વકામસમૃદ્ધેન વિમાનેન સુવર્ચસા
ત્રિસપ્તકુલમ્ ઉદ્ધૃત્ય નરો વિષ્ણુપુરં વ્રજેત્ ॥

તત્ર કલ્પશતં યાવદ્ ભુક્ત્વા ભોગાન્ મનોરમાન્
ગન્ધર્વાપ્સરસૈઃ સાર્ધં યથા વિષ્ણુશ્ ચતુર્ભુજઃ ॥

ચ્યુતસ્ તસ્માદ્ ઇહાયાતો વિપ્રાણાં પ્રવરે કુલે
સર્વજ્ઞઃ સર્વવેદી ચ જાયતે ગતમત્સરઃ ॥

સ્વધર્મનિરતઃ શાન્તો દાતા ભૂતહિતે રતઃ
આસાદ્ય વૈષ્ણવં જ્ઞાનં તતો મુક્તિમ્ અવાપ્નુયાત્ ॥

તતઃ સંપૂજ્ય મન્ત્રેણ સુભદ્રાં ભક્તવત્સલામ્
પ્રસાદયેત્ તતો વિપ્રાઃ પ્રણિપત્ય કૃતાઞ્જલિઃ ॥

નમસ્ તે સર્વગે દેવિ નમસ્ તે શુભસૌખ્યદે
ત્રાહિ માં પદ્મપત્ત્રાક્ષિ કાત્યાયનિ નમો ઽસ્તુ તે ॥

એવં પ્રસાદ્ય તાં દેવીં જગદ્ધાત્રીં જગદ્ધિતામ્
બલદેવસ્ય ભગિનીં સુભદ્રાં વરદાં શિવામ્ ॥

કામગેન વિમાનેન નરો વિષ્ણુપુરં વ્રજેત્
આભૂતસંપ્લવં યાવત્ ક્રીડિત્વા તત્ર દેવવત્ ॥

ઇહ માનુષતાં પ્રાપ્તો બ્રાહ્મણો વેદવિદ્ ભવેત્
પ્રાપ્ય યોગં હરેસ્ તત્ર મોક્ષં ચ લભતે ધ્રુવમ્ ॥