બ્રહ્મ પુરાણ · અધ્યાય 55

સ નિષ્ક્રમ્યોદરાત્ તસ્ય બાલસ્ય મુનિસત્તમાઃ
પુનશ્ ચૈકાર્ણવામ્ ઉર્વીમ્ અપશ્યજ્ જનવર્જિતામ્ ॥

પૂર્વદૃષ્ટં ચ તં દેવં દદર્શ શિશુરૂપિણમ્
શાખાયાં વટવૃક્ષસ્ય પર્યઙ્કોપરિ સંસ્થિતમ્ ॥

શ્રીવત્સવક્ષસં દેવં પીતવસ્ત્રં ચતુર્ભુજમ્
જગદ્ આદાય તિષ્ઠન્તં પદ્મપત્ત્રાયતેક્ષણમ્ ॥

સો ઽપિ તં મુનિમ્ આયાન્તં પ્લવમાનમ્ અચેતનમ્
દૃષ્ટ્વા મુખાદ્ વિનિષ્ક્રાન્તં પ્રોવાચ પ્રહસન્ન્ ઇવ ॥

કચ્ચિત્ ત્વયોષિતં વત્સ વિશ્રાન્તં ચ મમોદરે
ભ્રમમાણશ્ ચ કિં તત્ર આશ્ચર્યં દૃષ્ટવાન્ અસિ ॥

ભક્તો ઽસિ મે મુનિશ્રેષ્ઠ શ્રાન્તો ઽસિ ચ મમાશ્રિતઃ
તેન ત્વામ્ ઉપકારાય સંભાષે પશ્ય મામ્ ઇહ ॥

શ્રુત્વા સ વચનં તસ્ય સંપ્રહૃષ્ટતનૂરુહઃ
દદર્શ તં સુદુષ્પ્રેક્ષં રત્નૈર્ દિવ્યૈર્ અલંકૃતમ્ ॥

પ્રસન્ના નિર્મલા દૃષ્ટિર્ મુહૂર્તાત્ તસ્ય ભો દ્વિજાઃ
પ્રસાદાત્ તસ્ય દેવસ્ય પ્રાદુર્ભૂતા પુનર્ નવા ॥

રક્તાઙ્ગુલિતલૌ પાદૌ તતસ્ તસ્ય સુરાર્ચિતૌ
પ્રણમ્ય શિરસા વિપ્રા હર્ષગદ્ગદયા ગિરા ॥

કૃતાઞ્જલિસ્ તદા હૃષ્ટો વિસ્મિતશ્ ચ પુનઃ પુનઃ
દૃષ્ટ્વા તં પરમાત્માનં સંસ્તોતુમ્ ઉપચક્રમે ॥

દેવદેવ જગન્નાથ માયાબાલવપુર્ધર
ત્રાહિ માં ચારુપદ્માક્ષ દુઃખિતં શરણાગતમ્ ॥

સંતપ્તો ઽસ્મિ સુરશ્રેષ્ઠ સંવર્તાખ્યેન વહ્નિના
અઙ્ગારવર્ષભીતં ચ ત્રાહિ માં પુરુષોત્તમ ॥

શોષિતશ્ ચ પ્રચણ્ડેન વાયુના જગદાયુના
વિહ્વલો ઽહં તથા શ્રાન્તસ્ ત્રાહિ માં પુરુષોત્તમ ॥

તાપિતશ્ ચ તશામાત્યૈઃ પ્રલયાવર્તકાદિભિઃ
ન શાન્તિમ્ અધિગચ્છામિ ત્રાહિ માં પુરુષોત્તમ ॥

તૃષિતશ્ ચ ક્ષુધાવિષ્ટો દુઃખિતશ્ ચ જગત્પતે
ત્રાતારં નાત્ર પશ્યામિ ત્રાહિ માં પુરુષોત્તમ ॥

અસ્મિન્ન્ એકાર્ણવે ઘોરે વિનષ્ટે સચરાચરે
ન ચાન્તમ્ અધિગચ્છામિ ત્રાહિ માં પુરુષોત્તમ ॥

તવોદરે ચ દેવેશ મયા દૃષ્ટં ચરાચરમ્
વિસ્મિતો ઽહં વિષણ્ણશ્ ચ ત્રાહિ માં પુરુષોત્તમ ॥

સંસારે ઽસ્મિન્ નિરાલમ્બે પ્રસીદ પુરુષોત્તમ
પ્રસીદ વિબુધશ્રેષ્ઠ પ્રસીદ વિબુધપ્રિય ॥

પ્રસીદ વિબુધાં નાથ પ્રસીદ વિબુધાલય
પ્રસીદ સર્વલોકેશ જગત્કારણકારણ ॥

પ્રસીદ સર્વકૃદ્ દેવ પ્રસીદ મમ ભૂધર
પ્રસીદ સલિલાવાસ પ્રસીદ મધુસૂદન ॥

પ્રસીદ કમલાકાન્ત પ્રસીદ ત્રિદશેશ્વર
પ્રસીદ કંસકેશીઘ્ન પ્રસીદારિષ્ટનાશન ॥

પ્રસીદ કૃષ્ણ દૈત્યઘ્ન પ્રસીદ દનુજાન્તક
પ્રસીદ મથુરાવાસ પ્રસીદ યદુનન્દન ॥

પ્રસીદ શક્રાવરજ પ્રસીદ વરદાવ્યય
ત્વં મહી ત્વં જલં દેવ ત્વમ્ અગ્નિસ્ ત્વં સમીરણઃ ॥

ત્વં નભસ્ ત્વં મનશ્ ચૈવ ત્વમ્ અહંકાર એવ ચ
ત્વં બુદ્ધિઃ પ્રકૃતિશ્ ચૈવ સત્ત્વાદ્યાસ્ ત્વં જગત્પતે ॥

પુરુષસ્ ત્વં જગદ્વ્યાપી પુરુષાદ્ અપિ ચોત્તમઃ
ત્વમ્ ઇન્દ્રિયાણિ સર્વાણિ શબ્દાદ્યા વિષયાઃ પ્રભો ॥

ત્વં દિક્પાલાશ્ ચ ધર્માશ્ ચ વેદા યજ્ઞાઃ સદક્ષિણાઃ
ત્વમ્ ઇન્દ્રસ્ ત્વં શિવો દેવસ્ ત્વં હવિસ્ ત્વં હુતાશનઃ ॥

ત્વં યમઃ પિતૃરાટ્ દેવ ત્વં રક્ષોધિપતિઃ સ્વયમ્
વરુણસ્ ત્વમ્ અપાં નાથ ત્વં વાયુસ્ ત્વં ધનેશ્વરઃ ॥

ત્વમ્ ઈશાનસ્ ત્વમ્ અનન્તસ્ ત્વં ગણેશશ્ ચ ષણ્મુખઃ
વસવસ્ ત્વં તથા રુદ્રાસ્ ત્વમ્ આદિત્યાશ્ ચ ખેચરાઃ ॥

દાનવાસ્ ત્વં તથા યક્ષાસ્ ત્વં દૈત્યાઃ સમરુદ્ગણાઃ
સિદ્ધાશ્ ચાપ્સરસો નાગા ગન્ધર્વાસ્ ત્વં સચારણાઃ ॥

પિતરો વાલખિલ્યાશ્ ચ પ્રજાનાં પતયો ઽચ્યુત
મુનયસ્ ત્વમ્ ઋષિગણાસ્ ત્વમ્ અશ્વિનૌ નિશાચરાઃ ॥

અન્યાશ્ ચ જાતયસ્ ત્વં હિ યત્ કિંચિજ્ જીવસંજ્ઞિતમ્
કિં ચાત્ર બહુનોક્તેન બ્રહ્માદિસ્તમ્બગોચરમ્ ॥

ભૂતં ભવ્યં ભવિષ્યં ચ ત્વં જગત્ સચરાચરમ્
યત્ તે રૂપં પરં દેવ કૂટસ્થમ્ અચલં ધ્રુવમ્ ॥

બ્રહ્માદ્યાસ્ તન્ ન જાનન્તિ કથમ્ અન્યે ઽલ્પમેધસઃ
દેવ શુદ્ધસ્વભાવો ઽસિ નિત્યસ્ ત્વં પ્રકૃતેઃ પરઃ ॥

અવ્યક્તઃ શાશ્વતો ઽનન્તઃ સર્વવ્યાપી મહેશ્વરઃ
ત્વમ્ આકાશઃ પરઃ શાન્તો અજસ્ ત્વં વિભુર્ અવ્યયઃ ॥

એવં ત્વાં નિર્ગુણં સ્તોતું કઃ શક્નોતિ નિરઞ્જનમ્
સ્તુતો ઽસિ યન્ મયા દેવ વિકલેનાલ્પચેતસા
તત્ સર્વં દેવદેવેશ ક્ષન્તુમ્ અર્હસિ ચાવ્યય ॥