બ્રહ્મ પુરાણ · અધ્યાય 54

સ પ્રવિશ્યોદરે તસ્ય બાલસ્ય મુનિસત્તમઃ
દદર્શ પૃથિવીં કૃત્સ્નાં નાનાજનપદૈર્ વૃતામ્ ॥

લવણેક્ષુસુરાસર્પિર્ દધિદુગ્ધજલોદધીન્
દદર્શ તાન્ સમુદ્રાંશ્ ચ જમ્બુ પ્લક્ષં ચ શાલ્મલમ્ ॥

કુશં ક્રૌઞ્ચં ચ શાકં ચ પુષ્કરં ચ દદર્શ સઃ
ભારતાદીનિ વર્ષાણિ તથા સર્વાંશ્ ચ પર્વતાન્ ॥

મેરું ચ સર્વરત્નાઢ્યં અપશ્યત્ કનકાચલમ્
નાનારત્નાન્વિતૈઃ શૃઙ્ગૈર્ ભૂષિતં બહુકન્દરમ્ ॥

નાનામુનિજનાકીર્ણં નાનાવૃક્ષવનાકુલમ્
નાનાસત્ત્વસમાયુક્તં નાનાશ્ચર્યસમન્વિતમ્ ॥

વ્યાઘ્રૈઃ સિંહૈર્ વરાહૈશ્ ચ ચામરૈર્ મહિષૈર્ ગજૈઃ
મૃગૈઃ શાખામૃગૈશ્ ચાન્યૈર્ ભૂષિતં સુમનોહરમ્ ॥

શક્રાદ્યૈર્ વિવિધૈર્ દેવૈઃ સિદ્ધચારણપન્નગૈઃ
મુનિયક્ષાપ્સરોભિશ્ ચ વૃતૈશ્ ચાન્યૈઃ સુરાલયૈઃ ॥

એવં સુમેરું શ્રીમન્તમ્ અપશ્યન્ મુનિસત્તમઃ
પર્યટન્ સ તદા વિપ્રસ્ તસ્ય બાલસ્ય ચોદરે ॥

હિમવન્તં હેમકૂટં નિષધં ગન્ધમાદનમ્
શ્વેતં ચ દુર્ધરં નીલં કૈલાસં મન્દરં ગિરિમ્ ॥

મહેન્દ્રં મલયં વિન્ધ્યં પારિયાત્રં તથાર્બુદમ્
સહ્યં ચ શુક્તિમન્તં ચ મૈનાકં વક્રપર્વતમ્ ॥

એતાશ્ ચાન્યાશ્ ચ બહવો યાવન્તઃ પૃથિવીધરાઃ
તતસ્ તાંસ્ તુ મુનિશ્રેષ્ઠાઃ સો ઽપશ્યદ્ રત્નભૂષિતાન્ ॥

કુરુક્ષેત્રં ચ પાઞ્ચાલાન્ મત્સ્યાન્ મદ્રાન્ સકેકયાન્
બાહ્લીકાન્ શૂરસેનાંશ્ ચ કાશ્મીરાંસ્ તઙ્ગણાન્ ખસાન્ ॥

પાર્વતીયાન્ કિરાતાંશ્ ચ કર્ણપ્રાવરણાન્ મરૂન્
અન્ત્યજાન્ અન્ત્યજાતીંશ્ ચ સો ઽપશ્યત્ તસ્ય ચોદરે ॥

મૃગાઞ્ શાખામૃગાન્ સિંહાન્ વરાહાન્ સૃમરાઞ્ શશાન્
ગજાંશ્ ચાન્યાંસ્ તથા સત્ત્વાન્ સો ઽપશ્યત્ તસ્ય ચોદરે ॥

પૃથિવ્યાં યાનિ તીર્થાનિ ગ્રામાશ્ ચ નગરાણિ ચ
કૃષિગોરક્ષવાણિજ્યં ક્રયવિક્રયણં તથા ॥

શક્રાદીન્ વિબુધાઞ્ શ્રેષ્ઠાંસ્ તથાન્યાંશ્ ચ દિવૌકસઃ
ગન્ધર્વાપ્સરસો યક્ષાન્ ઋષીંશ્ ચૈવ સનાતનાન્ ॥

દૈત્યદાનવસંઘાંશ્ ચ નાગાંશ્ ચ મુનિસત્તમાઃ
સિંહિકાતનયાંશ્ ચૈવ યે ચાન્યે સુરશત્રવઃ ॥

યત્ કિંચિત્ તેન લોકે ઽસ્મિન્ દૃષ્ટપૂર્વં ચરાચરમ્
અપશ્યત્ સ તદા સર્વં તસ્ય કુક્ષૌ દ્વિજોત્તમાઃ ॥

અથવા કિં બહૂક્તેન કીર્તિતેન પુનઃ પુનઃ
બ્રહ્માદિસ્તમ્બપર્યન્તં યત્ કિંચિત્ સચરાચરમ્ ॥

ભૂર્લોકં ચ ભુવર્લોકં સ્વર્લોકં ચ દ્વિજોત્તમાઃ
મહર્ જનસ્ તપઃ સત્યમ્ અતલં વિતલં તથા ॥

પાતાલં સુતલં ચૈવ વિતલં ચ રસાતલમ્
મહાતલં ચ બ્રહ્માણ્ડમ્ અપશ્યત્ તસ્ય ચોદરે ॥

અવ્યાહતા ગતિસ્ તસ્ય તદાભૂદ્ દ્વિજસત્તમાઃ
પ્રસાદાત્ તસ્ય દેવસ્ય સ્મૃતિલોપશ્ ચ નાભવત્ ॥

ભ્રમમાણસ્ તદા કુક્ષૌ કૃત્સ્નં જગદ્ ઇદં દ્વિજાઃ
નાન્તં જગામ દેહસ્ય તસ્ય વિષ્ણોઃ કદાચન ॥

યદાસૌ નાગતશ્ ચાન્તં તસ્ય દેહસ્ય ભો દ્વિજાઃ
તદા તં વરદં દેવં શરણં ગતવાન્ મુનિઃ ॥

તતો ઽસૌ સહસા વિપ્રા વાયુવેગેન નિઃસૃતઃ
મહાત્મનો મુખાત્ તસ્ય વિવૃતાત્ પુરુષસ્ય સઃ ॥