બ્રહ્મ પુરાણ · અધ્યાય 52

આસીત્ કલ્પે મુનિશ્રેષ્ઠાઃ સંપ્રવૃત્તે મહાક્ષયે
નષ્ટે ઽર્કચન્દ્રે પવને નષ્ટે સ્થાવરજઙ્ગમે ॥

ઉદિતે પ્રલયાદિત્યે પ્રચણ્ડે ઘનગર્જિતે
વિદ્યુદુત્પાતસંઘાતૈઃ સંભગ્ને તરુપર્વતે ॥

લોકે ચ સંહૃતે સર્વે મહદુલ્કાનિબર્હણે
શુષ્કેષુ સર્વતોયેષુ સરઃસુ ચ સરિત્સુ ચ ॥

તતઃ સંવર્તકો વહ્નિર્ વાયુના સહ ભો દ્વિજાઃ
લોકં તુ પ્રાવિશત્ સર્વમ્ આદિત્યૈર્ ઉપશોભિતમ્ ॥

પશ્ચાત્ સ પૃથિવીં ભિત્ત્વા પ્રવિશ્ય ચ રસાતલમ્
દેવદાનવયક્ષાણાં ભયં જનયતે મહત્ ॥

નિર્દહન્ નાગલોકં ચ યચ્ ચ કિંચિત્ ક્ષિતાવ્ ઇહ
અધસ્તાન્ મુનિશાર્દૂલાઃ સર્વં નાશયતે ક્ષણાત્ ॥

તતો યોજનવિંશાનાં સહસ્રાણિ શતાનિ ચ
નિર્દહત્ય્ આશુગો વાયુઃ સ ચ સંવર્તકો ઽનલઃ ॥

સદેવાસુરગન્ધર્વં સયક્ષોરગરાક્ષસમ્
તતો દહતિ સંદીપ્તઃ સર્વમ્ એવ જગત્ પ્રભુઃ ॥

પ્રદીપ્તો ઽસૌ મહારૌદ્રઃ કલ્પાગ્નિર્ ઇતિ સંશ્રુતઃ
મહાજ્વાલો મહાર્ચિષ્માન્ સંપ્રદીપ્તમહાસ્વનઃ ॥

સૂર્યકોટિપ્રતીકાશો જ્વલન્ન્ ઇવ સ તેજસા
ત્રૈલોક્યં ચાદહત્ તૂર્ણં સસુરાસુરમાનુષમ્ ॥

એવંવિધે મહાઘોરે મહાપ્રલયદારુણે
ઋષિઃ પરમધર્માત્મા ધ્યાનયોગપરો ઽભવત્ ॥

એકઃ સંતિષ્ઠતે વિપ્રા માર્કણ્ડેયેતિ વિશ્રુતઃ
મોહપાશૈર્ નિબદ્ધો ઽસૌ ક્ષુત્તૃષ્ણાકુલિતેન્દ્રિયાઃ ॥

સ દૃષ્ટ્વા તં મહાવહ્નિં શુષ્કકણ્ઠૌષ્ઠતાલુકઃ
તૃષ્ણાર્તઃ પ્રસ્ખલન્ વિપ્રાસ્ તદાસૌ ભયવિહ્વલઃ ॥

બભ્રામ પૃથિવીં સર્વાં કાંદિશીકો વિચેતનઃ
ત્રાતારં નાધિગચ્છન્ વૈ ઇતશ્ ચેતશ્ ચ ધાવતિ ॥

ન લેભે ચ તદા શર્મ યત્ર વિશ્રામ્યતા દ્વિજાઃ
કરોમિ કિં ન જાનામિ યસ્યાહં શરણં વ્રજે ॥

કથં પશ્યામિ તં દેવં પુરુષેશં સનાતનમ્
ઇતિ સંચિન્તયન્ દેવમ્ એકાગ્રેણ સનાતનમ્ ॥

પ્રાપ્તવાંસ્ તત્ પદં દિવ્યં મહાપ્રલયકારણમ્
પુરુષેશમ્ ઇતિ ખ્યાતં વટરાજં સનાતનમ્ ॥

ત્વરાયુક્તો મુનિશ્ ચાસૌ ન્યગ્રોધસ્યાન્તિકં યયૌ
આસાદ્ય તં મુનિશ્રેષ્ઠાસ્ તસ્ય મૂલે સમાવિશત્ ॥

ન કાલાગ્નિભયં તત્ર ન ચાઙ્ગારપ્રવર્ષણમ્
ન સંવર્તાગમસ્ તત્ર ન ચ વજ્રાશનિસ્ તથા ॥