બ્રહ્મ પુરાણ · અધ્યાય 38

પ્રવિષ્ટે ભવનં દેવે સૂપવિષ્ટે વરાસને
સ વક્રો મન્મથઃ ક્રૂરો દેવં વેદ્ધુમના ભવત્ ॥

તમ્ અનાચારસંયુક્તં દુરાત્માનં કુલાધમમ્
લોકાન્ સર્વાન્ પીડયન્તં સર્વાઙ્ગાવરણાત્મકમ્ ॥

ઋષીણાં વિઘ્નકર્તારં નિયમાનાં વ્રતૈઃ સહ
ચક્રાહ્વયસ્ય રૂપેણ રત્યા સહ સમાગતમ્ ॥

અથાતતાયિનં વિપ્રા વેદ્ધુકામં સુરેશ્વરઃ
નયનેન તૃતીયેન સાવજ્ઞં સમવૈક્ષત ॥

તતો ઽસ્ય નેત્રજો વહ્નિર્ જ્વાલામાલાસહસ્રવાન્
સહસા રતિભર્તારમ્ અદહત્ સપરિચ્છદમ્ ॥

સ દહ્યમાનઃ કરુણમ્ આર્તો ઽક્રોશત વિસ્વરમ્
પ્રસાદયંશ્ ચ તં દેવં પપાત ધરણીતલે ॥

અથ સો ઽગ્નિપરીતાઙ્ગો મન્મથો લોકતાપનઃ
પપાત સહસા મૂર્છાં ક્ષણેન સમપદ્યત ॥

પત્ની તુ કરુણં તસ્ય વિલલાપ સુદુઃખિતા
દેવીં દેવં ચ દુઃખાર્તા અયાચત્ કરુણાવતી ॥

તસ્યાશ્ ચ કરુણાં જ્ઞાત્વા દેવૌ તૌ કરુણાત્મકૌ
ઊચતુસ્ તાં સમાલોક્ય સમાશ્વાસ્ય ચ દુઃખિતામ્ ॥

દગ્ધ એવ ધ્રુવં ભદ્રે નાસ્યોત્પત્તિર્ ઇહેષ્યતે
અશરીરો ઽપિ તે ભદ્રે કાર્યં સર્વં કરિષ્યતિ ॥

યદા તુ વિષ્ણુર્ ભગવાન્ વસુદેવસુતઃ શુભે
તદા તસ્ય સુતો યશ્ ચ પતિસ્ તે સંભવિષ્યતિ ॥

તતઃ સા તુ વરં લબ્ધ્વા કામપત્ની શુભાનના
જગામેષ્ટં તદા દેશં પ્રીતિયુક્તા ગતક્લમા ॥

દગ્ધ્વા કામં તતો વિપ્રાઃ સ તુ દેવો વૃષધ્વજઃ
રેમે તત્રોમયા સાર્ધં પ્રહૃષ્ટસ્ તુ હિમાચલે ॥

કન્દરેષુ ચ રમ્યેષુ પદ્મિનીષુ ગુહાસુ ચ
નિર્ઝરેષુ ચ રમ્યેષુ કર્ણિકારવનેષુ ચ ॥

નદીતીરેષુ કાન્તેષુ કિંનરાચરિતેષુ ચ
શૃઙ્ગેષુ શૈલરાજસ્ય તડાગેષુ સરઃસુ ચ ॥

વનરાજિષુ રમ્યાસુ નાનાપક્ષિરુતેષુ ચ
તીર્થેષુ પુણ્યતોયેષુ મુનીનામ્ આશ્રમેષુ ચ ॥

એતેષુ પુણ્યેષુ મનોહરેષુ દેશેષુ વિદ્યાધરભૂષિતેષુ
ગન્ધર્વયક્ષામરસેવિતેષુ રેમે સ દેવ્યા સહિતસ્ ત્રિનેત્રઃ

દેવૈઃ સહેન્દ્રૈર્ મુનિયક્ષસિદ્ધૈર્ ગન્ધર્વવિદ્યાધરદૈત્યમુખ્યૈઃ
અન્યૈશ્ ચ સર્વૈર્ વિવિધૈર્ વૃતો ઽસૌ તસ્મિન્ નગે હર્ષમ્ અવાપ શંભુઃ

નૃત્યન્તિ તત્રાપ્સરસઃ સુરેશા ગાયન્તિ ગન્ધર્વગણાઃ પ્રહૃષ્ટાઃ
દિવ્યાનિ વાદ્યાન્ય્ અથ વાદયન્તિ કેચિદ્ દ્રુતં દેવવરં સ્તુવન્તિ

એવં સ દેવઃ સ્વગણૈર્ ઉપેતો મહાબલૈઃ શક્રયમાગ્નિતુલ્યૈઃ
દેવ્યાઃ પ્રિયાર્થં ભગનેત્રહન્તા ગિરિં ન તત્યાજ તદા મહાત્મા

દેવ્યાઃ સમં તુ ભગવાંસ્ તિષ્ઠંસ્ તત્ર સ કામહા
અકરોત્ કિં મહાદેવ એતદ્ ઇચ્છામ વેદિતુમ્ ॥

ભગવાન્ હિમવચ્છૃઙ્ગે સ હિ દેવ્યાઃ પ્રિયેચ્છયા
ગણેશૈર્ વિવિધાકારૈર્ હાસં સંજનયન્ મુહુઃ ॥

દેવીં બાલેન્દુતિલકો રમયંશ્ ચ રરામ ચ
મહાનુભાવૈઃ સર્વજ્ઞૈઃ કામરૂપધરૈઃ શુભૈઃ ॥

અથ દેવ્ય્ આસસાદૈકા માતરં પરમેશ્વરી
આસીનાં કાઞ્ચને શુભ્ર આસને પરમાદ્ભુતે ॥

અથ દૃષ્ટ્વા સતીં દેવીમ્ આગતાં સુરરૂપિણીમ્
આસનેન મહાર્હેણ શંપાદયદ્ અનિન્દિતામ્
આસીનાં તામ્ અથોવાચ મેના હિમવતઃ પ્રિયા ॥

ચિરસ્યાગમનં તે ઽદ્ય વદ પુત્રિ શુભેક્ષણે
દરિદ્રા ક્રીડનૈસ્ ત્વં હિ ભર્ત્રા ક્રીડસિ સંગતા ॥

યે દરિદ્રા ભવન્તિ સ્મ તથૈવ ચ નિરાશ્રયાઃ
ઉમે ત એવં ક્રીડન્તિ યથા તવ પતિઃ શુભે ॥

સૈવમ્ ઉક્તાથ માત્રા તુ નાતિહૃષ્ટમના ભવત્
મહત્યા ક્ષમયા યુક્તા ન કિંચિત્ તામ્ ઉવાચ હ
વિસૃષ્ટા ચ તદા માત્રા ગત્વા દેવમ્ ઉવાચ હ ॥

ભગવન્ દેવદેવેશ નેહ વત્સ્યામિ ભૂધરે
અન્યં કુરુ મમાવાસં ભુવનેષુ મહાદ્યુતે ॥

સદા ત્વમ્ ઉચ્યમાના વૈ મયા વાસાર્થમ્ ઈશ્વરિ
અન્યં ન રોચિતવતી વાસં વૈ દેવિ કર્હિચિત્ ॥

ઇદાનીં સ્વયમ્ એવ ત્વં વાસમ્ અન્યત્ર શોભને
કસ્માન્ મૃગયસે દેવિ બ્રૂહિ તન્ મે શુચિસ્મિતે ॥

ગૃહં ગતાસ્મિ દેવેશ પિતુર્ અદ્ય મહાત્મનઃ
દૃષ્ટ્વા ચ તત્ર મે માતા વિજને લોકભાવને ॥

આસનાદિભિર્ અભ્યર્ચ્ય સા મામ્ એવમ્ અભાષત
ઉમે તવ સદા ભર્તા દરિદ્રઃ ક્રીડનૈઃ શુભે ॥

ક્રીડતે નહિ દેવાનાં ક્રીડા ભવતિ તાદૃશી
યત્ કિલ ત્વં મહાદેવ ગણૈશ્ ચ વિવિધૈસ્ તથા
રમસે તદ્ અનિષ્ટં હિ મમ માતુર્ વૃષધ્વજ ॥

તતો દેવઃ પ્રહસ્યાહ દેવીં હાસયિતું પ્રભુઃ ॥

એવમ્ એવ ન સંદેહઃ કસ્માન્ મન્યુર્ અભૂત્ તવ
કૃત્તિવાસા હ્ય્ અવાસાશ્ ચ શ્મશાનનિલયશ્ ચ હ ॥

અનિકેતો હ્ય્ અરણ્યેષુ પર્વતાનાં ગુહાસુ ચ
વિચરામિ ગણૈર્ નગ્નૈર્ વૃતો ઽમ્ભોજવિલોચને ॥

મા ક્રુધો દેવિ માત્રે ત્વં તથ્યં માતાવદત્ તવ
નહિ માતૃસમો બન્ધુર્ જન્તૂનામ્ અસ્તિ ભૂતલે ॥

ન મે ઽસ્તિ બન્ધુભિઃ કિંચિત્ કૃત્યં સુરવરેશ્વર
તથા કુરુ મહાદેવ યથાહં સુખમ્ આપ્નુયામ્ ॥

શ્રુત્વા સ દેવ્યા વચનં સુરેશસ્ તસ્યાઃ પ્રિયાર્થે સ્વગિરિં વિહાય
જગામ મેરું સુરસિદ્ધસેવિતં ભાર્યાસહાયઃ સ્વગણૈશ્ ચ યુક્તઃ