બ્રહ્મ પુરાણ · અધ્યાય 188

મહે પ્રતિહતે શક્રો ભૃશં કોપસમન્વિતઃ
સંવર્તકં નામ ગણં તોયદાનામ્ અથાબ્રવીત્ ॥

ભો ભો મેઘા નિશમ્યૈતદ્ વદતો વચનં મમ
આજ્ઞાનન્તરમ્ એવાશુ ક્રિયતામ્ અવિચારિતમ્ ॥

નન્દગોપઃ સુદુર્બુદ્ધિર્ ગોપૈર્ અન્યૈઃ સહાયવાન્
કૃષ્ણાશ્રયબલાધ્માતો મહભઙ્ગમ્ અચીકરત્ ॥

આજીવો યઃ પરં તેષાં ગોપત્વસ્ય ચ કારણમ્
તા ગાવો વૃષ્ટિપાતેન પીડ્યન્તાં વચનાન્ મમ ॥

અહમ્ અપ્ય્ અદ્રિશૃઙ્ગાભં તુઙ્ગમ્ આરુહ્ય વારણમ્
સાહાય્યં વઃ કરિષ્યામિ વાયૂનાં સંગમેન ચ ॥

ઇત્ય્ આજ્ઞપ્તાઃ સુરેન્દ્રેણ મુમુચુસ્ તે બલાહકાઃ
વાતવર્ષં મહાભીમમ્ અભાવાય ગવાં દ્વિજાઃ ॥

તતઃ ક્ષણેન ધરણી કકુભો ઽમ્બરમ્ એવ ચ
એકં ધારામહાસાર પૂરણેનાભવદ્ દ્વિજાઃ ॥

ગાવસ્ તુ તેન પતતા વર્ષવાતેન વેગિના
ધુતાઃ પ્રાણાઞ્ જહુઃ સર્વાસ્ તિર્યઙ્મુખશિરોધરાઃ ॥

ક્રોડેન વત્સાન્ આક્રમ્ય તસ્થુર્ અન્યા દ્વિજોત્તમાઃ
ગાવો વિવત્સાશ્ ચ કૃતા વારિપૂરેણ ચાપરાઃ ॥

વત્સાશ્ ચ દીનવદનાઃ પવનાકમ્પિકંધરાઃ
ત્રાહિ ત્રાહીત્ય્ અલ્પશબ્દાઃ કૃષ્ણમ્ ઊચુર્ ઇવાર્તકાઃ ॥

તતસ્ તદ્ ગોકુલં સર્વં ગોગોપીગોપસંકુલમ્
અતીવાર્તં હરિર્ દૃષ્ટ્વા ત્રાણાયાચિન્તયત્ તદા ॥

એતત્ કૃતં મહેન્દ્રેણ મહભઙ્ગવિરોધિના
તદ્ એતદ્ અખિલં ગોષ્ઠં ત્રાતવ્યમ્ અધુના મયા ॥

ઇમમ્ અદ્રિમ્ અહં વીર્યાદ્ ઉત્પાટ્યોરુશિલાતલમ્
ધારયિષ્યામિ ગોષ્ઠસ્ય પૃથુચ્છત્ત્રમ્ ઇવોપરિ ॥

ઇતિ કૃત્વા મતિં કૃષ્ણો ગોવર્ધનમહીધરમ્
ઉત્પાટ્યૈકકરેણૈવ ધારયામ્ આસ લીલયા ॥

ગોપાંશ્ ચાહ જગન્નાથઃ સમુત્પાટિતભૂધરઃ
વિશધ્વમ્ અત્ર સહિતાઃ કૃતં વર્ષનિવારણમ્ ॥

સુનિર્વાતેષુ દેશેષુ યથાયોગ્યમ્ ઇહાસ્યતામ્
પ્રવિશ્ય નાત્ર ભેતવ્યં ગિરિપાતસ્ય નિર્ભયૈઃ ॥

ઇત્ય્ ઉક્તાસ્ તેન તે ગોપા વિવિશુર્ ગોધનૈઃ સહ
શકટારોપિતૈર્ ભાણ્ડૈર્ ગોપ્યશ્ ચાસારપીડિતાઃ ॥

કૃષ્ણો ઽપિ તં દધારૈવં શૈલમ્ અત્યન્તનિશ્ચલમ્
વ્રજૌકોવાસિભિર્ હર્ષ વિસ્મિતાક્ષૈર્ નિરીક્ષિતઃ ॥

ગોપગોપીજનૈર્ હૃષ્ટૈઃ પ્રીતિવિસ્તારિતેક્ષણૈઃ
સંસ્તૂયમાનચરિતઃ કૃષ્ણઃ શૈલમ્ અધારયત્ ॥

સપ્તરાત્રં મહામેઘા વવર્ષુર્ નન્દગોકુલે
ઇન્દ્રેણ ચોદિતા મેઘા ગોપાનાં નાશકારિણા ॥

તતો ધૃતે મહાશૈલે પરિત્રાતે ચ ગોકુલે
મિથ્યાપ્રતિજ્ઞો બલભિદ્ વારયામ્ આસ તાન્ ઘનાન્ ॥

વ્યભ્રે નભસિ દેવેન્દ્રે વિતથે શક્રમન્ત્રિતે
નિષ્ક્રમ્ય ગોકુલં હૃષ્ટઃ સ્વસ્થાનં પુનર્ આગમત્ ॥

મુમોચ કૃષ્ણો ઽપિ તદા ગોવર્ધનમહાગિરિમ્
સ્વસ્થાને વિસ્મિતમુખૈર્ દૃષ્ટસ્ તૈર્ વ્રજવાસિભિઃ ॥

ધૃતે ગોવર્ધને શૈલે પરિત્રાતે ચ ગોકુલે
રોચયામ્ આસ કૃષ્ણસ્ય દર્શનં પાકશાસનઃ ॥

સો ઽધિરુહ્ય મહાનાગમ્ ઐરાવતમ્ અમિત્રજિત્
ગોવર્ધનગિરૌ કૃષ્ણં દદર્શ ત્રિદશાધિપઃ ॥

ચારયન્તં મહાવીર્યં ગાશ્ ચ ગોપવપુર્ધરમ્
કૃત્સ્નસ્ય જગતો ગોપં વૃતં ગોપકુમારકૈઃ ॥

ગરુડં ચ દદર્શોચ્ચૈર્ અન્તર્ધાનગતં દ્વિજાઃ
કૃતચ્છાયં હરેર્ મૂર્ધ્નિ પક્ષાભ્યાં પક્ષિપુંગવમ્ ॥

અવરુહ્ય સ નાગેન્દ્રાદ્ એકાન્તે મધુસૂદનમ્
શક્રઃ સસ્મિતમ્ આહેદં પ્રીતિવિસ્ફારિતેક્ષણઃ ॥

કૃષ્ણ કૃષ્ણ શૃણુષ્વેદં યદર્થમ્ અહમ્ આગતઃ
ત્વત્સમીપં મહાબાહો નૈતચ્ ચિન્ત્યં ત્વયાન્યથા ॥

ભારાવતરણાર્ધાય પૃથિવ્યાઃ પૃથિવીતલમ્
અવતીર્ણો ઽખિલાધારસ્ ત્વમ્ એવ પરમેશ્વર ॥

મહભઙ્ગવિરુદ્ધેન મયા ગોકુલનાશકાઃ
સમાદિષ્ટા મહામેઘાસ્ તૈશ્ ચૈતત્ કદનં કૃતમ્ ॥

ત્રાતાસ્ તાપાત્ ત્વયા ગાવઃ સમુત્પાટ્ય મહાગિરિમ્
તેનાહં તોષિતો વીર કર્મણાત્યદ્ભુતેન તે ॥

સાધિતં કૃષ્ણ દેવાનામ્ અદ્ય મન્યે પ્રયોજનમ્
ત્વયાયમ્ અદ્રિપ્રવરઃ કરેણૈકેન ચોદ્ધૃતઃ ॥

ગોભિશ્ ચ નોદિતઃ કૃષ્ણ ત્વત્સમીપમ્ ઇહાગતઃ
ત્વયા ત્રાતાભિર્ અત્યર્થં યુષ્મત્કારણકારણાત્ ॥

સ ત્વાં કૃષ્ણાભિષેક્ષ્યામિ ગવાં વાક્યપ્રચોદિતઃ
ઉપેન્દ્રત્વે ગવામ્ ઇન્દ્રો ગોવિન્દસ્ ત્વં ભવિષ્યસિ ॥

અથોપવાહ્યાદ્ આદાય ઘણ્ટામ્ ઐરાવતાદ્ ગજાત્
અભિષેકં તયા ચક્રે પવિત્રજલપૂર્ણયા ॥

ક્રિયમાણે ઽભિષેકે તુ ગાવઃ કૃષ્ણસ્ય તત્ક્ષણાત્
પ્રસ્રવોદ્ભૂતદુગ્ધાર્દ્રાં સદ્યશ્ ચક્રુર્ વસુંધરામ્ ॥

અભિષિચ્ય ગવાં વાક્યાદ્ દેવેન્દ્રો વૈ જનાર્દનમ્
પ્રીત્યા સપ્રશ્રયં કૃષ્ણં પુનર્ આહ શચીપતિઃ ॥

ગવામ્ એતત્ કૃતં વાક્યાત્ તથાન્યદ્ અપિ મે શૃણુ
યદ્ બ્રવીમિ મહાભાગ ભારાવતરણેચ્છયા ॥

મમાંશઃ પુરુષવ્યાઘ્રઃ પૃથિવ્યાં પૃથિવીધર
અવતીર્ણો ઽર્જુનો નામ સ રક્ષ્યો ભવતા સદા ॥

ભારાવતરણે સખ્યં સ તે વીરઃ કરિષ્યતિ
સ રક્ષણીયો ભવતા યથાત્મા મધુસૂદન ॥

જાનામિ ભારતે વંશે જાતં પાર્થં તવાંશતઃ
તમ્ અહં પાલયિષ્યામિ યાવદ્ અસ્મિ મહીતલે ॥

યાવન્ મહીતલે શક્ર સ્થાસ્યામ્ય્ અહમ્ અરિંદમ
ન તાવદ્ અર્જુનં કશ્ચિદ્ દેવેન્દ્ર યુધિ જેષ્યતિ ॥

કંસો નામ મહાબાહુર્ દૈત્યો ઽરિષ્ટસ્ તથા પરઃ
કેશી કુવલયાપીડો નરકાદ્યાસ્ તથાપરે ॥

હતેષુ તેષુ દેવેન્દ્ર ભવિષ્યતિ મહાહવઃ
તત્ર વિદ્ધિ સહસ્રાક્ષ ભારાવતરણં કૃતમ્ ॥

સ ત્વં ગચ્છ ન સંતાપં પુત્રાર્થે કર્તુમ્ અર્હસિ
નાર્જુનસ્ય રિપુઃ કશ્ચિન્ મમાગ્રે પ્રભવિષ્યતિ ॥

અર્જુનાર્થે ત્વ્ અહં સર્વાન્ યુધિષ્ઠિરપુરોગમાન્
નિવૃત્તે ભારતે યુદ્ધે કુન્ત્યૈ દાસ્યામિ વિક્ષતાન્ ॥

ઇત્ય્ ઉક્તઃ સંપરિષ્વજ્ય દેવરાજો જનાર્દનમ્
આરુહ્યૈરાવતં નાગં પુનર્ એવ દિવં યયૌ ॥

કૃષ્ણો ઽપિ સહિતો ગોભિર્ ગોપાલૈશ્ ચ પુનર્ વ્રજમ્
આજગામાથ ગોપીનાં દૃષ્ટપૂતેન વર્ત્મના ॥