બ્રહ્મ પુરાણ · અધ્યાય 145

માર્કણ્ડેયં નામ તીર્થં સર્વપાપવિમોચનમ્
સર્વક્રતુફલં પુણ્યમ્ અઘૌઘવિનિવારણમ્ ॥

તસ્ય પ્રભાવં વક્ષ્યામિ શૃણુ નારદ યત્નતઃ
માર્કણ્ડેયો ભરદ્વાજો વસિષ્ઠો ઽત્રિશ્ ચ ગૌતમઃ ॥

યાજ્ઞવલ્ક્યશ્ ચ જાબાલિર્ મુનયો ઽન્યે ઽપિ નારદ
એતે શાસ્ત્રપ્રણેતારો વેદવેદાઙ્ગપારગાઃ ॥

પુરાણન્યાયમીમાંસા કથાસુ પરિનિષ્ઠિતાઃ
મિથઃ સમૂચુર્ વિદ્વાંસો મુક્તિં પ્રતિ યથામતિ ॥

કેચિજ્ જ્ઞાનં પ્રશંસન્તિ કેચિત્ કર્મ તથોભયમ્
એવં વિવદમાનાસ્ તે મામ્ ઊચુર્ ઉભયં મતમ્ ॥

મદીયં તુ મતં જ્ઞાત્વા યયુશ્ ચક્રગદાધરમ્
તસ્ય ચાપિ મતં જ્ઞાત્વા ઋષયસ્ તે મહૌજસઃ ॥

પુનર્ વિવદમાનાસ્ તે શંકરં પ્રષ્ટુમ્ ઉદ્યતાઃ
ગઙ્ગાયાં ચ ભવં પૂજ્ય તમ્ એવાર્થં શશંસિરે ॥

કર્મણસ્ તુ પ્રધાનત્વમ્ ઉવાચ ત્રિપુરાન્તકઃ
ક્રિયારૂપં ચ તજ્ જ્ઞાનં ક્રિયા સૈવ તદ્ ઉચ્યતે ॥

તસ્માત્ સર્વાણિ ભૂતાનિ કર્મણા સિદ્ધિમ્ આપ્નુયુઃ
કર્મૈવ વિશ્વતોવ્યાપિ તદૃતે નાસ્તિ કિંચન ॥

વિદ્યાભ્યાસો યજ્ઞકૃતિર્ યોગાભ્યાસઃ શિવાર્ચનમ્
સર્વં કર્મૈવ નાકર્મી પ્રાણી ક્વાપ્ય્ અત્ર વિદ્યતે ॥

કર્મૈવ કારણં તસ્માદ્ અન્યદ્ ઉન્મત્તચેષ્ટિતમ્
ઋષીણાં યત્ર સંવાદો યત્ર દેવો મહેશ્વરઃ ॥

ચકાર નિર્ણયં સર્વં કર્મણાવાપ્યતે નૃભિઃ
માર્કણ્ડં મુખ્યતઃ કૃત્વા તતો માર્કણ્ડમ્ ઉચ્યતે ॥

તીર્થમ્ ઋષિગણાકીર્ણં ગઙ્ગાયા ઉત્તરે તટે
પિતૄણાં પાવનં પુણ્યં સ્મરણાદ્ અપિ સર્વદા ॥

તત્રાષ્ટૌ નવતિસ્ તાત તીર્થાન્ય્ આહ જગન્મયઃ
વેદેન ચાપિ તત્ પ્રોક્તમ્ ઋષયો મેનિરે ચ તત્ ॥