બ્રહ્મ પુરાણ · અધ્યાય 124

પુત્રતીર્થમ્ ઇતિ ખ્યાતં પુણ્યતીર્થં તદ્ ઉચ્યતે
સર્વાન્ કામાન્ અવાપ્નોતિ યન્મહિમ્નઃ શ્રુતેર્ અપિ ॥

તસ્ય સ્વરૂપં વક્ષ્યામિ શૃણુ યત્નેન નારદ
દિતેઃ પુત્રાશ્ ચ દનુજાઃ પરિક્ષીણા યદાભવન્
અદિતેસ્ તુ સુતા જ્યેષ્ઠાઃ સર્વભાવેન નારદ ॥

ક્ષીણાઃ સુતા આવયોર્ એવ ભદ્રે કિં કુર્મહે કર્મ લોકે ગરીયઃ
પશ્યાદિતેર્ વંશમ્ અભિન્નમ્ ઉત્તમં સૌરાજ્યયુક્તં યશસા જયશ્રિયા

જિતારિમ્ અભ્યુન્નતકીર્તિધર્મં મચ્ચિત્તસંહર્ષવિનાશદક્ષમ્
સમાનભર્તૃત્વસમાનધર્મે સમાનગોત્રે ઽપિ સમાનરૂપે

ન જીવયેયં શ્રિયમ્ ઉન્નતિં ચ જીર્ણાસ્મિ દૃષ્ટ્વા ત્વ્ અદિતિપ્રસૂતાન્
કામ્ અપ્ય્ અવસ્થામ્ અનુયામિ દુઃસ્થા ઽદિતેર્ વિલોક્યાથ પરાં સમૃદ્ધિમ્

એવં બ્રુવાણામ્ અતિદીનવક્ત્રાં વિનિશ્વસન્તીં પરમેષ્ઠિપુત્રઃ
કૃતાભિપૂજો વિગતશ્રમસ્ તાં સ સાન્ત્વયન્ન્ આહ મનોભિરામામ્

ખેદો ન કાર્યઃ સમભીપ્સિતં યત્ તત્ પ્રાપ્યતે પુણ્યત એવ ભદ્રે
તત્સાધનં વેત્તિ મહાનુભાવઃ પ્રજાપતિસ્ તે સ તુ વક્ષ્યતીતિ

સાધ્વ્ય્ એતત્ સર્વભાવેન પ્રશ્રયાવનતા સતી ॥

એવં બ્રુવાણાં ચ દિતિં દનુઃ પ્રોવાચ નારદ ॥

ભર્તારં કશ્યપં ભદ્રે તોષયસ્વ નિજૈર્ ગુણૈઃ
તુષ્ટો યદિ ભવેદ્ ભર્તા તતઃ કામાન્ અવાપ્સ્યસિ ॥

તથેત્ય્ ઉક્ત્વા સર્વભાવૈસ્ તોષયામ્ આસ કશ્યપમ્
દિતિં પ્રોવાચ ભગવાન્ કશ્યપો ઽથ પ્રજાપતિઃ ॥

કિં દદામિ વદાભીષ્ટં દિતે વરય સુવ્રતે ॥

દિતિર્ અપ્ય્ આહ ભર્તારં પુત્રં બહુગુણાન્વિતમ્
જેતારં સર્વલોકાનાં સર્વલોકનમસ્કૃતમ્ ॥

યેન જાતેન લોકે ઽસ્મિન્ ભવેયં વીરપુત્રિણી
તં વરેયં સુરપિતર્ ઇત્ય્ આહ વિનયાન્વિતા ॥

ઉપદેક્ષ્યે વ્રતં શ્રેષ્ઠં દ્વાદશાબ્દફલપ્રદમ્
તત આગત્ય તે ગર્ભમ્ આધાસ્યે યન્ મનોગતમ્
નિષ્પાપતાયાં જાતાયાં સિધ્યન્તિ હિ મનોરથાઃ ॥

ભર્તૃવાક્યાદ્ દિતિઃ પ્રીતા તં નમસ્યાયતેક્ષણા
ઉપદિષ્ટં વ્રતં ચક્રે ભર્ત્રાદિષ્ટં યથાવિધિ ॥

તીર્થસેવાપાત્રદાન વ્રતચર્યાદિવર્જિતાઃ
કથમ્ આસાદયિષ્યન્તિ પ્રાણિનો ઽત્ર મનોરથાન્ ॥

તતશ્ ચીર્ણે વ્રતે તસ્યાં દિત્યાં ગર્ભમ્ અધારયત્
પુનઃ કાન્તામ્ અથોવાચ કશ્યપસ્ તાં દિતિં રહઃ ॥

ન પ્રાપ્નુવન્તિ યત્કામાન્ મુનયો ઽપિ તપસ્સ્થિતાઃ
યથાવિહિતકર્માઙ્ગ અવજ્ઞયા તચ્ છુચિસ્મિતે ॥

નિન્દિતં ચ ન કર્તવ્યં સંધ્યયોર્ ઉભયોર્ અપિ
ન સ્વપ્તવ્યં ન ગન્તવ્યં મુક્તકેશી ચ નો ભવ ॥

ભોક્તવ્યં સુભગે નૈવ ક્ષુતં વા જૃમ્ભણં તથા
સંધ્યાકાલે ન કર્તવ્યં ભૂતસંઘસમાકુલે ॥

સાન્તર્ધાનં સદા કાર્યં હસિતં તુ વિશેષતઃ
ગૃહાન્તદેશે સંધ્યાસુ ન સ્થાતવ્યં કદાચન ॥

મુશલોલૂખલાદીનિ શૂર્પપીઠપિધાનકમ્
નૈવાતિક્રમણીયાનિ દિવા રાત્રૌ સદા પ્રિયે ॥

ઉદક્શીર્ષં તુ શયનં ન સંધ્યાસુ વિશેષતઃ
વક્તવ્યં નાનૃતં કિંચિન્ નાન્યગેહાટનં તથા ॥

કાન્તાદ્ અન્યો ન વીક્ષ્યસ્ તુ પ્રયત્નેન નરઃ ક્વચિત્
ઇત્યાદિનિયમૈર્ યુક્તા યદિ ત્વમ્ અનુવર્તસે
તતસ્ તે ભવિતા પુત્રસ્ ત્રૈલોક્યૈશ્વર્યભાજનમ્ ॥

તથેતિ પ્રતિજજ્ઞે સા ભર્તારં લોકપૂજિતમ્
ગતશ્ ચ કશ્યપો બ્રહ્મન્ન્ ઇતશ્ ચેતઃ સુરાન્ પ્રતિ ॥

દિતેર્ ગર્ભો ઽપિ વવૃધે બલવાન્ પુણ્યસંભવઃ
એતત્ સર્વં મયો દૈત્યો માયયા વેત્તિ તત્ત્વતઃ ॥

ઇન્દ્રસ્ય સખ્યમ્ અભવન્ મયેન પ્રીતિપૂર્વકમ્
મયો ગત્વા રહઃ પ્રાહ ઇન્દ્રં સ વિનયાન્વિતઃ ॥

દિતેર્ દનોર્ અભિપ્રાયં વ્રતં ગર્ભસ્ય વર્ધનમ્
તસ્ય વીર્યં ચ વિવિધં પ્રીત્યેન્દ્રાય ન્યવેદયત્ ॥

વિશ્વાસૈકગૃહં મિત્રમ્ અપાયત્રાસવર્જિતમ્
અર્જિતં સુકૃતં નાના વિધં ચેત્ તદ્ અવાપ્યતે ॥

નમુચેશ્ ચ પ્રિયો ભ્રાતા મયો દૈત્યો મહાબલઃ
ભ્રાતૃહન્ત્રા કથં મૈત્ર્યં મયસ્યાસીત્ સુરેશ્વર ॥

દૈત્યાનામ્ અધિપશ્ ચાસીદ્ બલવાન્ નમુચિઃ પુરા
ઇન્દ્રેણ વૈરમ્ અભવદ્ ભીષણં લોમહર્ષણમ્ ॥

યુદ્ધં હિત્વા કદાચિદ્ ભો ગચ્છન્તં તુ શતક્રતુમ્
દૃષ્ટ્વા દૈત્યપતિઃ શૂરો નમુચિઃ પૃષ્ઠતો ઽન્વગાત્ ॥

તમ્ આયાન્તમ્ અભિપ્રેક્ષ્ય શચીભર્તા ભયાતુરઃ
ઐરાવતં ગજં ત્યક્ત્વા ઇન્દ્રઃ ફેનમ્ અથાવિશત્ ॥

સ વજ્રપાણિસ્ તરસા ફેનેનૈવાહનદ્ રિપુમ્
નમુચિર્ નાશમ્ અગમત્ તસ્ય ભ્રાતા મયો ઽનુજઃ ॥

ભ્રાતૃહન્તૃવિનાશાય તપસ્ તેપે મયો મહત્
માયાં ચ વિવિધામ્ આપ દેવાનામ્ અતિભીષણામ્ ॥

વરાંશ્ ચાવાપ્ય તપસા વિષ્ણોર્ લોકપરાયણાત્
દાનશૌણ્ડઃ પ્રિયાલાપી તદાભવદ્ અસૌ મયઃ ॥

અગ્નીંશ્ ચ બ્રાહ્મણાન્ પૂજ્ય જેતુમ્ ઇન્દ્રં કૃતક્ષણઃ
દાતારં ચ તદાર્થિભ્યઃ સ્તૂયમાનં ચ બન્દિભિઃ ॥

વિદિત્વા મઘવા વાયોર્ મયં માયાવિનં રિપુમ્
ઉપક્રાન્તં સુયુદ્ધાય વિપ્રો ભૂત્વા તમ્ અભ્યગાત્
શચીભર્તા મયં દૈત્યં પ્રોવાચેદં પુનઃ પુનઃ ॥

દેહિ દૈત્યપતે મહ્યમ્ અર્થિને ઽપેક્ષિતં વરમ્
ત્વાં શ્રુત્વા દાતૃતિલકમ્ આગતો ઽહં દ્વિજોત્તમઃ ॥

મયો ઽપિ બ્રાહ્મણં મત્વા ઽવદદ્ દત્તં મયા તવ
વિચારયન્તિ કૃતિનો બહ્વ્ અલ્પં વા પુરો ઽર્થિનિ ॥

ઇત્ય્ ઉક્તે તુ હરિઃ પ્રાહ સખ્યમ્ ઇચ્છે હ્ય્ અહં ત્વયા
ઇન્દ્રં મયઃ પુનઃ પ્રાહ કિમ્ અનેન દ્વિજોત્તમ ॥

ન ત્વયા મમ વૈરં ભોઃ સ્વસ્તીત્ય્ આહ હરિર્ મયમ્
તત્ત્વં વદેતિ સ હરિર્ દૈત્યેનોક્તઃ સ્વકં વપુઃ ॥

દર્શયામ્ આસ દૈત્યાય સહસ્રાક્ષં યદ્ ઉચ્યતે
તતઃ સવિસ્મયો દૈત્યો મયો હરિમ્ ઉવાચ હ ॥

કિમ્ ઇદં વજ્રપાણિસ્ ત્વં તવાયોગ્યા કૃતિઃ સખે ॥

પરિષ્વજ્ય વિહસ્યાથ વૃત્તમ્ ઇત્ય્ અબ્રવીદ્ ધરિઃ
કેનાપિ સાધયન્ત્ય્ અત્ર પણ્ડિતાશ્ ચ સમીહિતમ્ ॥

તતઃ પ્રભૃતિ શક્રસ્ય મયેન મહતી હ્ય્ અભૂત્
સુપ્રીતિર્ મુનિશાર્દૂલ મયો હરિહિતઃ સદા ॥

ઇન્દ્રસ્ય ભવનં ગત્વા તસ્મૈ સર્વં ન્યવેદયત્
કિં મે કૃત્યમ્ ઇતિ પ્રાહ મયં માયાવિનં હરિઃ ॥

હરયે ચ મયો માયાં પ્રાદાત્ પ્રીત્યા તથા હરિઃ
પ્રાપ્તઃ સંપ્રીતિમાન્ આહ કિં કૃત્યં મય તદ્ વદ ॥

અગસ્ત્યસ્યાશ્રમં ગચ્છ તત્રાસ્તે ગર્ભિણી દિતિઃ
તસ્યાઃ શુશ્રૂષણં કુર્વન્ન્ આસ્સ્વ તત્ર કિયન્તિ ચ ॥

અહાનિ મઘવંસ્ તસ્યા ગર્ભમ્ આવિશ્ય વજ્રધૃક્
વર્ધમાનં ચ તં છિન્ધિ યાવદ્ વશ્યો ઽથવા મૃતિમ્
પ્રાપ્નોતિ તાવદ્ વજ્રેણ તતો ન ભવિતા રિપુઃ ॥

તથેત્ય્ ઉક્ત્વા મયં પૂજ્ય મઘવાન્ એક એવ હિ વિનીતવત્ તદા પ્રાયાદ્ દિતિં માતરમ્ અઞ્જસા
શુશ્રૂષમાણસ્ તાં દેવીં શક્રો દૈતેયમાતરમ્ સા ન જાનાતિ તચ્ ચિત્તં શક્રસ્ય દ્વિષતો દિતિઃ

ગર્ભે સ્થિતં તુ યદ્ ભૂતં દેવેન્દ્રસ્ય વિચેષ્ટિતમ્
અમોઘં તન્ મુનેસ્ તેજઃ કશ્યપસ્ય દુરાસદમ્ ॥

તતઃ પ્રગૃહ્ય કુલિશં સહસ્રાક્ષઃ પુરંદરઃ
અન્તઃપ્રવેશકામો ઽસૌ બહુકાલં સમાવસન્ ॥

સંધ્યોદક્શીર્ષનિદ્રાં તામ્ અવેક્ષ્ય કુલિશાયુધઃ
ઇદમ્ અન્તરમ્ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા દિત્યાઃ કુક્ષિં સમાવિશત્ ॥

અન્તર્વર્તિ ચ યદ્ ભૂતમ્ ઇન્દ્રં દૃષ્ટ્વા ધૃતાયુધમ્
હન્તુકામં તદોવાચ પુનઃ પુનર્ અભીતવત્ ॥

કિં માં ન રક્ષસે વજ્રિન્ ભ્રાતરં ત્વં જિઘાંસસિ
નારણે મારણાદ્ અન્યત્ પાતકં વિદ્યતે મહત્ ॥

ઋતે યુદ્ધાન્ મહાબાહો શક્ર યુધ્યસ્વ નિર્ગતે
મયિ તસ્માન્ નૈતદ્ એવં તવ યુક્તં ભવિષ્યતિ ॥

શતક્રતુઃ સહસ્રાક્ષઃ શચીભર્તા પુરંદરઃ
વજ્રપાણિઃ સુરેન્દ્રસ્ ત્વં તે ન યુક્તં ભવેત્ પ્રભો ॥

અથવા યુદ્ધકામસ્ ત્વં મમ નિષ્ક્રમણં યથા
તથા કુરુ મહાબાહો માર્ગાદ્ અસ્માદ્ અપાસર ॥

કુમાર્ગે ન પ્રવર્તન્તે મહાન્તો ઽપિ વિપદ્ગતાઃ
અવિદ્યશ્ ચાપ્ય્ અશસ્ત્રશ્ ચ નૈવ ચાયુધસંગ્રહઃ ॥

ત્વં વિદ્યાવાન્ વજ્રપાણે માં નિઘ્નન્ કિં ન લજ્જસે
કુર્વન્તિ ગર્હિતં કર્મ ન કુલીનાઃ કદાચન ॥

હત્વા વા કિં તુ જાયેત યશો વા પુણ્યમ્ એવ વા
વધ્યન્તે ભ્રાતરઃ કામાદ્ ગર્ભસ્થાઃ કિં નુ પૌરુષમ્ ॥

યદિ વા યુદ્ધભક્તિસ્ તે મયિ ભ્રાતર્ અસંશયમ્
તતો મુષ્ટિં પુરસ્કૃત્ય વજ્રિણે ઽસૌ વ્યવસ્થિતઃ ॥

બાલઘાતી બ્રહ્મઘાતી તથા વિશ્વાસઘાતકઃ
એવંભૂતં ફલં શક્ર કસ્માન્ માં હન્તુમ્ ઉદ્યતઃ ॥

યસ્યાજ્ઞયા સર્વમ્ ઇદં વર્તતે સચરાચરમ્
સ હન્તા બાલકં માં વૈ કિં યશઃ કિં તુ પૌરુષમ્ ॥

એવં બ્રુવન્તં તં ગર્ભં ચિચ્છેદ કુલિશેન સઃ
ક્રોધાન્ધાનાં લોભિનાં ચ ન ઘૃણા ક્વાપિ વિદ્યતે ॥

ન મમાર તતો દુઃખાદ્ આહુસ્ તે ભ્રાતરો વયમ્
પુનશ્ ચિચ્છેદ તાન્ ખણ્ડાન્ મા વધીર્ ઇતિ ચાબ્રુવન્ ॥

વિશ્વસ્તાન્ માતૃગર્ભસ્થાન્ નિજભ્રાતૄઞ્ શતક્રતો
દ્વેષવિધ્વસ્તબુદ્ધીનાં ન ચિત્તે કરુણાકણઃ ॥

એવં તુ ખણ્ડિતં ખણ્ડં હસ્તપાદાદિજીવવત્
નિર્વિકારં તતો દૃષ્ટ્વા સપ્તસપ્ત સુવિસ્મિતઃ ॥

એકવદ્ બહુરૂપાણિ ગર્ભસ્થાનિ શુભાનિ ચ
રુદન્તિ બહુરૂપાણિ મા રુતેત્ય્ અબ્રવીદ્ ધરિઃ ॥

તતસ્ તે મરુતો જાતા બલવન્તો મહૌજસઃ
ગર્ભસ્થા એવ તે ઽન્યોન્યમ્ ઊચુઃ શક્રં ગતભ્રમાઃ ॥

અગસ્ત્યં મુનિશાર્દૂલં માતા યસ્યાશ્રમે સ્થિતા
અસ્મત્પિતા તવ ભ્રાતા સખ્યં તે બહુ મન્યતે ॥

અસ્માન્ ઉપરિ સસ્નેહં મનસ્ તે વિદ્મહે મુને
ન યત્ કરોતિ શ્વપચઃ પ્રવૃત્તસ્ તત્ર વજ્રધૃક્ ॥

ઇત્ય્ એતદ્ વચનં શ્રુત્વા અગસ્ત્યો ઽગાત્ સસંભ્રમઃ
દિતિં સંબોધયામ્ આસ વ્યથિતાં ગર્ભવેદનાત્ ॥

તત્રાગસ્ત્યઃ શચીકાન્તમ્ અશપત્ કુપિતો ભૃશમ્ ॥

સંગ્રામે રિપવઃ પૃષ્ઠં પશ્યેયુસ્ તે સદા હરે
જીવતામ્ એવ મરણમ્ એતદ્ એવ હિ માનિનામ્
પૃષ્ઠં પલાયમાનાનાં યત્ પશ્યન્ત્ય્ અહિતા રણે ॥

સાપિ તં ગર્ભસંસ્થં ચ શશાપેન્દ્રં રુષા દિતિઃ ॥

ન પૌરુષં કૃતં તસ્માચ્ છાપો ઽયં ભવિતા તવ
સ્ત્રીભિઃ પરિભવં પ્રાપ્ય રાજ્યાત્ પ્રભ્રશ્યસે હરે ॥

એતસ્મિન્ન્ અન્તરે તત્ર કશ્યપો વૈ પ્રજાપતિઃ
પ્રાયાચ્ ચ વ્યથિતો ઽગસ્ત્યાચ્ છ્રુત્વા શક્રવિચેષ્ટિતમ્
ગર્ભાન્તરગતઃ શક્રઃ પિતરં પ્રાહ ભીતવત્ ॥

અગસ્ત્યાચ્ ચ દિતેશ્ ચૈવ બિભેમિ ક્રમિતું બહિઃ ॥

એતસ્મિન્ન્ અન્તરે પ્રાપ્ય કશ્યપો ઽપિ પ્રજાપતિઃ
પુત્રકર્મ ચ તદ્ દૃષ્ટ્વા ગર્ભાન્તઃસ્થિતિમ્ એવ ચ
દિતિશાપમ્ અગસ્ત્યસ્ય શ્રુત્વાસૌ દુઃખિતો ઽભવત્ ॥

નિર્ગચ્છ શક્ર પુત્રૈતત્ પાપં કિં કૃતવાન્ અસિ
ન નિર્મલકુલોત્પન્ના મનઃ કુર્વન્તિ પાતકે ॥

સ નિર્ગતો વજ્રપાણિઃ સવ્રીડો ઽધોમુખો ઽબ્રવીત્
તન્મૂર્તિર્ એવ વદતિ સદસચ્ચેષ્ટિતં નૃણામ્ ॥

યદ્ ઉક્તમ્ અત્ર શ્રેયઃ સ્યાત્ તત્કર્તાહમ્ અસંશયમ્ ॥

તતો મમાન્તિકં પ્રાયાલ્ લોકપાલૈઃ સ કશ્યપઃ
સર્વં વૃત્તમ્ અથોવાચ પુનઃ પપ્રચ્છ માં સુરૈઃ ॥

દિતિગર્ભસ્ય વૈ શાન્તિં સહસ્રાક્ષવિશાપતામ્
ગર્ભસ્થાનાં ચ સર્વેષામ્ ઇન્દ્રેણ સહ મિત્રતામ્ ॥

તેષામ્ આરોગ્યતાં ચાપિ શચીભર્તુર્ અદોષતામ્
અગસ્ત્યદત્તશાપસ્ય વિશાપત્વમ્ અપિ ક્રમાત્ ॥

તતો ઽહમ્ અબ્રવં વાક્યં કશ્યપં વિનયાન્વિતમ્
પ્રજાપતે કશ્યપ ત્વં વસુભિર્ લોકપાલકૈઃ ॥

ઇન્દ્રેણ સહિતઃ શીઘ્રં ગૌતમીં યાહિ માનદ
તત્ર સ્નાત્વા મહેશાનં સ્તુહિ સર્વૈઃ સમન્વિતઃ ॥

તતઃ શિવપ્રસાદેન સર્વં શ્રેયો ભવેદ્ ઇતિ
તથેત્ય્ ઉક્ત્વા જગામાસૌ કશ્યપો ગૌતમીં તદા ॥

સ્નાત્વા તુષ્ટાવ દેવેશમ્ એભિર્ એવ પદક્રમૈઃ
સર્વદુઃખાપનોદાય દ્વયમ્ એવ પ્રકીર્તિતમ્
ગૌતમી વા પુણ્યનદી શિવો વા કરુણાકરઃ ॥

પાહિ શંકર દેવેશ પાહિ લોકનમસ્કૃત
પાહિ પાવન વાગીશ પાહિ પન્નગભૂષણ ॥

પાહિ ધર્મ વૃષારૂઢ પાહિ વેદત્રયેક્ષણ
પાહિ ગોધર લક્ષ્મીશ પાહિ શર્વ ગજામ્બર ॥

પાહિ ત્રિપુરહન્ નાથ પાહિ સોમાર્ધભૂષણ
પાહિ યજ્ઞેશ સોમેશ પાહ્ય્ અભીષ્ટપ્રદાયક ॥

પાહિ કારુણ્યનિલય પાહિ મઙ્ગલદાયક
પાહિ પ્રભવ સર્વસ્ય પાહિ પાલક વાસવ ॥

પાહિ ભાસ્કર વિત્તેશ પાહિ બ્રહ્મનમસ્કૃત
પાહિ વિશ્વેશ સિદ્ધેશ પાહિ પૂર્ણ નમો ઽસ્તુ તે ॥

ઘોરસંસારકાન્તાર સંચારોદ્વિગ્નચેતસામ્
શરીરિણાં કૃપાસિન્ધો ત્વમ્ એવ શરણં શિવ ॥

એવં સંસ્તુવતસ્ તસ્ય પુરતો ઽભૂદ્ વૃષધ્વજઃ
વરેણ ચ્છન્દયામ્ આસ કશ્યપં તં પ્રજાપતિમ્ ॥

કશ્યપો ઽપિ શિવં પ્રાહ વિનીતવદ્ ઇદં વચઃ
સ પ્રાહ વિસ્તરેણાથ ઇન્દ્રસ્ય તુ વિચેષ્ટિતમ્ ॥

શાપં નાશં ચ પુત્રાણાં પરસ્પરમ્ અમિત્રતામ્
પાપપ્રાપ્તિં તુ શક્રસ્ય શાપપ્રાપ્તિં તથૈવ ચ
તતો વૃષાકપિઃ પ્રાહ દિતિં ચાગસ્ત્યમ્ એવ ચ ॥

મરુતો યે ભવત્પુત્રાઃ પઞ્ચાશચ્ ચૈકવર્જિતાઃ
સર્વે ભવેયુઃ સુભગા ભવેયુર્ યજ્ઞભાગિનઃ ॥

ઇન્દ્રેણ સહિતા નિત્યં વર્તયેયુર્ મુદાન્વિતાઃ ॥

ઇન્દ્રસ્ય તુ હવિર્ભાગો યત્ર યત્ર મખે ભવેત્
આદૌ તુ મરુતસ્ તત્ર ભવેયુર્ નાત્ર સંશયઃ ॥

મરુદ્ભિઃ સહિતં શક્રં ન જયેયુઃ કદાચન
જેતા ભવેત્ સર્વદૈવ સુખં તિષ્ઠ પ્રજાપતે ॥

અદ્યપ્રભૃતિ યે કુર્યુર્ અનયાદ્ ભ્રાતૃઘાતનમ્
વંશચ્છેદો વિપત્તિશ્ ચ નિત્યં તેષાં ભવિષ્યતિ ॥

અગસ્ત્યમ્ ઋષિશાર્દૂલં શંભુર્ અપ્ય્ આહ યત્નતઃ ॥

ન કુર્યાસ્ ત્વં ચ કોપં ચ શચીભર્તરિ વૈ મુને
શમં વ્રજ મહાપ્રાજ્ઞ મરુતસ્ ત્વ્ અમરા ભવન્ ॥

દિતિં ચાપિ શિવઃ પ્રાહ પ્રસન્નો વૃષભધ્વજઃ ॥

એકો ભૂયાન્ મમ સુતસ્ ત્રૈલોક્યૈશ્વર્યમણ્ડિતઃ
ઇત્ય્ એવં ચિન્તયન્તી ત્વં તપસે નિયતાભવઃ ॥

તદ્ એતત્ સફલં તે ઽદ્ય પુત્રા બહુગુણાઃ શુભાઃ
અભવન્ બલિનઃ શૂરાસ્ તસ્માજ્ જહિ મનોરુજમ્
અન્યાન્ અપિ વરાન્ સુભ્રૂર્ યાચસ્વ ગતસંભ્રમા ॥

તદ્ એતદ્ વચનં શ્રુત્વા દેવદેવસ્ય સા દિતિઃ
કૃતાઞ્જલિપુટા નત્વા શંભું વાક્યમ્ અથાબ્રવીત્ ॥

લોકે યદ્ એતત્ પરમં યત્ પિત્રોઃ પુત્રદર્શનમ્
વિશેષેણ તુ તન્ માતુઃ પ્રિયં સ્યાત્ સુરપૂજિત ॥

તત્રાપિ રૂપસંપત્તિ શૌર્યવિક્રમવાન્ ભવેત્
એકો ઽપિ તનયઃ કિંતુ બહવશ્ ચેત્ કિમ્ ઉચ્યતે ॥

મત્પુત્રાસ્ તે પ્રભાવાચ્ ચ જેતારો બલિનો ધ્રુવમ્
ઇન્દ્રસ્ય ભ્રાતરઃ સત્યં પુત્રાશ્ ચૈવ પ્રજાપતેઃ ॥

અગસ્ત્યસ્ય પ્રસાદાચ્ ચ ગઙ્ગાયાશ્ ચ પ્રસાદતઃ
યત્ર દેવ પ્રસાદસ્ તે તચ્ છુભં કો ઽત્ર સંશયઃ ॥

કૃતાર્થાહં તથાપિ ત્વાં ભક્ત્યા વિજ્ઞાપયામ્ય્ અહમ્
શૃણુષ્વ દેવ વચનં કુરુષ્વ ચ જગદ્ધિતમ્ ॥

વદેત્ય્ ઉક્તા જગદ્ધાત્રા દિતિર્ નમ્રાબ્રવીદ્ ઇદમ્ ॥

સંતતિપ્રાપણં લોકે દુર્લભં સુરવન્દિત
વિશેષેણ પ્રિયં માતુઃ પુત્રશ્ ચેત્ કિં નુ વર્ણ્યતે ॥

સ ચાપિ ગુણવાઞ્ શ્રીમાન્ આયુષ્માન્ યદિ જાયતે
કિં તુ સ્વર્ગેણ દેવેશ પારમેષ્ઠ્યપદેન વા ॥

સર્વેષામ્ અપિ ભૂતાનામ્ ઇહામુત્ર ફલૈષિણામ્
ગુણવત્પુત્રસંપ્રાપ્તિર્ અભીષ્ટા સર્વદૈવ ચ
તસ્માદ્ આપ્લવનાદ્ અત્ર ક્રિયતાં સમનુગ્રહઃ ॥

મહાપાપફલં ચેદં યદ્ એતદ્ અનપત્યતા
સ્ત્રિયા વા પુરુષસ્યાપિ વન્ધ્યત્વં યદિ જાયતે ॥

તદ્ અત્ર સ્નાનમાત્રેણ તદ્દોષો નાશમ્ આપ્નુયાત્
સ્નાત્વા તત્ર ફલં દદ્યાત્ સ્તોત્રમ્ એતચ્ ચ યઃ પઠેત્ ॥

સ તુ પુત્રમ્ અવાપ્નોતિ ત્રિમાસસ્નાનદાનતઃ
અપુત્રિણી ત્વ્ અત્ર સ્નાનં કૃત્વા પુત્રમ્ અવાપ્નુયાત્ ॥

ઋતુસ્નાતા તુ યા કાચિત્ તત્ર સ્નાતા સુતાંલ્ લભેત્
ત્રિમાસાભ્યન્તરં યા તુ ગુર્વિણી ભક્તિતસ્ ત્વ્ ઇહ ॥

ફલૈઃ સ્નાત્વા તુ માં પશ્યેત્ સ્તોત્રેણ સ્તૌતિ માં તથા
તસ્યાઃ શક્રસમઃ પુત્રો જાયતે નાત્ર સંશયઃ ॥

પિતૃદોષૈશ્ ચ યે પુત્રં ન લભન્તે દિતે શૃણુ
ધનાપહારદોષૈશ્ ચ તત્રૈષા નિષ્કૃતિઃ પરા ॥

તત્રૈષાં પિણ્ડદાનેન પિતૄણાં પ્રીણનેન ચ
કિંચિત્ સુવર્ણદાનેન તતઃ પુત્રો ભવેદ્ ધ્રુવમ્ ॥

યે ન્યાસાદ્યપહર્તારો રત્નાપહ્નવકારકાઃ
શ્રાદ્ધકર્મવિહીનાશ્ ચ તેષાં વંશો ન વર્ધતે ॥

દોષિણાં તુ પરેતાનાં ગતિર્ એષા ભવેદ્ ઇતિ
સંતતિર્ જાયતાં શ્લાઘ્યા જીવતાં તીર્થસેવનાત્ ॥

સંગમે દિતિગઙ્ગાયાઃ સ્નાત્વા સિદ્ધેશ્વરં પ્રભુમ્
અનાદ્યપારમ્ અજરં ચિત્સદાનન્દવિગ્રહમ્ ॥

દેવર્ષિસિદ્ધગન્ધર્વ યોગીશ્વરનિષેવિતમ્
લિઙ્ગાત્મકં મહાદેવં જ્યોતિર્મયમ્ અનામયમ્ ॥

પૂજયિત્વોપચારૈશ્ ચ નિત્યં ભક્ત્યા યતવ્રતઃ
સ્તોત્રેણાનેન યઃ સ્તૌતિ ચતુર્દશ્યષ્ટમીષુ ચ ॥

યથાશક્ત્યા સ્વર્ણદાનં બ્રાહ્મણાનાં ચ ભોજનમ્
યઃ કરોત્ય્ અત્ર ગઙ્ગાયાં સ પુત્રશતમ્ આપ્નુયાત્ ॥

સંપ્રાપ્ય સકલાન્ કામાન્ અન્તે શિવપુરં વ્રજેત્
સ્તોત્રેણાનેન યઃ કશ્ચિદ્ યત્ર ક્વાપિ સ્તવીતિ મામ્
ષણ્માસાત્ પુત્રમ્ આપ્નોતિ અપિ વન્ધ્યાપ્ય્ અશઙ્કિતમ્ ॥

તતઃ પ્રભૃતિ તત્ તીર્થં પુત્રતીર્થમ્ ઉદાહૃતમ્
તત્ર તુ સ્નાનદાનાદ્યૈઃ સર્વકામાન્ અવાપ્નુયાત્ ॥

મરુદ્ભિઃ સહ મૈત્ર્યેણ મિત્રતીર્થં તદ્ ઉચ્યતે
નિષ્પાપત્વેન ચેન્દ્રસ્ય શક્રતીર્થં તદ્ ઉચ્યતે ॥

ઐન્દ્રીં શ્રિયં યત્ર લેભે તત્ તીર્થં કમલાભિધમ્
એતાનિ સર્વતીર્થાનિ સર્વાભીષ્ટપ્રદાનિ હિ ॥

સર્વં ભવિષ્યતીત્ય્ ઉક્ત્વા શિવશ્ ચાન્તરધીયત
કૃતકૃત્યાશ્ ચ તે જગ્મુઃ સર્વ એવ યથાગતમ્
તીર્થાનાં પુણ્યદં તત્ર લક્ષમ્ એકં પ્રકીર્તિતમ્ ॥