બ્રહ્મ પુરાણ · અધ્યાય 121

વિદર્ભાસંગમં પુણ્યં રેવતીસંગમં તથા
તત્ર યદ્ વૃત્તમ્ આખ્યાસ્યે યત્ પુરાણવિદો વિદુઃ ॥

ભરદ્વાજ ઇતિ ખ્યાત ઋષિર્ આસીત્ તપોધિકઃ
તસ્ય સ્વસા રેવતીતિ કુરૂપા વિકૃતસ્વરા ॥

તાં દૃષ્ટ્વા વિકૃતાં ભ્રાતા ભરદ્વાજઃ પ્રતાપવાન્
ચિન્તયા પરયા યુક્તો ગઙ્ગાયા દક્ષિણે તટે ॥

કસ્મૈ દદ્યામ્ ઇમાં કન્યાં સ્વસારં ભીષણાકૃતિમ્
ન કશ્ચિત્ પ્રતિગૃહ્ણાતિ દાતવ્યા ચ સ્વસા તથા ॥

અહો ભૂયાન્ ન કસ્યાપિ કન્યા દુઃખૈકકારણમ્
મરણં જીવતો ઽપ્ય્ અસ્ય પ્રાણિનસ્ તુ પદે પદે ॥

એવં વિમૃશતસ્ તસ્ય સ્વાશ્રમે ચાતિશોભને
દ્રષ્ટું મુનિવરઃ પ્રાયાદ્ ભરદ્વાજં યતવ્રતમ્ ॥

દ્વ્યષ્ટવર્ષઃ શુભવપુઃ શાન્તો દાન્તો ગુણાકરઃ
નામ્ના કઠ ઇતિ ખ્યાતો ભરદ્વાજં નનામ સઃ ॥

વિધિવત્ પૂજ્ય તં વિપ્રં ભરદ્વાજઃ કઠં તદા
તસ્યાગમનકાર્યં ચ પપ્રચ્છ પુરતઃ સ્થિતઃ ॥

કઠો ઽપ્ય્ આહ ભરદ્વાજં વિદ્યાર્થ્ય્ અહમ્ ઉપાગતઃ
તથા ચ દર્શનાકાઙ્ક્ષી યદ્ યુક્તં તદ્ વિધીયતામ્ ॥

ભરદ્વાજઃ કઠં પ્રાહ અધીષ્વ યદ્ અભીપ્સિતમ્
પુરાણં સ્મૃતયો વેદા ધર્મસ્થાનાન્ય્ અનેકશઃ ॥

સર્વં વેદ્મિ મહાપ્રાજ્ઞ રુચિરં વદ મા ચિરમ્
કુલીનો ધર્મનિરતો ગુરુશુશ્રૂષણે રતઃ
અભિમાની શ્રુતધરઃ શિષ્યઃ પુણ્યૈર્ અવાપ્યતે ॥

અધ્યાપયસ્વ ભો બ્રહ્મઞ્ શિષ્યં માં વીતકલ્મષમ્
શુશ્રૂષણરતં ભક્તં કુલીનં સત્યવાદિનમ્ ॥

તથેત્ય્ ઉક્ત્વા ભરદ્વાજઃ પ્રાદાદ્ વિદ્યામ્ અશેષતઃ
પ્રાપ્તવિદ્યઃ કઠઃ પ્રીતો ભરદ્વાજમ્ અથાબ્રવીત્ ॥

ઇચ્છેયં દક્ષિણાં દાતું ગુરો તવ મનઃપ્રિયામ્
વદસ્વ દુર્લભં વાપિ ગુરો તુભ્યં નમો ઽસ્તુ તે ॥

વિદ્યાં પ્રાપ્યાપિ યે મોહાત્ સ્વગુરોઃ પારિતોષિકમ્
ન પ્રયચ્છન્તિ નિરયં તે યાન્ત્ય્ આચન્દ્રતારકમ્ ॥

ગૃહાણ કન્યાં વિધિવદ્ ભાર્યાં કુરુ મમ સ્વસામ્
અસ્યાં પ્રીત્યા વર્તિતવ્યં યાચેયં દક્ષિણામ્ ઇમામ્ ॥

ભ્રાતૃવત્ પુત્રવચ્ ચાપિ શિષ્યઃ સ્યાત્ તુ ગુરોઃ સદા
ગુરુશ્ ચ પિતૃવચ્ ચ સ્યાત્ સંબન્ધો ઽત્ર કથં ભવેત્ ॥

મદ્વાક્યં કુરુ સત્યં ત્વં મમાજ્ઞા તવ દક્ષિણા
સર્વં સ્મૃત્વા કઠાદ્ય ત્વં રેવતીં ભર તન્મનાઃ ॥

તથેત્ય્ ઉક્ત્વા ગુરોર્ વાક્યાત્ કઠો જગ્રાહ પાણિના
રેવતીં વિધિવદ્ દત્તાં તાં સમીક્ષ્ય કઠસ્ ત્વ્ અથ ॥

તત્રૈવ પૂજયામ્ આસ દેવેશં શંકરં તદા
રેવત્યા રૂપસંપત્ત્યૈ શિવપ્રીત્યૈ ચ રેવતી ॥

સુરૂપા ચારુસર્વાઙ્ગી ન રૂપેણોપમીયતે
અભિષેકોદકં તત્ર રેવત્યા યદ્ વિનિઃસૃતમ્ ॥

સાભવત્ તત્ર ગઙ્ગાયાં તસ્માત્ તન્નામતો નદી
રેવતીતિ સમાખ્યાતા રૂપસૌભાગ્યદાયિની ॥

પુનર્ દર્ભૈશ્ ચ વિવિધૈર્ અભિષેકં ચકાર સઃ
પુણ્યરૂપત્વસંસિદ્ધ્યૈ વિદર્ભા તદ્ અભૂન્ નદી ॥

શ્રદ્ધયા સંગમે સ્નાત્વા રેવતીગઙ્ગયોર્ નરઃ
સર્વપાપવિનિર્મુક્તો વિષ્ણુલોકે મહીયતે ॥

તથા વિદર્ભાગૌતમ્યોઃ સંગમે શ્રદ્ધયા મુને
સ્નાનં કરોત્ય્ અસૌ યાતિ ભુક્તિં મુક્તિં ચ તત્ક્ષણાત્ ॥

ઉભયોસ્ તીરયોસ્ તત્ર તીર્થાનાં શતમ્ ઉત્તમમ્
સર્વપાપક્ષયકરં સર્વસિદ્ધિપ્રદાયકમ્ ॥