બોધસાર · અધ્યાય 50

[પ્. 855-]
શિવપૂજાશતકમ્
શિવપૂજાત્મકં કર્મ કર્મનિર્મૂલનક્ષમમ્ ।
સઙ્કલ્પઃ શિવપૂજાયાઃ સર્વસઙ્કલ્પદુઃખહૃત્

શિવપઞ્ચાક્ષરી દીક્ષા શબ્દબ્રહ્મમયી હિતા ।
શબ્દબ્રહ્મણિ નિષ્ણાતઃ પરં બ્રહ્માધિગચ્છતિ

તિસ્રો રેખા વિભૂતેસ્તુ શ્રદ્ધાભક્તિવિરક્તયઃ ।
પૂજાધિકારસિદ્ધર્થં ધાર્યાઃ સ્વાઙ્ગેષુ શામ્ભવૈઃ

રુદ્રાભરણમુદ્રાસ્તુ ધાર્યા રુદ્રાક્ષમાલિકાઃ ।
દેવો ભૂત્વા યજેદ્દેવમિતીયં શાશ્વતી શ્રુતિઃ

અથ પૂજાક્રમઃ ।
આકારાઃ કલ્પિતા યસ્યાં બ્રહ્માદ્યાઃ સ્થિરજઙ્ગમાઃ ।
તન્મૃતિકામયં શૈવૈઃ શિવલિઙ્ગં પ્રપૂજ્યતે

તત્ર પ્રથમં હરાય નમ ઇતિ મૃત્તિકાગ્રહણમ્ ।
મૃત્સત્યા યચ્છરાવાસ્તુ શ્રુતા બ્રહ્માણ્ડકોટયઃ ।
હરાય નમ ઇત્યેવ ગ્રાહ્યા સા મૃત્તિકા બુધૈઃ

મહેશ્વરાય નમ ઇતિ લિઙ્ગસઙ્ઘટ્ટનમ્ ।
અખણ્ડાકારવૃત્તિસ્તુ વેદાન્તે યા નિરૂપિતા ।
નમો મહેશ્વરાયેતિ લિઙ્ગસઙ્ઘટ્ટનં હિ તત્

શુલપાણયે નમ ઇતિ પ્રતિષ્ઠાપનમ્ ।
ત્યક્ત્વાઽસમ્ભાવનાં તદ્વદ્વિપરીતત્વભાવનામ્ ।
શુલપાણિઃ પ્રતિષ્ઠાપ્યઃ પીઠે નિષ્ઠામયે બુધૈઃ

પિનાકધૃતે નમ ઇત્યાવાહનમ્ ।
સર્વગસ્યાપિ દેવસ્ય ભક્તિરાવાહનં તવ ।
આવાહયામિ ભક્ત્યા ત્વામિત્યાવાહ્યઃ પિનાકધૃત્

અથ ધ્યાનમ્ ।
ધ્યાયેન્નિત્યં મહેશં રજતગિરિનિભં ચારુચન્દ્રાવતંસં રત્નાકલ્પોજ્જ્વલાઙ્ગં પરશુમૃગવરાભીતિહસ્તં પ્રસન્નમ્ ।
પદ્માસીનં સમન્તાત્સ્તુતમમરગણૈર્વ્યાઘ્રકૃત્તિં વસાનં વિશ્વાદ્યં વિશ્વવન્દ્યં નિખિલભયહરં પઞ્ચવક્ત્રં ત્રિનેત્રમ્

અથાઽસ્ય વિવરણમ્ ।
તત્ર ધ્યાયેદિત્યાદિપદત્રયસ્ય વિવરણમ્ ।
અનિત્યે નિત્યં વિરસા નિત્યે નિત્યં ધૃતવ્રતાઃ ।
નિત્યં મહેશં ધ્યાયન્તિ નિત્યાનિત્યવિવેકિનઃ

અથ રજતગિરિનિભમિત્યસ્ય વિવરણમ્ ।
રજતસ્ય ગિરિઃ શંભુઃ શામ્ભવાનાં પરં ધનમ્ ।
ધનેન તેન પૂર્ણાનાં દરિદ્રત્વં ન વિદ્યતે

અથ ચારુચન્દ્રાવતંસમિત્યસ્ય વિવરણમ્ ।
શુદ્ધાત્મા શીતલા કાન્તા સૂક્ષ્મા બોધકલા પરા ।
વક્રાયતે દુરાપેયં ચન્દ્રચૂડો વિભર્તિ તામ્

અથ રત્નાકલ્પોજ્જ્વલાઙ્ગમિત્યસ્ય વિવરણમ્ ।
યોગદીક્ષામયાન્યેવ બોધરત્નાનિ કાનિચિત્ ।
દધાતિ શંકરોઽતોઽસ્ય રત્નાકલ્પોજ્જ્વલાઙ્ગતા

અથ પરશુહસ્તપદવિવરણમ્ ।
યેન મોહવનં છિન્નં કદાચિન્ન પ્રરોહતિ ।
સ બોધઃ પરશુસ્તીક્ષ્ણો હસ્તે રુદ્રસ્ય વર્ત્તતે

અથ મૃગહસ્તપદવિવરણમ્ ।
ધર્તું ન શક્યતે ધીરૈર્યો ધૃતોઽપિ પલાયતે ।
લીલયૈવ ધૃતો હસ્તે શમ્ભુના સ મનોમૃગઃ

અથ વરહસ્તત્વવિવરણમ્ ।
વરાર્થિભિર્વરેણ્યાય વૃતો યૈસ્તુ વરઃ સ તમ્ ।
વરં દદાતિ હસ્તેન વરદસ્તેન શંકરઃ

અથાઽભીતિહસ્તત્વવિવરણમ્ ।
મૃત્યોર્બિભેતિ બ્રહ્માઽપિ મૃત્યુરેવ ભયં મહત્ ।
તસ્માદમૃત્યુરભયં હસ્તે મૃત્યુઞ્જયસ્ય તત્

અથ પ્રસન્નમિત્યસ્ય વિવરણમ્ ।
સિદ્ધિમેકામપિ પ્રાપ્ય કશ્ચિદન્તઃ પ્રસીદતિ ।
નિધાનં સર્વસિદ્ધીનાં પ્રસન્નઃ સર્વદા હરઃ

અથ પદ્માસીનમિત્યસ્ય વિવરણમ્ ।
સતાં હૃદયપદ્મેષુ યદાસીનઃ સદાશિવઃ ।
અત એવ હિ વેદેષુ પદ્માસીન ઇતીરિતઃ

અથ સમન્તાત્સ્તુતમમરગણૈરિત્યસ્ય વિવરણમ્ ।
સ્તુવન્તિ દેવાન્મનુજાસ્તે દેવા દેવનાયકાન્ ।
દેવદેવો મહાદેવઃ સ્તૂયતે દેવનાયકૈઃ

અથ વ્યાઘ્રકૃત્તિં વસાનમિત્યસ્ય વિવરણમ્ ।
શઙ્કરેણ કિરાતેન મોહવ્યાઘ્રો નિપાતિતઃ ।
કટૌ કૃત્તિસ્વરૂપેણ પશ્ય તસ્ય નિદર્શનમ્

અથ વિશ્વાદ્યં વિશ્વવન્દ્યમિત્યસ્ય વિવરણમ્ ।
વિશ્વકૃદ્વિશ્વરૂપોઽસૌ વિશ્વહૃદ્વિશ્વપાલકઃ ।
વિશ્વાદ્યો વિશ્વવન્દ્યશ્ચ વિશ્વેશો ગિરિજાપતિઃ

અથ નિખિલભયહરમિત્યસ્ય વિવરણમ્ ।
શ્રુતિર્ભયમિતિ પ્રાહ દ્વિતીયાદ્વૈ ભયં ભવેત્ ।
હરો હરતિ ભક્તાનાં મુક્તિદો નિખિલં ભયમ્

અથ પઞ્ચવક્ત્રમિત્યસ્ય વિવરણમ્ ।
ધ્યાયન્તિ ભક્તાઃ સર્વત્ર સર્વેષામપિ સન્મુખઃ ।
ઉન્મુખો વિમુખાનાં યસ્તસ્ય સા પઞ્ચવક્ત્રતા

અથ ત્રિનેત્રમિત્યસ્ય વિવરણમ્ ।
કર્મોપાસ્તી ઉભે નેત્રે જ્ઞાનં નેત્રં તૃતીયકમ્ ।
લલાટે રાજતે યસ્ય ત્રિનેત્રસ્તેન શઙ્કરઃ

ઇતિ ધ્યાનમ્ ।
અથોપકરણવિચારઃ ।
તત્રાદૌ શુદ્ધસ્ફટિકસઙ્કાશતાવિચારઃ ।
નિર્મલે સર્વમેવેદં યદસ્મિન્પ્રતિબિમ્બતિ ।
શુદ્ધસ્ફટિકસઙ્કાશો નીરાગઃ સોઽયમીશ્વરઃ

અથ કર્પૂરગૌરતાવિચારઃ ।
યદ્વાસનાપ્રસાદેન સર્વા દુર્વાસના ગતા ।
સ્વભાવશીતલા સેયં શિવે કર્પૂરગૌરતા

અથ દિગમ્બરતાવિચારઃ ।
નિરાવરણવિજ્ઞાનસ્વરૂપો હિ સ્વયં હરઃ ।
સ્વૈરં ચરતિ સંસારે તેન પ્રોક્તો દિગમ્બરઃ

અથ ભસ્મોદ્ધૂલનવિચારઃ ।
જ્ઞાનાગ્નિઃ સર્વકર્માણિ ભસ્મસાત્કુરુતે કિલ ।
તેનૈવ ભસ્મના ગાત્રમુદ્ધૂલયતિ ધૂર્જટિઃ

ભાસતે ભિન્નભાવાનામપિ ભેદો ન ભસ્મનિ ।
સ્વસ્વભાવસ્વભાવેન ભસ્મ ભર્ગસ્ય વલ્લભમ્

અથ ચન્દ્રચૂડતાવિચારઃ ।
નશ્યન્ત્યસ્ય કલાઃ સર્વાઃ સા કલા નૈવ નશ્યતિ ।
યાઽર્પિતા શઙ્કરે ભક્ત્યા ચન્દ્રચૂડસ્તયા હરઃ

અથ જટાજૂટવિચારઃ ।
વિશ્રામોઽયં મુનીન્દ્રાણાં પુરાતનવટો હરઃ ।
વેદાન્તસાઙ્ખ્યયોગાખ્યાસ્તિસ્રસ્તજ્જટયઃ સ્મૃતાઃ

અથ ગઙ્ગાધરત્વવિચારઃ ।
બ્રહ્મલોકા ચ યા ગઙ્ગા સુષુમ્ણા શીતલદ્રવા ।
મસ્તકે રાજતે યસ્ય તેન ગઙ્ગાધરો હરઃ

અથ ત્રિનેત્રતાવિચારઃ ।
આપ્યાયનસ્તમોહન્તા વિદ્યયા દોષદાહકૃત્ ।
સોમસૂર્યાગ્નિનયનસ્ત્રિનેત્રસ્તેન શઙ્કરઃ

અથ નીલકણ્ઠતાવિચારઃ ।
કણ્ઠે બ્રહ્માણ્ડનભસાં ગિલિતાનામનેકધા ।
છાયા સ્ફટિકસઙ્કાશે નીલકણ્ઠત્વકારણમ્

યદ્બ્રહ્માણ્ડશરીરસ્ય શ્યામલં પાર્વતીપતેઃ ।
કણ્ઠદેશે સ્થિતં વ્યોમ નીલકણ્ઠસ્તતો હરઃ

શઙ્કરેણાભ્રશુભ્રેણ યદ્વિષામ્બુ દયાલુના ।
કણ્ઠે ધૃતમતઃ કણ્ઠે નવામ્બુધરસુન્દરઃ

શુદ્ધસ્ફટિકસઙ્કાશઃ સ્થિતોઽયં મન્દરાચલે ।
ઇન્દ્રનીલાચલચ્છાયા નીલકણ્ઠત્વકારણમ્

રામોઽસ્ય પરમો ભક્તઃ શઙ્કરો ભક્તવત્સલઃ ।
રામરત્નં ધૃતં કણ્ઠે નીલકણ્ઠત્વકારણમ્

અથ ભુજઙ્ગભૂષણતાવિચારઃ ।
યોગિનઃ પવનાહારાસ્તથા ગિરિબિલે શયાઃ ।
નિજરૂપે ધૃતાસ્તેન ભુજઙ્ગાભરણો હરઃ

કાચિત્કુણ્ડલિની શક્તિઃ શઙ્કરેણ વશીકૃતા ।
કુણ્ડલિન્યા કુણ્ડલિનો દેહાભરણતાં ગતાઃ

અનન્તવાસુકી શમ્ભોઃ કર્ણકુણ્ડલતાં ગતૌ ।
તત્પ્રધાનતયાઽન્યેપિ ખ્યાતાઃ કુણ્ડલિસંજ્ઞયા

અથ ત્રિશૂલવિચારઃ ।
શાન્તિવૈરાગ્યબોધાખ્યૈસ્ત્રિભિરગ્રૈસ્તરસ્વિભિઃ ।
ત્રિગુણત્રિપુરં હન્તિ ત્રિશૂલેન ત્રિલોચનઃ

અથ ડમરુવિચારઃ ।
ટણ્ટઙ્કારચ્છલેનાસૌ શૈવાનાં મુક્તિહેતવે ।
નેતિ નેતિ મુહુઃ પ્રાહ ડમરુઃ શામ્ભવો હિ સઃ

અથ મુણ્ડમાલાવિચારઃ ।
અનન્તમૃતબ્રહ્માણ્ડમુણ્ડમાલાવિધારણે ।
અનાદ્યનન્તરૂપત્વાત્સમર્થઃ શિવ એવ હિ

અથ વૃષવાહનવિચારઃ ।
બ્રહ્માદ્યા યત્ર નારૂઢાસ્તમારોહતિ શઙ્કરઃ ।
સમાધિં ધર્મમેઘાખ્યં તેનાયં વૃષવાહનઃ

અથ કૈલાસવિચારઃ ।
કૈવલ્યે લસતે રુદ્રસ્તદ્ભક્તા અપિ સર્વદા ।
તત્કૈવલ્યવિલાસેન કૈલાસં શમ્ભુમન્દિરમ્

અથ મન્દરવિચારઃ ।
મથિતો મુક્તિરત્નાર્થં યેનાયં ભવસાગરઃ ।
સ બોધો મન્દરો નામ મન્દિરં શઙ્કરસ્ય તત્

અથ શ્મશાનવિચારઃ ।
નિત્યં ક્રીડતિ યત્રાયં સ્વયં સંહારભૈરવઃ ।
તત્ર શ્મશાને સંસારે શિવઃ સર્વત્ર દૃશ્યતે

અથ ગણવિચારઃ ।
આનન્દસાગરઃ શમ્ભુસ્તચ્છક્તિર્દ્રવ ઉચ્યતે ।
શીકરા ઇવ સામુદ્રાસ્તદાનન્દકણા ગણાઃ

જગદ્વિલક્ષણઃ સ્વામી સ્વરૂપાકૃતિલક્ષણૈઃ ।
જગદ્વિલક્ષણા એવ ગણાસ્તસ્ય કિમદ્ભુતમ્

અથ યોગિનીગણવિચારઃ ।
યૈવ યૈવ મનોવૃત્તિર્યોગાભ્યાસેન યોગિનામ્ ।
સા સમીપં ગતા શમ્ભોઃ સૈવાયં યોગિનીગણઃ

સખાયઃ શઙ્કરસ્યૈતે યોગિનીભૈરવાદયઃ ।
જીવન્મુક્તા જડૈરુક્તા ભૂતપ્રેતપિશાચકાઃ

અથ કાલભૈરવવિચારઃ ।
વિવર્ત્તિતજગજ્જાલઃ કાલોઽસ્ય દ્વારપાલકઃ ।
કાલાદ્બિભેતિ યદ્વિશ્વં સ ગણઃ કાલભૈરવઃ

અથ દણ્ડપાણિવિચારઃ ।
મનસો દણ્ડનેનૈવ દણ્ડપાણિર્ગણો ભવેત્ ।
તાદૃશા એવ દેવસ્ય ગણત્વમુપયાન્તિ હિ

અથ ક્ષેત્રપાલવિચારઃ ।
પરમાત્મા સ્વયં શમ્ભુસ્તદંશાઃ ક્ષેત્રપાલકાઃ ।
અંશાંશિભાવભેદેન ક્ષેત્રપાલૈર્વૃતો હરઃ

અથ નન્દિગણવિચારઃ ।
યસ્યોપરિ સ્ફુરદ્રૂપો દૃશ્યતે પરમેશ્વરઃ ।
સ બોધઃ શુદ્ધભાવાત્મા ગીયતે નન્દિકેશ્વરઃ

અથ ભૃઙ્ગિવિચારઃ ।
યઃ કીટભૃઙ્ગભાવેન ભક્તઃ સારૂપ્યમાગતઃ ।
સ એવ ખણ્ડપરશોર્ભૃઙ્ગિનામા ગણઃ કિલ

અથ મહાકાલવિચારઃ ।
કાલેન ભક્ષિતં વિશ્વં કાલો બોધેન ભક્ષિતઃ ।
બોધાત્મા કાલકાલોઽયં મહાકાલો પરો ગણઃ

અથ સ્કન્દવિચારઃ ।
બોધસ્વસેનયા યેન મોહસ્ય સ્કન્દનં કૃતમ્ ।
સ બુદ્ધિમાન્મહાસેનઃ સ્કન્દો નામ શિવાત્મજઃ

અથ ગણેશવિચારઃ ।
સુતોઽન્યો વિઘ્નરાશિઘ્નઃ સર્વવિદ્યાવિશારદઃ ।
આનન્દતુન્દિલઃ સાક્ષાત્સિદ્ધિદાતા ગણેશ્વરઃ

અથ શિવરાત્રિવિચારઃ ।
યા નિશા સર્વભૂતાનાં તસ્યાં જાગર્ત્તિ સંયમી ।
જાગર્ત્તિ શિવરાત્રૌ યઃ શિવસ્તસ્મિન્પ્રસીદતિ

પઞ્ચકર્મેન્દ્રિયાણ્યેવ પઞ્ચજ્ઞાનેન્દ્રિયાણિ ચ ।
મનોઽહંકૃતિચિત્તાનિ ત્રીણિ બુદ્ધિશ્ચતુર્દશી

ઇયં તુ શામ્ભવૈઃ પ્રોક્તા શિવરાત્રિચતુર્દશી ।
નિરાહારતયા તત્ર વૃત્તિરોધી ભવેદ્બુધઃ

શિવભક્તૈઃ કૃતા પૂર્વં શિવસ્યાત્યન્તવલ્લભા ।
શિવરાત્રિરિયં પુત્ર શિવસાયુજ્યદાયિની

નિશીથ એવ મધ્યાહ્નો રાત્રિરેવ દિનં વિભોઃ ।
ન યત્ર કિઞ્ચિત્કાશેત સ પ્રકાશસ્તુ શામ્ભવઃ

અથ શિવતાણ્ડવવિચારઃ ।
યસ્યાનન્દલયેનૈવ નન્દિતા નારદાદયઃ ।
તદાનન્દવિનોદાખ્યં શામ્ભવં વિદ્ધિ તાણ્ડવમ્

અથ સ્મરહરત્વવિચારઃ ।
હૃતે સ્મરે હૃતા એવ ષડપ્યેતે સ્મરાદયઃ ।
સ્મરાદિહરણાદેવ દેવઃ સ્મરહરો હરઃ

અથ ગૌરીવિચારઃ ।
સા સ્વભાવેન વામૈવ મનોવાચામગોચરા ।
વામાઙ્ગી વામદેવસ્ય વામે ગૌરી વિરાજતે

સા બ્રહ્મવાદિનાં શ્રેષ્ઠા ભવાની બ્રહ્મવાદિની ।
યા કટાક્ષેણ સર્વત્ર શિવાખ્યં બ્રહ્મ વીક્ષતે

મમ પ્રિયો મમ સ્વામી મમાઽઽત્ત્મા મે ગૃહેશ્વરઃ ।
ઇતિ યસ્યાઃ શિવે ભાવઃ સા ધન્યા શૈલકન્યકા

સ ઈક્ષિતઃ સ આશ્લિષ્ટઃ સ ભુક્તઃ સ ચ પૂજિતઃ ।
સ એવ હૃદયે ધ્યાતઃ પાર્વત્યા પરમેશ્વરઃ

શિવં ભજતિ ભાવેન પાતિવ્રત્યેન પાર્વતી ।
અતઃ સૌભાગ્યમેતસ્યા લોકે વેદે ચ ગીયતે

યોગેશ્વરાણાં યોગોઽયં ભુજ્યતે યન્મહેશ્વરઃ ।
તેન યોગેન સમ્પન્ના ભવાની દિવ્યયોગિની

નિત્યં નૃત્યતિ પાર્વત્યાઃ પુરતઃ પરમેશ્વરઃ ।
યદન્તસ્તાદૃશં પ્રેમ તદગ્રે કિં ન નૃત્યતુ

એકાત્મભાવસમ્પન્નૌ સ્થિતૌ ભિન્નાત્મકાવિવ ।
ભવાનીશઙ્કરૌ વન્દે બ્રહ્મવિદ્બ્રહ્મણી યથા

પ્રકારદ્વિતયેનાપિ પાર્વતી સ્તુતિમર્હતિ ।
યદસ્યાઃ શઙ્કરે પ્રેમ યદસ્યાં પ્રેમ શાઙ્કરમ્

પૂજનીયા વિશેષેણ શઙ્કરાદપિ પાર્વતી ।
સાક્ષાદાનન્દરૂપો યસ્તસ્યાપ્યાનન્દવર્ધિની

પરબ્રહ્મસ્વરૂપૈવ પાર્વતી નાત્ર સંશયઃ ।
યદસ્યાં પ્રચુરપ્રેમા બ્રહ્મજ્ઞાની સદાશિવઃ

મન્દારાસ્તરવો વનેષુ પરિખાતોયં સુધાસાગરો દ્વારેપ્યષ્ટવિભૂતયો નિધિગણૈરન્તઃપુરે પાર્વતી ।
શૂલં શસ્ત્રવરં વૃષઃ પ્રિયસખા નારઃ કપાલઃ કરે ગ્રૈવેયં ગરલં ભુજેષુ ભુજગા ભસ્માઙ્ગરાગે રુચિઃ

ચન્દ્રાદિત્યશતપ્રકાશજયિની ચન્દ્રાવતંસોજ્જ્વલા ગઙ્ગાગર્ભજટાધરા ત્રિનયના ગઙ્ગામ્બુવન્નિર્મલા ।
વામે ભૂધરકન્યકા સહચરી ભૂત્યા સદાઽ; લંકૃતા સ્વાનન્દા શિતિકણ્ઠિની પુરભિદો મૂર્ત્તિઃ પુરઃ સ્ફૂર્જતિ

ઇતિ સોપકરણં ધ્યાનમ્
પશુપતયે નમઃ સ્નાનમ્ ।
પશુત્વવાસના ત્યાજ્યા જ્ઞાનગઙ્ગામ્બુધારયા ।
પવિત્રયા શીતલયા સ્નાપ્યઃ પશુપતિઃ શિવઃ

શિવાય નમ ઇતિ પૂજનમ્ ।
શિવો દેવઃ શિવો જીવઃ શિવાદન્યન્ન વિદ્યતે ।
એવં શિવે પ્રકર્ત્તવ્યં ભક્ત્યા ચન્દનલેપનમ્

અથાક્ષતાઃ ।
ભજનાદક્ષતા ભક્તા દેવસ્તુ સ્વયમક્ષતઃ ।
અતસ્ત્વક્ષતયા ભક્ત્યા પૂજનીયઃ શિવોઽક્ષતૈઃ

અથાર્કપુષ્પવિચારઃ ।
અર્કઃ પાશુપતો નામ દેવઃ પાશુપતપ્રિયઃ ।
અતઃ પાશુપતાર્કસ્ય પુષ્પં પશુપતેઃ પ્રિયમ્

કટુપત્રસ્તરુઃ કોઽ; પિ ભક્તેન ગિરિશેઽર્પિતઃ ।
પ્રકાશકસ્તમોહન્તા સ એવાર્કત્વમાગતઃ

પુષ્પં કટુદલસ્યાસ્ય શામ્ભવેન નિવેદિતમ્ ।
શમ્ભુના સ્વીકૃતં તેન સા જાતા શિવમલ્લિકા

અથ ધત્તૂરનિર્ણયઃ ।
ઈશ્વરસ્ય પ્રસાદેન ભાસતેઽન્યાદૃશં જગત્ ।
સ્વસમાનગુણત્વેન ધત્તૂરઃ શિવવલ્લભઃ

ઉન્મન્યા સ્વયમુન્મત્ત ઉન્માદયતિ શામ્ભવાન્ ।
અત એવ પ્રિયં શમ્ભોઃ પુષ્પમુન્મત્તસમ્ભવમ્

કૈતવં કિતવસ્યાસ્ય સર્વગોઽયં ન લિપ્યતે ।
અતઃ કિતવધૂર્ત્તસ્ય કૈતવં કુસુમં પ્રિયમ્

કામાદયો મહાધૂર્ત્તા ધૂર્તિતં યૈર્જગત્ત્રયમ્ ।
તાન્ધૂર્તયતિ યો યુક્ત્યા સ ધૂર્તો ધૂર્જટિપ્રિયઃ

અર્પિતં શઙ્કરે ધૂર્ત્તપત્રં કનકપુણ્યદમ્ ।
અનેન હેતુના જાતો ધત્તૂરઃ કનકાહ્વયઃ

અથ કણ્ટકારિકાનિર્ણયઃ ।
ભક્ત્યા ભક્તેન ચેદ્ વૃત્તિર્મનસઃ શઙ્કરેઽર્પિતા ।
સકણ્ટકસ્વભાવાપિ જાતા સાઽકણ્ટકારિકા

અથ બિલ્વવિચારઃ ।
શિવભક્તિસ્વભાવેન શાણ્ડિલ્યો હિ મહામુનિઃ ।
તન્નામ્નૈવ પ્રિયં શમ્ભોઃ પત્રં શાણ્ડિલ્યસમ્ભવમ્

વિશ્વરૂપો મહાદેવઃ સ્વયં શૈલૂષલક્ષણઃ ।
અતઃ શૈલૂષપત્રાણાં પૂજયા સ પ્રસીદતિ

જન્મનસ્તુ ફલં શ્રીમદ્બિલ્વપત્રાર્પણાચ્છિવે ।
અતો નિરૂપિતો વૃક્ષો બિલ્વઃ શ્રીફલસંજ્ઞયા

ધૂપપ્રદીપનૈવેદ્યફલતામ્બૂલદક્ષિણાઃ ।
શિવાય નમ ઇત્યેવ સર્વમેવાસ્ય પૂજનમ્

વિદ્યાસુ શ્રુતિરુત્કૃષ્ટા રુદ્રૈકાદશિની શ્રુતૌ ।
તત્ર પઞ્ચાક્ષરી શ્રેષ્ઠા સા જપ્યા શિવતુષ્ટયે

દ્રષ્ટા ચ દર્શનં દૃશ્યમિતિ પત્રત્રયાન્વિતા ।
શિવે સમર્પ્યા ચિદ્રૂપે પ્રથમા બિલ્વપત્રિકા

કર્ત્તા કાર્યં ચ કરણમિતિ પત્રત્રયાન્વિતા ।
શિવે સમર્પ્યા ચિદ્રૂપે દ્વિતીયા બિલ્વપત્રિકા

ભોક્તા ચ ભોજનં ભોજ્યમિતિ પત્રત્રયાત્મિકા ।
શિવે સમર્પ્યા ચિદ્રૂપે તૃતીયા બિલ્વપત્રિકા

ભૂર્ભુવશ્ચ તથા સ્વર્ગ ઇતિ પત્રત્રયાત્મિકા ।
શિવે સમર્પ્યા ચિદ્રૂપે ચતુર્થી બિલ્વપત્રિકા

જાગ્રત્સ્વપ્નસ્તથા સુપ્તિરિતિ પત્રત્રયાન્વિના ।
શિવે સમર્પ્યા ચિદ્રૂપે પઞ્ચમી બિલ્વપત્રિકા

સ્થૂલં સૂક્ષ્મં કારણાખ્યમિતિ પત્રત્રયાન્વિતા ।
શિવે સમર્પ્યા ચિદ્રૂપે ષષ્ઠિકા બિલ્વપત્રિકા

અવિદ્યા સંસૃતિર્જીવ ઇતિ પત્રત્રયાન્વિતા ।
શિવે સમર્પ્યા ચિદ્રૂપે સપ્તમી બિલ્વપત્રિકા

ઉત્પત્તિશ્ચ સ્થિતિર્નાશ ઇતિ પત્રત્રયાન્વિતા ।
શિવે સમર્પ્યા ચિદ્રૂપે હ્યષ્ટમી બિલ્વપત્રિકા

બ્રહ્મા વિષ્ણુસ્તથા રુદ્ર ઇતિ પત્રત્રયાન્વિતા ।
શિવે સમર્પ્યા ચિદ્રૂપે નવમી બિલ્વપત્રિકા

તમો રજસ્તથા સત્ત્વમિતિ પત્રત્રયાન્વિતા ।
શિવે સમર્પ્યા ચિદ્રૂપે દશમી બિલ્વપત્રિકા

ત્વન્તાઽહન્તા તથેદંત્વમિતિ પત્રત્રયાન્વિતા ।
શિવે સમર્પ્યા ચિદ્રૂપે રુદ્રાખ્યા બિલ્વપત્રિકા

એકાદશૈતાઃ કથિતાઃ શામ્ભવાઃ બિલ્વપત્રિકાઃ ।
એતાભિરર્ચિતઃ શમ્ભુઃ સદ્યો મુક્તિં પ્રયચ્છતિ

અથાષ્ટમૂર્તિપૂજનમ્ ।
શર્વો ભવો રુદ્ર ઉગ્રો ભીમઃ પશુપતિસ્તથા ।
મહાદેવસ્તથેશાન ઇતિ મૂર્તિપ્રપૂજનમ્

અષ્ટૌ પ્રકૃતિરૂપાણિ કષ્ટાન્યષ્ટૈવ દેહિનઃ ।
સ્પષ્ટં મૂર્તિભિરષ્ટાભિરષ્ટમૂર્તિર્હરત્યસૌ

અથ પ્રદક્ષિણનિર્ણયઃ ।
અપર્યન્તો મહાદેવસ્તસ્ય કલ્પશતૈરપિ ।
ન સ્યાત્પ્રદક્ષિણં તેન શિવસ્યાર્ધં પ્રદક્ષિણમ્

અથ ગલ્લવાદ્યવિચારઃ ।
યથા સ્વરૂપં દેવસ્ય તથા વક્તું ન શક્યતે ।
સ્તુતિર્વા ગલ્લવાદ્યં વા તેન શમ્ભોર્દ્વયં સમમ્

અથ નમસ્કારવિચારઃ ।
પ્રેમનિર્ભરભાવેન દણ્ડવત્પતિતૈર્ભુવિ ।
મહાદેવો નમસ્કાર્યો ગલિતત્વાદહઙ્કૃતેઃ

અથ ક્ષમાપનમ્ ।
માનુષ્યમપિ સંપ્રાપ્ય પૂજિતો ન મહેશ્વરઃ ।
અપરાધો મહાઞ્જાતઃ ક્ષમસ્વેતિ મુહુર્વદેત્

અથ વિસર્જનનિર્ણયઃ
જ્ઞત્વકર્તૃત્વભોક્તૃત્વજીવત્વાદિવિસર્જનમ્ ।
એતસ્યાં શિવપૂજાયામેતદેવ વિસર્જનમ્

આજ્ઞાકરત્વમાયાતિ પુરુષાર્થચતુષ્ટયી ।
યતોઽસ્યાઃ શિવપૂજાયા મહિમા કેન વર્ણ્યતામ્

તત્ત્વતો યઃ શિવં વેદ સ વેદ શિવપૂજનમ્ ।
કસ્તત્ત્વતઃ શિવં વેદ કો વેદ શિવપૂજનમ્