ભૃગુસંહિતા · અધ્યાય 27
ઇતિ શ્રીવૈખાનસે ભગવચ્છાસ્ત્રે ભૃગુપ્રોક્તાયાં સંહિતાયાં પ્રકીર્ણાધિકારે ષડ્વિંશો ઽધ્યાયઃ.
અથ સપ્તવિંશો ઽધ્યાયઃ
પ્રાયશ્ચિત્તમ્
આચાર્યસ્યર્ત્વિજાં ચૈવ પૂજકસ્ય વિશેષતઃ ।
યથોક્તવરણે હીને શાન્તિં કુર્યાદ્યથાવિધિ
અબ્જાગ્નૌ તુ મહાશાન્તિં દશવારં હુનેત્તતઃ ।
યથોક્તં વરણં કૃત્વા પશ્ચાત્કર્મ સમાચરેત્
અઙ્કુરાર્પણકાલે તુ બ્રહ્માદીનામથાર્ઽચને ।
હવિર્નિવેદને વાપિ હીને શાન્તિં સમાચરેત્
તદ્દૈવત્યં વૈષ્ણવં ચ હુત્વા-ભ્યર્ચ્ય નિવેદયેત્ ।
અઙ્કુરાર્પણહીને તુ વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તકમ્
પુરુષસૂક્તં ચ બ્રાહ્મં ચ વ્યાહૃતીશ્ચ હુનેત્તથા ।
પુનરપ્યઙ્કુરાન્ કૃત્વા પશ્ચાત્કાર્યં સમાચરેત્
કૃત્વાંકુરાર્પણં પશ્ચાન્નાચરેત્કર્મ ચેત્તતઃ ।
રાજરાષ્ટ્રવિનાશસ્સ્યાન્મહાશાન્તિં સમાચરેત્
"ક્ષમઽસ્વેતિ પ્રણમ્યૈવ પુનરઙ્કુંમાચરેત્ ।
અક્ષ્યુન્મેષાત્તુ પૂર્વં ચેત્પીઠસંઘાતકર્મણિ
અલાભે ચૈવ રત્નાનાં વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તકમ્ ।
સૂક્તં તુ પૌરુષં બ્રાહ્મં સૌમ્યં ચૈવ તુ વ્યાહૃતિઃ
હુત્વા સુવર્ણં બહુશ સ્તત્તત્થ્સાને વિનિક્ષિપેત્ ।
અક્ષ્યુન્મેષણકાલે તુ ગવાદીનામસંભવે
દર્શનદ્રવ્યરૂપાણાં યથાલાભં પ્રગૃહ્ય ચ ।
તત્તદ્દ્રવ્યાધિદૈવત્યં વૈષ્ણવં જુહુયાત્ક્રમાત્
તત્તદ્દ્રવ્યં ચ સંપાદ્ય વિધિવદ્દર્શયેત્પુનઃ ।
અક્ષ્યુન્મેષણહીને વા રાહુસૌરોદયે ઽથ વા
અન્ધકેચૈવ નક્ષત્રે કૃતે ચૈવાક્ષિમોચને ।
સર્વનાશો ભવેત્તસ્માદ્વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તકમ્
નવગ્રહાદિમન્ત્રાશ્ચ હુત્વાક્ષ્યુન્મીલનં ચરેત્ ।
પઞ્ચગવ્યાદિષુ દ્રવ્યેષ્વધિવાસે વિવર્જિતે
હુત્વા વૈષ્ણવમાર્ષઞ્ચ વિષ્ણુસૂક્તં તથૈવ ચ ।
જલાધિવાસં ત્રિયહમેકાહં વાપિ કાલયેત્
યજ્ઞાલયે મહાવેદ્યાં કૃતાયામપ્રમાણતઃ ।
અન્યદેશકૃતાયાં વા વિહીનાયાં ચ શોભનૈઃ
તત્તદ્દેશાધિદૈવત્યં વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તકમ્ ।
શ્રીભૂદૈવત્યં ચ હુત્વૈવ યથોક્તં પુનરાચરેત્
ધ્રુવબેરાક્ષિમોક્ષાન્તે યદિ બેરં ન શોધયેત્ ।
વિપરીતે ઽપિ વા હુત્વા વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તકમ્
પુરુષસૂક્તં રૌદ્રમાર્ષં વારુણં ચ પુનશ્ચરેત્ ।
અગ્નિકુણ્ડાન્યવિધિના કૃતાન્યાલક્ષ્ય સત્વરમ્
બ્રાહ્મં સૌમ્યમથાગ્નેયં વિધિના કારયેત્તતઃ ।
અપ્રમાણેષુ કૂર્ચાદિષ્વાજ્યપાત્ર સ્રુવાદિષુ
મિન્દાહુતી ચ સાવિત્રં વ્યાહૃતીશ્ચ હુનેદ્બધઃ ।
પઞ્ચાગ્નિષુ યથાસ્થાનં પ્રોક્ષણોલ્લેખને કૃતે
મથિતાગ્નાવલાભે તુ પ્રાપ્ય ચાચાર્યમન્દિરમ્ ।
અથ વા શ્રોત્રિયાગારાદાહૃત્યાગ્નિં સમાચરેત્
નિધાય ગાર્હપત્યેગ્નિમાઘારં જુહુયાદ્બુધઃ ।
વૈષ્ણવં ભૂમિદૈવત્યમાગ્નેયં ચ હુનેત્ક્રમાત્
તમગ્નિં વર્ધયિત્વાતુ દક્ષિણાગ્નૌ પ્રણીય ચ ।
તત આહવનીયાગ્નાવાવસધ્યે તતઃ પરમ્
સભ્યે પદ્માનલે ચૈવં ક્રમાત્પ્રણયનં ચરેત્ ।
વિપરીતે પ્રણયને તત્તન્મન્ત્રવિવર્જિતે
વૈષ્ણવં પાવકં બ્રાહ્મંસૌમ્યં હુત્વા પુનશ્ચરેત્ ।
તત્તદગ્નિષુ ચાઘારાત્પૂર્વં તેષામથાન્તરા
નગચ્છેદ્યદિ ગચ્છેત્તુ તત્તદ્દિક્પાલદૈવતમ્ ।
વૈષ્ણવં પાવકં ચેતિ પ્રાયશ્ચિત્તં હુનૈત્ક્રમાત્
ઉત્પન્ને મથિતાગ્નૌ તુ શાન્તે તત્ર પ્રમાદતઃ
આદૌ પ્રણયનાદર્વાગથવાગ્નિષુ સર્વશઃ શાન્તિં યથોદિતાં કુર્યાદગ્નિ સૂક્તં સહસ્રશઃ) ।
તણ્ડુલૈર્ એકજાતીયૈર્દ્વિપ્રસ્થૈઃ પાચયેચ્ચરુમ્ ગવ્યં ચ નવનીતં ચ લૌકિકાનલસંસ્કૃતમ્
સંસ્કારકાલે સંસ્કુર્યાત્તદગ્નિં મન્ત્રવત્તદા ।
આજ્યસ્થાલ્યામથ ચરૌ મક્ષિકાદિઃ પતેદ્યદિ
તદ્વ્યપોહ્યાન્યદાદાય પ્રાજાપત્યં ચ પાવકમ્ ।
વૈષ્ણવં ચ હુનેદાજ્યે ત્વલબ્ધે નૂતને પૂનઃ
વ્યપોહ્ય દોષં તં દર્ભૈરુદ્દીપ્યોત્પૂય ચાચરેત્ ।
આઘારિતે ઽગ્નૌ નષ્ટે તુ "અયં તે યોનિઽ મુચ્ચરન્
આરોપયેચ્ચ સમિધં તદ્ભસ્મનિ યથાર્હતઃ ।
"ઉદ્બુદ્ધ્યઽસ્વેતિ નિક્ષિપ્ય વિધિના લૌકિકે ઽનલે
વિચ્છિન્નં મિન્દાહુતી ચ વૈષ્ણવં વ્યાહૃતિપૂર્વકમ્ ।
પરિસ્તરાદિદ્રવ્યાણાં દાહે ભેદે ઽથ નાશને
પુનસ્તત્તચ્ચ સંયોજ્ય મહાવ્યાહૃતિપૂર્વકમ્ ।
આગ્નેયં મિન્દાહુતી ચ વૈષ્ણવં ચ હુનેદ્બુધઃ
પાત્રે ઽનુક્તે સ્રુવં પાત્રં ગૃહ્ણીયાદ્ધોમકર્મણિ ।
હવિર્વિશેષે ઽનુ ક્તેતુ ઘૃતં વા સઘૃતં ચરુ
દ્રવ્યે પ્રમાણહીને તુ કાપિલેન ઘૃતેન વૈ ।
વૈષ્ણવં વિંશતિર્હુત્વા પશ્ચાત્કાર્યં સમાચરેત્
પ્રાયશ્ચિત્તાનલે ઽનુક્તે છુલ્લ્યાં નિત્યાનલે ઽપિ વા ।
ક્રિયાહીને વિપર્યાસે મન્ત્રાણાં સંકરે ઽપિ વા
વૈષ્ણવં વ્યાહૃતીશ્ચૈવ વ્યાહૃત્યન્તં હુનેત્ક્રમાત્ ।
પુણ્યાહહીને પુણ્યાહમન્ત્રાન્ દ્વાદશશો જપેત્
વાસ્તુહોમવિહીને તુ તન્મન્ત્રાન્ દશશો હુનેત્ ।
પ્રાયશ્ચિત્તવિશેષે યદ્યનુક્તે વૈષ્ણવં તતઃ
વિષ્ણુસૂક્તં પૌરુષં ચ સૂક્તં હુત્વા સમાચરેત્ ।
રત્નપ્રતિનિધી રુક્મં ધાતૂનાં પારદં તથા
બીજાનાં ચ યવાઃ પ્રોક્તાઃ પૂર્વાલાભે પરસ્સ્મતઃ ।
રત્નાનાં પ્રણિધિં ગૃહ્ય વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તકમ્
દિગ્દૈવત્યં વૈષ્ણવં ચ ધાતૂનામથ તત્પરમ્ ।
બીજાનાં પ્રણિધિં ગૃહ્ય વાયવ્યં વૈષ્ણવં તથા
હુને દ્વિંશતિવારં તુ પ્રત્યેકં દોષશાન્તયે ।
વસ્ત્રેલક્ષણહીને વા યુક્તે છેદાદિના તતઃ
તત્ત્યક્ત્વાન્યં સમાહૃત્ય શ્રીદૈવત્યં ચ વૈષ્ણવમ્ ।
અણ્ડજાદિદ્વલબ્ધેષુ વસ્ત્રં પ્રત્યેકમાહરેત્
વૈષ્ણવં શ્રીભૂદૈવત્યં હુત્વા કાર્યં સમાચરેત્ ।
પ્રમાણહીનેષુ પુનસ્તોરણાદિષુ ચાત્વરઃ
પૃથગ્દ્વારાધિદૈવત્યં જુહુયાદ્વિંશતિં બુધઃ ।
દર્ભરજ્જ્વાં વિહીનાયાં હુનૈદાર્ષં ચ વૈષ્ણવમ્,
કુંભે પ્રમાણહીને વા દોષયુક્તે ઽપિ વા તથા ।
વસ્ત્રાભ્યાં વર્ણચિહ્નૈશ્ચ હીને નાત્રવસેદ્ધરિઃ
યત્નેન તાનિ નિક્ષિપ્ય વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તકમ્ ।
પુરુષસૂક્તં બ્રાહ્મં ચ મુનિમન્ત્રાંશ્ચ પાવકમ્
જુહુયાદ્દશકૃત્વન્તુ વિપ્રાણાં ભોજનં ચરેત્ ।
આચાર્યદક્ષિણાન્દદ્યાત્સફલં ભવતિ ધ્રુવમ્
ભિન્ને તુ સાધિતે કુંભે વૈષ્ણપં વિષ્ણુસૂક્તકમ્ ।
પુરુષસૂક્તં બ્રાહ્મમૈન્દ્રમાગ્નેયં ચાર્ષમેવ ચ
હુત્વા વિંશતિકૃત્વન્તુ દદ્યાદાચાર્યદક્ષિણામ્ ।
બ્રાહ્મણાન્ ભોજયિત્વૈવ સંપૂજ્યૈવ ચ વૈષ્મવાન્
અન્યત્કુંભં સમાહૃત્ય પૂર્વવત્સાધયેદ્બુધઃ ।
સ્પૃષ્ટે તુ સાથિતે કુંભે પતિતૈઃ કુક્કુટાદિભિઃ
તદ્વ્યપોહ્યાર્યદાદાય પૂર્વવત્સાધયેત્તથા ।
વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તં ચ પુરુષસૂક્તં તથૈવ ચ
બ્રાહ્મં સૌરમથાગ્નેયમષ્ટાધિકશતં યજેત્ ।
આચાર્યદક્ષિણાં દદ્યાદ્વૈષ્ણવાન્ પૂજયેદ્વિધિઃ
સ્પર્શદુષ્ટે તથા બેરે સ્નપનં શાસ્ત્રતશ્ચરેત્ ।
પૂર્વોક્તાં નિષ્કૃતિં કૃત્વા પશ્ચાત્કાર્યં સમાચરેત્
ન્રુવાદીનામલાભેતુ સ્રુવેણૈવ હુનેદ્ધવિઃ ।
શ્વકુક્કુટાદ્યૈસ્સંસ્પૃષ્ટે કુણ્ડે તં તં વ્યપોહ્ય ચ
કુણ્ડં તુ પૂર્વવત્કૃત્વા કૃત્વાઘારં યથાવિધિ ।
આગ્નેયં વૈષ્ણવં પઞ્ચવારુણં મૂલહોમકમ્
શતશો જુહુયાત્કુર્યાદ્બ્રાહ્મણાનાં ચ ભોજનમ્ ।
અલાભે સમિધાં કૃહ્ય પાલાશીર્વટસંભવાઃ
આગ્નેયં વૈષ્ણવં બ્રાહ્મં હુત્વાકાર્યં સમાચરેત્ ।
દર્ભાન્ કુશાન્વા સમિધો માસાતીતાન્ પ્રગૃહ્ય ચ
વારુણં વૈષ્ણવં બ્રાહ્મં સૌમ્યમાગ્નેયમેવ ચ ।
આદિત્યં જુહુયાચ્ચૈવ દોષ શાન્તિર્ભવેત્તથા
દધિ ક્ષીરં ગૃહીતં ચેદાજં માહિષમેવ વા ।
વૈષ્ણવં બ્રાહ્મમાગ્નેયં સૌરં ચ વ્યાહૃતીર્હુનેત્
અનુક્તદેશાદાનીતા મૃદો વા વાલુકાસ્ તથા ।
અગ્નિકુણ્ડાર્થમાહૃત્ય વારુણં વૈષ્ણવે હુનેત્
આર્દ્રં સધૂમં દુર્ગન્ધં લેપયુક્તં સકણ્ટકમ્ ।
જન્તુયુક્તં ક્ષિપેદ્વહ્નાવિન્ધનં તત્પરિત્યજેત્
અન્યત્પ્રક્ષિપ્ય ચાગ્નેયં વૈષ્ણવં વ્યાહૃતીર્હુનેત્ ।
વસ્ત્રાદિદ્રવ્યે દર્ભેષુ પ્રપાયાં કૂટ એવ વા
દગ્ધાયામગ્નિના બ્રાહ્મં વૈષ્ણવં સૌરમેવ ચ ।
આગ્નેયં વૈષ્ણવમિતિ પ્રત્યેકં દશશો હુનેત્
કલશન્યાસરચનાવિપર્યાને તુ વૈષ્ણવમ્ ।
પઙ્ક્તીશદૈવત્યં ચ હુનેત્તતશ્શાસ્ત્રવદાચરેત્
સ્નપને તુ વિપર્યાને બેરસ્ય જુહુયાદ્બુધઃ ।
પઞ્ચવારુણમન્ત્રાંશ્ચ વૈષ્ણવં ચ યથાવિધિ
શયને ચેદ્વિપર્યાસો વૈષ્ણવં શ્રીમહીમનૂન્ ।
કલશસ્નાનશયને પ્રત્યેકં દશશો હુનેત્
હીને વા વિપરીતે વા તત્ર હૌત્રપ્રશંસને ।
બ્રાહ્મં મુનીન્દ્રમન્ત્રાંશ્ચહુનેત્પારિષદામપિ
અવાહનાદાવર્ચાયાં વિપરીતે વિવર્જિતે ।
વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તં ચ બ્રાહ્મં રૌન્દ્રં હુનેદ્દશ
સર્વેષામુક્તહોમાનાં વિપરીતે વિવર્જિતે ।
પદ્માગ્નૌ વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તં સૂક્તં ચ પૌરુષમ્
શયાનમુદ્ધરેદ્દેવમકાલે ચાપ્યમન્ત્રકમ્ ।
હુત્વા શ્રીભૂમિદૈવત્યં ચતુષ્કૃત્વન્તુ શાયયેત્
હીને ચાધ્યયને સારસ્વતમષ્ટાધિકં શતમ્ ।
પ્રાયશ્ચિત્તં ચ હુત્વૈવ યથાશાસ્ત્રં સમાચરેત્
યથાલાભં ચ ગૃહ્ણીયાદલાભે ષોડશર્ત્વિજામ્ ।
તન્ત્રેણ કારયેત્સર્વમેષ શાસ્ત્રવિધિસ્સ્મૃતઃ
પ્રતિષ્ઠાયામુત્સવેવા તથાન્યચ્છુભકર્મણિ ।
કુર્વતાં તુ પુરશ્ચર્યામાચાર્યસ્ય ર્ત્વિજાં તથા
આસ્નાનાદ્દીક્ષિતાનાં તુ નાશૌચઃપરિકીર્તિતઃ ।
મોહાદનુષ્ઠિતાશૌચાઃપતન્તિનરકે ઽશુચૌ
ગૃહ્ણીયા ત્સંસ્કૃતાંસ્તાન્વા પુનરન્યાનથાપિ વા ।
આચાર્ય સ્થ્સાપકાદીંસ્તુ ભર્ત્સનાદિકમાચરન્
વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તં ચ સૂક્તં પૌરુષમેવ ચ ।
બ્રાહ્મં સારસ્વતં હુત્વા તાનનુજ્ઞાપ્ય ચાચરેત્
આચાર્યદક્ષિણાકાલે ઽતીતે હુત્વા તુ વૈષ્ણવમ્ ।
મુનિમન્ત્રઞ્ચ જુહુયાત્પૃથગષ્ટોત્તરં શતમ્
યથોક્તદક્ષિણાં દદ્યાદર્થલોભં ન કારયેત્ ।
બ્રાહ્મણાનામન્નદાને વિહીને શાન્તિમાચરેત્
ત્રિયહં તુ મહાશાન્તિ સ્તદ્દોષવિનિવારિણી ।
હન્ત્યલ્પદક્ષિણો યાગઃ ફલં દદ્યાત્સદક્ષિણઃ
યજ્ઞસ્ય દક્ષિણા જીવસ્તસ્માદ્યત્નેન પાલયેત્ ।
ઇયં તાત્કાલિકીજ્ઞેયા ભૂમિમગ્રે પ્રદાપયેત્
અર્ચકસ્યાર્ચનાર્ધં ચ કુટુંબાર્થં વિશેષતઃ ।
ભૂમિભોગમકલ્પ્યૈવ મહાશાન્તિં સમાચરેત્
અસંકલ્પિતવૃત્તિસ્તુ દેવાવાસો ન વર્ધતે ।
અર્ચકઃ પ્રણિધિર્યસ્માદ્રાજ્ઞો રાષ્ટ્રસ્ય કલ્પતે
તસ્માત્સમાહિતઃ કુર્યાદ્યથા પૂજા ન લુપ્યતે ।
આપદ્યપિ ચ કષ્ટાયાં પૂજામેતાં ન લોપયેત્
યદૈવ લુપ્યતે પૂજા યેન કેનાપિ હેતુના ।
અગ્રેર્ઽચકમિયાદ્દોષ આર્દ્રમેષો ઽપરાધ્યતિ
તસ્માદ્દાયેન ભૂમ્યાદિ સ્થિરદાનેન સાદરમ્ ।
રૂઢાધિકાર એવાગ્રે પ્રવર્તેતાર્ઽચનેર્ઽચકઃ
યસ્માદર્ચનહીને તુ રાજરાષ્ટ્રાદિસંક્ષયઃ ।
તદ્ગ્રામવાસિનસ્તસ્માદ્રાજા રાષ્ટ્રગતા અપિ
ભગવત્પૂજનાહેતો રુપકુર્યુઃ પ્રયત્નતઃ ।
આર્દ્રાપરાધો ભવતિ યસ્માદ્દોષેષુ પૂજકઃ
તં વૃત્તિકર્શિતં દૃષ્ય્વા રાજા ચ ગ્રામવાસિનઃ ।
સુખિતં તં તથા કુર્યુર્યથા દેવસ્તથાર્ચકઃ
દત્વૃત્તિમધિકાં ચાપિન શઙ્કેયુરસૂયવઃ ।
યથાર્હમુપયુઞ્જીરન્ સ્વશક્તિં તત્સુખાય વૈ
પ્રતિષ્ઠાન્તે તુ વિધિવદર્ચકે ત્વપ્રકલ્પિતે ।
આસુરી સા ભવેદર્ચા કર્તા નૈવાપ્નુ યાત્ફલમ્
દેવેન સાર્થમુદ્દિષ્ટં યત્કુલં પૂજકસ્ય તુ ।
તદતિક્રમ્ય પૂજાં તુ કારયેદિતરેણ ચેત્
રૌરવં નરકં યાતિ કર્તા કારયિતા ચ યઃ ।
તસ્મા ત્સર્વપ્રયત્નેન શાસ્ત્રોક્તં પરિપાલયેત્
શ્વઃ કાર્યમદ્ય કુર્વીત પૂર્વાહ્ણે ચાપરાહ્ણિકમ્ ।
ન હિ પ્રતીક્ષતે મૃત્યુઃ કર્તવ્યો ધર્મસંગ્રહઃ
ન ત્ય ક્તવિભવો જાતુ ભવેચ્ચ વિભવે સતિ ।
યથાશક્તિ પ્રકુર્વીત વિભવાંશ્ચ ન લોભયેત્
અલાભે કૌતુકાદીનાં સુવર્ણં ન્યસ્ય વૈષ્મવમ્ ।
વિષ્ણુસૂક્તં નૃસુક્તં ચ વાયવ્યં દિગધીશ્વરમ્
સભ્યે ઽન્તહોમહીને તુ વૈષ્ણવં પાવકં તથા ।
વ્યાહૃતીશ્ચ હુનેદ્વિદ્વાન્ દશકૃત્વસ્સમાહિતઃ
અગ્નિગ્રહણહીને તુ હુત્વા પૂર્વોક્તનિષ્કૃતિમ્ ।
શ્રોત્રિયાવસથાદગ્નિમાહૃત્યાઘારવૂર્વકમ્
નિત્યહોમં ચ જુહુયાત્તતઃ પ્રભૃતિ ચાચરેત્ ।
ધ્રુવાદાવાહયેદ્યસ્માત્કૌતુકાદિ ચતુર્ષ્વપિ
પ્રમાદાત્કુંભતીર્થેન તેષામાવાહને કૃતે ।
"ઇષેત્વેઽત્યાદિના સ્નાપ્ય શીઘ્રં શુદ્ધેન વારિણા
અનુમાન્ય ચ દેવેશં વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તકમ્ ।
જુહુયાત્પૌરુષંસૂક્તં ધ્રુવાદાવાહયેત્પુનઃ
અથનિત્યાર્ચનાયાન્તુ પ્રાયશ્ચિત્તં પ્રવક્ષ્યતે ।
સૂર્યોદયાચ્ચ મધ્યાહ્નાત્પૂર્વ મસ્તમયાદપિ
કવાટોદ્ઘાટને હીને નિત્યાગ્નૌ વા મહાનને ।
વૈષ્ણવં ધાત્રાદિદૈવત્યં હુત્વા દૌવારિકં તથા
શીઘ્રમુદ્ઘાટયેદ્દ્વારં દેવદેવં પ્રણમ્ય ચ ।
અમન્ત્રકમથાન્યૈર્વા કવાટોદ્ઘાટને કૃતે
પૂર્વોક્તં જુહુયાચ્છાન્તિં જપેદ્દ્વાદશસૂક્તકમ્ ।
માર્જનાદિષુ હીનેષુ નિર્માલ્યેચાપ્યશોધિતે
વૈષ્ણવં વારુણં હુત્વા વાયવ્યં શાન્તમેવ ચ ।
યથાવત્કારયેત્સર્વં મન્ત્રેણૈવ પુનર્ગુરુઃ
દ્રવ્યપ્રતિનિધિસ્તોયમલાભે તેન ચાચરેત્ ।
દેવસ્ય સ્નપને હીને વૈષ્ણવે વારુણં હુનેત્
"અપો હિઽષ્ઠાદિભિર્મન્ત્રૈસ્સ્નાવયેન્ નિષ્કૃતિર્ભવેત્ ।
પશ્નાન્નિત્યં પ્રકુર્વીત સ્નાનં નિત્યાર્ચનોદિતમ્
અશક્તૌસ્નાપને પ્રોક્ષ્યં મન્ત્રેણ કુશવારિભિઃ ।
વસ્ત્રાદીંશ્ચ વ્યપોહ્યૈવ ધૌતવસ્ત્રં સમર્પયેત્
નિત્યં સ્નાનમશક્યં ચેદ્વિષ્ણુપઞ્ચદિનેષુ વૈ ।
સ્નાપયેદ્દેવદેવેશમિતિ કેચિદ્વદન્તિહિ
ધ્રુવપીઠેતુ નિર્માલ્યં સંશોધ્ય પુનરેવ ચ ।
પુષ્પન્યાસં પ્રકુર્વીત ધ્રુવે નિત્યાર્ચનં ભવેત્
પુષ્પન્યાસં વિનાકુર્યાત્કૌતુકસ્યાર્ચનં યદિ ।
વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તં ચ પુરુષસૂક્તં તધૈવ ચ
હુત્વા ચ વિષ્ણુગાયત્રીં પુષ્બન્યાસં ક્રમાચ્ચરેત્ ।
સંબન્ધકૂર્ચહીનેતુ વૈષ્ણવં મુનિમન્ત્રકમ્
હુત્વાસન્ન્યસ્ય કૂર્ચં તુ પશ્ચાત્કાર્યં સમાચરેત્ ।
ધાત્રાદ્યર્ચનહીને તુ તદ્દૈવત્યં સવૈષ્ણવમ્
હુત્વાર્ચયેદ્ ધાતૃમુખાન્ તથા પરિષદઃ ક્રમાત્ ।
ઉપચારવિપર્યાસે "ક્ષમઽન્વેતિ પ્રણમ્ય ચ
અનુમાન્યાર્ચયેદ્ દેવં હીને ચૈવ તુ વિગ્રહે ।
તદ્દેવતામનું જપ્ત્વા વૈષ્ણવં ચ વિશેષતઃ
પુનસ્તદુપચારાદિ પૂજયે ત્સર્વવિગ્રહૈઃ ।
ઉક્તદ્રવ્યે ષ્વલબ્ધેષુ પુષ્પં તોયમથાક્ષતમ્
ગૃહીત્વા ચૈવ તત્સર્વં ધ્યાત્વા દેવં સમર્ચયેત્ ।
અર્ચાકાલે ઽન્યકાલં વા સ્મયે વા મૂષિકાદિભિઃ
મરુતા વાપિ વિચ્છિન્નમજસ્રં દીપમાદરાત્ ।
દ્વિગુણં તુ સમુદ્દીપ્ય સૌરં રૌદ્રં ચ પાવકમ્
વૈષ્ણવં ચ તથાહુત્વા પુનરર્ચનમાચરેત્ ।
તત્કાલે સર્વદીપાનાં નાશે દોષો મહત્તરઃ
દેવં શુદ્ધોદકૈસ્સ્નાપ્ય કુશોદૈરભિષિચ્ય ચ ।
પૂર્વોક્તાં નિષ્કૃતિં હુત્વા દ્વિગુણં તુ નિદેવયેત્
બહુદીપેષુચૈકસ્મિન્નષ્ટે તેનન દુષ્યતિ ।
મન્ત્રાણાં સ્ખલને મૂર્ત્યાપ્રણવેન સહાચરેત્
અર્ચાકાલે યવનિકાહીને ચૈવ પ્રજાપતિમ્ ।
વૈષ્ણપં ચૈવ હુત્વા તુ પટં કૃત્વાર્ઽચયેત્પુનઃ
વેદદૂષક પાષણ્ડ પાપરોગાન્વિતૈર્જનૈઃ ।
પ્રતિલોમાદિભિર્લ્મેચ્છૈરન્ત્યજાતિભિરેવ ચ
તત્કાલે દર્શને હુત્વા વૈષ્ણવં બ્રાહ્મમેવ ચ ।
રૌદ્રં ચ પાવકં હુત્વા વ્યાહૃતીશ્ચ તતોર્ઽચયેત્
યદિ ચાવરણાદ્બાહ્યે પઞ્ચાશદ્દણ્ડકાન્તરે ।
મનુષ્યાણાં મૃતિસ્સ્યાત્તદુદ્ધૃત્યૈવાર્ચયેદ્ધરિમ્
નૈવાર્ચનં હવિર્દાનં તતઃ પૂર્વં સમાચરેત્ ।
ધ્રુવકૌતુકયોઃ કુર્યાત્પુષ્પન્યાસાવસાનકમ્
પશ્ચાત્કાલાત્યયે શાન્તિં હુત્વા દ્વિગુણમર્ચયેત્ ।
એકકાલાર્ચને હીને દ્વિતીયે દ્વિગુણં ચરેત્
તૃતીયે ત્રિગુણં કુર્યાદેકાહેર્ઽચાવિવર્જિતે ।
વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તં ચ પુરુષ સૂક્તં તથૈવ ચ
હુનેચ્છ્રીભૂમિદૈવત્યં દ્વ્યહે તુ દ્વિગુણં ભવેત્ ।
ત્ષહે ત્રિગુણમેવન્તુ દ્વાદશાહાન્તમાચરેત્
અતીતે દ્વાદશાહેતુ સંધાયૌપાસનાનલે ।
વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તં ચ પુરુષસૂક્તં તથૈવ ચ
આલયે પરિષદ્દેવ મન્ત્રાન્ હુત્વા ચ શક્તિતઃ ।
કલશૈસ્સ્નાપ્ય દેવેશમભ્યર્ચ્ય હવિરર્પયેત્
માસં હીનેર્ઽચને કુર્યાદાલયાભિમુખે ગુરુઃ ।
સભ્યાગ્નૌ વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તં સૂક્તં ચ પૌરુષમ્
હુત્વા શ્રીભૂમિદૈવત્યં સર્વદૈવત્યમેવ ચ ।
કલશૈરષ્ટભિશ્ચ ત્વારિંશદ્ભિસ્સ્નાપયેદ્ધરિમ્
વિશેષેણ હવિર્દદ્યાદ્દ્વિતીયેદ્વિગુણં તથા ।
તૃતીયે ત્રિગુણં ચૈવં વત્સરાનન્તુ વર્ધયેત્
અતીતે વત્સરે ચૈવં પદ્માગ્નૌ સપ્તવાસરમ્ ।
મહાશાન્તિં તુ હુત્વૈવ કૃત્વા વૈષ્ણવપૂજનમ્
બ્રાહ્મણાન્ ભોજયિત્વૈવ શતાષ્ટકલશૈઃ પુનઃ ।
સંસ્નાપ્ય દેવદેવેશં પુનસ્થ્સાપન માચરેત્
અક્ષ્યુન્નેષાધિવાસૌ તુ પુનસ્થ્સાપનકર્મણિ ।
હિત્વાન્યત્સકલં કર્મ પૂર્વવત્તુ સમાચરેત્
હવિર્હીને જનાસ્સર્વેતદ્ગ્રામસ્થાસ્સમીપગાઃ ।
પીડિતાઃ ક્ષુત્પિપાસાદ્યૈર્ભવેયુર્વ્યાધિતા અપિ
તસ્માદતિપ્રયત્નેન હવિસ્સમ્ય ઙ્નિવેદયેત્ ।
હીને હવિષ્યેક કાલે દ્વિતીયે દ્વિગુણં ભવેત્
તૃતીયે ત્રિગુણં કુર્યાદેકસ્મિન્ દિવસે ગતે ।
વૈષ્ણવં શ્રીમહીમન્ત્રાન્ મૂર્તિ હોમં તથા હુનેત્
દેવં શુદ્ધોદકૈસ્સ્નાપ્ય પ્રભૂતં તુ નિવેદયેત્ ।
સોપદંશમપક્વં ચ શીતં પર્યુષિતં તથા
પાત્રાન્તરેષ્વનિક્ષિપ્તં સાવશેષં ચ લઙ્ઘિતમ્ ।
વિવૃતં સ્રાવિતં ચૈવ વિકૃતં દૃષ્ટિ દૂષિતમ્
અપ્રોક્ષિતમથાસ્પૃષ્ટ મગૃહીતમમુદ્રિતમ્ ।
હવિર્નિવેદયેચ્ચેત્તુ વૈષ્ણવં શ્રીમહીમનૂન્
આગ્નેયં વારુણં ચૈવ વાયવ્યં દશશો હુનેત્ ।
દ્વિગુણં તુ પુનઃકૃત્વા પ્રભૂતં તુ નિવેદયેત્
નિવેદ્ય ચાશુમિસ્પૃષ્ટં દેવં સંસ્નાપ્ય મન્ત્રતઃ ।
વૈષ્ણવં વિષ્ણુગાયત્રીં ત્રયસ્ત્રિંશત્ક્રમાદ્ધુનેત્
જુહુયાદ્વિધિનાશાન્તિં પ્રોક્ષણૈરપિ પ્રોક્ષયેત્ ।
પુણ્યાહં વાચયિત્વૈવ દ્વિગુણં ચાર્ચનં હવિઃ
વ્રીહ્યઙ્ગારતુષૈર્યુક્તેશર્કરાદિવિમિશ્રિતે ।
નિવેદિતે તુ હવિષિ મન્ત્રેણાષ્ટાક્ષરેણ તુ
વૈષ્ણપ્યા ચૈવ ગાયત્ષા મન્ત્રૈસ્સંસ્તૂય વૈષ્ણવૈઃ ।
"ક્ષમઽસ્વેત્યનુમાન્યૈવ પ્રણમયૈવ ચ યાચયેત્
મક્ષિકાદ્યૈર્જન્તુભિશ્ચ કેશાદ્યૈરપિ દૂષિતે ।
નિવેદિતે તુ હવિષિ શુદ્ધોદૈસ્સ્નાવ્યવૈ હરિમ્
વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તં ચ શ્રીભૂદૈવત્યમેવ ચ ।
અષ્ટોત્તરશતં હુત્વા દ્વિગુણં તુ નિવેદયેત્
મહાહવિષિ ચૈતૈન્તુ સંયુક્તે તત્ર દૂષિતમ્ ।
પુરુષાશનમાત્રં તુ વ્યપોહ્ય તદનન્તરમ્
ભસ્માંભસાકુશૈ "રાપો હિરણ્ય પવમાનઽકૈઃ ।
પ્રોક્ષ્ય દેવં સુસંપ્રાર્ધ્ય તદ્ગૃહીત્વા નિવેદયેત્
પૂર્વમર્કોદયાત્પક્વ મુપદંશમથો હવિઃ ।
કોષ્ણં ચેદર્પયેત્ પ્રાતરર્ચનાન્તેન દોષભાક્
પૂર્વ મસ્તમયાત્પક્વં તથા સાયં નિવેદયેત્ ।
અસંસ્કૃતં તુ તાંબૂલં લેપકેશાન્વિતં તથા
જન્તુસ્પૃષ્ટં નિવેદ્યૈવ વૈષ્ણવંશ્રીમહીમનુન્ ।
હુત્વા સંસ્કૃત્ય તાંબૂલં પુનરન્યન્નિવેદયેત્
અર્ચનાંગેષુ ચાન્યેષુ પદાર્થેષ્વેવમેવ હિ ।
દૂષિતેષ્વધ હીનેષુ તસ્ય તસ્યાધિદૈવતમ્
મન્ત્રં સ વૈષ્ણવં હુત્વા પુનરન્યૈસ્સમર્ચયેત્ ।
અલાભે ચૈવ સર્વેષાં પુષ્પં તોયં પ્રગૃહ્યચ
સંકલ્પ્યૈવ પ્રતિનિધિં તત્તત્સ્મૃત્વા સમર્ચયેત્ ।
નિત્યહોમે વિહીનેતુ વૈષ્ણવં દશશો હુનેત્
યથોક્તહોમં દ્વિગુણમાચરેત્તદનન્તરમ્ ।
અગ્નિસંરક્ષણે ઽશક્તા "વયન્તે યોઽનિમુચ્ચરન્
સમિધ્યારોપયેત્કુણ્ડાત્પશ્ચાત્સંસ્થાપ્ય લૌકિકે ।
ન્યસ્ય "ચોપાવરોઽહેતિપ્રત્યહં જુહુયાત્ક્રમાત્
સુરર્ષિમનુજાનાં તુ બલં યસ્માત્પૃવર્ધતે ।
તસ્માદ્બલિસ્સમાખ્યાતસ્તદર્થં પ્રત્યહં હરિમ્
ઉક્તદ્રવ્યેષુ ચાવાહ્ય ત્રિષુ કાલેષુ દેશિકઃ ।
અભ્યર્ચ્ય ભ્રામયેદેવમશક્તઃ કર્તુમુત્તમમ્
યથોક્તપાત્રે નિક્ષિપ્ય બલિદ્કવ્યન્તુ કેવલમ્ ।
તસ્યોપરિ યથોક્તં તુ બલિબેરં ચ વિન્યસેત્
શિરસા ધારયન્ પાત્રં ત્રિર્દ્વિર્વા સકૃદેવ વા ।
દેને તતઃ પરીયાચ્ચ દેવાગારં પ્રદક્ષિણમ્
અથ હિત્વા બલિદ્રવ્યં શિબિકાદૌ ગજે ઽથવા ।
અરોપ્ય યાને વિધિવત્કારયેચ્ચ પ્રદક્ષિણમ્
પ્રાતર્ભ્રમણહીને તુ વૈષ્મવં સૌરસૌમ્યકમ્ ।
પ્રાજાપત્યં ચ જુહુયાદ્ધીને ચોક્તપ્રદક્ષિણે
વૈષ્ણવં ગારુડં હુત્વા બલિભ્રમણમાચરેત્ ।
હીને પ્રાતર્બલૌ કુર્યાન્મધ્યાહ્ને દ્વિગુણં બલિમ્
તથા હીને ચ મધ્યાહ્ને રાત્રૌ ત્રિગુણમાચરેત્ ।
એકાહે તુ બલૌ હીને નિત્યાગ્નૌ વા મહાનને
વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તં ચ પુરુષસૂક્તં તથૈવ ચ ।
દિગ્દૈવત્યં ચ હુત્વા તુ પ્રદક્ષિણનુથાચરેત્
દેવાલઙ્કારહીને તુ શ્રીદૈવત્યં યજેદ્બુધઃ ।
છત્રપિઞ્છાદ્યલાભે તુ વારુણં જુહુયાત્તથા
અલાભે ચામરાદીનાં વાયવ્યં ચૈવ હૂયતે ।
દીપાલાભે પાવકં ચ વ્યાહૃત્યન્તં યજેત્ત્રયમ્
દ્વ્યહે તુ દ્વિગુણં કુર્વાત્ત્ષહે ત્રિગુણમેવ ચ ।
દ્વાદશાહાન્તમેવં સ્યાદ્દ્વાદશાહે ગતે તતઃ
ઔપાસનાગ્નિમાધાય વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તકમ્ ।
પુરુષસૂક્તં ચ શ્રીભૂમિદૈવત્યં બ્રાહ્મ મેવ ચ
રૌદ્રં દિગ્દેવતામન્ત્રં હુત્વૈવ ભ્રમણં ચરેત્ ।
માને ઽતીતે તુ પદ્માગ્નૌ વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તમ્
નૃસૂક્તં પારમાત્મીકમીઙ્કારાદીં સ્તદાલયે ।
પરિષદ્દેવમન્ત્રાંશ્ચ હુત્વા ભ્રમણમાચરેત્
દ્વિમાસે દ્વિગુણં કુર્યાત્ત્રિમાસે ત્રિગુણં ચરેત્ ।
વર્ધયે દ્વત્સરાન્તં ચાપ્યતીતે વત્સરે પુનઃ
સભ્યં સંસાધ્ય દેવાભિમુખે વા દક્ષિણે નલમ્ ।
વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તં ચ સૂક્તં પૌરુષમેવ ચ
શ્રીભૂમ્યોશ્ચૈવ દૈવત્યં સર્વદૈવત્યમેવ ચ ।
હુત્વા ચાર્યં ચ સંપૂજ્ય બલ્યુદ્ધરણમાચરેત્
પતિતે ઽન્નબલૌ ભૂમ્યાં ભિન્ને જીર્ણે ચ પૂર્વવત્ ।
બલિમાપાદ્ય હુત્વા ચ વૈષ્ણવં ગારુડં તથા
પ્રાજાપત્યં તુ વિધિના તતઃ કુર્યાત્પ્રદક્ષિણમ્ ।
બલ્યુદ્ધરણકાલે તુ વિઘ્નશ્ચેદાપતેત્તદા
સૌરં સૌમ્યં વૈષ્ણવં ચ હુત્વા પુનરથાચરેત્ ।
પાત્રાલાભે હવિઃપાત્રં હુનૈદાદાય વૈષ્ણવમ્
પ્રમાણહીને ઽન્નબલૌ વૈષ્ણવં ચ પ્રજાપતિમ્ ।
જુહુયાદ્દોષદુષ્ટે તુ હવિર્નિષ્કૃતિમાચરેત્
આવાહનં વિના ચાન્નબલૌ તુ ભ્રમણેકૃતે ।
વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તં ચ પુરુષસૂક્તં તથૈવ ચ
હુત્વા શ્રીભૂમિદૈવત્યં વિધિના ભ્રમણં ચરેત્ ।
બલ્યગ્રખણ્ડે વિધિના શાન્તાય ત્વનિવેદિતે
વૈષ્ણવં મૂર્તિમન્ત્રં ચ હુત્વૈવ દશશઃ ક્રમાત્ ।
નિવેદ્ય વિષ્વક્ચેનાય પ્રદાય મુખવાસનમ્
પુનશ્ચ બલ્યુદ્ધરણં વિધિના કારયેત્તતઃ ।
અકૃતે બલિદાને તુ પ્રાશ્ય પાદોદકં હરેઃ
પ્રસાદં ચાપિ સંપ્રાશ્ય પુનર્દ્વિગુણમર્ચયેત્ ।
પ્રવૃત્તાયાં તુ પૂજાયાં હવિર્દાનાન્તમેવ ચ
તીર્થપ્રસાદદાનં વા પાદુકાગ્રહણં તથા ।
નશસ્તમન્યથા કૃત્વા શાન્તિહોમં સમાચરેત્
પૂજાન્તે પૂજકાત્પૂર્વમન્યસ્તીર્થાદિકં પિબેત્ ।
પ્રસાદં વાપિ ગૃહ્ણીયાત્તત્પૂજા નિષ્ફલા ભવેત્
મહાશાન્તિં તથા હુત્વા પુનઃપૂજાં સમાચરેત્ ।
તીર્થં પુષ્પં તતઃ ક્ષીરં ગન્ધં ચ તદનન્તરમ્
સર્વાણ્વપિ હવીંષ્યત્ર નાગવલ્લીદલાન્યપિ ।
યદ્યન્નિવેદિતં દેવે દદ્યાદગ્રેર્ઽચકાય ચ
અર્ચકસ્તુ હરિસ્સાક્ષાચ્ચરરૂપો યતસ્સ્મૃતઃ ।
નિત્યે કર્મણિ સર્વત્ર પૂજકં પૂર્વમર્ચયેત્
આચાર્ય મર્ચકં વાથ તથા નૈમિત્તિકેર્ઽચયેત્ ।
યદ્યવૈખાનસો વિપ્રઃ કદાપિ હરિમન્દિરે
સમિચ્છેદગ્રસન્માનં તદ્દેવસ્ય વિમાનનમ્ ।
યજમાનો વિપન્નસ્સ્યાદ્રાજરાષ્ટ્રં વિનશ્યતિ
અજ્ઞાનાદથ વા મોહાદાચલે દન્યથાયદિ ।
દ્વિગુણં તુ સમભ્યર્ચ્ય ચાન્યદ્દ્વિગુણ માચરેત્
અશુચિર્વાપ્યનાચારઃ સદાવૈખાનસ શ્શુચિઃ ।
પિતા મૃષ્યતિ પુત્રાણાં વિશઙ્કં દોષસંચયમ્
પિતા હિ ભગવાન્ વિષ્ણુપુત્રાસ્સ્યુઃ પૂજકા હરેઃ ।
તસ્માત્તેષુ ન કુપ્યેત દીર્ઘમાયુર્જિજીવિષુઃ
અતઃપરં પ્રવક્ષ્યામિ નિષ્કૃતિં સ્નપનાશ્રિતામ્ ।
નિત્યં નૈમિત્તિકં કામ્યં ત્રિવિધં સ્નપનં ભવેત્
વિષુવે ચાયનદ્વન્દ્વે સ્નપનં નિત્યમુચ્યતે ।
ચન્દ્ર સૂર્યોપરોગે યન્નૈમિત્તિકમિતિ સ્મૃતમ્
શેષેષુ સ્નપનં યત્તત્કામ્યં તુ પરિકીર્તિતમ્ ।
નિત્યસ્નાપનહીને તુ વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તકમ્
પુરુષસૂક્તં વારુણં ચ દશકૃત્વો હુનેત્પુનઃ ।
સ્નપનં વિધિવત્કુર્યાન્નિ ત્યસ્નપન નિષ્કૃતિઃ
ગ્રહણે સ્નપને હીને પૂર્વવન્નિષ્કૃતિં ચરેત્ ।
કામ્યે ચ પૂર્વવત્કૃત્વા શુદ્ધોદૈરભિષેચયેત્
અન્યથા ચેન્મહાદોષો યજમાનો વિનશ્યતિ ।
આલયાત્પુરતશ્ચૈવ ઉત્તરે વા મનોરમે
ઉત્તમં સ્નપનાગારમૈશાન્યાં મધ્યમં ભવેત્ ।
પશ્ચિમે દક્ષિણે ચૈવમધમં સંપ્રકીર્તિતમ્
આગ્નેય્યાદિષુ કોણેષુ સ્નપને વૈષ્ણવં તથા ।
વિષ્ણુસૂક્તં નૃસૂક્તં ચ દિગીશાનાં મનું હુનેત્
સ્નપનં કારયેત્પશ્ચાદેષા વ્યત્યય નિષ્કૃતિઃ ।
સંધ્યાકાલેતુ સંપ્રાપ્તે નિમિત્તસ્નપને તથા
નૈમિત્તિકં સમાપ્યૈવ નિત્યપૂજં સમાચરેત્ ।
અન્યથા વૈષ્ણવં મન્ત્રં શતવારં જપેત્સુધીઃ
પૂર્વરાત્રૌ પ્રતિસરે હીને ચ શયને તથા ।
વૈષ્ણવં શ્રીમહીમન્ત્રાન્ હુત્વા સૌદર્શનં તથા
શય્યાધિવાસનં હિત્વા બન્ધયેત્કૌતુકં પુનઃ ।
એમબેરે કૌતુકે તુ કર્તવ્યે શયનં વિના
બદ્ધ્વા પ્રતિસરં સદ્યસ્સ્નપનં સમ્યગાચરેત્ ।
કૃતે ઽંકુરાર્પણે હીને સ્નપને વૈષ્ણપં તથા
સૌમ્યં શ્રીભૂમિદૈવત્યં વૈઘ્નં હુત્વાભિષેચયેત્ ।
વિનાંકુરાર્પણં ચાથ સ્નાપયેદિતિ કેચન
પ્રમાણહીને ઽધિકે વા પઙ્ક્તૌ સ્નાનાવટે ઽપિ ચ ।
વૈષ્ણવં ભૂમિદૈવત્યં પઙ્ક્તીશસ્ય મનું યજેત્
હીને શાન્તાદ્યર્ચને ચ વૈષ્ણવં શાન્તમેવ ચ ।
પઙ્ક્તીશસ્યાર્ચને હીને તન્મન્ત્રં ચ જયાદીકાન્
ઇન્દ્રાદ્યર્ચનહીને તુ તન્મન્ત્રં વૈષ્ણવં હુનેત્ ।
કલશેષ્વપ્રમાણેષુ વૈષ્ણવં વાયુદૈવતમ્
આગ્નેયં જુહુયાન્મૃત્સુ હીનાસ્વત્ર ચ વૈષ્ણવમ્ ।
ભૂદૈવત્યં ચ જુહુયાન્મૃત્સુ સર્વાસ્વયં વિધિઃ
પર્વતેષ્યપ્રમાણેષુ વૈષ્ણવં પાવકં હુનેત્ ।
ધાન્યેષુ વૈષ્ણવં ચૈવ વાયવ્યં ચ હુનેદ્બુધઃ
અઙ્કુરેષુ વિહીનેષુ વૈષ્ણવં ગારુડં તથા ।
જુહુયાદ્વ્યાહૃતીશ્ચૈવ યથાર્હં સંભરેત્પુનઃ
વર્ણહીનેષ્વમાનેષુ મઙ્ગલેષુ તુ વૈષ્ણવમ્ ।
ઐન્દ્રં ચ જુહુયાત્કુર્યાદ્યથાર્હં સંભરેદપિ
પઞ્ચગવ્યે મન્ત્રહીને વિહીને યોગકર્મણિ ।
જુહુયાદ્વૈષ્ણવં રૌદ્રં મન્ત્રેણૈવ સુયોજયેત્
ઉક્તપ્રમાણહીનેષુ પઞ્ચગવ્યાદિષુ ક્રમાત્ ।
પ્રધાનેષુ જલૈઃપૂર્વ દ્રવ્યાધિપમનું તથા
વૈષ્ણવેનૈવ મન્ત્રેણ સહ હુત્વા સમાચરેત્ ।
પ્રાશનં પ્રોક્ષં વાપિ શાસ્ત્રે ઽસ્મિન્ યત્ર ચોદ્યતે
અયમેવ વિધિર્જ્ઞેયઃ પઞ્ચગવ્યસ્ય સર્વતઃ ।
સાધિતે કલશેભિન્ને ત્વન્યમાદાય પૂર્વવત્
આપૂર્યાભ્યર્ચ્ય દશશો વૈષ્ણવં જુહુયાત્તતઃ ।
કલશાનાં વિપર્યામે તદ્ધૃતેનૈવ ચાપ્લુતે
વૈષ્ણવં દ્રવ્યદૈવત્યં હુત્વા સંશોધ્ય તત્પુનઃ ।
શુદ્ધોદૈસ્સ્નાપયેચ્ ચૈવ યથાવચ્ચ પુનર્ન્યસેત્
કૃતે તુ કલશન્યાસે શ્વકાકાદિભિરેવ વા ।
અસ્પૃશ્યૈર્વાપિ સંસ્પર્શે સંસાધ્યાન્યત્તુ પૂર્વવત્
શાન્તિં વૈષ્ણવમન્ત્રાંશ્ચ હુત્વા કાર્યં સમાચરેત્ ।
કૃમિકીટાદિપતને તત્તદ્દ્રવ્યં પરિત્યજેત્
અન્યદાદાય જુહુયાદ્વૈષ્ણવં દ્રવ્યદૈવતમ્ ।
રત્નાલાભે વૈષ્ણવં તુ હુત્વા સ્વર્ણં તુ નિક્ષિપેત્
વસ્ત્રાલાભે વૈષ્ણવં ચ શ્રીદૈવત્યં ચ હાવયેત્ ।
યથોક્તસ્નપને હીને કથં ચિત્સ્નપનં ચરેત્
અથ વા કારયેચ્ છુદ્ધસ્નપનં વા વિધાનતઃ ।
અત ઊર્ધ્વં પ્રવક્ષ્યામિ પ્રાયશ્ચિત્તમથોત્સવે
કાલાદિભેદન્તેષાં ચ લક્ષણં ચ પુરોદિતમ્ ।
પુરસ્કૃત્ય તિથિં કેચિત્ કેચિન્નક્ષત્રપૂર્વકમ્
સંકલ્પયન્ત્યવભૃથં વરમૃક્ષાપવર્ગકમ્ ।
અકૃતે નિયતે કાલં કૃતે વાનિયતે તથા
કાલોત્સવે મહાન્ દોષસ્તત્ર કુર્યાત્તુનિષ્કૃતિમ્ ।
ઉત્સવાત્પૂર્વમુદ્દિસ્ય મહાશાન્તિં ત્ષહં ચરેત્
વિજ્ઞાપ્ય દેવદેવેશં તતઃ કાલોત્સવં ચરેત્ ।
અન્યથા તુ કૃતં કાર્યમકૃતં સ્યાદસંશયમ્
અન્યસ્મિન્ વાપિ માસે તુ ન કુર્યાદ્યદિ ચોત્સવમ્ ।
એષ એવ વિધિઃ પ્રોક્તઃ પરસ્મિન્વત્સરે કૃતે
એવં ત્રિવત્સરેભ્યસ્સ્યાદત ઊર્ધ્વં વિશેષતઃ ।
સપ્તાહન્તુ મહાશાન્તિં કૃત્વા તૂત્સવ માચરેત્
એવે દ્વાદશવર્ષાન્તં તતશ્ચસ્થાપનં પુનઃ ।
તત્ર દેવો ન રમતે યો ઽસાવુત્સવ દૈવતમ્
યત્ર દેવાલયે વિષ્ણુસ્થ્સાપ્યતે પ્રથમં તતઃ ।
તેનૈવ કારયેત્સર્વમાચાર્યેણાર્ઽચકેન ચ
તદભાવે તુ તત્પુત્રૈઃપૌત્રૈસ્ તદ્વંશજૈસ્તથા ।
તન્નિયુક્તૈસ્ તદીયૈર્વાપૂર્વાભાવે પરૈશ્ચરેત્
અન્યથા ક્રિયતે ચેત્તુ યજમાનો વિનશ્યતિ ।
ઉત્સવાહસ્સુ હીનેષુ પ્રાયશ્ચિત્તં સમાચરેત્
વર્ધયેદ્વૈષ્ણવં કાર્યં હ્રાસયેન્ન કદા ચન ।
પ્રમાદાદ્વાપ્યશક્તૌ વા કૃત્વા સંપ્રાર્થયેદ્ધરિમ્
મહાશાન્તિં તુ હુત્વૈવ શેષં કુર્યાત્પ્રયત્નતઃ ।
એષ એવ વિધિર્વૃદ્ધૌ સ તુ શ્રેયો ઽભિવૃદ્ધિદઃ
યદા ત્વવભૃથેદૈવાત્કૃતે વિનિમયેન તુ ।
અસંકલ્પિતવત્કુર્યાત્તત્ર પૂર્વોક્ત નિષ્કૃતિઃ
પ્રમાદાદ્બુદ્ધિપૂર્વં વા તત્તદ્વેલોત્સવાદિષુ ।
અકૃતેષુ યથાશાસ્ત્રં કૃત્વા તન્ત્રેણ વૈપુનઃ
મન્ત્રેણ વા પુનસ્સૂક્ષ્મં કાલે ઽવભૃથમાચરેત્ ।
યજ્ઞસ્યાપભૃથો ઽન્તસ્સ્યાન્નોત્સવસ્તદનન્તરમ્
અકૃતોત્સવકાર્યાણિ યથોક્તં પૂર્વમાચરેત્ ।
નિત્યોત્સવં હરેઃ કુર્યાન્નિત્યશ્રી ર્નિત્યમઙ્ગલઃ
હરિર્નારાયણો દેવો નાલં દેવા સ્તમર્ચિતુમ્ ।
આચાર્યે યજમાને વા પૂજકે ઽન્યપદાર્થિનિ
નષ્ટે સદ્યસ્તદાન્યન્તુ વરયિત્વા સમાચરેત્ ।
ન દૈવં પ્રતિબધ્નાતિ કાર્યં યત્કર્મ માનુષમ્
દેવેશમનુમાન્યાથ મહાશાન્તિં તુ પદ્મકે ।
સમૃતો બ્રહ્મમેધાર્ઽહઃ પૂતં તદ્ગાત્રમુચ્યતે
સર્વે પદાર્થિનઃ પ્રોક્તા ગુરુપૂર્વાઃપદાર્થિનઃ ।
ગ્રામાન્તરં પ્રયાતે તુ દીક્ષામધ્યે પદાર્થિનિ
અસ્પૃશ્યસ્પર્શદોષેણ સુરાપાનાદિના તથા ।
અનુક્તદોષૈર્વા દુષ્ટે રોગાચ્છૌચાદ્યસંભવે
શાવાદ્યાશૌસયોગ્યે વા શવાનુગમને તથા ।
વાહને દાહને ચૈવ પ્રેતાન્નશ્રાદ્ધભોક્તરિ
શ્રાદ્ધસ્ય યાજકે શ્રાદ્ધશિષ્ટભોક્તરિભોક્તરિ ।
દોષસ્સ્યાદ્વિધિના તત્ર મહાશાન્તિમથાચરેત્
શ્રાદ્ધકર્તિરિ નો દોષ સ્તત્ર દાતા ભવેત્સહિ ।
પરાન્નેન મુખં દગ્ધં હસ્તૌ દગ્ધૌ પ્રતિગ્રહાત્
પરસ્ત્રીભિર્મનોદગ્ધં બ્રહ્મશાપઃ કુતઃ કલૌ ।
દીક્ષામધ્યે નાન્યદીક્ષાં ગર્ભદીક્ષાં વિના ચરેત્
વિધુરે યજમાને તુ દીક્ષિતઃ પુરુષો ભવેત્ ।
સદારો વા પ્યદારોવા દીક્ષિતસ્સ્યાત્કલત્રવાન્
દંપતી યજમાનો ચેદયમભ્યુદયો ભવેત્ ।
અનગ્નિમત્યદારે વા ગુરૌ તં તુ ન દીક્ષયેત્
અન્યસ્મિન્ પદભાજી સ્યાદ્યથાસંભવમાદરઃ ।
વૈધુર્યસંભવે ત્વેષાં મધ્યે દુષ્યન્તિ નૈવ તે
વત્સરાશૌચમિતરચ્ચાશૌચં ન પ્રવર્તતે ।
માતાપિત્રોર્મૃતૌ યત્તુ પ્રોક્તમભ્યુદયે પુનઃ
ધ્વજારોહણહીને તુ કૃતે નિષ્ફલ ઉત્સવઃ ।
કૃત્વૈવારોહણં તસ્માદ્ધ્વજસ્યોત્સવમાચરેત્
ધ્વજસ્યારોહણં કૃત્વા નાચરેદ્યદિ ચોત્સવમ્ ।
અજ્ઞાનાદર્થલોભાદ્વામાસે ઽ ન્યસ્મિન્ત્સમાચરેત્
નકુર્યાચ્ચેદ્દ્વિતીયે તુ માસે કર્તા વિનશ્યતિ ।
તસ્માન્નિષ્કૃતિમબ્જાગ્નૌ હુત્વા તૂત્સવમાચરેત્
વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તં ચ નૃસૂક્તં ચૈવ ગારુડમ્ ।
ધ્વાજં શાન્તં ચ ચક્રં ચ તથૈવોત્સવદૈવતમ્
વ્યાહૃત્યન્તં ચ હુત્વા તુ વૈષ્ણવાન્ પૂજ્ય ચાચરેત્ ।
ધ્વજસ્ય લક્ષણં વક્ષ્યે યેન માનેન કારયેત્
વિમાનેન સમં વાથ પાદેનાર્ઽધેન વાધિકમ્ ।
પાદેનાર્ધેન હીસં વા પઞ્ચધાપિ પ્રકલ્પયેત્
જયશ્રીકીર્તિવિજયમઙ્ગલાખ્યાઃ પ્રકીર્તિતાઃ ।
અર્ધહીનં ન કુર્વીત તદેવાગતિકં ભવેત્
તસ્માચ્ચહીનં નૈવ સ્યાદધિકં સ્યાત્તુ શક્તિતઃ ।
અવક્રમૃજુમન્યેનાસંબદ્ધં કીલિતાદિભિઃ
શ્લક્ષ્ણં મનોહરં દારુ ગૃહીત્વાખણ્ડમુત્તમમ્ ।
તં ચતુર્દશધા કુર્યામ્માલાગ્રે તેન કારયેત્
ભાગમેકં વિહાયાગ્રે તત્ર કુર્યાત્ત્રિમેખલાઃ ।
મેખલાનામથાયામસ્તદ્ભાગેન સમો ભવેત્,
ત્રિતાલવિસ્તૃતં કુર્યાદ્દણ્ડવિસ્તૃતમેવ વા ।
અન્તરં ચ સમં તેષાં તિસ્રઃ કુર્યાત્તુ યષ્ટિકાઃ
યષ્ટી દ્વે પુરતઃ કુર્યાત્પશ્ચાદેકા વિધીયતે ।
સર્વત્ર કિઙ્કિણીનાં તુ કુર્યાચ્છતમ શેષતઃ
પશ્ચાચ્છેષં ત્રિધા કુર્યાચ્ચતુર્ધા વા ધ્વજં બુધઃ ।
અષ્ટાશ્રં ચ ષડશ્રં ચ ચતુરશ્રં ચ વૃત્તકમ્
મૂલાદારભ્ય કુર્વીત ચતુર્ધા વિહિતં ધ્વજમ્ ।
ત્રિધા કૃતે ન કુર્યાત્તુ ષડશ્રં શેષમાચરેત્
આદ્યં ભાગં ત્રિધા કૃત્વા કેચિદેવં પ્રકુર્વતે ।
શિખરં શિર ઇત્યાહુરર્ધેન શિખરં ભવેત્
પ્રમાદાત્પતિતં ગૃહ્ય શિખરં સ્થાપયેદ્વિધિઃ ।
સ્પુટિતેવાથ ભિન્ને વા બિંબસ્યોક્તવદાચરેત્
અધિષ્ટિતે તુ શિખરે દ્વિજૈર્ગૃધ્રાદિભિસ્સકૃત્ ।
વિષ્ઠાદિકરણે વાપિ ઉષિતે વા નિરન્તરમ્
વાસ્તુહોમં ચ હુત્વૈવ પર્યગ્નિકરણં ચરેત્ ।
એષ એવ વિધિઃ પ્રોક્તો વિમાનશિખરાદિષુ
અધિષ્ઠાનેન પાદેન પ્રસ્તરેણ ચ સંયુતમ્ ।
ધ્વજમૂલે ત્વિષ્ટકાભિર્વેદિં કુર્યાન્મનોહરામ્
ન તામપ્યધિતિષ્ઠેત નરો દીર્ઘં જિજીવિષુઃ ।
કિં પુનસ્તત્ર વક્તવ્યમાલયાદ્યવરોહણે
વિમાનં વિષ્ણુરૂપં સ્યાન્ન તત્પાદાદિવા ક્રમેત્ ।
ધામપ્રદક્ષિણે પૂર્વં કુર્યાત્તત્ર નમસ્ત્રિયાઃ
ન લઙ્ઘયેદ્ધ્વજછાયાં પ્રદક્ષિણવિધિં વિના ।
ગોપુરસ્ય વિમાનસ્ય પ્રાકારસ્યાલયસ્ય ચ
પ્રમાદાદતિલઙ્ઘ્યૈવ પ્રાણાયામશતં ચરેત્ ।
શિવદૃષ્ટિં વિષ્ણુવૃષ્ઠં દુર્ગાયાઃ પાર્શ્વતો દૃશમ્
વિઘ્નેશસ્યોર્ધ્વદૃષ્ટિં ચ તીક્ષ્ણમાહુર્મનીષિણઃ ।
યાવચ્છાવતરેચ્ છાયા તાવતી દોષભૂમિકા
દોષભૂમિં પરિત્યજ્ય નિવાસં પરિકલ્પયેત્ ।
ત્યાગે સંપત્સમૃદ્ધિસ્સ્યાદન્યથા વિપરીતકૃત્
રધ્યાદિભિર્યથા ભૂયાદન્તરં તન્ન દોષકૃત્ ।
અથ વા શતદણ્ડાન્તં ત્યક્ત્વાન્વે વસતિં જગુઃ
યાવદ્ધામાયતં દાવત્પૃષ્ઠં વા મુઘમેવ વા ।
તતોધિકં તચ્ચ તચ્ચ કેચિદાહુર્મનીષિણઃ
ધ્વજં નિત્યમુશન્ત્યેકે યત્રૈકો હ્યનવાયિષુ ।
તત્રારોહણકર્માદિ નેચ્છન્તિ પરમર્ષયઃ
ઔત્સવં ધ્વજમાસ્થાપ્ય તત્ર કાર્યં પ્રકુર્વતે ।
ધ્વજમેકં તુ સર્વત્ર કેચિદાહુર્મનીષિણઃ
અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ ધ્વજદણ્ડે તુ નિષ્કૃતિમ્ ।
પ્રમાદાત્પતિતે ભૂમ્યાં ધ્વજે વાતાદિના દૃઢે
અભગ્ને વાથ ભગ્ને વા ધ્વજં તત્ર પૂનઃ ક્ષિપેત્ ।
અભગ્ને તં ધ્વજં ગૃહ્ય કૃત્વા મન્ત્રેણ તક્ષણમ્
અધિવાસાદિકં કૃત્વા તત્થ્સાને સ્થાપયેદ્બુધઃ ।
ભગ્ને ધ્વજે ન સગ્રાહ્યસ્તમપ્સુ વિધિના ત્યજેત્
તતો ઽન્યં ધ્વજમાદાય સ્થાપયેદવિલંબિતમ્ ।
ચોરાદ્યૈર્બુદ્ધિપૂર્વં વા પાતિતે પૂર્વવદ્વિધિઃ
તત્રાધિકં પ્રકુર્વીત શિલ્પિભિસ્તક્ષણં પુનઃ ।
અભગ્નધ્વજવત્કુર્યાદન્યત્પૂર્વવદત્વરઃ
ભાગેનાનુપયુક્તસ્ય ધ્વજસ્ય ત્યાજ્યતૈવ હિ ।
દુષ્ટભાગસ્ય દાનેન ન કદાચિત્પરિગ્રહઃ
અથ વા સુદૃડં ગૃહ્ય પ્રતિષ્ઠાં મહતીં ચરેત્ ।
દુષ્ટં ભાગં વ્યપોહ્યૈવ પ્રમાણં લક્ષયેત્પુનઃ
પ્રમાણમપ્રમાણં વા ધ્વજં નાન્યેન દારુણા ।
સંયુતાં વર્ધિતાં કુર્યાદેષ સાર્વત્રિકો વિધિઃ
યન્તુ તામ્રાદિના કુર્યાલ્લોહેન કવચાદિકમ્ ।
બાલાલયં પ્રકલ્પ્યૈવ તત્રકાર્યં સમાચરેત્
સ્થિતમેવ ધ્વજં કુર્યાન્ન તુ તં ચાલયેત્ક્વચિત્ ।
દગ્ધં ધ્વજં પરિત્યજ્ય પુનરન્યં સમાહરેત્
ધ્વજે ઽન્ત્યજાતિભિસ્સ્પૃષ્ટે મહાશાન્તિમથાચરેત્ ।
તૈસ્સમીપમુપેતૈન્તુ સહસ્રાહુતિમાચરેત્
પતિતે વાત્યયા ચૈવં ધ્વજસ્ય શિખરે તથા ।
મેખલાસુ ચ તત્સર્વં નવીકૃત્ય યથાવિધિ
ધ્વજદણ્ડે તુ સંયોજ્ય પ્રતિષ્ઠાં પુનરાચરેત્ ।
ધ્વજસ્ય ચલને ચાપિ પ્રમાદાદ્વ્રશ્ચને તથા
ભગ્નાભગ્ન ધ્વજસ્યોક્તનિષ્કૃતિં તુ સમાચરેત્ ।
એષ એવ વિધિઃ પ્રોક્તો દણ્ડેષ્વન્વેષુ સર્વતઃ
અશન્યાદિનિપાતેન ધામન્યન્તરિતે યદિ ।
દેવે નષ્ટે ધ્વજે સુસ્થે ધ્વજસ્યારાધનં ભવેત્
આલયં ચ પુનઃકૃત્વા તમેવારાધયેદ્ધ્વજમ્ ।
નિરીક્ષ્યત્રીણિ વર્ષાણિ દેવાગારે ત્વનિર્મિતે
તત્ર દેવો ન રમતે તદ્ધ્વજં તુ ત્યજેત્સુધીઃ ।
અથ વા યત્ર કુત્રાપિ પ્રતિષ્ઠાપ્ય સમર્ચયેત્
અથ વક્ષ્યે ધ્વજસ્થાનં યથાશાસ્ત્રવિનિશ્ચિતમ્ ।
પિઠગોપુરયોર્મધ્યે પઞ્ચભાગં પ્રકલ્પ્ય ચ
પીઠાત્ત્યક્ત્યા ચતુર્ભાગં પઞ્ચમે ધ્વજસંસ્થિતિઃ ।
તત્સંધૌ તુ પ્રશસ્તં સ્યાદ્યથા સંફવમાચરેત્
યદિ પ્રાકારબાહ્યે સ્યાદ્ધ્વજશ્શાસ્ત્રવદાચરેત્ ।
અનુક્તસ્થાનનિહિતં તં ચ શાસ્ત્રવદાચરેત્
અશક્તૌ પુનરન્યં ચ પ્રાકારં કારયેત્ક્રમાત્ ।
દેવદૃગ્વિષયં કુર્યાદ્ધ્વજં લૈવાપરોક્ષયેત્
યદા ચાન્યાલયૈર્વાપિ ગોપુરાદિભિરેવ વા ।
અભ્યન્તરં ભવેચ્ચેત્તુ છિદ્રં કુર્યાત્તુ દૃક્પથે
વૃક્ષાદ્યૈઃપતિતૈર્નષ્ટે ચાલિતે ઽવનતે ઽપિ ચ ।
તદ્ધ્યજં પૂર્વવત્કુર્યાત્ત્રિમાસાભ્યન્તરે ઽત્વરઃ
કૃમ્યાદિભિર્વિહઙ્ગૈર્વાકોટરાદૌ કૃતે ધ્વજે ।
કૃત્વા બાલાલયં પશ્ચાત્સમીકૃત્યાર્ચયેત્પુનઃ
રજ્જુબન્ધાદિકરણે ધ્વજસ્યારોહણે કૃતે ।
બાલાલયં ન તત્ર સ્યાદ્વાસ્તુશુદ્ધિં સમાચરેત્
પ્રાક્ષયેત્પઞ્ચગવ્યૈસ્તુ ધ્વજમન્ત્રેણ હૂયતે ।
અત ઊર્ધ્વં પ્રવક્ષ્યામિ નિષ્કૃતાવર્ચનક્રમમ્
ઉક્તેન વિધિના યત્ર નષ્ટે દુષ્ટે ઽપિ વા ધ્વજે ।
પુનસ્થ્સાપનપર્યન્તં કુર્યાદ્વેણુધ્વજં શુભમ્
અથ વા કારયેદ્વિદ્વાન્ સુવર્ણરજતાદિભિઃ ।
ધ્વજં તાલોન્નતં સ્થાપ્ય ગર્ભગેહે તુ પૂજયેત્
અધિવાસાદિ તત્સર્વં પ્રતિષ્ઠોક્તવદાચરેત્ ।
અચલો વેણુદણ્ડઃ સ્યાદ્ગર્ભગેહે ભવેચ્ચલઃ
ઉત્સવાદૌ તુ સર્વત્ર વેણુદણ્ડં સમાચરેત્ ।
ચલદણ્ડો વેણુદણ્ડ ઇતિ સ્યાદુત્સવેદ્વયમ્
ઉત્સવાદૌ પ્રવૃત્તે તુ ઉક્તદોષે ત્વયં વિધિઃ ।
ધ્વજસ્થં ગરુડં તસ્માદવમુચ્ય સમાહિતઃ
નીત્વાતુ યાગશાલાયાં સંસ્થાપ્ય તુ સમર્ચયેત્ ।
વેણુદણ્ડં પ્રતિષ્ઠાપ્ય સદ્યસ્તસ્મિન્ પ્રયોજયેત્
મહાશાન્તિં તથા કુર્યાત્સહસ્રાહુતિમેવ ચ ।
વૈષ્ણવં વિષ્ણુદૈવત્યં ગારુડં ધ્વાજમેવ ચ
સૌદર્શનં ચ કૂશ્માણ્ડાન્ શતમષ્ટાધિકં યજેત્ ।
તથૈવ દીપદણ્ડસ્ય ભવેત્સર્વત્ર ચક્રમઃ
ધ્વજે નારોપયેદ્દીપં દીપદણ્ડઃ પૃથગ્ભવેત્ ।
તત્ર દીપં સમારોપ્ય ન લભેત્ફલમવ્યયમ્
ધ્વજે દીપં સમારોપ્ય વૈષ્ણવં શતશો યજેત્ ।
આપત્કલ્પં પ્રવક્ષ્યન્તિ ધ્વજે દીપાવરોહણમ્
દીપયુક્તે ધ્વજે નષ્ટે પૂર્વવન્નિષ્કૃતિં ચરેત્ ।
વીશપ્રતિષ્ઠાહીને તુ ધ્વજસ્યારોહણે કૃતે
વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તં ચ નૃસૂક્તં ધ્વાજમેવ ચ ।
ગારુડં દશશો હુત્વા પ્રતિષ્ઠાં પુનરાચરેત્
ધ્વજદેવસ્ય ચક્રસ્ય શાન્તનન્દીશયોસ્ તથા ।
હીનેર્ઽચને વૈષ્ણવં ચ તદ્દૈવત્યસમન્વિતમ્
હુત્વૈવ પુનરભ્યર્ચ્ય પશ્ચાત્કાર્યં સમાચરેત્ ।
ભેરીતાડનહીને ચ રૌદ્રં ચ વ્યાહૃતીસ્તથા
હુત્વા મહાવ્યાહૃતીશ્ચ ભેરીતાડનમાચરેત્ ।
અર્ચનાદિષુ સર્વત્ર યત્ર ઘણ્ટાનિનાદનમ્
એષ એવ વિધિઃ પ્રોક્તઃ પ્રાયશ્ચિત્તં સમાચરેત્ ।
આરોપિતે તુ ગરુડે હીને ચૈવ નિવેદને
વૈષ્ણવં ધ્વંમેત્રૌ ચ હુત્વા ગારુડમેવ ચ ।
નિવેદયેત્તુદ્વિગુણં "ક્ષમઽસ્વેત્યનુમાનયેત્
મુદ્ગાન્ને તુ તથા હીને વૈષ્ણવં વાયુદૈવતમ્ ।
આગ્નેયમીઙ્કારાદીંશ્ચ ગારુડં ધ્વાજમેવ ચ
હુત્વા યત્નેન બહુશો મૌદ્ગિકં ચ નિવેદયેત્ ।
વર્ષવાતાતપૈસ્સમ્યગુપઘાતાદિસંભવે
વિષ્ઠાદ્યુપહતે ચૈવ પક્ષિણામસકૃત્સકૃત્ ।
રજ્જ્વાદિત્રુટને ચૈવ પ્રમાદાત્પતને ઽપિ ચ
પાતિતે બુદ્ધિપૂર્વં વા અકાલે ઽપ્યવરોપિતે ।
શૂદ્રાદ્યૈરનુલોમૈર્વા સ્પૃષ્ટે ધ્વજગતે પટે
અશુચિં શોધયિત્વાન્યત્સમીકૃત્યાસમીકૃતમ્ ।
ઉત્સવાધિપદૈવત્યં ષડ્વારં જુહુયાદ્ગુરુઃ
ગારુડં ધ્વજમન્ત્રં ચ સહસ્તં ચૈવ હૂયતામ્ ।
તતશ્શેષં સમાપ્યેત વિપરીતં ન કારયેત્
પ્રમાદાદ્બુદ્ધિપૂર્વં વા પટે દગ્ધે ઽન્યમાહરેત્ ।
શાન્તિં પૂર્વોદિતાં કૃત્વા પ્રતિષ્ઠાં પુનરાચરેત્
અવરોહણમુદ્વાસન્તં ચ મન્ત્રેણ કારયેત્ ।
અવરોહણહીને તુ મન્ત્રેણોદ્વાસનં ભવેત્
તતશ્શેષં પ્રકૂર્વીત અશક્તાવવરોહણે ।
અપ્રમાણં પટં ગૃહ્ય મહાશાન્તિં સમાચરેત્
પુનરન્યં સમાદાય કર્મશેષં સમાચરેત્ ।
હીને તુ ચોત્સવારંભસ્નપને વૈષ્ણવં તથા
વિષ્ણુસૂક્તં નૃસૂક્તં ચ વારુણં ચૈવ હૂયતે ।
શુદ્ધોદદૈર્ અભિષાકસ્સ્યાત્પ્રાયશ્ચિત્તવિધિસ્સ્મૃતઃ
હીને કૌતુકબન્ધે તુ વૈષ્ણવં શાન્તમેવ ચ ।
સૌદર્શનં ચ હુત્વા તુ કૌતુકં બન્ધયેત્પુનઃ
યજ્ઞાગારે કુંભવેદ્યાહીને વાપ્યધિકે ઽપિ વા ।
વૈષ્ણવં પાવકં ભૂમિદૈવત્યં ચ હુનેદ્બુધઃ
તોરણાનામલાભે તુ હુનેદ્દૌવારિકાન્મનૂન્ ।
હીનાયાં દર્ભમાલાયામાર્ષં હુત્વેતરાઙ્ક્રિયાત્
અલઙ્કારવિહીને તુ શ્રીદૈવત્યં તધા હુનેત્ ।
પ્રાતર્બલિં તુ નિર્વાપ્ય હીને નિત્યોત્સવે તથા
વૈષ્ણવં શાન્તવીશૌ ચ હુત્વા ચોત્સવદૈવતમ્ ।
સાયં કુર્યાદુત્સવં તુ દ્વિગુણં કારયેત્ક્રમાત્
સાયં હીનં તુ દ્વિગુણં પ્રાતરુત્સવમાચરેત્ ।
એકકાલોત્સવશ્ચેત્તુ કૃત્વા કાલદ્વયં બલિમ્
સાયાહ્ને ચોત્સવં કુર્યાત્કાલાતીતે ઽપ્યયં વિધિઃ ।
દિગ્દેવતાસ્સમાવાહ્ય પ્રથમે ઽહનિ પૂજયેત્
પ્રાચ્યાદિ બલિદાનં સ્યાદીશાનાન્તં પ્રદક્ષિણમ્ ।
દેવાહ્વાને વ્યત્યયસ્સ્યાદ્વ્યતીહારો ઽથ વા ભવેત્
પૂર્વોક્તાં નિષ્કૃતિં કૃત્વા દ્વિગુણં તુ બલિં દદેત્ ।
બ્રહ્મણશ્ચ દિગીશાનાં બલિદાનં તુ નૈત્યિકમ્
અદાને નિષ્કૃતિં કૃત્વા પૂર્વોક્તં ષડ્ગુણં બલિઃ ।
ચતુષ્પથાધિદેવાનાં વૃક્ષાદીનામથેચ્છયા
પ્રથમાવાહનાદર્વાગ્વ્યત્યયે પૂર્વનિષ્કૃતિઃ ।
પ્રથમં વાસ્તુશુદ્ધિસ્સ્યાદ્ય વૈ દીયતે બલિઃ
અન્તં શુદ્ધ્યન્તિ રથ્યાસ્તાશ્શુર્ધ્યન્તિ સમયે પુનઃ ।
અકૃતાયાં વાસ્તુશુદ્ધૌ દદ્યાદ્રથ્યાસુ ચેદ્બલિમ્
શાન્તિં કૃત્વાતુ પૂર્વોક્તાં વાસ્તુશુદ્ધિં પનર્બલિઃ ।
અન્તશ્શચે વાસ્તુનિ તુ ન બલિભ્રમણં ચરેત્
શવમુદ્ધૃત્ય પશ્ચાત્તુ પર્યગ્નિ કરણં ભવેત્ ।
અકાલે બલિદાનં સ્યાદસુરપ્રીતિવર્ધનમ્
અકાલે તુ બલિં દત્વા કાલે તુ ત્રિગુણં બલિઃ ।
બલિભ્રમણદેશસ્સ્યાદ્દેવસ્ય ભ્રમણાય હિ
નાન્યત્ર ચર્યા દેવસ્ય લઘુપ્રોક્ષણ મન્યથા ।
ન હિ શ્રદ્ધોત્સવે દોષમુશન્ત્યેનં સ હીતરઃ
વાસ્તુવૃદ્ધૌ તથા હ્રાસે ગ્રામસીમાનવીકૃતૌ ।
અનુમાન્ય ચ દેવેશં શતાષ્ટકલશાપ્લવઃ
કૃત્વા સીમાં વિનિશ્ચિત્ય તતઃ કાર્યં સમાચરેત્ ।
અસ્તરા ચોત્સવં કુર્યાત્સહસ્રકલશાપ્લવઃ
દેવતાવાહનં કૃત્વા તથૈવોત્સવ માચરેત્ ।
દેવાદીનાં બલં યસ્માદ્વર્ધતે સ બલિસ્સ્મૃતઃ
શ્વસૂકરાદિભિર્દુષ્ટૈર્નભક્ષ્યો બલિરુચ્યતે ।
બલિભુગ્વાયસઃ પ્રોક્તો ગોમુખ્યા મેધ્યજન્તવઃ
વિપરીતે મહાન્ દોષસ્તન્મન્ત્રૈર્હાવયેચ્છતમ્ ।
બલિશેષં ન શૂદ્રો ઽદ્યાદર્ચકો બલિશેષભાક્
બલાવમન્ત્રકં ક્ષિપ્તે સંક્ષિપ્તે વિધિવર્જિતે ।
ભક્ષિતે ચાનુલોમાદ્યૈઃપૂર્વોક્તાં નિષ્કૃતિં ચરેત્
બલૌ પર્યુષિતે ઽત્યુષ્ણે તથા ચૈવાનિવેદિતે ।
નિવેદનાત્પ્રાગર્વાગ્વાદૃષ્ટે શૂદ્રાદિભિર્બલૌ
પૂર્વોક્તાં નિષ્કૃતિં કૃત્વા સર્વત્ર દ્વિગુણં બલિઃ ।
દેવતાવાહનં યત્ર દેશેપ્રાક્ ક્રિયતે તતઃ
તત્રૈવ બલિદાનં સ્યાદ્યાવદુદ્વાસનં ભવેત્ ।
મણ્ડલં ચ જલં કૂર્ચમાહ્વાનાધાર ઉચ્યતે
રથ્યાસુ બલિદાનાય પીઠં શૈલાદિભિર્ભવેત્ ।
બલિદાનં તુ ગુપ્તં સ્યાન્ન તત્બશ્યન્ત્યવૈદિકાઃ
તત્થ્સાવં તુ તિરસ્કુર્યાત્કાલે યવનિકાદિભિઃ ।
બલિપ્રદાનહીને તુ વૈષ્ણવં બલિરક્ષકમ્
હુત્વા તુ નિષ્કૃતિં કુર્યાદ્બલિદાનં પુનસ્તદા ।
બલિદ્રવ્યે ઽથ વા પાત્રે પતિતે ભૂતલે તથા
ભિન્ને નષ્ટે ચ પૂર્વોક્તં હુત્વાન્યં બલિમાહરેત્ ।
બલિદાનં તુ કૃત્વૈવ ભુતપીઠે ક્ષિપેત્તતઃ
બલિશેષમનુક્તે તુ સ્થાને બુદ્ધ્યા તુ નિર્વપેત્ ।
વૈષ્ણવં ચાક્ષહમનું વૈષ્વક્ચેનં ચ ગારુડમ્
સૌદર્શનં ચ હુત્વૈવ ભૂતપીઠે બલિ ક્ષિપેત્ ।
હવિર્નિવેદને હીનેહીને ચ દ્વિગુણાર્ચને
શાન્તિં ચ વૈષ્ણવં હુત્વા તથાભ્યર્ચ્ય નિવેદયેત્ ।
યથોક્તહોમે હીને તુ વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તકમ્
નૃસૂક્તં ચ ત્રયસ્ત્રિંશત્કૃત્વો હુત્વા હુનેત્પુનઃ ।
ચક્રવીશામિતાનાં ચ કુંભસ્થાનામથાપિવા
દેવાનામર્ચને હીને વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તકમ્ ।
નૃસૂક્તં સાન્તમન્ત્રૌ ચ ગારુડં ચાક્રમેવ ચ
હુત્વા પુનસ્સમભ્યર્ચ્ય વિશેષેણ નિવેદયેત્ ।
દેવાલઙ્કરણે હીને શ્રીદૈવત્યં ચ વૈષ્ણવમ્
હુદ્વાલઙ્કારમાસાદ્ય વિધીના ભૂષયેદ્ગુરુઃ ।
અલઙ્કારેષુ દ્રવ્યેષુ નિર્યાસં ચન્દનં સુમમ્
તદ્ધિત્વાન્યત્સમાદાય દ્રવ્યં પ્રક્ષાલ્યમન્ત્રતઃ ।
પઞ્ચગવ્યૈસ્સમભ્યુક્ષ્ય તેનાલઙ્કાર ઉચ્યતે
નૃત્તે ગેયે ઽથ વા હીને વૈષ્ણવં રુદ્રદૈવતમ્ ।
સ્તોત્રહીને તથા બ્રાહ્મં હુત્વા સારસ્વતં તતઃ
ભક્તબૃન્દૈઃ પરિવૃતૌ હીનાયાં વારુણં તથા ।
વૈષ્ણવં શાન્તદૈવત્યં હીને પિચ્છાદિકે તથા
વૈષ્ણવં જુહુયાત્તદ્વદ્ધવિરક્ષમનું તતઃ ।
યાનાત્કાલે યાગશાલાં દેવે ન પ્રતિગચ્છતિ
ભવેન્નિત્યાર્ચનં તત્ર યત્રદેવો ઽધિવાસિતઃ ।
ધ્રુવાર્ચનં યથા પૂર્વં ન તત્રાસ્તિ વ્યતિક્રમઃ
દેવં પ્રત્યાગતં દૃષ્ટ્યા પુનરન્યોત્સવં ચરેત્ ।
દિનવ્યપાયે કુર્યાચ્ચ તત્કાલનિયતોત્સવમ્
અતીતમુત્સવં ચાપિ તન્ત્રેણાત્ર સમાચરેત્ ।
તદ્દિનેપ્યપ્રમાદાચ્ચેદ્ભૂયાત્કાલસ્ય યાપનમ્
ન જહ્યા દેવકુર્યાચ્ચ તત્કાલોચિતમુત્સવમ્ ।
અત્ર પ્રમાદેતુ ભવેત્પૂર્વોક્તૈવ હિ નિષ્કૃતિઃ
દીક્ષિતો વસ્ત્રમાલ્યાદ્યૈઃ પઞ્ચાગાર્પિતભૂષણૈઃ ।
ચરેન્નિત્યં વિશુદ્ધાત્મા વિપરીતે તુ દોષકૃત્
દીક્ષાઙ્ગસ્ય તુ વસ્ત્રસ્ય તથા પ્રતિસરસ્ય વા ।
નાશે તત્ર મહાન્ દોષસ્તદાન્યત્પુનરાહરેત્
સહસ્રં વિષ્ણુગાયત્રીં હુત્વા શાન્તિમથાચરેત્ ।
યાવદ્દીક્ષાભવેત્તાવદ્દીક્ષાઙ્ગસ્ય પરિગ્રહઃ
અન્તેતુ તદ્ગતાશક્તિસ્સ્વયમેવાવહીયતે ।
અથ વા મોચનં કુર્યાદિતે કે ચિદ્વદન્તિહિ
તત્ર પૂર્ણાહુતિં કાલં પ્રવદન્તિ વિપશ્ચિતઃ ।
પ્રતિષ્ઠાન્તે તુ સા દીક્ષા ભવેદુત્સવસંગતા
ન તત્ર દીક્ષાસાંકર્યં દ્વયમેકત્ર ચેદ્યદિ ।
અન્યોન્યં કલહાયન્તે યદ્યાચાર્યાદયઃક્રતૌ
મહાનનર્થસ્તત્ર સ્યાત્પ્રતિભૂર્ગુરુરત્ર હિ ।
ગુરુવાક્યં ચ રાજાજ્ઞાં સમમાહુર્મહર્ષયઃ
દીક્ષિતે વર્તમાને તુ નાન્યં તત્ર પ્રવેશયેત્ ।
નહ્યેકસ્મિન્ ભવેત્કાર્ય આચાર્યદ્વય સંગતિઃ
પ્રમાદાદ્બુદ્ધિપૂર્વં વા કલહે ક્ષતજસ્રુતિઃ ।
ક્ષતાનિ વા ભવેયુસ્તં વિસૃજ્યાન્યેન કારયેત્
ન તસ્ય તુ ભવેદ્દીક્ષા મહાશાન્તિં તુ કારયેત્ ।
સ દીક્ષિતો ભવેદેવ પૂર્વસ્ય પ્કણિધિસ્સ હિ
યાવદાશૌચસંક્રાન્તિ રાશૌચેત્વશુચિર્ભવેત્ ।
પુનરન્યં સમાદાય શેષં પૂર્વવદાયરેત્
આદૌ મધ્યે તધાન્તે ચ હીને બ્રાહ્મણભોજને ।
ત્રિવાકં તુ મહાશાન્તિં હુત્વા બ્રાહ્મણભોજનમ્,
દ્વિગુણં કારયેચ્ચૈવ વૈષ્ણવાનાં તુ પૂજનમ્ ।
પુનાતિ પૂજિતસ્સદ્યઃ પાપ્મભ્યો વૈષ્ણપસ્સકૃત્
અવૈષ્ણવૈશ્ચ પાષણ્ડૈરૂઢે દેવે દ્વનર્થકૃત્ ।
તદ્દોષશાન્તયે કુર્યાત્સહસ્રકલશાપ્લવમ્
અવૈષ્ણવકૃતાપૂજા હન્તિ પુણ્યં પુરાતનમ્ ।
યાનાત્તુ પતિતે દેવે શીઘ્રમુદ્ધૃત્ય સાદરમ્
"ક્ષમઽસ્વેત્યનુમાન્યૈવ શુદ્ધોદૈરભિષિચ્યચ ।
વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તં ચ નૃસૂક્તં સહિતં ક્રમાત્
દિનાધિપસ્ય દૈવત્યં હુત્વા ચોત્સવમાચરેત્ ।
ચક્રવીશાખમિતાદીનાં બિંબાભાવે પૃથક્ પૃથક્
તણ્ડુલોપરિપાત્રેષુ કૂર્ચેષ્વાવાહ્ય મન્ત્રતઃ ।
તત્તદ્રૂપં તુ સંસ્મૃત્ય સમભ્યર્ચ્ય વિધાનતઃ
હુત્વા ચ તત્તદ્દૈવત્યં પશ્ચાદુત્સવમાચરેત્ ।
પતને તુ તથૈતેષામુદ્ધૃત્યૈવ ચ પૂર્વવત્
સ્નાપયિત્વા હુનેત્તત્તદ્દૈવત્યં વૈષ્ણવં તથા ।
યાનાત્તુ પતિતે બિંબે હીનાઙ્ગે દોષગૌરવે
પદ્માનલે મહાશાન્તિં હુત્વા તદ્દોષશાન્તયે ।
ધ્રુવબેરે સમારોપ્ય તચ્ચક્તિં વિધિના તતઃ
કૌતુકં સ્નાપનં વાથ બલિબેરમથાપિ વા ।
યથાર્હં સમલઙ્કૃત્ય સમાવાહ્ય યથાવિધિ
સમભ્યર્ચ્યોત્સવં કુર્યાન્ન તત્રસ્યાદ્વ્યતિક્રમઃ ।
બેરાન્તરસ્યાલાભે તુ રત્નં વા કાઞ્ચનં તથા
ન્યસ્ય પાત્રે સમાવાહ્ય સમભ્યર્ચ્ય દિને દિને ।
મહાશાન્તિં ચ હુત્વૈવ પુનરુત્સવમાચરેત્
હીનાઙ્ગં ચ પુનર્બેરં સંધાનવિધિના પુનઃ ।
સંધાય ચાત્વરેણૈવ પ્રતિષ્ઠાં પુનરાચરેત્
પતને ગાયગાદીનાં શ્રીદૈવત્યં ચ વૈષ્ણવમ્ ।
વાદકાનાં તુ પતનૈ બ્રાહ્મં રૌદ્રં તથૈવ ચ
આચાર્યાદીનાં તુ પતને સંક્ષોભે ચ તથાકૃતે ।
આર્ષભં વૈષ્ણવં તદ્વદ્ધ્વજાદીનાં ચ પાતને
ધ્વાજં ચ વારુણં ચૈવ વાયવ્યં ચ હુનેદ્વિધિઃ ।
વર્ષધારાસુ વાત્યાયાં વિદ્યુદ્વ્રજસમાહતૌ
કાલે ન ચોત્સવં કુર્યાત્કુર્યાચ્ચેદ્વૈષ્ણવં તથા ।
વિષ્ણુસૂક્તં નૃસૂક્તં ચ શ્રીભૂદૈવત્યમેવ ચ
હુત્વોત્સવં પ્રકુર્વીત વિપરીતે તુ દોષકૃત્ ।
વીથ્યન્તરે વર્ષધારાપ્રવેશે ઽશનિગર્જિતે
તૃણપાંસુ સમાયુક્તવાતસ્પર્શે વિશેષતઃ ।
કલહધ્વનિસંયુક્તે દેવં સંસ્નાપ્ય મન્ત્રવિત્
વૈષ્ણવં દિગ્દૈવત્યં ચ વારુણં વાયુદૈવતમ્ ।
યદ્દેવાદીંશ્ચ હુત્વૈવ પુનરુત્સવમાચરેત્
કલહે રુધિરસ્રાવે દાહે ચાપ્યુત્સવે તતઃ ।
વૈષ્ણપં ચાગ્નિદૈવત્યં બ્રાહ્મં રૌદ્રં તથૈવ ચ
તદ્દિનાધિપદૈવત્યં જુહુયાત્પ્રાર્થયેદ્ધરિમ્ ।
આલયાભ્યન્તરે ચૈવ શસ્ત્રાદ્યૈર્મરણે સતિ
તચ્છીઘ્રમપહાયૈવ પદ્માગ્નૌ જુહુયાત્તથા ।
મહાશાન્તિં તદ્દિનાધિદૈવત્યં ચ વિશેષતઃ
વીથ્યાં ચેન્મરહણાદૌતુ તચ્છીઘ્રં તુ વ્યપોહ્ય ચ ।
શાન્તિહોમં ચ હુત્વૈવ પુનરુત્સવમાચરેત્
નાડિકાયા અથાર્યાક્ચેત્પુનરુત્સવમાચરેત્ ।
આલયસ્યાશીતિદણ્ડાભ્યન્તરે તુ શવે સતિ
તત્રોત્સવં ન કુર્યાત્તુ કુર્યાચ્ચેત્સ વિનશ્યતિ ।
તચ્છીઘ્રમપહાયેવ પ્રાયશ્ચિત્તં યથોદિતમ્
મહાશાન્તિં પાર્ષદં ચ ચહુત્વા ચોત્સવમાચરેત્ ।
લગરે વિધિરેષસ્સ્યાદ્ગ્રામેનૈષ વિકલ્પ્યતે
અન્તશ્સવેનૈવ કુર્યાદુત્સવં ગ્રામવૃદ્ધયે ।
ધ્વજસ્વારોહણાદુર્ધ્વં યાવત્તીર્થદિનં ભવેત્
અન્યાત્સવં શુભં કર્મ કુર્યાચ્ચેદાભિચારિકમ્ ।
તદ્દોષશમનાયૈવ વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તકમ્
નૃસૂક્તં પાર્ષદં ચૈવ હુત્વા વિપ્રાંસ્તુ ભોજયેત્ ।
તીર્થાહાત્પૂર્વરાત્રૌ તુ હીને કૌતુક બન્ધને
શયને વા વૈષ્ણવં ચ શ્રીભૂદૈવત્યમેવ ચ ।
સૌદર્શનં ચ હુત્વાન્તે યથોક્તં તુ સમાચરેત્
તીર્થસ્નાને તુ કાલસ્યાતીતે હીને ચ વૈષ્મવમ્ ।
વારુણં સ્કન્દદૈવત્યં હુત્વા ચૌક્તં સમાચરેત્
ધ્વજાવરોહણે હીને તદ્રાત્રૌ ધ્વાજમેવ ચ ।
ગારુડં વૈષ્ણવં હુત્વા દેવેશં પ્રાર્થયેદ્ગુરુઃ
અવરોહણકારે તુ બલૌ હીને વિશેષતઃ ।
ધ્વજદેવં સુસંપૂજ્ય વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તકમ્
તદાલયસ્થદેવાનાં મન્ત્રાંશ્ચૈવ વિશેષતઃ ।
હુત્વા દેવેશમભ્યર્છ્ય ધ્વજં સમવરોહયેત્
ઉત્સવાન્તાપ્લવેહીને વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તકમ્ ।
પુરુષસૂક્તં જયાદીનશ્ચ મૂર્તિમન્ત્રાશ્ચ હાવયેત્
અત્રાનુક્તેષુ દોષેષુ પ્રાયશ્ચિત્તં ભવેદિદમ્ ।
વૈષ્ણવં વિષ્ણુસૂક્તં ચ નૃસૂક્તં ચ તથૈવ ચ
હૂયતે વિષ્ણુગાયત્રી સર્વપાપપ્રાણાશિનિ ।
એવમષ્ટાવિંશતિર્વા શક્તાવષ્ટોત્તરં શતમ્
મૂળ પાઠ: Bhṛgusaṃhitā (a text of the Vaikhānasa-tradition) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0