ભિક્ષુણીવિનય · અધ્યાય 7

પાચત્તિકધર્મ 120
રહો
234. ભગવાન્ વૈશાલીયમ્ વિહરતિ । સુજાતા નામ ભિક્ષુણી આયુષ્મતો ઉદાયિષ્ય પુરાણદ્વિતીયા । તાય દાનિ તસ્ય દૂતેન પ્રેષિતો । એહિ ત્વં મમ ઓહેય્યકવારો ભવિષ્યતિ । સહિતકા આસિષ્યામઃ । યદા તાયો ભિક્ષુણીયો ગોચરં પ્રવિષ્ટાઃ તદાયુષ્માન્ ઉદાયી કાલસ્યૈવ નિવાસયિત્વા પ્રાવરિત્વા પાત્રચીવરમ્ આદાય તહિં પ્રવિષ્ટો । તે દાનિ વિહારસ્ય પશ્ચાત્ વસ્તુકે અમ્બરીયકેણ નિષણ્ણા રક્તચિત્તા કર્મણ્યેનાઙ્ગજાતેન અન્યમન્યસ્ય અઙ્ગજાતાનિ નિધ્યાયત્તા આસન્તિ । અપરા દાનિ ભિક્ષુણી મહલ્લિકા ઉચ્ચારકર્માય વા પ્રસ્રાવકર્માય વા પશ્ચાદ્ વસ્તુકં ગતા । તાય દૃષ્ટો । સા દાનિ વ્રીડિતા પ્રત્યોસક્કિતા । એતં પ્રકરણં ભિક્ષુણીયો મહાપ્રજાપતીયે ગૌતમીયે આરોચયેંસુઃ । પેયાલં । યાવદ્ આમ ભગવન્ । ભગવાન્ આહ । દુષ્કૃતન્ તે સુજાતિકે યાવત્ પર્યવદાતાનિ ભવિષ્યન્તિ ।
યા પુન ભિક્ષુણી ભિક્ષુણા સાર્ધં એકા એકેન રહો નિષદ્યાં કલ્પયેત્ પાચત્તિકં ।
યા પુન ભિક્ષુણીતિ ઉપસમ્પન્ના । એકા એકેનેતિ સા ચ ભવતિ અન્યો ચ તત્ર ભોતિ । સુપ્તો મત્તો ઉન્મત્તોત્ક્ષિપ્તચિત્તો વેદનાભિન્નો ઉત્તાનશય્યાકો અમાનુષો તિર્યગ્યોનિગતો । એવમ્ અપ્ય્ એષા એકા એકેન । રહો તિ મિથો । નિષદ્યાં કલ્પયતિ । સહિતકા આસેયુઃ । પાચત્તિકં । પેયાલં । યાવત્ પ્રજ્ઞપ્તિઃ । સા એષા ભિક્ષુણી ભિક્ષુણા સાર્ધં સકૃન્ નિસણ્ણા દિવસમ્ પિ નિષીદતિ એકં પાચત્તિકમ્ આસાદયતિ । અથ દાનિ પુનો પુનો ઉચ્છતિ ચ નિષીદતિ ચ તત્તિકા પાચત્તિકમ્ આસાદયતિ । અથ દાનિ દ્વે જના ભવન્તિ એકો વિહારં પ્રવિશતિ કસ્યચિદ્ અર્થાય ભિક્ષુણીય શીઘ્રમ્ ઉત્થિહિતવ્યં । નાપિ દાનિ સહસ્રામ્ આજાનેય માં એષા વિહેઠયિતુકામા તિ । અથ ખુ પ્રતિસંવેદિતવ્યં । ઉત્થાસ્યામ્ય્ અહં । આહ । કસ્યાર્થાય । વક્તવ્યં । એકાયે એકેન સ્થાતું । સો એષો ઊનસપ્તવર્ષો ચેલ્લકો ભવતિ । સો આસાદનાય ન મોચનાય કેત્તાવતા અન્તરેણાપત્તિર્ ભવતિ । યેનાન્તરેણાનભિસંસ્કૃતા ભિક્ષા દીયતે । અથ દાનિ આકીર્ણજનમનુષ્યો ભિક્ષુણી ઉપાશ્રયો ભવતિ નિષ્ક્રમન્તિ ચ પ્રવિશન્તિ ચ સ્થપતિવર્ધકિચિત્રકરાઃ કિઞ્ચાપિ તેહિ કલ્પિયકારેહિ આસતિ અનાપત્તિઃ । અથ દાનિ રથ્યામુખં દ્વારં ભવતિ અવીચિઃ સ્ત્રિયો ચ પુરુષા ચ ગચ્છન્તિ અકિઞ્ચાપિ તેહિ કલ્પિયકારેહિ આસતિ અનાપત્તિઃ । અથ દાનિ અન્તરાવીચિઃ છિન્ના ભવતિ પાચત્તિકં । કલ્પિયકારો પ્રવલાયતિ અચ્છટિકાય બોધયિતવ્યો । અથ દાનિ દ્વે ભૂમકે કલ્પિયકારો તિષ્ઠતિ ત્રયાણામ્ અન્યતમાન્યતરં પશ્યત્ય્ અનાપત્તિઃ । તત્ર વાયો વા વેમાન્તરેણ ત્રયાણામ્ અન્યતમાન્યતરં પશ્યત્ય્ અનાપત્તિઃ । અસ્તિ દર્શનોપવિચારો ન શ્રમણોપવિચારો । અસ્તિ શ્રમણોપવિચારો ન દર્શનોપિવિચારો । અસ્તિ દર્શનોપવિચારો ચ શ્રમણોપવિચારો ચ । અસ્તિ નૈવ દર્શનોપવિચારો ન શ્રમણોપવિચારઃ । કિન્ તિ દાનિ અસ્તિ દર્શનોપવિચારો ન શ્રમણોપવિચારઃ । પ્રાકૃતેન ચક્ષુષા પશ્યતિ ભિક્ષુર્ એષો આસતિ ભિક્ષુણી વેતિ નો તુ પ્રાકૃતેન શ્રોત્રેણ તયોર્ આયં શૃણોતિ । એવં ચતુષ્કો યોજયિતવ્યઃ । યાવદ્ એષા આપત્તિઃ । ગ્રામે વારણ્યે વા રાત્રૌ વા દિવા વા છન્ને વા અભ્યવકશે વા એકસ્ય ન મહાજને સન્તિકે ન દૂરે । તેન ભગવાન્ આહ ।
યા પુન ભિક્ષુણી ભિક્ષુણા સાર્ધં એકા એકેન રહો નિષદ્યાં કલ્પયેત્ પાચત્તિકં

પાચત્તિકધર્મ 121
પુરુષ
235. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । ભદ્રા દાનિ કાપિલેયી જ્ઞાતિકુલં ગતા ભ્રાતૃકેહિ ભ્રાતૃપુત્રકેહિ માતુલેહિ માતુલપુત્રકેહિ સાર્ધં એકા એકેન સહ તિષ્ઠતિ । ભિક્ષુણીયો દાનિ પિણ્ડપાતં અણ્વન્તીયો દૃષ્ટ્વા ઓજ્ઝાયન્તિ । કિન્ તાવદ્ ઇમાયે પ્રવ્રજિતાયે પુરુષેણ સાર્ધં એકાય એકેન રહો નિષીદિતું । એતં પ્રકરણં ભિક્ષુણીયો મહાપ્રજાપતીયે ગૌતમીયે આહંસુઃ । યાવદ્ ભગવાન્ આહ । શબ્દાપયથ ભદ્રાં । સા દાનિ શબ્દાપિતા । તદ્ એવ સર્વં પૃચ્છીયતિ । યાવદ્ આમ ભગવન્ । ભગવાન્ આહ । તેન હિ ન ક્ષમતિ । એકાયે એકેન પુરુષેણ સાર્ધં રહો નિષીદિતું યાવદ્ ભગવાન્ અહ ।
યા પુન ભિક્ષુણી પુરુષેણ સાર્ધં એકા એકેન રહો નિષદ્યાં કલ્પેય પાચત્તિકં ।
યા પુન ભિક્ષુણી ઉપસમ્પન્ના । પુરુષેણ સાર્ધં એકા એકેનેતિ સા ચ ભવતિ યાવદ્ એવમ્ અપ્ય્ એષા એકા એકેન । રહો તિ મિથ્યા । નિષદ્યાં કલ્પેયા તિ સહિતકા આસેયુઃ । પાચત્તિકં યાવત્ પ્રજ્ઞપ્તિઃ સા એષા ભિક્ષુણી પુરુષેણ સાર્ધં સન્નિષણ્ણા દિવસન્ નિષીદતિ એકં પાચત્તિકમ્ આસાદયતિ । એવં વિસ્તરેણ યથૈવ ભિક્ષુણા । તેન ભગવાન્ આહ ।
યા પુન ભિક્ષુણી પુરુષેણ સાર્ધં એકા એકેન રહો નિષદ્યાં કલ્પેય પાચત્તિકં ॥લૃં ॥
પાચત્તિકધર્મ 122
ઉપકર્ણકેન
236. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । અથ ભદ્રા દાનિ કાપિલેયી જ્ઞાતિકુલં ગતા । ભ્રાતૃદુહિતૃપુત્રેહિ માતુલપુત્રેહિ સહ અન્તો હસ્તપાશસ્ય તિષ્ઠતિ સંલપતિ ઉપકર્ણકં જલ્પતિ । ભિક્ષુણીયો દાનિ ઓજ્ઝાયન્તિ । કિન્ તાવદ્ ઇમાયે પ્રવ્રજિતાયે ઉપકર્ણકં જલ્પિતેન ।
અવશ્યમ્ એષા અસ્માકમ્ અર્થાય જલ્પતિ । એતં પ્રકરણં ભિક્ષુણીયો મહાપ્રજાપતીયે ગૌતમીયે આહંસુઃ યાવત્ ।
યા પુન ભિક્ષુણી પુરુષેન સાર્ધં અન્તો હસ્તપાશસ્ય સંતિષ્ઠેય વા સંલપેય વા ઉપકર્ણમ્ વા જલ્પેય પાચત્તિકં ।
યા પુન ભિક્ષુણીતિ ઉપસમ્પન્ના । પુરુષેણ સાર્ધમ્ ઇતિ ગૃહસ્થેન વા પ્રવ્રાજિતેન વા । અન્તો હસ્તપાશં તિ વ્યાયામાભ્યન્તરે તિષ્ઠેય । સંલપતીતિ કિઞ્ચિ જલ્પેય । ઉપકર્ણકં જલ્પેયા તિ કર્ણકલ્પિકમ્ જલ્પેય । પાચત્તિકં યાવત્ પ્રજ્ઞપ્તિઃ । ન ક્ષમતિ ભિક્ષુણીય પુરુષેણ સાર્ધં અન્તો હસ્તપાશસ્ય તિષ્ઠતુમ્ વા સમ્લપિતુમ્ વા ઉપકર્ણકમ્ વા જલ્પિતુમ્ વા । અથ દાનિ કિં જલ્પિતવ્યં ભવતિ । પરં હસ્તપાદા સ્થિતાય જલ્પયિતવ્યં । અથ દાનિ ગુહ્યં જલ્પિતવ્યં ભવતિ ભિત્તિમ્ વા કુડ્યમ્ વા સ્તમ્ભમ્ વા વૃક્ષમ્ વા યમનિકામ્ વા અન્તરીકૃત્વા જલ્પયિતવ્યં । સા એષા ભિક્ષુણી પુરુષેણ સાર્ધમ્ અન્તો હસ્તપાશસ્ય તિષ્ઠતિ વા સંલપતિ વા ઉપકર્ણકમ્ વા જલ્પતિ પાચત્તિકં । ભિક્ષુર્ અપિ સ્ત્રિયા સાર્ધં અન્તો હસ્તપાશસ્ય તિષ્ઠતિ વા સંલપતિ વા ઉપકર્ણમ્ વા જલ્પતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । તેન ભગવાન્ આહ ।
યા પુન ભિક્ષુણીપુરુષેણ સાર્ધં અન્તો હસ્તપાશસ્ય સન્તિષ્ઠેય વા સંલપેય વા ઉપકર્ણં વા જલ્પેય પાચત્તિકં

ઉદ્દાનં ।
છત્ર [1(112)], મઞ્ચ [2(113)], એકાસ્તરણા [3(114)] । પ્રક્રમતિ [4(115)], પ્રવિશતિ [5(116)] । સમનુષ્ય [6(117)], અધ્વાનં [7(118)], ઉદ્યાનમ્ [8(119)] । રહો [9(120)], પુરુષ [10(121)], ઉપકર્ણકેન [11(122)] ॥ દ્વાદશમો મા (વ)ર્ગઃ ॥
પાચત્તિકધર્મ 123
ઉપસંક્રમતિ
237. ભગવાન્ વૈશાલીયમ્ વિહરતિ । અથ ભદ્રા દાનિ કાપિલેયી જ્ઞાતિકુલં ગત્વા પુત્રભ્રાતૃભાગિનેયાનાં રહો ગતાનાં અન્ધકારે અપ્રતિસમ્વિદિતા સહસા છત્તિ પ્રવિશતિ । તે દાનિ તહિં વેડા ભવન્તિ । એતં પ્રકરણં ભિક્ષુણીયો મહાપ્રજાપતીયે ગુઅતમીયે આરોચયેંસુઃ । પેયાલં । યાવદ્ આમ ભગવન્ । ભગવાન્ આહ । એવં નામ ત્વં જાનન્તી સપુરુષમ્ આવાસં અન્ધકારે અપ્રદીપિકા ઉપસંક્રમસિ । તેન હિ ન ક્ષમતિ એતદ્ એવ યાવત્ પર્યવદાતાનિ ભવિષ્યન્તિ
યા પુન ભિક્ષુણી જાનન્તી સપુરુષમ્ આવાસમ્ અન્ધકારે અપ્રદીપિકા ઉપસંક્રમેય પાચત્તિકં ।
યા પુન ભિક્ષુણીતિ ઉપસમ્પન્ના । જાનન્તીતિ સ્વયમ્ વા જાનેય પરતો વા શ્રુણેય । સપુરુષો તિ યહિં પુરુસો તિ યહિં પુરુષો ભવેય અન્ધકારે અપ્રદીપિકેતિ યહિન્ ન સ્યાત્ તૈલપ્રદીપો વા કણ્ડોલ્કા વા । ઉપસંક્રમેય તિ પ્રવિશેત પાચત્તિકં યાવત્ પ્રજ્ઞપ્તિઃ । ન ક્ષમતિ ભિક્ષુણીય સપુરુષમ્ આવાસમ્ અન્ધકારે અપ્રદીપિકાય ઉપસંક્રમિતું । અથ દાનિ કિઞ્ચિત્ કાર્યં ભવતિ યદિ તહિં ઉચ્ચશબ્દો ભવતિ પ્રવિશત્ય્ અનાપત્તિઃ । અથ દાનિ અગ્નિર્ ન ભવતિ પ્રતિસંવેદયિતવ્યો । અચ્છટિકા વા કર્તવ્યા ઉક્કાસિતવ્યમ્ વા । યદ્ય્ આહ પ્રવિશેતિ પ્રવિશિતવ્યં । સ એષા ભિક્ષુણી નૈવ પ્રતિસંવેદયતિ નાચ્છટિકાં કરોતિ ઉપસંક્રમતિ પાચત્તિકમ્ આસાદયતિ ।
ભિક્ષુર્ અપિ સસ્ત્રીકમ્ આવાસમ્ અન્ધકારે અપ્રતિસંવિદિતો ઉપસંક્રમતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । તેન ભગવાન્ આહ ।
યા પુન ભિક્ષુણી જાનન્તી સપુરુષમ્ આવાસમ્ અન્ધકારે અપ્રદીપિકા ઉપસંક્રમેય પાચત્તિકં ॥
પાચત્તિકધર્મ 124
વિશોકો
238. ભગવાન્ રાજગૃહે વિહરતિ । તાયો દાનિ ષડ્વર્ગિણો ભિક્ષુણીયો ગિર્યગ્રસમાજં ગચ્છન્તિ । તા દાનિ તહિં ગત્વા પૃથગ્ મઞ્ચ ગૃહ્ણન્તિ નટો નાટયતિ સપ્રહાસં વસ્તુપદા નાટિતમ્ ભવતિ । સર્વો જનો હસતિ । તાયો દાનિ તૂષ્ણીકાસ્ તિષ્ઠન્તિ યોગાચરા ઇવ । યદા પ્રશાન્તમ્ ભવતિ નાટકમ્ અવતારિતં ભવતિ । તતો તાયો અટ્ટહાસં મુઞ્ચન્તિ । સર્વો જનો તતો સુખો ભોતિ । જનો દાનિ ઓજ્ઝાયતિ । અતિહાસ્યં ઇમાસાં શ્રમણિકાનાં । તે દાનિ વિચક્ષુ કૃતા નેલાટિકં ન પ્રયચ્છન્તિ । ઓજ્ઝાયન્તિ । ઇમાસામ્ શ્રમણિકાનાં બાહનેલાટિકં ન લભામઃ । એતં પ્રકરણં ભિક્ષુણીયો મહાપ્રજાપતીયે ગૌતમીયે આરોચયેંસુઃ । યાવદ્ આમ ભગવન્ ભગવાન્ આહ । તેન હિ ન ક્ષમતિ વિશોકદર્શનાય ગન્તું । અથ ખલુ ભગવાન્ યાવત્ પર્યવદાતાનિ ભવિષ્યન્તિ ।
યા પુનર્ ભિક્ષુણી વિશોકદર્શનાય ગચ્છેત્ પાચત્તિકં ।
યા પુન ભિક્ષુણીતિ ઉપસમ્પન્ના । વિશોકમ્ ઇતિ નટનર્તનકસલ્લમલ્લપાણિસ્વરિકાઃ કુમ્ભભૂમીરાઃ અન્તમસતો યહિં ચત્વારો પિ જનાઃ સન્નિપતન્તિ ક્રીડ્યાર્થં તહિં દર્શનાય ગચ્છન્તિ । પાચત્તિકં યાવત્ પ્રજ્ઞપ્તિઃ । ન દાનિ ક્ષમતિ વિશોકદર્શનાય ગન્તું । અથ દાનિ ભિક્ષુણી પિણ્ડચારમ્ અણ્વતિ પશ્યતિ દેવયાનં નિષ્ક્રમન્તં રાજ્ઞો ઽન્તઃપુરં નિષ્ક્રાન્તં દાનિ શક્યમ્ અક્ષીણિ નિમીલયિતું કિઞ્ચાપિ પશ્યતિ અનાપત્તિઃ । અથ દાનિ આભોગં કરોતિ ઇમે પશ્યામિ ઇતો પશ્યામીતિ પાચત્તિકં । અથ દાનિ ભગવતો માલ્યારોપણં ભવતિ ઉપાસકોપાસિકા આહંસુઃ । આર્યમિશ્રિકાહિ શોભા ભાવયિતવ્યં । સામગ્રી દાતવ્યેતિ લભ્યા સામગ્રી દાતું । અથ દાનિ તહિં કોચિચ્ ચિત્તસ્ય વિકારો ભવતિ ન ક્ષમતિ સ્થાતું । ભિક્ષુર્ અપિ વિશોકદર્શનાય ગચ્છતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । તેન ભગવાન્ આહ ।
યા પુન ભિક્ષુણી વિશોકદર્શનાય ગચ્છેત્ પાચત્તિકં ॥
પાચત્તિકધર્મ 125
કલહો
239. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । અથ ખલુ મહાપ્રજાપતી ગૌતમી ભિક્ષુણીનાં કલહજાતાનાં ભણ્ડનજાતાનાં વિગ્રહવિવાદમ્ આપન્નાનાં વિહરન્તીનાં વૃષભી સમાના અધિકરણાનિ ન વ્યુપશમયતિ ન વ્યુપશમાપયતિ ન વ્યુપશમનાયૌત્સુક્યં કરોતિ । એતં પ્રકરણં ભિક્ષુણીયો ભગવતો આરોચયેમ્સુઃ । યાવદ્ ભગવાન્ સર્વં પૃચ્છતિ । યાવદ્ આમ ભગવન્ । ભગવાન્ આહ । એવં નામ ત્વં ભિક્ષુણીનાં કલહજાતાનાં ભણ્ડનજાતાનાં વિગ્રહવિવાદમ્ આપન્નાનાં વૃષભી સમાના અધિકરણાનિ ન વ્યુપસમયસિ ન વ્યુપસમાપયસિ ન વ્યુપસમનાયૌત્સુક્યં કરોસિ । તેન હિ ન ક્ષમતિ । અથ ખલુ યાવત્ પર્યવદાતાનિ ભવિષ્યન્તિ । યા પુન ભિક્ષુણી ભિક્ષુણીનાં કલહજાતાનાં ભણ્ડનજાતાનાં વિગ્રહવિવાદમ્ આપન્નાનાં વિહરન્તીનાં વૃષભી સમના અધિકરણાનિ ન વ્યુપશમયેન્ ન વ્યુપસમાપયેન્ ન વ્યુપસમનાયૌત્સુખ્યં કુર્યાત્ પાચત્તિકં ।
યા પુન ભિક્ષુણીતિ ઉપસમ્પન્ના । કલહજાતાનામ્ ઇતિ વાચાકલહં કુર્વન્તીનાં વાતયુક્તં મમ યુક્તમ્ ઇત્ય્ આદિ । ભણ્ડનજાતાનામ્ ઇતિ અન્યમન્યં મમ ઘટનં કુર્વન્તીનાં । વિગ્રહવિવાદમ્ આપન્નાનાં વિહરન્તીનામ્ ઇતિ તદ્યથા । ધર્મો અધર્મો વિનયો અવિનયો । આપત્તિર્ અનાપત્તિઃ । ગુરુકા લઘુકા સપ્રતિકર્મા અપ્રતિકર્મા સાવશેષા નિરવશેષા । ધર્મકર્મ અધર્મકર્મ સમગ્રકર્મ વ્યગ્રકર્મ યાવત્ સ્થાનાર્હં કર્મ ઇતિ વિહરન્તીનાં । વૃષભી સમાના તિ પ્રભૂ સમાના । અધિકરણાનિ ન વ્યુપસમયેદ્ ઇતિ સ્વયન્ । ન વ્યુપસમાપયેદ્ ઇતિ પરેહિ । ન વ્યુપસમાનાયૌત્સુક્યં કુર્યાત્ પાચત્તિકં યાવત્ પ્રજ્ઞપ્તિઃ । એતા દાનિ ભિક્ષુણીયો કલહજાતા ભણ્ડનજાતા વિગ્રહવિવાદમ્ આપન્ના વિહરન્તિ ન દાનિ ક્ષમતિ તાયો અદ્યુપેક્ષિતું । અથ ખુ વ્યુપસમિતવ્યાઃ વ્યુપસમાપયિતવ્યાઃ । ઔત્સુક્યં કર્તવ્યં ઉપસમનાય પ્રત્યાશંસિતવ્યં પરસ્પરં ક્ષમાપયિતવ્યાઃ પ્રાપ્તકાલં યથારૂપં પરિભાષયિતવ્યાઃ સમગ્રીકર્ત્વ્યાઃ । અથ દાનિ ન શક્નોતિ અન્યા ભિક્ષુણી અધ્યેસિતવ્યા ઉદ્યોજયિતવ્યા ઉપાસકોપાસિકાયો ભિક્ષુભિક્ષુણીયો । અથ તાન્ય્ અધિકરણાનિ કર્ક્કશાનિ ભવન્તિ દુર્વ્યુપસમાનિ તેષામ્ એવ અધિકરણાનાં કાલમ્ આગમયતિ સમયમ્ આગમયતિ પરિપાકમ્ આગમયતિ । કાલં ચ સમયમ્ ચ પરિપાકં ચાગમ્ય વ્યુપશમયત્ય્ અનાપત્તિઃ ભિક્ષુર્ અપિ ભિક્ષૂણાં કલહજાતાનાં ભણ્ડણજાતાનાં વિગ્રહવિવાદમ્ આપન્નાનામ્ વિહરન્તાનાં વૃષભો સમાનો અધિકરણાનિ ન વ્યુપશમયતિ ન વ્યુપસમાપયતિ ન વ્યુપસમાનાયૌત્સુક્યં કરોતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । તેન ભગવાન્ આહ । યા પુન ભિક્ષુણી ભિક્ષુણીનાં કલહજાતાનાં ભણ્ડનજાતાનાં વિગ્રહવિવાદમ્ આપન્નાનાં વિહરન્તીનાં વૃષભી સમાના અધિકરણાનિ ન વ્યુપસમયેન્ ન વ્યુપસમાપયેન્ ન વ્યુપસમાનાયૌત્સુક્યં કુર્યાત્ પાચત્તિકં

પાચત્તિકધર્મ 126
ઉદ્વર્તનં
240. ભગવાન્ વૈશાલીયમ્ વિહરતિ । ભદ્રા દાનિ કાપિલેયી જ્ઞાતિકુલં નીયતે ઉદ્વર્તનાય સ્નાપનાય ગૃહપતિનીહિ નીયતે । વયમ્ આર્યામ્ ઉદ્વર્તયામઃ સ્નાપયિષ્યામઃ અસ્માકં પુણ્યં ભવિષ્યતિ । કેચિત્ પ્રસાદેન કેચિદ્ અઙ્ગયષ્ટિં પશ્યિતુકામાઃ । સા દાનિ પ્રાસાદિકા દર્શનીયા । કૌતૂહલજાતિકો માતૃગ્રામઃ । વર્ણલોલાં ઉદ્વર્તયન્તિ કાલેયકેન તુઙ્ગેયકેન સ્વઙ્ગકેન પદ્મકેન ગન્ધચૂર્ણેહિ । સા પિ દાનિ અધિવાસયતિ । ભિક્ષુણીયો દાનિ ઓજ્ઝાયન્તિ । પશ્ય્થાર્યમિશ્રિકાયો અદ્યાપીયં પ્રવ્રજિતા મહચ્છન્દા । એતં પ્રકરણં ભિક્ષુણીયો મહાપ્રજાપતીયે ગૌતમીયે આરોચયેંસુઃ । પે । યાવદ્ આમ ભગવન્ । ભગવાન્ આહ । એવન્ નામ ત્વં ગૃહિણીનામ્ ઉદ્વર્ત્નપરિમર્દનસ્નાપનસમ્મતેન ઉદ્વર્તાપયસિ । તેન હિ ન ક્ષમતિ । અથ ખલુ ભગવાન્ યાવત્ પર્યવદાતાનિ ભવિષ્યન્તિ ।
યાનિ ખલુ પુનર્ ઇમાનિ ગૃહિણીનામ્ ઉદ્વર્તનપરિમર્દનસ્નાપનસમ્મતાનિ તથારૂપેહિ ભિક્ષુણી અગિલાના ઉદ્વર્તાપયેત્ પરિમર્દાપયેત્ પાચત્તિકં ।
યાનિ ખલુ પુનર્ ઇમાનિ ગૃહિણીનમ્ ઇતિ ક્ષત્રિયકન્યકાનાં બ્રાહ્મણકન્યકાનાં ગૃહપતિકન્યકાનાં । ઉદ્વર્તનપરિમર્દનસ્નાપનસમ્મતાનીતિ કાલેયકમ્ વા તુઙ્ગેયકમ્ વા ચિક્કસમ્ વા । યદ્ય્ એકો વા તેહિ ભિક્ષુણીહિ અગિલાના ઉદ્વર્તાપયેત્ । કિન્ તાવદ્ અત્ર ગૈલાન્યમ્ અભિપ્રેતં જરાદુર્બલા વા વ્યાધિદુર્બલા વા ભવતિ ઉદ્વર્તાપયત્ય્ અનાપત્તિઃ । ઉદ્વર્તાપયેદ્ ઇતિ પરિમર્દાપયેત્ પાચત્તિકં । અથ દાનિ ગણ્ડમ્ વા પિટકમ્ વા ભવતિ લભ્યા ભૈષજ્યેહિ ઉદ્વર્તાપયિતું પરિમર્દાપયિતું । અથ દાનિ પિત્તસંક્ષોભો ભવતિ લભ્યા ચિક્કસેનાલિંપિતું । અથ દાનિ વાતસંક્ષોભો ભવતિ લભ્યા ગોધૂમચિક્કસેનાલિંપિતું । અથ દાનિ સન્નિપાતો ભવતિ સંયુક્તેહિ ભૈષજ્યેહિ ઉદ્વર્તાપયિતવ્યં પરિમર્દાપયિતવ્યં આલિંપિતવ્યં । તાય પિ દાનિ આલિંપિય ન ક્ષમતિ અભ્યાગમે પ્રદેશે સ્થાતું । અથ ખલુ પ્રતિગુપ્તે પ્રદેશે સ્થાતવ્યં । યદાવર્ત ભવતિ તદા ઉદ્વર્તયિત્વા નિષ્ક્રમિતવ્યં । ભિક્ષુર્ અપિ અગિલાનો ચિક્કસેનોદ્વર્તાપયેત્ પરિમર્દાપયેદ્ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । તેન ભગવાન્ આહ ।
યા પુન ભિક્ષુણી ગૃહિણીનામ્ ઉદ્વર્તનપરિમર્દનસ્નાનસમ્મતેહિ ઉદ્વર્તાપયેત પરિમર્દાપયેત પાચત્તિકં ॥
પાચત્તિકધર્મ 127
ભિક્ષુણી
241. ભગવાન્ વૈશાલીયમ્ વિહરતિ । ભગવતા દાનિ શિક્ષાપદં પ્રજ્ઞપ્તં ન ક્ષમતિ ગૃહિણીનામ્ ઉદ્વર્તનપરિમર્દનસ્નાનસમ્મતેહિ ઉદ્વર્તાપયિતું પરિમર્દાપયિતું । સા દાનિ ભદ્રા ભિક્ષુણીહિ ઉદ્વર્તાપયતિ પરિમર્દાપયતિ । ભિક્ષુણીયો દાનિ ઓજ્ઝાયન્તિ । પેયાલં । યાવદ્ ભગવાન્ આહ ।
યા પુન ભિક્ષુણી અગિલાના ભિક્ષુણીય ઉદ્વર્તાપયેત્ પરિમર્દાપયેત્ પાચત્તિકં ।
યા પુન ભિક્ષુણીતિ ઉપસમ્પન્ના । ભિક્ષુણીયેતિ ઉપસમ્પન્નાય । અગિલાના તિ કિન્ તાવદ્ અત્ર ગૈલાન્યમ્ અભિપ્રેતં જરાદુર્બલા વા વ્યાધિદુર્બલા વા ભોતિ । પ્રત્યુદ્ધૃતં ભગવતા અનાપત્તિઃ ગિલાનાય । ઉદ્વર્તાપયેત્ પરિમર્દાપયેત્ પાચત્તિકં યાવત્ પ્રજ્ઞપ્તિઃ । સા એષા ભિક્ષુણી અગિલાના ભિક્ષુણીય ઉદ્વર્તાપયતિ ન પરિમર્દાપયતિ વિનયાતિક્રમઃ । પરિમર્દાપયતિ નોદ્વર્તાપયતિ વિનયાતિક્રમઃ । ઉભયં કરોતિ પાચત્તિકં । નોભયમ્ અનાપત્તિઃ । ભિક્ષુર્ અપિ અગિલાનો ભિક્ષુણા ઉદ્વર્તાપયતિ પરિમર્દાપયતિ વિનયાતિક્રમઃ । તેન ભગવાન્ આહ ।
યા પુન ભિક્ષુણી અગિલાના ભિક્ષુણીય ઉદ્વર્તાપયેત્ પરિમર્દાપયેત્ પાચત્તિકં ॥ ફુ ॥
પાચત્તિકધર્મ 128
શ્રામણેરિ
એવં એવ શ્રામણેર્યા નાસ્તિ નાનાકરણં । તેન ભગવાન્ આહ ।
યા પુન ભિક્ષુણી અગિલાના શ્રામણેરીય ઉદ્વર્તાપયેત્ પરિમર્દાપયેત્ પાચત્તિકં ॥ ફુ ॥
પાચત્તિકધર્મ 129
શિક્ષમાણા
એતદ્ એવ શિક્ષમાણાયાઃ । શિક્ષમાણા નામ અષ્ટાદશહિ વર્તેહિ દ્વે વર્ષાણિ શિક્ષમાણા યાવત્ । તેન ભગવાન્ આહ ।
યા પુન ભિક્ષુણી અગિલાના શિક્ષમાણાય ઉદ્વર્તાપયેત્ પરિમર્દાપયેત્ પાચત્તિકં ॥ગ્રા ॥
પાચત્તિકધર્મ 130
ગૃહિણી
એતદ્ એવ ગૃહિણીય । નાસ્તિ નાનાકરણં । ગૃહિણીતિ ગૃહસ્થા । તેન ભગવાન્ આહ ।
યા પુન ભિક્ષુણી અગિલાના ગૃહિણીય ઉદ્વર્તાપયેત્ પરિમર્દાપયેત્ પાચત્તિકં ॥ હ્રા ॥
પાચત્તિકધર્મ 131
વિશુદ્ધિસંવાસેન
242. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । ભિક્ષુણીયો દાનિ સન્નિપતિતાઃ પોષધ કર્માય । જેતા નામ ભિક્ષુણી । સા નાગચ્છતિ । તાયે દૂતો ઽનુપ્રેષિતો । આર્યે આગચ્છાહિ ભિક્ષુણીયો સન્નિપતિતાઃ પોષધકર્માય । સા દાન્ આહ । ભગવતા વિશુદ્ધસ્ય વિશુદ્ધિપોષધઃ પ્રજ્ઞપ્તઃ । યાવતિકા કા વિશુદ્ધા અહન્ તાસામ્ અન્યતમાસાં તત્ર નાગચ્છામિ । એતં પ્રકરણં ભિક્ષુણીયો મહાપ્રજાપતીયે ગૌતમીયે આરોચયેંસુઃ । પે । યાવદ્ આમ ભગવન્ । ભગવાન્ આહ । દુષ્કૃતં તે જેતે । ત્વઞ્ ચ નામ પોષધન્ ન સત્કરોષિ । કા અન્યા સત્કરિષ્યતિ કો ચ પોષધસ્ય સત્કારો । અગિલાનાય ઉપસંક્રમિતવ્યં । ગિલાનાય છન્દો દાતવ્યો । અથ ખલુ ભગવાન્ યાવત્ પર્યવદાતાનિ ભવિષ્યન્તિ ।
યા પુન ભિક્ષુણી અન્વર્ધમાસંઅગિલાના વિશુદ્ધિસંવાસં ન સત્કરેય પાચત્તિકં ।
યા પુન ભિક્ષુણીતિ ઉપસમ્પન્ના । અન્વર્ધમાસં વિશુદ્ધિસંવાસં તિ ચાતુર્દશિકેન વા ચાતુર્દશિકં પાઞ્ચદશિકેન વા પાઞ્ચદશિકં । અગિલાના પોષધન્ ન સત્કારોતિ । કિન્ દાનિ અત્ર ગૈલાન્યમ્ અભિપ્રેતં । એષા ભવતિ જરાદુર્બલા વા વ્યાધિદુર્બલા વા શિરાવિદ્ધિકા વા ભવતિ અસુખા ભૈષજ્યં વા પીતમ્ ભવતિ । ઘૃતં વા પીતમ્ ભવતિ । છન્દો દાતવ્યો ।
સા એષા ભિક્ષુણી અગિલાના પોષધન્ ન ગચ્છતિ । ગિલાના વા છન્દન્ ન દેતિ પાચત્તિકં ।
ભિક્ષુર્ અપિ અગિલાનો નૈવ પોષધં ગચ્છતિ ન ચ્છન્દન્ દેતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । તેન ભગવાન્ આહ ।
યા પુન ભિક્ષુણી અન્વર્ધમાસં અગિલાના વિશુદ્ધિસંવાસન્ ન સત્કરેય પાચત્તિકં ।
ઉદ્દાનં ।
ઉપસંક્રમતિ [1(123)] । કલહો [3(124)] । વિશોકો [2(125)] । ઉદ્વર્તનં [4(126)] । ભિક્ષુણી [5(127)] । શ્રામણેરી [6(128)] । શિક્ષમાણા [7(129)] । ગૃહિણીય [8(130)] । વિશુદ્ધિસંવાસેન [9(131)] ॥
પૂર્યતે ત્રયોદશમો વર્ગઃ ॥
પાચત્તિકધર્મ 132
ઓવાદોપસંક્રમણં
વિશુદ્ધિપોષધં

243. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । થેરભિક્ષૂ પર્યાયેણ ભિક્ષુણીયો ઓવદન્તિ । તે દાનિ આયુષ્મન્તો ષડ્વર્ગિકાઃ ઓવાદકવારં ન લભન્તિ । તે દાન્ આહંસુઃ । ન એતે યુષ્માકં ઓવાદકવારં દાસ્યન્તિ । કસ્ય દાનિ વયમ્ ઓવાદકવારં ગચ્છામઃ । તે દાન્ આહંસુઃ । આયુષ્માં ચ્છારિપુત્રઃ સ ખિલો ચ મૃદુકો ચ । વિસ્તારેણ યાવદ્ ભગવતા શિક્ષાપદં પ્રજ્ઞપ્તં । ન ક્ષમતિ અસમ્મતેન ભિક્ષુણા ભિક્ષુણીયો ઓવદિતું । એષ નિઃસીમં ગત્વા પરસ્પરં સમ્મન્યામઃ । તે દાનિ નિઃસીમં ગત્વા અન્યમન્યં સંમન્યિત્વા કલ્યતો યેવ નિવાસયિત્વા પ્રાવરિત્વા ચ ભિક્ષુણી ઉપાશ્રયં ગત્વા આહંસુઃ । સન્નિપતથ ભગિનીયો ઓવાદો ભવિષ્યતિ । યાયો ષડ્વર્ગિણીયો તાયો ઽચ્છન્તિ સન્નિપતિતાઃ । યાયો યોગાચારાયો ભિક્ષુણીયો તાયો ન સન્નિપતન્તિ । આહંસુઃ । કિમ્ અર્થમ્ વયમ્ એષામ્ અવિનીતાનામ્ અવવાદં ગમિષ્યામઃ । તે દાનિ તાહિ સહ મુહૂર્તમ્ અન્તરં કાકવંહા ભઞ્જિત્વા ગતાઃ । આયુષ્માન્ દાનિ શારિપુત્રો કાલસ્યૈવ નિવાસયિત્વા પાત્રચીવરમ્ આદાય આયુષ્મતા આનન્દેન પશ્ચાચ્ છ્રમણેન સાર્ધં વિસ્તરેણ । યાવદ્ આહ । સન્નિપતથ ભગિનીયો ઓવાદો ભવિષ્યતિ । યાયો ભિક્ષુણીયો યોગાચારાઃ તાયો ઽચ્છન્તિ સન્નિપતિતાયો । ષડ્વર્ગિણીયો ભિક્ષુણીયો નાગચ્છન્તિ । થેરો પૃચ્છતિ । સમગ્રો હિ ભિક્ષુણીસંઘો । આહંસુઃ । નહિ કો નાગચ્છતિ । આહંસુઃ ષડ્વર્ગિણીયો । તાસાન્ દૂતઃ પ્રેષિતો । આગચ્છથ ભગિનીયો ઓવાદો ભવિષ્યતિ । તા દાન્ આહંસુઃ । ન વયમ્ આગમિષ્યામઃ । ઓવદિતા વયમ્ આર્યમિશ્રકેહિ ષડ્વર્ગિકેહિ અન્યવિહિતકેન ઓવાદેન । અથાયુષ્માન્ શારિપુત્રો વ્યગ્રો ભિક્ષુણીસંઘો તિ કૃત્વા ઉત્થાયાસનાતો પ્રક્રાન્તો । ભગવાન્ જાનન્તો યેવ પૃચ્છતિ કિન્ દાનિ ગૌતમી માતા શીઘ્રમ્ આગતો સિ । ઓવદિતા ભિક્ષુણીયો । આહ । અહં ભગવન્ કાલસ્યૈવ નિવાસયિત્વા યાવદ્ ભિક્ષુણીઉપાશ્રયં પ્રવિષ્ટો ઓવદિતું મયોક્તં સન્નિપતથ ભગિનીયો ઓવાદો ભવિષ્યતિ । યાયો યોગાચારાયો ભિક્ષુણીયો તાયો ઽચ્છન્તિ સન્નિપતિતાયો । યાયો ષડ્વર્ગિણીયો ભિક્ષુણીયો તા ન સન્નિપતન્તિ । અહં જલ્પામિ સમગ્રો ભિક્ષુણીસંઘો । આહંસુઃ । નહિ । કો નાગચ્છતિ । આહંસુઃ ષડ્વર્ગિણીયો । તાસાન્ દૂતઃ પ્રેષિતઃ । આગચ્છથ ભગિનિયો ઓવાદો ભવિષ્યતિ । આહંસુઃ । ન વયમ્ આગમિષ્યામઃ ઓવદિતા વયમ્ આર્યમિશ્રિકેહિ ષડ્વર્ગિકેહિ અન્યવિહિતકેન ઓવાદેન । અહં પિ ભગવન્ વ્યગ્રો ભિક્ષુણીસંઘો તિ કૃત્વા ઉત્થાયાસનાતો સન્નિર્ગતો । ભગવાન્ આહ । શબ્દાપયથ ષડ્વર્ગિણીયો ભિક્ષુણીયો । તા દાનિ શબ્દાપિતાઃ । તદ્ એવ સર્વં ભગવાન્ વિસ્તરેણ પૃચ્છતિ । યાવદ્ આમ ભગવન્ । ભગવાન્ આહ । દુષ્કૃતં વો ષડ્વર્ગિણીયો યાવત્ પર્યવદાતાનિ ભવન્તિ ।
યા પુન ભિક્ષુણી અન્વર્ધ માસં ભિક્ષુસંઘે ઓવાદોપસંક્રમણં ન સત્કરેય પાચત્તિકં ।
યા પુન ભિક્ષુણીતિ ઉપસમ્પન્ના । અન્વર્ધમાસન્ તિ ચાતુર્દશિકેન વા ચાતુર્દશિકં । પાઞ્ચદશિકેન વા પાઞ્ચદશિકં । ભિક્ષુસંઘે ઓવદોપસંક્રમણં ન સત્કરેય પાચત્તિકં યાવત્ પ્રજ્ઞપ્તિઃ । અથ દાનિ જરાદુર્બલા વા વ્યાધિદુર્બલા વા ઘૃતપીતિકા વા ભવતિ વક્તવ્યં । ઓવાદસ્ય છન્દન્ દેમિ ત્રિક્ખત્તો । સા એષા ભિક્ષુણી અગિલાના ઓવાદોપસંક્રમણં ન ગચ્છતિ ગિલાના વા છન્દન્ ન દેતિ પાચત્તિકમ્ આસાદયતિ । યદા પોષધો ભવતિ તદા ચ્છન્દહારિકાહિ ભિક્ષુવિહારઙ્ ગત્વા વક્તવ્યં । સમગ્રો ભિક્ષુણીસંઘો સમગ્રસ્ય ભિક્ષુસંઘસ્ય પાદાં ચ્છિરસા વન્દતિ પોષધઞ્ ચ પ્રતીચ્છતિ અવવાદં ચ યાચતિ એવં ત્રિક્ખત્તો યાચિતવ્યં । યદિ તાવત્ કોચિદ્ ભિક્ષુણીઓવાદકો ભવતિ વક્તવ્યં । એષ ભગિનીયો ઓવાદકો આગમિષ્યતિ । અથ ન કોચિદ્ ભવતિ યો તંહિ અઙ્ગોપેતો ભવતિ સો સંમન્યિતવ્યો । અથ ન કોચિદ્ વક્તવ્યં । નાસ્તિ ભગિનીયો ભિક્ષુણીઓવાદકો અપ્રમાદેન સંપાદેથ આપત્તિઞ્ ચ પોષધં પ્રતિજાગ્રથ સગૌરવા ચ ભવથ સ્થવિરેહિ ભિક્ષૂહિ મધ્યેહિ નવકેહીતિ । તેન ભગવાન્ આહ ।
યા પુન ભિક્ષુણી અન્વર્ધમાસં વિશુદ્ધિપોષધં ન સત્કરેય પાચત્તિકં ॥
પાચત્તિકધર્મ 133
ગણ્ડમ્ વા પિટકમ્ વા
244. ભગવાન્ રાજગૃહે વિહરતિ । જેતાયે ભિક્ષુણીયે સંબાધે પ્રદેશે ગણ્ડમ્ ઉત્પન્નં । તાયે અન્તેવાસિનીયો ગોચરઞ્ ગતાયો । હિણ્ડિકવૈદ્યો આગતો । સા દાન્ આહ । દીર્ઘાયુઃ શક્યસિ મમ શસ્ત્રકર્મ કર્તું । સો દાન્ આહ । બાઢં । સો દાનિ પાટયિત્વા ધોવાયિત્વા ઉપનાહયિત્વા ગતો । તાયો ભિક્ષુણીયો આગતાયો । તાહિ દાનિ સો પ્રદેશો દૃષ્ટો પૂયમ્રક્ષિતો । તા દાન્ આહંસુઃ । આર્યે કિમ્ ઇદં । આહ । શસ્ત્રકર્મ કારિતં । આહંસુઃ । સાહસમ્ આર્યાય કૃતં સંબાધે પ્રદેશે શસ્ત્રકર્મ કારયન્તીય । એતં પ્રકરણં ભિક્ષુણીયો મહાપ્રજાપતીયે ગૌતમીયે આરોચયેંસુઃ । પે । યાવદ્ આમ ભગવન્ । ભગવાન્ આહ । એવં ચ નામ ત્વં ઉપરિ જાનુમણ્ડલાભ્યાં અધો કક્ષાભ્યાં ગણ્ડમ્ વા પિટકમ્ વા ક્ષતમ્ વા ઉપહતમ્ વા અકૃત્વા પૂર્વકૃત્યં અનવલોકયિત્વા સંઘં શસ્ત્રકર્મ કારાપયસિ । તેન હિ ન ક્ષમતિ । પેયાલં । યાવત્ ।
યા પુન ભિક્ષુણી ઉપરિ જાનુમણ્ડલાભ્યામ્ અધો કક્ષાભ્યાં ગણ્ડમ્ વા પિટકમ્ વા ક્ષતમ્ વા ઉપહતમ્ વા અકૃત્વા પૂર્વકૃત્યં અનવલોકયિત્વા સંઘં પુરુષેણ પાતાપયેદ્ વા ધોવાપયેદ્ વા ઉપનાહાપયેદ્ વા પાચત્તિકં ॥
યા પુન ભિક્ષુણીતિ ઉપસમ્પન્ના । ઉપરિ જાનુમણ્ડલાભ્યામ્ ઇતિ ઊરુનાભિભ્યાં । અધો કક્ષાભ્યામ્ ઇતિ સ્તનોદરસ્ય । ગણ્ડમ્ વા પિટકમ્ વા ક્ષતમ્ વા ઉપહતમ્ વા અકૃત્વા પૂર્વકૃત્યન્ તિ ભિક્ષુણી વક્તવ્યો શસ્ત્રકર્મ કારાપયિષ્યન્ તિ ।
અનવલોકયિત્વા સંઘા તિ સંઘમધ્યે અવલોકના કર્તવ્યા । શૃણોતુ મે આર્યા સંઘો યદિ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ઇત્થન્નામા ભિક્ષુણી શસ્ત્રકર્મ કારાપેય । કારાપયિષ્યતિ આર્યા સંઘો ઇત્થન્નામા ભિક્ષુણી શસ્ત્રકર્મ । ક્ષમતે તં સંઘસ્ય યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ।
પુરુષેણેતિ ગૃહસ્થેન વા પ્રવ્રજિતેન વા પાટાપયેદ્ વા ધોવાપયેદ્ વા ઉપનાહાપેય વા તિ યથા જેતા ભિક્ષુણીતિ પાચત્તિકં યાવત્ પ્રજ્ઞપ્તિઃ । અથ દાનિ સંબાધે પ્રદેશે ગણ્ડમ્ વા પિટકમ્ વા ક્ષતમ્ વા ઉપહતમ્ વા ભવતિ અન્તેવાસિનીયે વા સમાનોપાધ્યાયિનીયે વા સમાનાચાર્યાયે વા યસ્યા વિશ્વાસો તાય આખ્યાતવ્યં । કણ્ટકેન વા નખેન વા ભેદાપયિતવ્યં ભૈષજ્યેન વા આલિમ્પાપેયતવ્યં અથ દાનિ અધો જાનુમણ્ડલાભ્યામ્ ઉપરિ કક્ષાભ્યામ્ ભવતિ ગણ્ડમ્ વા પિટકમ્ વા ક્ષતમ્ વા પુરુષેણ પાટાપયતિ વા ધોવાપયતિ વા ઉપનાહાપયતિ વા એવમ્ શિરામ્ વા વેધાપયતિ નેલાટિકમ્ વા બાહુશિરામ્ વા ગુલ્ફશિરામ્ વા અપરાય ભિક્ષુણીય આક્રમિતવ્યા તેન ભગવાન્ આહ ।
યા પુન ભિક્ષુણી ઉપરિ જાનુમણ્ડલાભ્યાં અધો કક્ષાભ્યાં ગણ્ડમ્ વા પિટકમ્ વા ક્ષતમ્ વા ઉપહતમ્ વા અકૃત્વા પૂર્વકૃત્યં અનવલોકયિત્વા સંઘં પુરુષેણ પાટાપયેદ્ વા ધોવાપયેદ્ વા ઉપનાહાપયેદ્ વા પાચત્તિકં ॥
પાચત્તિકધર્મ 134
વર્ષોપગતા

245. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । અથ કાલી નામ ભિક્ષુણી વર્ષોપગતા સાંઘિકં વિહારં બન્ધિત્વા ચારિકાં પ્રક્રાન્તાઃ । એતં પ્રકરણં ભિક્ષુણીયો મહાપ્રજાપતીયે ગૌતમીયે આરોચયેંસુઃ । પે । યાવદ્ આમ ભગવન્ । ભગવાન્ આહ । દુષ્કૃતમ્ તે કાલિ એવન્ નામ ત્વં વર્ષોપગતાનાં ચારિકાં પ્રક્રમસિ । તેન હિ ન ક્ષમતિ વર્ષોપગતાય ચારિકાં પ્રક્રમિતું । અથ ખલુ ભગવાન્ યાવત્ પર્યવદાતાનિ ભવિષ્યન્તિ ।
યા પુન ભિક્ષુણી વર્ષોપગતા ચારિકાં પ્રક્રામેય પાચત્તિકં ।
યા પુન ભિક્ષુણીતિ ઉપસમ્પન્ના । વર્ષા તિ વર્ષારાત્રં । ઉપગતા તિ પુરિમિકાં પશ્ચિમિકામ્ વા વર્ષોપનામયિકાં ઉપગતા । ચારિકાં પ્રક્રામેયા તિ અન્યત્ર ગચ્છેય ગ્રામાન્તરં પિ પાચત્તિકં યાવત્ પ્રજ્ઞપ્તિઃ । સા એષા ભિક્ષુણી એકરાત્રમ્ પિ વિપ્રવસતિ પાચત્તિકં । અથ દાનિ રાજભયમ્ વા સેનાભયમ્ વા પરચક્રભયમ્ વા જીવિતાન્તરાયો વા બ્રહ્મચર્યાન્તરાયો વા ભવેય કિઞ્ચાપિ ગચ્છતિ અનાપત્તિઃ । નાસ્તિ ભિક્ષુણ્યા અવલોકનાકર્મ સપ્તાહં વા કિઞ્ચાપિ ભિકુઃ અવલોકનાકર્મ કૃત્વા સપ્તાહં વા અધિષ્ઠિહેય ગચ્છત્ય્ અનાપત્તિઃ । તેન ભગવાન્ આહ ।
યા પુન ભિક્ષુણી વર્ષોપગતા ચારિકાં પ્રક્રમેય પાચત્તિકં