ભિક્ષુણીવિનય · અધ્યાય 4

પ્રતિબલા ભવતિ ગિલાનમ્ ઉપસ્થિહિતુમ્ વા ઉપસ્થાપયિતુમ્ વા

દ્વાદશવર્ષા ભવતિ સાતિરેકદ્વાદશવર્ષા વા ॥ ઌં ॥
યસ્યા ઇમાનિ દશાઙ્ગાનિ સમ્વિદ્યન્તે ઇયમ્ ઉચ્યતે અઙ્ગોપેતા । વિપર્યયાદ્ અનઙ્ગોપેતા । સા એષા અનઙ્ગોપેતા ઉપસ્થાપયેત્ પાચત્તિકં । પેયાલં । યાવત્ પ્રજ્ઞપ્તિઃ । સા એષા અનઙ્ગોપેતા પ્રવ્રાજયતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । ઉપસમ્પાદયતિ પાચત્તિકં । ભિક્ષુર્ અપિ અનઙ્ગોપેતો પ્રવ્રાજયતિ ઉપસમ્પાદયતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । તેન ભગવાન્ આહ ।
પૂરદ્વાદશવર્ષા પિ ચ ભવતિ સા ચ અનઙ્ગોપેતા ઉપસ્થાપયેત્ પાચત્તિકં

પાચત્તિકધર્મ 94
અસંમતા
208. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । ભગવતા શિક્ષાપદં પ્રજ્ઞપ્તં । દ્વાદશવર્ષાયે અઙ્ગોપેતાય ઉપસ્થાપયિતવ્યેતિ । તા દાનિ ભિક્ષુણીયો દ્વાદશવર્ષા અઙ્ગોપેતાયો ઉપસ્થાપયન્તિ । ભિક્ષુણીયો દાનિ ઓજ્ઝાયન્તિ । અસ્ત્ય્ એષા દ્વાદશવર્ષા ન પુનર્ જ્ઞાયતે । અઙ્ગોપેતા વા અનઙ્ગોપેતા વા તિ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષુણીયો મહાપ્રજાપતીયે ગૌતમીયે આરોચયંસુઃ । યાવદ્ ભગવાન્ આહ । ઉપસ્થાપનાસંમુતી તાય યાચિતવ્યા ।
કર્મકારિકાય કર્મ કર્તવ્યં । શૃણોતુ મે આર્યા સંઘો । યદિ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ઇયમ્ ઇત્થન્નામા ભિક્ષુની દ્વાદશવર્ષા અઙ્ગોપેતા । સા સંઘં ઉપસ્થાપના સંમુતિં યાચેયા । યચિષ્યતિ આર્યમિશ્રિકા ઇત્થન્નામા ભિક્ષુણી દ્વાદશવર્ષા અઙ્ગોપેતા ઉપસ્થાપનાસંમુતિં સંઘં । ક્ષમતે તં સંઘસ્ય યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતન્ ધારયામિ ।
તાય દાનિ યાચિતવ્યં । વન્દામ્ય્ આર્યા સંઘં । અહમ્ ઇત્થન્નામા ભિક્ષુણી દ્વાદશવર્ષા અઙ્ગોપેતા । સાહં સંઘમ્ ઉપસ્થાપનાસંમુતિં યચામિ । સાધુ બત મે આર્યા સંઘો ઉપસ્થાપનાસમ્મુતિન્ દેતુ । એવમ્ ભિક્ષુત્તો યાચયિતવ્યં ॥
કર્મ । શૃણોતુ મે આર્યા સંઘો । ઇયમ્ ઇત્થન્નામા ભિક્ષુણી દ્વાદશવર્ષા અઙ્ગોપેતા । સા સંઘમ્ ઉપસ્થાપનાસંમુતિં યાચતિ । યદિ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં સંઘો ઇત્થન્નામાયે ભિક્ષુણીયે દ્વાદશવર્ષાયે અઙ્ગોપેતાયે ઉપસ્થાપનાસંમુતિં દદ્યાત્ । ઓવયિકા એષા જ્ઞપ્તિઃ ।
શૃણોતુ મે આર્યા સંઘો । ઇયં ઇત્થન્નામા ભિક્ષુણી દ્વાદશવર્ષા અઙ્ગોપેતા । સા સંઘમ્ ઉપસ્થાપનાસંમુતિં યાચતિ । તાયે સંઘો ઇત્થન્નામાયે ભિક્ષુણીયે દ્વાદશવર્ષાયે અઙ્ગોપેતાયે ઉપસ્થાપનાસંમુતિન્ દેતિ । યાસામ્ આર્યમિશ્રિકાણાં ક્ષમતિ ઇત્થન્નામાયે ભિક્ષુણીયે દ્વાદશવર્ષાયે અઙ્ગોપેતાયે ઉપસ્થાપનાસમ્મુતિન્ દીયમાનાં સંઘેન । સા તૂષ્ણીમ્ અસ્ય । યસ્યા ન ક્ષમતિ સા ભાષતુ । ઇયમ્ પ્રથમા કર્મવાચના । એવં દ્વિતીયા તૃતીયા કર્મવાચનેતિ । દિન્ના અર્યમિશ્રિકાયો ઇત્થન્નામાયે ભિક્ષુણીયે દ્વાદશવર્ષાયે અઙ્ગોપેતાયે ઉપસ્થાપનાસમ્મુતિ સંઘેન । ક્ષમતિ તં સંઘસ્ય યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતં ધારયામિ । અથ ખલુ ભગવાન્ યાવત્ પર્યવદાતાનિ ભવિષ્યન્તિ ।
પૂરદ્વાદશવર્ષા પિ ચ ભવતિ અઙ્ગોપેતા સા ચ અસમ્મતા ઉપસ્થાપયેત્ પાચત્તિકં ।
અઙ્ગોપેતા ઇતિ દશભિર્ અઙ્ગેહિ ભિક્ષુણી અઙ્ગોપેતા ભવતિ । શેષં પૂર્વવત્ । અસમ્મતા ઇતિ અસમ્મતા એવ અસમ્મતા । અનઙ્ગોપેતા ચ અસમ્મતા તમ્ ચ સે કર્મ કુર્વન્તિ જ્ઞપ્તિવિપન્નં ગણવિપન્નં અનુશ્રાવણાવિપન્નં અન્યતરાન્યતરેણ કર્મોપક્લેશેન ઉપક્લિષ્ટં એવમ્ એષા અસમ્મતા । ઉપસ્થાપયેદ્ ઇતિ ઉપસમ્પાદયેત્ પાચત્તિકં । સા એષ ભિક્ષુણી અસમ્મતા ઉપસ્થાપયતિ પાચત્તિકં । પ્રવ્રાજયતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । તેન ભગવાન્ આહ ।
પૂર દ્વાદશવર્ષા પિ ચ ભવતિ અઙ્ગોપેતાસા ચ અસમ્મતા ઉપસ્થાપયેત્ પાચત્તિકં

પાચત્તિકધર્મ 95
દુઃશિલા
209. ભગવાન્ વૈશાલીયમ્ વિહરતિ । યા સા કાલીય ભિક્ષુણીય ત્રિયન્તરા લેચ્છવિધીતા પ્રવ્રાજિતા । સા દેશિતશિક્ષા । પ્રતિતાલકેહિ પ્રતિકુઞ્ચિકાહિ ચ પરવિહારાન્ ઉદ્ઘાટિય આગારિકેહિ પરિવ્રાજકેહિ ચ સહ તિષ્થતિ । સા તાય ઉપસંપાદિતા । ભિક્ષુણીયો દાનિ ઓજ્ઝાયન્તિ । કિમ્ ઇમાય દુઃશીલાય પ્રતિતાલકિનીય પુરુષસહાયિકાય ઉપસ્થાપિતાય । એતં પ્રકરણં ભિક્ષુણીયો મહાપ્રજાપતીયે ગૌતમીયે આરોચયેંસુઃ । યાવત્ શબ્દાપયથ કાલીં । સા દાનિ શબ્દાપિતા । ભગવાન્ વિસ્તરેણ પૃચ્છતિ યાવદ્ આમ ભગવન્ । ભગવાન્ આહ । દુષ્કૃતન્ તે કાલિ । નૈષ કાલિ ધર્મો યાવદ્ એવ નામા ત્વં દુઃશીલાં પ્રતિતાલકિનીં પુરુષસહાયિકામ્ ઉપસ્થાપયસિ । તેન હિ ન ક્ષમતિ જાનન્તી દુઃશીલાં પ્રતિતાલકિનીં પુરુષસહાયિકામ્ ઉપસ્થાપયિતું । અથ ખલુ ભગવાન્ યાવત્ પર્યવદાતાનિ ભવિષ્યન્તિ ।
યા પુન ભિક્ષુણી જાનન્તી દુઃશીલાં પ્રતિતાલકિનીં પુરુષસહાયિકામ્ ઉપસ્થાપયેત્ પાચત્તિકં ।
યા પુન ભિક્ષુણીતિ ઉપસમ્પન્ના । જાનન્તીતિ સ્વયમ્ વા જાનેય પરતો વા શ્રુણેય । દુઃશીલેતિ શીલવિપન્ના શીલાતિક્રાન્તા । પ્રતિતાલકિનીતિ પ્રતિતાલકેહિ પ્રતિકુઞ્ચિકાહિ ચ અન્યાતકાન્ વિહારકાન્ ઉદ્ઘાટયતિ । પુરુષસહાયિનીતિ । આગારિકેહિ ચ પરિવ્રાજકેહિ ચ સાર્ધં સંસૃષ્ટા વિહરતિ । ઉપસ્થાપયેદ્ ઇતિ ઉપસમ્પાદયેત્ પાચત્તિકં યાવત્ પ્રજ્ઞપ્તિઃ યા દાનિ એષા આગારિકેહિ પરિવ્રાજકેહિ ચ સાર્ધં સંસૃષ્ટા વિહરતિ સા ન ક્ષમતિ ઉપસ્થાપયિતું । અથ દાનિ શક્નોતિ બ્રહ્મચર્યં સંપાદયિતું લભ્યા તતો સંસર્ગાતો વિવેચયિત્વા ઉપસ્થાપયિતું । ભિક્ષુર્ અપિ જાનન્ દુઃશીલં શ્રામણેરં સ્ત્રીસંસૃષ્ટં અપ્રત્યોસારાયેત્વા ઉપસમ્પાદેતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । તેન ભગવાન્ આહ ।
યા પુન ભિક્ષુણી જાનન્તી દુઃશિલાં પ્રતિતાલકિનીં પુરુષસહાયિકામ્ ઉપસ્થાપયેત્ પાચત્તિકં

પાચત્તિકધર્મ 96
ઊનવિંશતિવર્ષા કુમારિભૂતા
210. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । ભિક્ષુણીયો દાનિ દશદ્વાદશવર્ષાં કુમારીભૂતામ્ ઉપસમ્પાદયન્તિ । અપ્રતિસંખ્યાનવર્તિન્યો ભવન્તિ અનાકલ્પસમ્પન્ના । ન જાનન્તિ કથમ્ ઉપાધ્યાયીયે પ્રતિપદ્યિતવ્યં યાવત્ સંઘાટીપાત્રચીવરધારણે પ્રતિપદ્યિતવ્યં । એતં પ્રકરણં ભિક્ષુણીયો મહાપ્રજાપતીયે ગૌતમીયે આરોચયેંસુઃ । યાવદ્ ભગવાન્ આહ । શબ્દાપયથ તા ભિક્ષુણીયો । તા દાનિ શબ્દાપિતાઃ । તદ્ એવ સર્વં ભગવાન્ વિસ્તરેણ પૃચ્છતિ યાવદ્ આમ ભગવન્ । ભગવાન્ આહ । તેન હિ ન ક્ષમતિ ઊનવિંઅતિવર્ષાં કુમારીભૂતામ્ ઉપસ્થાપયિતું । અથ ખલુ ભગવાન્ યાવત્ પર્યવદાતાનિ ભવિષ્યન્તિ ।
યા પુન ભિક્ષુણી ઊનવિંશતિવર્ષાં કુમારીભૂતાં ઉપસ્થાપયેત્ પાચતિકં ।
ઊનવિંશતિવર્ષા તિ ઊનવિંશોદકવર્ષો ઊનવિંશો સમ્વત્સરો ઊનવિંશતિવર્ષા ।
ઊનવિંશોદકવર્ષો પૂરવિંશો સમ્વત્સરો ઊનવિંશતિવર્ષા ।
ઊનવિંશોદકવર્ષો અતિરેકવિંશો સમ્વત્સરો ઊનવિંશતિવર્ષા ।
હેમન્તે જાતા તેન વિંશેન ઉપસંપાદેતિ અકૃતાયાં પ્રવારણાયાં ઊનવિંશતિવર્ષા । એવં ગ્રીષ્મે જાતા ।
એવં પુરિમિકાયાં વર્ષોપનાયિકાયાં જાતા તેન વિંશેન ઉપસંપાદેતિ ઊનવિંશતિવર્ષા ।
પશ્ચિમિકાયાં વર્ષોપનાયિકાયાં જાતા તેન વિંશેન ઉપસંપાદેતિ । અકૃતાહિ દ્વિહિ પ્રવારણાહિ । ઊનવિંશતિવર્ષા ।
કુમારીભૂતામ્ એતામ્ ઊનવિંશતિવર્ષાં સર્વા ઊનવિંશતિવર્ષસમ્જ્ઞિનીયો ઉપસમ્પાદેન્તિ સર્વાયો પાચત્તિકમ્ આસાદયન્તિ ।
સા ચ અનુપસમ્પન્ના । તામ્ એતામ્ ઊનવિંશતિવર્ષાં કુમારીભૂતાં એક ઊનવિંશતિવર્ષસમ્જ્ઞિનીયો ઉપસમ્પાદેન્તિ એકા પૂરસમ્જ્ઞિનીયો । યા ઊનસંજ્ઞિનીયો ઉપસમ્પાદેન્તિ તાયો પાચત્તિકમ્ આસાદયન્તિ । પૂરસંજ્ઞિનામ્ અનાપત્તિઃ । સા ચાનુપસમ્પન્ના । ઊનવિંશતિવર્ષાં સર્વાયો ઊનવિંશતિવર્ષસમ્જ્ઞિનીયો ઉપસમ્પાદેન્તિ સર્વાસામ્ અનાપત્તિઃ । સા ચ સૂપસમ્પન્ના ।
પૂરવિંશતિવર્ષાં સર્વાયો ઊનવિંશતિવર્ષસંજ્ઞિનીયો ઉપસમ્પાદેન્તિ સર્વા વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયન્તિ । સા ચ સૂપસમ્પન્ના ।
પૂરવિંશતિવર્ષામ્ એકા ઊનવિંશતિવર્ષસંજ્ઞિનીયો એકા પૂરવિંશતિવર્ષસંજ્ઞિનીયો ઉપસમ્પાદેન્તિ । યા ઊનવિંશતિવર્ષસંજ્ઞિનીયો તા વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયન્તિ । યા પૂરવિંશતિવર્ષસંજ્ઞિનીયો તાસામ્ અનાપત્તિઃ । સા ચ સૂપસમ્પન્ના ।
પૂરવિંશતિવર્ષાં સર્વા પૂરસંજ્ઞિનીયો ઉપસમ્પાદેન્તિ સર્વાસામ્ અનાપત્તિઃ । સા ચ સૂપસમ્પન્ના ।
કુમારીભૂતા તિ કુમારીભૂતા અવિકોપિતબ્રહ્મચર્યા । ઉપસ્થાપયેદ્ ઇતિ ઉપસમ્પાદયેત્ પાચત્તિકં । પે । યાવત્ પ્રજ્ઞપ્તિઃ ।
યા એષા કુમારીભૂતા આકાઙ્ક્ષતિ તથાગતપ્રવેદિતે ધર્મવિનયે ઉપસમ્પદં સા દાનિ સમનુગ્રહિતવ્યા । કદા ત્વં જાતા । અથ ન જાનાતિ જન્મપદ્ધિકા નિશામયિતવ્યા । જન્મપદ્ધિકા ન ભવન્તિ માતાપિતરૌ પૃચ્છિતવ્યૌ । અથ દાનિ તે પિ ન જાનન્તિ પૃચ્છિતવ્યા । કતરસ્મિં રાજ્યે જાતા । કેત્તિકા વા તદા ત્વં અભૂષિ । સુદૃષ્ટિર્ દુર્દૃષ્ટિર્ વા । પૃચ્છિતવ્યા । ન ઉદ્ધિકસ્ય વા ચિત્રિકસ્ય વા વશેન ગન્તવ્યં । અથ ખુ હસ્તપાદા નિશામેતવ્યાઃ । તેન ભગવાન્ આહ ।
યા પુન ભિક્ષુણી ઊનવિંશતિવર્ષાં કુમારીભૂતાં ઉપસ્થાપયેત્ પાચત્તિકં

પાચત્તિકધર્મ 97
અદેશિતશિક્ષા
211. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । ભગવતા દાનિ શિક્ષાપદમ્ પ્રજ્ઞપ્તં । ન ક્ષમતિ ઊનવિંશતિવર્ષાં કુમારીભૂતામ્ ઉપસ્થાપયિતુન્ તિ । તા દાનિ ભિક્ષુણીયો પૂરવિંશતિવર્ષાં કુમારીભૂતામ્ અદેશિતશિક્ષામ્ ઉપસ્થાપયન્તિ । ભિક્ષુણીયો દાનિ ઓજ્ઝાયન્તિ । કો જાનાતિ પૂરવિંશતિવર્ષા વા એષા ન વા તિ । એતં પ્રકરણં ભિક્ષુણીયો મહાપ્રજાપતીયે ગૌતમીયે આરોચયેંસુઃ । પેયાલં । યાવદ્ ભગવાન્ આહ । યા એષા કુમારીભૂતા આકાઙ્ક્ષતિ । તથાગતપ્રવેદિતે ધર્મવિનયે ઉપસંપદાં ભિક્ષુણીભાવં । તાય સંઘો દ્વે વર્ષાણિ શિક્ષાદેશનાસમ્મુતિં યાચિતવ્યો । કર્મકારિકાય કર્મ કર્તવ્યં । શૃણોતુ આર્યા સંઘો । ઇયમ્ ઇત્થન્નામા અષ્ટાદશવર્ષા કુમારીભૂતા આકાઙ્ક્ષતિ તથાગતપ્રવેદિતે ધર્મવિનયે ઉપસંપદં ભિક્ષુણીભાવં । યદિ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ઇયમ્ ઇત્થન્નામા સંઘં દ્વેવર્ષાણિ શિક્ષાદેશનાસમ્મુતિં યાચેય્યા । યાચિષ્યતિ આર્યમિશ્રિકા અષ્ટાદશવર્ષા કુમારીભૂતા દ્વેવર્ષાણિ શિક્ષાદેશનાસમ્મુતિં સંઘં । ક્ષમતે તં સંઘસ્ય યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતં ધારયામિ । તાય દાનિ યાચિતવ્યં । વન્દામ્ય્ આર્યા સંઘં । અહમ્ ઇત્થન્નામા અષ્ટાદશવર્ષા કુમારીભૂતા આકાઙ્ક્ષામિ તથાગતપ્રવેદિતે ધર્મવિનયે ઉપસંપદં ભિક્ષુણીભાવં । સાહં દ્વે વર્ષાણિ શિક્ષાદેશનાસમ્મુતિં યાચામિ । સાધુ વત મે આર્યા સંઘો દ્વે વર્ષાણિ શિક્ષાપદાનિ સમ્મુતિં દેતુ । એવં ત્રિખ્હત્તો યાચિતવ્યં ।
કર્મ । શૃણોતુ મે આર્યા સંઘો । ઇયમ્ ઇત્થન્નમા અષ્ટાદશવર્ષા કુમારીભૂતા આકાઙ્ક્ષતિ તથાગતપ્રવેદિતે ધર્મવિનયે ઉપસંપદં ભિક્ષુણીભાવં । સા સંઘં દ્વે વર્ષાણિ શિક્ષાદેશનાસમ્મુતિં યાચતિ । યદિ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં સંઘો ઇત્થન્નામાયે અષ્ટાદશવર્ષાયે કુમારીભૂતાયે દ્વે વર્ષાણિ શિક્ષાદેશનાસમ્મુતિં દદ્યાત્ । ઓવયિકા એષા જ્ઞપ્તિઃ ।
શૃણોતુ મે આર્યા સંઘો । ઇયમ્ ઇત્થન્નામા અષ્ટાદશવર્ષા કુમારીભૂતા આકાઙ્ક્ષતિ તથાગતપ્રવેદિતે ધર્મવિનયે ઉપસંપદં ભિક્ષુણીભાવં । સા સંઘં દ્વે વર્ષાણી શિક્ષાદેશનાસમ્મુતિં યાચતિ । તસ્યાઃ સંઘો ઇત્થન્નામાયે અષ્ટાદશવર્ષાયે કુમારીભૂતાયે દ્વે વર્સાણી શિક્ષાદેશનાસમ્મુતિં દેતિ । યસ્યા આર્યમિશ્રિકાણાં ક્ષમતિ ઇત્થન્નામાયે અષ્ટાદશવર્ષાયે કુમારીભૂતાયે દ્વે વર્ષાણિ શિક્ષાદેશનાસમ્મુતિં દીયમાનાં સંઘેન । સા તૂષ્ણીમ્ અસ્ય । યસ્યા ન ક્ષમતિ સા ભાષિતુ । ઇયં પ્રથમા કર્મવાચના । એવં દ્વિતીયા તૃતીયા કર્મવાચનેતિ । દિન્ના આર્યમિશ્રિકાયો ઇત્થન્નામાયે અષ્ટાદશવર્ષાયે કુમારીભૂતાયે દ્વે વર્ષાણિ શિક્ષાદેશનાસમ્મુતિઃ સમ્ઘેન । ક્ષમતે તં સંઘસ્ય યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ । અથ ખલુ ભગવાન્ મહાપ્રજાપતીં ગૌતમીમ્ આમાન્ત્રયતિ । સન્નિપાતય ગૌતમિ ભિક્ષુણીયો યાવત્ પર્યવદાતાનિ ભવિષ્યન્તિ ।
પૂરવિંશતિવર્ષા પિ ચ ભવતિ કુમારીભૂતા । તાં ચાદેશિતશિક્ષામ્ ઉપસ્થાપયેત્ પાચત્તિકં ।
પૂરવિંશતિવર્ષા તિ પૂરવિંશોદકવર્ષા । પૂરવિંશો સમ્વત્સરો । પૂરવિંશો સમ્વત્સરો । પૂરવિંશતિવર્ષા । કુમારીભૂતા તિ અવિરોપિતબ્રહ્મચર્યા । અદેશિતશિક્ષા તિ અદેશિતશિક્ષૈવ અદેશિતશિક્ષા । તં ચ સે કર્મ કુર્વન્તિ જ્ઞપ્તિવિપન્નં ગણવિપન્નં અનુશ્રાવણાવિપન્નં અન્યતરાન્યતરેણ કર્મોપક્લેશેન ઉપક્લિષ્ટં । એવમ્ અપ્ય્ એષા અદેશિતશિક્ષા । ઉપસ્થાપયેદ્ ઇતિ ઉપસંપાદયેત્ પાચત્તિકં । યાવત્ પ્રજ્ઞપ્તિઃ । તેન ભગવાન્ આહ ।
પૂરવિંશતિવર્ષા પિ ચ ભવતિ કુમારીભૂતા । તઞ્ ચાદેશિતશિક્ષામ્ ઉપસ્થાપયેત્ પાચત્તિકં

પાચત્તિકધર્મ 98
અપરિપૂરશિક્ષા
212. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । ભિક્ષુણીયો દાનિ દેશિત શિક્ષામ્ ઉપસ્થાપયન્તિ । ભિક્ષુણીયો દાનિ ઓજ્ઝાયન્તિ । અસ્ત્ય્ એષા દેશિતશિક્ષા ન જ્ઞાયતે પરિપૂરશિક્ષા વા ન વેતિ । એતં પ્રકરણં ભિક્ષુણીયો મહાપ્રજાપતીયે ગૌતમીયે આરોચયેંસુઃ । યાવદ્ ભગવાન્ આહ । તેન હિ ન ક્ષમતિ દેશિતશિક્ષામ્ અપિ અપરિપૂરશિક્ષામ્ ઉપસ્થાપયિતું । અથ ખલુ ભગવાન્ મહાપ્રજાપતીં ગૌતમીમ્ આમન્ત્રયતિ । યાવત્ પર્યવદાતાનિ ભવિષ્યન્તિ ।
દેશિતશિક્ષા પિ ચ ભવતિ કુમારીભૂતા તાં ચાપરિપૂરશિક્ષામ્ ઉપસ્થાપયેત્ પાચત્તિકં ।
દેશિતશિક્ષા તિ દેશિતશિક્ષૈવ દેશિતશિક્ષા અનઙ્ગોપેતાયે । દેશિતશિક્ષા તઞ્ ચ સે કર્મ કુર્વન્તિ । જ્ઞપ્તિસમ્પન્નં ગણસમ્પન્નં અનુશ્રાવણાસમ્પન્નં અન્યતરાન્યતરેણ કર્મોપક્લેશેન અનુપક્લિષ્ટં । એવમ્ એષા દેશિતશિક્ષા ।
અપરિપૂરશિક્ષા તિ અષ્ટાદશહિ વર્ત્તેહિ દ્વે વર્ષાણિ અશિક્ષિતશિક્ષા । કતમેહિ અષ્ટાદશહિ સર્વભિક્ષુણીનાં નવિકેત્ય્ આદિ પૂર્વવત્ યથા ગુરુધર્મેષુ । ન ચ તાયે ક્ષમતિ એકાકિનીય ગ્રામં પિણ્ડાય પ્રવિશિતું । અથ ખુ ભિક્ષુણીય વા શ્રમણેરીય વા સહ પિણ્ડાય પ્રવિશિતવ્યં । ન ક્ષમતિ એકાકિનીય અધ્વાનં ગન્તું । યદિ સા અષ્ટાનામ્ અન્યતરાન્યરાપત્તિમ્ આપદ્યતિ પુનઃ શિક્ષા દેશિતવ્યા । એકાન્નવિંશતિમ્ આરભ્ય સર્વં દુષ્કૃતેન કારાપયિતવ્યા યાનિ ઊનકાનિ દ્વે વર્ષાણિ શિક્ષતિ સાપરિપૂરશિક્ષા । ઉપસ્થાપયેદ્ ઇતિ ઉપસંપાદયેત્ પાચત્તિકં । તેન ભગવાન્ આહ ।
દેશિતશિક્ષા પિ ચ ભવતિ કુમારીભૂતા । તાં ચાપરિપૂરશિક્ષામ્ ઉપસ્થાપયેત્ પાચત્તિકં

પાચત્તિકધર્મ 99
અસંમતા
213. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । ભગવતા દાનિ શિક્ષાપદં પ્રજ્ઞપ્તં । ન ક્ષમતિ અપરિપૂરશિક્ષામ્ ઉપસ્થાપયિતું । તા દાનિ ભિક્ષુણીયો વિંશતિવર્ષાં કુમારીભૂતાં દેષિતશિક્ષાં પરિપૂરશિક્ષામ્ ઉપસ્થાપયન્તિ । ભિક્ષુણીયો દાનિ ઓજ્ઝાયન્તિ । અસ્ત્ય્ એષા દેશિતશિક્ષા । નો તુ જાનામ પરિપૂરશિક્ષા વા ન વા તિ । એતં પ્રકરણં ભિક્ષુણીયો મહાપ્રજાપતીયે ગૌતમીયે આરોચયેંસુઃ । પેયાલં । યાવદ્ ભગવાન્ આહ । તેન હિ યા એષા વિંશતિવર્ષા કુમારીભૂતા આકાઙ્ક્ષતિ તથાગતપ્રવેદિતે ધર્મવિનયે ભિક્ષુણીભાવં તાય સંઘો ઉપથાપનાસમ્મુતિં યાચિતવ્યો ।
શૃણોતુ મે આર્ય સંઘો । ઇયમ્ ઇત્થન્નામા વિંશતિવર્ષા કુમારીભૂતા દેશિતશિક્ષા આકાઙ્ક્ષતિ તથાગતપ્રવેદિતે ધર્મવિનયે ઉપસંપદં ભિક્ષુણીભાવં । યદિ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ઇયમ્ ઇત્થન્નામા સંઘં ઉપસ્થાપનાસમ્મુતિં યાચેય્યા । યાચિષ્યતિ આર્યા સંઘો ઇયમ્ ઇત્થન્નામા સંઘં ઉપસ્થાપનાસમ્મુતિં । ક્ષમતે તં સંઘસ્ય યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ । તાય દાનિ યાચિતવ્યં । વન્દામ્ય્ આર્યા સંઘં । અહમ્ ઇત્થન્નામા વિંશતિવર્ષા કુમારીભૂતા દેસિતશિક્ષા પરિપૂરશિક્ષા આકાઙ્ક્ષામિ તથાગતપ્રવેદિતે ધર્મવિનયે ઉપસંપદં ભિક્ષુણીભાવં । સાહં સંઘમ્ ઉપસ્થાપનાસમ્મુતિં યાચામિ । સાધુ વત મે આર્યા સંઘો ઉપસ્થાપનાસમ્મુતિં દેતુ । એવં દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ યાચિતવ્યં ।
કર્મ । શૃણોતુ મે આર્યા સંઘો । ઇયમ્ ઇત્થન્નામા વિંશતિવર્ષા કુમારીભૂતા દેશિતશિક્ષા પરિપૂરશિક્ષા આકાઙ્ક્ષતિ તથાગતપ્રવેદિતે ધર્મવિનયે ઉપસંપદં ભિક્ષુણીભાવં । સા સંઘમ્ ઉપસ્થાપનાસમ્મુતિં યાચતિ । યદિ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં સમ્ઘો ઇત્થન્નામાયે ઉપસ્થાપનાસમ્મુતિં દદ્યાત્ । ઓવયિકા એષા જ્ઞપ્તિઃ ।
શૃણોતુ મે આર્યા સંઘો । ઇયમ્ ઇત્થન્નામા વિંશતિવર્ષા કુમારીભૂતા દેશિતશિક્ષા પરિપૂરશિક્ષા આકાઙ્ક્ષતિ તથાગતપ્રવેદિતે ધર્મવિનયે ઉપસંપદં ભિક્ષુણીભાવં । સા સંઘમ્ ઉપસ્થાપનાસમ્મુતિં યાચતિ । તસ્યા સમ્ઘો ઇત્થન્નામાયે ઉપસ્થાપનાસમ્મુતિં દેતિ । યસ્યા આર્યમિશ્રિકાણાં ક્ષમતિ ઇત્થન્નામાયે વિંશતિવર્ષાયે ઉપસ્થાપનાસમ્મુતિં દીયમાનાં સંઘેન । સા તૂષ્ણીમ્ અસ્ય । યસ્યા ન ક્ષમતિ સા ભાષતુ । એવં દ્વિતીયા તૃતીયા કર્મવાચના । દિન્ના આર્યમિશ્રિકાયો ઇત્થન્નામાયે વિંશતિવર્ષાયે કુમારીભૂતાયે દેશિતશિક્ષાયે પરિપૂર્ણશિક્ષાય ઉપસ્થાપનાસમ્મુતિઃ સંઘેન । ક્ષમતે તં સંઘસ્ય યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ । અથ ખલુ ભગવાન્ મહાપ્રજાપતીં ગૌતમીમ્ આમન્ત્રયતિ । સન્નિપાતય ગૌતમિ ભિક્ષુણીયો યાવત્ પર્યવદાતાનિ ભવિષ્યન્તિ । [1] પરિપૂરશિક્ષા પિ ચ ભવતિ તાં ચાસંમતામ્ ઉપસ્થાપયેત્ પાચત્તિકં ।
પરિપૂરશિક્ષા પિ ચ ભવતીતિ અષ્ટાદશવર્ત્તેહિ દ્વે વર્ષાણિ દેશિતશિક્ષા । તાં ચાસંમતામ્ ઇતિ અસંમતા એવમ્ અસંમતા અપરિપૂરશિક્ષા પિ અસંમતા તમ્ ચ સે કર્મ કરોન્તિ પ્રજ્ઞપ્તિવિપન્નં ગણવિપન્નં અનુશ્રાવણાવિપન્નં અન્યતરાન્યતરેણ કર્મોપક્લેશેન ઉપક્લિષ્ટં । એવં પિ એષા અસંમતા । ઉપસ્થાપયેદ્ ઇતિ ઉપસમ્પાદયેત્ પાચત્તિકં । યાવત્ પ્રજ્ઞપ્તિઃ । તેન ભગવાન્ આહ ।
। [2] પૂરવિંશતિવર્ષા પિ ચ ભવતિ કુમારીભૂતા દેશિતશિક્ષા ચ પરિપૂરશિક્ષા ચ । તાં ચાસંમતામ્ ઉપસ્થાપયેત્ પાચત્તિકં

પાચત્તિકધર્મ 100
ઊનદ્વાદશવર્ષા ગૃહિચરિતા
214. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । તા દાનિ શાકિયકન્યાયો મલ્લકન્યાયો કોલીયકન્યાયો ગૃહિચરિતાયો પ્રવ્રજિતાયો પટુ કાયો ઉચ્ચક્ષુકાયો ક્ષિપ્રનિશાન્તિકાયો । મહાપ્રજાપતી ગૌતમી ભગવન્તં પૃચ્છતિ । લભ્યા દાનિ ભગવન્ ઊનવિંશતિવર્ષાં ગૃહિચરિતામ્ ઉપસ્થાપયિતું । ભગવાન્ આહ । લભ્યા । તાયો અષ્ટવર્ષામ્ નવવર્ષાં ગૃહિચરિતામ્ ઉપસ્થાપયન્તિ । તા અપ્રતિસંખ્યાનવર્તિન્યો ભવન્તિ । યથા ઊનવિંશતિવર્ષાઃ । યાવદ્ ભગવાન્ આહ । ન ક્ષમતિ ઊનદ્વાદશવર્ષાં ગૃહિચરિતામ્ ઉપસ્થાપયિતું । અથ ખલુ ભગવાન્ મહાપ્રજાપતીં ગૌતમીમ્ આમન્ત્રયતિ । સન્નિપાતય ગૌતમિ ભિક્ષુણીયો યાવત્ પર્યવદાતાનિ ભવિષ્યન્તિ ।
યા પુન ભિક્ષુણી ઊનદ્વાદશવર્ષાં ગૃહિચરિતામ્ ઉપસ્થાપયેત્ પાચત્તિકં ।
ગૃહિચરિતા તિ વિકોપિતબ્રહ્મચર્યા । ઉપસ્થાપયેદ્ ઇતિ ઉપસંપાદયેત્ પાચત્તિકં । યાવત્ પ્રજ્ઞપ્તિઃ । યા એષા ગૃહિચરિતા આકાઙ્ક્ષતિ તથાગતપ્રવેદિતે ધર્મવિનયે ઉપસંપદં ભિક્ષુણીભાવં સા તાય અનુગ્રાહિતવ્યા । પેયાલં । યાવત્ હસ્તપાદા નિવાસયિતવ્યાઃ । તેન ભગવાન્ આહ ।
યા પુન ભિક્ષુણી ઊનદ્વાદશવર્ષાં ગૃહિચરિતામ્ ઉપસ્થાપયેત્ પાચત્તિકં