ભેલસંહિતા · અધ્યાય 6.22

અજીર્ણે યદ્દિવા ભુક્તં ન દુષ્યતિ યથા નૃણામ્ ।
વ્યુષિતં દૂષ્યતે વાપિ તત્ર હેતું નિબોધ મે ॥

વ્યાયચ્છતો વિચરતઃ વ્યાક્ષિપ્તમનસસ્ તથા ।
મન્દે રસપ્રસેકે ચ દિવાભુક્તં ન દુષ્યતિ ॥

કમલપ્રતિમં પ્રાહુર્હૃદયં દિવસક્ષયાત્ ।
સંવૃતં વિવૃતં ચૈવ ભવત્યાદિત્ય્ અરશ્મિભિઃ ॥

વિબુદ્ધે હૃદયે ચાસ્ય સ્રોતસ્સુ વિવૃતેષુ ચ ।
હૃદયપ્રભવાશ્ ચાસ્ય સ્રોતોભિર્ વિવૃતૈર્દિવા ॥

ન ક્લેદમ્ ઉપગચ્છન્તિ દિવા તેનાસ્ય ધાતવઃ ।
અજીર્ણે પ્રાતરાશે તુ તૃપ્તસ્યાપિ દિવા તથ ॥

અનેન વિધિના ભૂયઃ સાયમાશો ન દુષ્યતિ ।
વ્યુષિતં દૂષ્યતે ચાપિ રોગાન્ સઞ્જનયત્ય્ અપિ ॥

સંવૃતેષ્વ્ અયનેષ્વેવં વાયુશ્ ચાગ્નિશ્ ચ દેહિનામ્ ।
વ્યાયામિનં વિનૈવેહ તૌ હ્યન્નં પચતો નિશિ ॥

મ્લાને તુ હૃદયે રાત્રાવુત્ક્લેશૈકપદેષુ ચ ।
સંવૃતેષ્વ્ અપિ સ્રોતસ્સુ વ્યાયામં ચ ન સેવતે ॥

યદન્નશેષં હૃદયે તિષ્ઠત્યામાશયે ઽ પિ ચ ।
તેનાસ્યામપ્રલમ્બેન દેહે પક્તિમગચ્છતા ॥

હૃદયે વ્યાધિતે રુદ્ધે વિણ્મૂત્રે ઽ સ્ય નિશાત્યયે ।
ઉપસ્થિતે ચાન્નરસે પિત્તશ્લેષ્મસમુદ્ભવે ॥

અન્નસંપુટરુદ્ધે ચ મારુતે ચોર્ધ્વમાસ્થિતે ।
હૃદયગ્રહમુત્ક્લેશં હૃલ્લાસં ગુરુગાત્રતામ્ ॥

તદન્નશેષં જનયેન્મૂર્છા પરિકિની તૃષામ્ ।
જ્વરં છર્દિમતીસારં હિક્કાં ભક્તસ્ય વારુચિમ્ ॥

અજીર્ણે વ્યુષિતં કુર્યાદ્ રોગાનેતાન્ વિષોપમાન્ ।
તસ્માદ્ અજીર્ણે વ્યુષિતં ભોજનં પ્રતિષિધ્યતે ॥ ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ॥ ત્રયોવિંશો ઽ ધ્યાયઃ ॥ ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।..