ભેલસંહિતા · અધ્યાય 5.8

તૃણાન્નખાન્વા છિન્દન્ વૈ ભિષજં પરિપૃચ્છતિ ।
આતુરસ્ય યદા દૂતઃ પ્રત્યાખ્યેયસ્તથાવિધઃ ॥

વિપ્લુતં ભાષમાણશ્ ચ ભિષજં પરિપૃચ્છતિ ।
આતુરસ્ય યદા દૂતઃ પ્રત્યાખ્યેયસ્તથાવિધઃ ॥

ભિનત્તિ કાષ્ઠં કાષ્ઠેન લોષ્ટં લોષ્ઠેન વાપ્ય્ અધઃ ।
આતુરસ્ય યદા દૂતઃ પ્રત્યાખ્યેયસ્તથાવિધઃ ॥

સ્પૃશન્નઙ્ગાનિ બાલાંશ્ ચ ભિષજં પરિપૃચ્છતિ ।
આતુરસ્ય યદા દૂતઃ પ્રત્યાખ્યેયસ્તથાવિધઃ ॥

પિધાય પાણિના નાભિં ભિષજં પરિપૃચ્છતિ ।
આતુરસ્ય યદા દૂતઃ પ્રત્યાખ્યેયસ્તથાવિધઃ ॥

કપાલિકાં શર્કરાં વા ભિનત્ત્યઙ્ગારિકામ્ અપિ ।
આતુરસ્ય યદા દૂતઃ પ્રત્યાખ્યેયસ્તથાવિધઃ ॥

આસ્તે ભૂમૌ પરિશ્રાન્તો ગૃહ્ણાત્યઙ્ગમથ ભ્રમન્ ।
આતુરસ્ય યદા દૂતઃ પ્રત્યાખ્યેયસ્તથાવિધઃ ॥

નષ્ટં મૃતમતિક્રાન્તં નાનુશોચન્તિ પણ્ડિતાઃ ।
ઇત્ય્ આતુરસ્ય હિ યદા વદેદ્દૂતો ન સો ઽ સ્તિ વૈ ॥

કરં કરેણ ગૃહ્ણાતિ પાણિના તાડયેત્કરમ્ ।
આતુરસ્ય યદા દૂતઃ પ્રત્યાખ્યેયસ્તથાવિધઃ ॥

ખાદેદોષ્ઠૌ ચ જિહ્વાં ચ નખાન્ દન્તૈશ્ ચ કલ્પયેત્ ।
આતુરસ્ય યદા દૂતઃ પ્રત્યાખ્યેયસ્તથાવિધઃ ॥

આતુરસ્ય યદા ગેહે વૈદ્યે વૈ પર્યુપસ્થિતે ।
છિદ્યતે ભિદ્યતે ચૈવ પ્રત્યાખ્યેયસ્તથાવિધઃ ॥

પરાવર્ત્ય ઘટં પૂર્ણં બ્રાહ્મણં પરિપૃચ્છતિ ।
આતુરસ્ય યદા દૂતઃ પ્રત્યાખ્યેયસ્તથાવિધઃ ॥

ગૃધ્રઃ સૃગાલઃ કાકશ્ ચાપ્ય્ ઉલૂકો વાયસસ્ તથા ।
નદેયુર્દક્ષિણે પાર્શ્વે રોગિણો યસ્ય નાસ્તિ સઃ ॥

કષાયવસ્ત્રો મુણ્ડો વા જટિલો વાથ નગ્નકઃ ।
ચર્મભિર્ વા પરિવૃતો, મહાનસ્યેવ શાટિકઃ ॥

તૈલાભ્યક્તશ્છિન્નનાસો વાગ્મી ચોન્મત્ત એવ વા ।
ભગ્નૌષ્ઠઃ ખરવાટો વા ન દૂતઃ સમ્પ્રશસ્યતે ॥

ઇતિ દૂતસમાચારો વ્યાધિતાનાં પ્રકીર્તિતઃ ।
ય એવં વેદ નિપુણં સિદ્ધિકામઃ સ વૈ ભિષક્ ॥ ઇત્ય્ આહ ભગવાન્ આત્રેયઃ ।
ઇતિ ભેલે ઇન્દ્રિયે અષ્ટમો ઽ ધ્યાયઃ ॥ ॥ નવમો ઽ ધ્યાયઃ ॥ અથાતો ગોમયચૂર્ણં વ્યાખ્યાસ્યામ ઇતિ હ સ્માહ ભગવાન્ આત્રેયઃ ।