ભેલસંહિતા · અધ્યાય 4.8

ઇહ ખલુ ભોઃ યાઃ સ્ત્રિયઃ પથ્યલઘુભોજિન્યો ઽ નુદાવર્તનશીલા અપ્રદુષ્ટા યથાગર્ભાશયાઃ સુવિશુદ્ધસ્રોતસો ભવન્તિ, તા આચક્ષતે અવન્ધ્યાઃ ઇતિ કુશલાઃ ।
તા ઇષ્ટરૂપં મેધાવિ ચાપત્યં જનયન્તિ, વિપર્યયે વિપર્યયઃ ॥

ઋતૌ ચ ગર્ભો ઽ વતિષ્ઠતે ।
તદ્ યથા---સુકૃષ્ટક્ષેત્રે બીજં પ્રક્ષિપ્તં તત્ર વ્રીહિઃ વ્રીહિત્વાય કલ્પતે, યવો યવત્વાય એવમ્ એવ[ પ્રિય] ઇન્દ્રિયમૃતુકાલે વિસૃષ્ટમદુષ્ટાયાં[ -મામટ્ટ] યોનૌ ગર્ભાશયમ્ ઉપગચ્છતિ ।
તદ્ યથા[ તદ્ યથાય]---આવર્તગૃહીતાઃ પ્રતીપં પ્રતિધાવન્તિ તદ્વત્ શુક્લશોણિતં ગર્ભાશયે[ ગર્ભાશય અસ્તિકં] આસિક્તં ક્ષીરમિવ ।
તચ્ચાનેકકનકમિવ[ તં ચાનેકનકમિવો]-ઉદુમ્બરેણ નિષિક્તમેકત્વમાપન્નમૃદ્ધિં લભતે ॥

સા ચેદ્ એવમાકાઙ્ક્ષેતૌદ્વાહિકે[ એવયા કાંક્ષા-] શિવાવદાતપુત્રં જનયેયમ્[ જનયન્તિ] ઇતિ, યવાનાં મન્થં[ મન્દં] સર્પિસ્સમ્યુક્તં સપ્તરાત્રમનુપહતં ભુઞ્જીત ।
તતો દૌહૃદિની[ દૌહૃત્દ્વિ] શ્વેતાયા ગોઃ સરૂપવત્સાયાઃ પયસિ પાયસં પાચયિત્વા તદેવાશ્નીયાત્ [ -અત્મીયાત્] ।
શુક્લે ચ વાસસી પરિદધ્યાત્ [ પરિરભ્યાત્] ।
સર્વશ્વેતં ચાસ્યાઃ સંસ્કૃતં વિમાનં કારયેત્ ।
વૃષભમશ્વં[ વૃષભગગ] વાસ્યા દર્શયેત્ ।
એવમવદાતં પુત્રં જનયેત્ ।
નેત્યાહ શૌનકઃ ।
પૈઙ્ગલ્યં વા તતો ઽ પ્યત્રેતિ ।
આત્રેય ઉવાચ કિં સ્યાદાવાધકમ્, પિઙ્ગલાવયવયા આયુષ્મન્તો નીરોગાશ્ ચ ભવન્તીતિ ॥

સા ચેદેવમ્[ ઇતિ હા] આશાસીત[ આસિત] શ્યામં લોહિતાક્ષં પુત્રં જનયેયમ્[ જન યેત્રે યાવત્ દ્વિતીયે માસપુષ્પં પશ્યેત્ યમિતિ] ઇતિ એષામેવ[ એષામ] યવાનાં મન્થં[ મન્દં] કારયેત્ લોહિતકુક્કુટરક્તેન સપ્તરાત્રં રક્તશાલીનામોદનમનુપહતં ભુઞ્જીત ।
દૌહૃદે સા તામ્રેણ ચ વાસસા પરિદધ્યાત્ ।
તામ્રે ચાસ્યાઃ શયનાસને દદ્યાદ્ રક્તવૃષમશ્વં[ -વૃષમદં] વાસ્યા દર્શયેત્ ।
એવં શ્યામં લોહિતાક્ષં પુત્રં જનયતિ ॥

યા[ યાવદ્] વિ દ્વિતીયમાસિ પુષ્પં પશ્યેન્ન વાસ્યા[ વ] ગર્ભસ્તિષ્ઠતીતિ વિદ્યાદજાત સારા[ ના] હિ તદા ગર્ભવત્યો ભવન્તિ ।
યસ્યાસ્તુ[ તસ્યાસ્તુ] ખલુ યોનિઃ[ યોનિ] જાતસારે પુષ્પમ્ આસ્રવતિ[ આશ્રય] તસ્યાઃ પતતિ વાપ્યતિકાલં[ વાપિત્ય્ અ-] વા ઽ વતિષ્ઠતે ગભઃ પરિશુષ્કગાત્ર ઇતિ ॥

ચતુર્થે ખલુ માસે પ્રતિવિહિતે ક્ષીરે નવનીતં પ્રાશ્નીયાત્ ।
પઞ્ચમે ક્ષીરયવાગૂઃ, ષષ્ઠે ક્ષીરસર્પિઃ, સપ્તમે દધ્યુદશ્વિત્, અષ્ટમે ક્ષીરસર્પિઃ, નવમે તુ ખલુ માસે પ્રતિવિહિતે મધુરૌષધસિદ્ધેન[ કદમ્બમાષ્ટેરાઘતૈતાનુવાસ] તૈલેનાનુવાસઃ ॥

એવં હ્ય્ અસ્યાઃ પ્રતિમાસં[ પ્રતિસંવર્તમાનાયા યચ્છતન્મતં] વર્તમાનાયાઃ કુક્ષીકટીપાર્શ્વપૃષ્ઠં મૃદૂભવતિ જીર્ણપુરીષં ચાધઃ ત્રવેત્સુખં ચ પ્રજાયતે ॥

સપ્તમે તુ ખલુ માસે ગર્ભપ્રપીડિતા વાતપિત્તશ્લેષ્માણ[ -શ્લેષ્માણો] ઉરઃ પ્રાપ્ય સવિદાહં[ વિદહ્યમાનાઃ] કણ્ડૂં જનયન્તિ ।તેન કિક્કિસાનિ જાયન્તે સ્ત્રીણામ્ ।
ત્રિફલાચૂર્ણં શશરુધિરેણ પિષ્ટ્વા તેનાસ્યાઃ તાન્યાલેપયેત્ ॥

અષ્ટમે તુ ખલુ માસે પ્રતિવિહિતે સતિ સૂકિકાગારં સમ્યક્ પ્રાગ્દ્વારમુદક્દ્વારં વા કારયેત્ તિન્દુક- પલાશ[ ફલાશ]-અશ્વત્થૈઃ ।
।

અથાત્ર પૂર્વસંકલ્પિતાઃ સ્યુઃ દ્વૌ ખલુ બિલ્વમયૌ પર્યઙ્કૌ શૂર્પૌ ચ દ્વૌ તણ્ડુલમુસલૌ ગણ્ડોપધાનં યવાગૂઃ[ મયૌ] સર્પિશ્ ચ તૈલં ચ સર્ષપાશ્ચેતિ ॥

અથૈનાં પ્રજનયિષ્યતીતિ યવાગૂં પાયયેત્ ।
અનાગતગર્ભવેદ્ અનાં ચૈનામવહનનં ચ કારયેત્ ।
સા યદિ જાનીયાદવભ્રષ્ટો મે કુક્ષિઃ પ્રવિમુક્તો મે હૃદ્ગર્ભઃ પ્રસ્રુતા મે યોનિરિતિ, અથૈનામ્ ઉપકારિકલ્પિતનખાશ્ચતસ્ર ઉપજીવિકાઃ[ ઉપજીવા] પ્રતિદિનમ્ ઉપતિષ્ઠેયુઃ ।
શનૈઃ પૂર્વં પ્રવાહેતપશ્ચાદ્[ પ્રવાહેતત્પશ્ચાદ્] બલવત્તરમ્ ઇતિ ।ન ચાપ્ય્ અનાગતવેગા વા બાલિશતયા[ બાબાહૂહ્લિતતયાદ્યા], અનાગતવેગા હિ દુઃખાયાત્માનં[ તના દુઃખા] પ્રયચ્છતિ સહ પુત્રેણ ॥

તસ્યાશ્ચેત્ પ્રજાતાયા[ પ્રજાતાયાપરાનપ્ર] અપરા ન પ્રપદ્યતે, તદૈનાં રક્તશાલીનામક્ષમાત્રં કલ્કમમ્લેન[ કલ્પ્ય] મૂત્રેણ[ મૂત્રેણ] વા પાયયેત્ ।
એતેનૈવ કલ્પેન દન્તીદ્રવન્તીવૃશ્ચિકાલીવુનર્નવાવનશીર્ષાકં કારયેત્ ।
તથા[ તલૌ]-ઉમાકાલ- સર્પ[ સર્વ]-પુરાણમાલાનામ્ અન્યતમેન ધૂપયેત્ ।
સા ચેદનેન વિધિના ન પ્રવર્તતે અથૈનાં તીક્ષ્ણફલ- તૈલેન[ તૈરે]-અનુવાસયેત્ ॥ [ અયમધ્યાયઃ માતુકાયામર્ધે વિચ્છિન્નો દૃશ્યતે ।] ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ।.. ઇતિ ભેલે શારીરે ઽ ષ્ટમે ઽ ધ્યાયઃ ॥ ઇતિ ભેલસંહિતાયાં, શારીરસ્થાનં સમાપ્તમ્ ॥ ॥ ઇન્દ્રિયસ્થાનઃ ॥ ॥ પ્રથમો ઽ ધ્યાયઃ ॥ ----------------------------------- -----------------------------------