ભેલસંહિતા · અધ્યાય 5.1

।----------------દ્વે વા જાત એવ વિનશ્યતિ ।

હ્રસ્વૈકપક્ષો વિતતો યસ્ તુ ગર્ભસ્ તુ સુસ્વરઃ ।
માસમેકં તુ જીવિત્વા વિનાશાયોપપદ્યતે ॥

પિણ્ડીશિરા દીર્ઘહનુરનલ્પે સંહતે ભ્રુવૌ ।
દ્વિતીયે માસિ સંપ્રાપ્તે મ્રિયતે ગર્ભ ઈદૃશઃ ॥

જાતમાત્રસ્ય ગર્ભસ્ય વ્યઞ્જનં યત્ર દૃશ્યતે ।
તૃતીયે માસિ સંપ્રાપ્તે મ્રિયતે ગર્ભ ઈદૃશઃ ॥

ત્રિકેકરો ઘટશિરા યસ્ તુ ગર્ભસ્ તુ સુસ્વરઃ ।
ચતુર્થે માસિ સંપ્રાપ્તે વિનાશમ્ ઉપગચ્છતિ ॥

યસ્ય ષોડશવર્શસ્ય વ્યઞ્જનં તૂપજાયતે ।
શીઘ્રં ચ પઞ્ચધાતુત્વાદ્ અલ્પાયુરિહ દૃશ્યતે ॥

યસ્ય વિંશતિવર્ષસ્ય વ્યઞ્જનં તૂપજાયતે ।
સ દીર્ઘમાયુરાપ્નોતિ પુરુષો નાત્ર સંશયઃ ॥

શરીરાપચયો ઽ બુદ્ધિરપથ્યાનિ બલં તથા ।
બાલસ્ય યસ્ય દૃશ્યન્તે તં ગતાયુષમાદિશેત્ ॥

યસ્ય જાતસ્ય જાયેતે ગુલ્મકાસ્તુનકૌ તથા ।
અષ્ટાવિંશે ગતે વર્ષે સર્વં તં હન્તિ માનવમ્ ॥

પૃષ્ઠે ચોરસિ ચાવર્તસ્સવ્યથો યસ્ તુ દૃશ્યતે ।
ચત્વારિંશે ગતે વર્ષે મરણાયોપકલ્પતે ॥

આવર્તો યશ્ ચ પૃષ્ઠે તુ સન્નતસ્ત્રિષુ દૃશ્યતે ।
ફલમસ્ય તુ વિજ્ઞેયં સ્થાપનં ન પ્રસૂયતે ॥

સ્થૂલાસ્થૂલાઙ્ગુલી પાણી નખા યસ્યાપિ લોહિતાઃ ।
કલ્યાણદેશપ્રત્યઙ્ગઃ પઞ્ચાશદ્વર્ષ એવ ચ ॥

વ્યૂઠોરસ્કો દીર્ઘભુજઃ સ્થૂલજાનુશ્ ચ યો ભવેત્ ।
દીર્ઘાઙ્ગુલિર્દીર્ઘનખઃ ષષ્ટિ વર્ષાણિ જીવતિ ॥

ઉત્પીડિતસ્વરં વાપિ તુઙ્ગનાસકચોન્મુખમ્ ।
ઊરુકં ભદ્રસમ્પન્નં વિદ્યાત્ સપ્તતિકં નરઃ ॥

ભદ્રં પુરશ્ ચ પશ્ ચાચ્ ચ ઋજુકં પ્રિયવાદિનમ્ ।
અશીતિકં નરં વિદ્યાત્ કૃષ્ણાત્રેયવચો યથા ॥

લલાટં નાસિકા કર્ણૌ યસ્યૈતાનિ પૃથક્ પૃથક્ ।
ષડઙ્ગુલપ્રમાણાનિ સ જીવતિ શતં સમાઃ ॥

યસ્યાકુઞ્ચિતમ્ એવ સ્યાજ્જાનુભ્યાં સમિતં શિરઃ ।
ઊર્ધ્વજાનુગતૌ કર્ણૌ પૌત્રં પશ્યત્યયં નરઃ ॥

મહાન્તૌ વિપુલૌ કર્ણૌ ભવેતાં રોમશૌ તથા ।
સ્નિગ્ધૌ બહુલકેશશ્ ચ સ ચેહ શતમૃચ્છતિ ॥

ધર્મેણ સત્યવાક્યેન ગુરુશુશ્રૂષણેન ચ ।
રસાયનોપયોગાચ્ ચ સ દીર્ઘમનુજીવતિ ॥ ઇત્ય્ આહ ભગવાન્ આત્રેયઃ ।
ઇતિ ભેલે ઇન્દ્રિયે પ્રથમો ઽ ધ્યાયઃ ॥ ॥ દ્વિતીયો ઽ ધ્યાયઃ ॥