ભેલસંહિતા · અધ્યાય 1.19

વિધિના શોણિતં જાતં સેવમાનસ્ય વારુણીમ્ ।
પ્રદુષ્યતિ વિદાહેન તતો રોગાય કલ્પતે ॥

સર્વં મદ્યમચક્ષુષ્યમપૌરુષ્યં તથૈવ ચ ।
ઉપહન્તિ બલં ન્ẏણામનાયુષ્યં ચ કીર્ત્યતે ॥

યસ્ તુ તદ્ભજતે યુક્ત્યા ન તં વ્યાધિઃ પ્રસજ્જતે ।
અતિપીતં ચ તદ્વિદ્ધિ તત્રાહૃદ્યં બલાય ન ॥

ન નક્તં તુ, પિબેદ્યુક્ત્યા પાનં તસ્માદ્ વિચક્ષણઃ ।
બલવર્ણકરં હ્યેતદારોગ્યકરણં પરમ્ ॥

સ્નેહપાને તથા માત્રાવસ્તિકર્મણિ ચાપ્ય્ અથ ।
ક્ષારે ચ લવણે ચૈવ ન સુરા પ્રાતિષિધ્યતે ॥

બૃંહણં નેદૃશં કિજ્ચિદ્યથાન્નસહિતા સુરા ।
તાં તુ રૂક્ષાં વિશેષેણ નાતિમાત્રં સમાચરેત્ ॥

વાતેન શ્લેષ્મણા ચૈવ સમ્પ્રદુષ્ટાં સુશીતલા ।
વિશોષ્ય દીપયત્યેષા ગ્રહણીં વૈ શરીરિણામ્ ॥

યસ્ય કોષ્ઠગતો વાયુર્દુઃખમુત્પાદયેદ્ ભૃશમ્ ।
ઉદાવર્તં સહૃદ્રોગં વાતગુલ્મમથાપિ ચ ॥

અથવા સર્વગાત્રેષુ મારુતઃ પ્રત્યવસ્થિતઃ ।
યુક્તાં પ્રસન્નાં પિબતઃ સ ક્ષિપ્રમ્ ઉપશામ્યતિ ॥

હન્ત્યાસવઃ કફં પિત્તં પુરીષં ચ ભિનત્ત્યથ ।
મધુ પિત્તમરિષ્ટસ્ તુ વાતાર્તિં શમયત્યથ ॥

વસ્તિઃ શુદ્ધ્યતિ પાનેન શર્કરા ચાપિ ભિદ્યતે ।
તેજો બલં ચ હર્ષશ્ ચ યુક્ત્યા પાનેન વર્ધતે ॥

કામં દીપયતે સ્વાદુર્બૃંહણો ન વિપદ્યતે ।
તસ્માત્ પાનગુણાન્ બુદ્ધ્વા યથાયોગં સમાચરેત્ ॥ ઇત્ય્ આહ ભગવાન્ આત્રેયઃ ।
ઇતિ ભેલે એકોનવિંશો ઽ ધ્યાયઃ ॥ ॥ વિંશો ઽ ધ્યાયઃ ॥ અથાતો ઽ ર્થેદશમૂલીયં વ્યાખ્યાસ્યામ ઇતિ હ સ્માહ ભગવાન્ આત્રેયઃ ।