ભેલસંહિતા · અધ્યાય 1.15

પ્રાણૈષણા સ્યાત્ પ્રથમા દ્વિતીયા તુ ધનૈષણા ।
ધર્મૈષણા તૃતીયા તુ પુરુષસ્ય ભવત્યથ ॥

તત્ર પ્રાણૈષણાં પૂર્વં સમાપદ્યેત માનવઃ ।
ધર્માર્થકામપ્રાપ્તિર્હિ સદ્ભિઃ પ્રાણૈઃ પ્રપદ્યતે ॥

ધર્મદીનામવાપ્તિશ્ ચ પુરુષાર્થઃ પરઃ સ્મૃતઃ ।
તસ્માચ્છરીરં પ્રયતઃ પરિરક્ષેદ્ધિ શાસ્ત્રતઃ ॥

ધનૈષણાં દ્વિતીયાં તુ સમાપદ્યેત માનવઃ ।
પાપીયો નાસ્ત્યતઃ કિઞ્ચિદ્યથા જીવન્નૃતે ધનાત્ ॥

ધર્મકામૌ ન સંપીડ્ય તસ્માદ્ વિત્તમુપાર્જયેત્ ।
જ્વરરોગાદિકા યેન નિરસ્યેદાપદો બુધઃ ॥

ધર્મૈષણાં તૃતીયાં તુ સમાપદ્યેત માનવઃ ।
અવશ્યમાધિગન્તવ્યા દેહભેદે વરા ગતિઃ ॥

પ્રાણાદ્યનુપરોધેન તસ્માદ્ ધર્મં ચરેદ્બુધઃ ।
ત્રિવર્ગાનુપરોધેન તત્પ્રાપ્તિર્હિ નરે હિતા ॥

ઇત્ય્ એતાસ્સમ્મતા લોકે વ્યાખ્યાતાસ્તિસ્ર એષણાઃ ।
યથોક્તાસ્તાઃ પ્રયુઞ્જાનઃ પરત્રેહ ચ મોદતે ॥

ઉપસ્તમ્ભાસ્ તુ ચત્વારો યદાહારશ્ ચતુર્વિધઃ ।
શરીરે ચ બલં ચૈવ મલં તેભ્યઃ પ્રજાયતે ॥

શરીરમાત્મનો મર્મ મલમાત્મબલં પુનઃ ।
રોગાસ્ તસ્યાતિવૃદ્ધ્યાં ચ વાતપિત્તકફાત્મકાઃ ॥

મલં તુ રોગો ભવતિ વૈષમ્યં ધાતુભિર્ ગતૈઃ ।
મલાચ્ ચાપ્ય્ એતિ વૈષમ્યં તસ્માત્ તમભિનિર્હરેત્ ॥ ઇત્ય્ આહ ભગવાન્ આત્રેયઃ ।
ઇતિ ભેલે પઞ્ચદશો ઽ ધ્યાયઃ ॥ ॥ ષોડશો ઽ ધ્યાયઃ ॥ અથાતો વાતકલાકલીયં વ્યાખ્યાસ્યામ ઇતિ હ સ્માહ ભગવાન્ આત્રેયઃ ।