ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 12.10

ભ્પ્_12.10.001।0 સૂત ઉવાચ
સ એવમ્ અનુભૂયેદં નારાયણ-વિનિર્મિતમ્ ।
વૈભવં યોગ-માયાયાસ્ તમ્ એવ શરણં યયૌ

ભ્પ્_12.10.002।0 શ્રી-માર્કણ્ડેય ઉવાચ
પ્રપન્નો ઽસ્મ્ય્ અઙ્ઘ્રિ-મૂલં તે પ્રપન્નાભય-દં હરે ।
યન્-માયયાપિ વિબુધા મુહ્યન્તિ જ્ઞાન-કાશયા

ભ્પ્_12.10.003।0 સૂત ઉવાચ
તમ્ એવં નિભૃતાત્માનં વૃષેણ દિવિ પર્યટન્ ।
રુદ્રાણ્યા ભગવાન્ રુદ્રો દદર્શ સ્વ-ગણૈર્ વૃતઃ

અથોમા તમ્ ઋષિં વીક્ષ્ય ગિરિશં સમભાષત ।
પશ્યેમં ભગવન્ વિપ્રં નિભૃતાત્મેન્દ્રિયાશયમ્

નિભૃતોદ-ઝષ-વ્રાતો વાતાપાયે યથાર્ણવઃ ।
કુર્વ્ અસ્ય તપસઃ સાક્ષાત્ સંસિદ્ધિં સિદ્ધિ-દો ભવાન્

ભ્પ્_12.10.006।0 શ્રી-ભગવાન્ ઉવાચ
નૈવેચ્છત્ય્ આશિષઃ ક્વાપિ બ્રહ્મર્ષિર્ મોક્ષમ્ અપ્ય્ ઉત ।
ભક્તિં પરાં ભગવતિ લબ્ધવાન્ પુરુષે ઽવ્યયે

અથાપિ સંવદિષ્યામો ભવાન્ય્ એતેન સાધુના ।
અયં હિ પરમો લાભો નૃણાં સાધુ-સમાગમઃ

ભ્પ્_12.10.008।0 સૂત ઉવાચ
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા તમ્ ઉપેયાય ભગવાન્ સ સતાં ગતિઃ ।
ઈશાનઃ સર્વ-વિદ્યાનામ્ ઈશ્વરઃ સર્વ-દેહિનામ્

તયોર્ આગમનં સાક્ષાદ્ ઈશયોર્ જગદ્-આત્મનોઃ ।
ન વેદ રુદ્ધ-ધી-વૃત્તિર્ આત્માનં વિશ્વમ્ એવ ચ

ભગવાંસ્ તદ્ અભિજ્ઞાય ગિરિશો યોગ-માયયા ।
આવિશત્ તદ્-ગુહાકાશં વાયુશ્ છિદ્રમ્ ઇવેશ્વરઃ

આત્મન્ય્ અપિ શિવં પ્રાપ્તં તડિત્-પિઙ્ગ-જટા-ધરમ્ ।
ત્ર્ય્-અક્ષં દશ-ભુજં પ્રાંશુમ્ ઉદ્યન્તમ્ ઇવ ભાસ્કરમ્

વ્યાઘ્ર-ચર્મામ્બરં શૂલ- ધનુર્-ઇષ્વ્-અસિ-ચર્મભિઃ ।
અક્ષ-માલા-ડમરુક- કપાલં પરશું સહ

બિભ્રાણં સહસા ભાતં વિચક્ષ્ય હૃદિ વિસ્મિતઃ ।
કિમ્ ઇદં કુત એવેતિ સમાધેર્ વિરતો મુનિઃ

નેત્રે ઉન્મીલ્ય દદૃશે સ-ગણં સોમયાગતમ્ ।
રુદ્રં ત્રિ-લોકૈક-ગુરું નનામ શિરસા મુનિઃ

તસ્મૈ સપર્યાં વ્યદધાત્ સ-ગણાય સહોમયા ।
સ્વાગતાસન-પાદ્યાર્ઘ્ય- ગન્ધ-સ્રગ્-ધૂપ-દીપકૈઃ

આહ ત્વ્ આત્માનુભાવેન પૂર્ણ-કામસ્ય તે વિભો ।
કરવામ કિમ્ ઈશાન યેનેદં નિર્વૃતં જગત્

નમઃ શિવાય શાન્તાય સત્ત્વાય પ્રમૃડાય ચ ।
રજો-જુષે ઽથ ઘોરાય નમસ્ તુભ્યં તમો-જુષે

ભ્પ્_12.10.018।0 સૂત ઉવાચ
એવં સ્તુતઃ સ ભગવાન્ આદિ-દેવઃ સતાં ગતિઃ ।
પરિતુષ્ટઃ પ્રસન્નાત્મા પ્રહસંસ્ તમ્ અભાષત

ભ્પ્_12.10.019।0 શ્રી-ભગવાન્ ઉવાચ
વરં વૃણીષ્વ નઃ કામં વર-દેશા વયં ત્રયઃ ।
અમોઘં દર્શનં યેષાં મર્ત્યો યદ્ વિન્દતે ઽમૃતમ્

બ્રાહ્મણાઃ સાધવઃ શાન્તા નિઃસઙ્ગા ભૂત-વત્સલાઃ ।
એકાન્ત-ભક્તા અસ્માસુ નિર્વૈરાઃ સમ-દર્શિનઃ

સ-લોકા લોક-પાલાસ્ તાન્ વન્દન્ત્ય્ અર્ચન્ત્ય્ ઉપાસતે ।
અહં ચ ભગવાન્ બ્રહ્મા સ્વયં ચ હરિર્ ઈશ્વરઃ

ન તે મય્ય્ અચ્યુતે ઽજે ચ ભિદામ્ અણ્વ્ અપિ ચક્ષતે ।
નાત્મનશ્ ચ જનસ્યાપિ તદ્ યુષ્માન્ વયમ્ ઈમહિ

ન હ્ય્ અમ્-મયાનિ તીર્થાનિ ન દેવાશ્ ચેતનોજ્ઝિતાઃ ।
તે પુનન્ત્ય્ ઉરુ-કાલેન યૂયં દર્શન-માત્રતઃ

બ્રાહ્મણેભ્યો નમસ્યામો યે ઽસ્મદ્-રૂપં ત્રયી-મયમ્ ।
બિભ્રત્ય્ આત્મ-સમાધાન- તપઃ-સ્વાધ્યાય-સંયમૈઃ

શ્રવણાદ્ દર્શનાદ્ વાપિ મહા-પાતકિનો ઽપિ વઃ ।
શુધ્યેરન્ન્ અન્ત્ય-જાશ્ ચાપિ કિમ્ ઉ સમ્ભાષણાદિભિઃ

ભ્પ્_12.10.026।0 સૂત ઉવાચ
ઇતિ ચન્દ્ર-લલામસ્ય ધર્મ-ગહ્યોપબૃંહિતમ્ ।
વચો ઽમૃતાયનમ્ ઋષિર્ નાતૃપ્યત્ કર્ણયોઃ પિબન્

સ ચિરં માયયા વિષ્ણોર્ ભ્રામિતઃ કર્શિતો ભૃશમ્ ।
શિવ-વાગ્-અમૃત-ધ્વસ્ત- ક્લેશ-પુઞ્જસ્ તમ્ અબ્રવીત્

ભ્પ્_12.10.028।0 શ્રી-માર્કણ્ડેય ઉવાચ
અહો ઈશ્વર-લીલેયં દુર્વિભાવ્યા શરીરિણામ્ ।
યન્ નમન્તીશિતવ્યાનિ સ્તુવન્તિ જગદ્-ઈશ્વરાઃ

ધર્મં ગ્રાહયિતું પ્રાયઃ પ્રવક્તારશ્ ચ દેહિનામ્ ।
આચરન્ત્ય્ અનુમોદન્તે ક્રિયમાણં સ્તુવન્તિ ચ

નૈતાવતા ભગવતઃ સ્વ-માયા-મય-વૃત્તિભિઃ ।
ન દુષ્યેતાનુભાવસ્ તૈર્ માયિનઃ કુહકં યથા

સૃષ્ટ્વેદં મનસા વિશ્વમ્ આત્મનાનુપ્રવિશ્ય યઃ ।
ગુણૈઃ કુર્વદ્ભિર્ આભાતિ કર્તેવ સ્વપ્ન-દૃગ્ યથા

તસ્મૈ નમો ભગવતે ત્રિ-ગુણાય ગુણાત્મને ।
કેવલાયાદ્વિતીયાય ગુરવે બ્રહ્મ-મૂર્તયે

કં વૃણે નુ પરં ભૂમન્ વરં ત્વદ્ વર-દર્શનાત્ ।
યદ્-દર્શનાત્ પૂર્ણ-કામઃ સત્ય-કામઃ પુમાન્ ભવેત્

વરમ્ એકં વૃણે ઽથાપિ પૂર્ણાત્ કામાભિવર્ષણાત્ ।
ભગવત્ય્ અચ્યુતાં ભક્તિં તત્-પરેષુ તથા ત્વયિ

ભ્પ્_12.10.035।0 સૂત ઉવાચ
ઇત્ય્ અર્ચિતો ઽભિષ્ટુતશ્ ચ મુનિના સૂક્તયા ગિરા ।
તમ્ આહ ભગવાઞ્ છર્વઃ શર્વયા ચાભિનન્દિતઃ

કામો મહર્ષે સર્વો ઽયં ભક્તિમાંસ્ ત્વમ્ અધોક્ષજે ।
આ-કલ્પાન્તાદ્ યશઃ પુણ્યમ્ અજરામરતા તથા

જ્ઞાનં ત્રૈ-કાલિકં બ્રહ્મન્ વિજ્ઞાનં ચ વિરક્તિમત્ ।
બ્રહ્મ-વર્ચસ્વિનો ભૂયાત્ પુરાણાચાર્યતાસ્તુ તે

ભ્પ્_12.10.038।0 સૂત ઉવાચ
એવં વરાન્ સ મુનયે દત્ત્વાગાત્ ત્ર્ય્-અક્ષ ઈશ્વરઃ ।
દેવ્યૈ તત્-કર્મ કથયન્ન્ અનુભૂતં પુરામુના

સો ઽપ્ય્ અવાપ્ત-મહા-યોગ- મહિમા ભાર્ગવોત્તમઃ ।
વિચરત્ય્ અધુનાપ્ય્ અદ્ધા હરાવ્ એકાન્તતાં ગતઃ

અનુવર્ણિતમ્ એતત્ તે માર્કણ્ડેયસ્ય ધીમતઃ ।
અનુભૂતં ભગવતો માયા-વૈભવમ્ અદ્ભુતમ્

એતત્ કેચિદ્ અવિદ્વાંસો માયા-સંસૃતિર્ આત્મનઃ ।
અનાદ્ય્-આવર્તિતં નૄણાં કાદાચિત્કં પ્રચક્ષતે

ય એવમ્ એતદ્ ભૃગુ-વર્ય વર્ણિતં રથાઙ્ગ-પાણેર્ અનુભાવ-ભાવિતમ્ ।
સંશ્રાવયેત્ સંશૃણુયાદ્ ઉ તાવ્ ઉભૌ તયોર્ ન કર્માશય-સંસૃતિર્ ભવેત્