ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 10.81

ભ્પ્_10.81.001।0 શ્રી-શુક ઉવાચ
સ ઇત્થં દ્વિજ-મુખ્યેન સહ સઙ્કથયન્ હરિઃ ।
સર્વ-ભૂત-મનો-ઽભિજ્ઞઃ સ્મયમાન ઉવાચ તમ્

બ્રહ્મણ્યો બ્રાહ્મણં કૃષ્ણો ભગવાન્ પ્રહસન્ પ્રિયમ્ ।
પ્રેમ્ણા નિરીક્ષણેનૈવ પ્રેક્ષન્ ખલુ સતાં ગતિઃ

ભ્પ્_10.81.003।0 શ્રી-ભગવાન્ ઉવાચ
કિમ્ ઉપાયનમ્ આનીતં બ્રહ્મન્ મે ભવતા ગૃહાત્ ।
અણ્વ્ અપ્ય્ ઉપાહૃતં ભક્તૈઃ પ્રેમ્ણા ભુર્ય્ એવ મે ભવેત્ ।
ભૂર્ય્ અપ્ય્ અભક્તોપહૃતં ન મે તોષાય કલ્પતે

પત્રં પુષ્પં ફલં તોયં યો મે ભક્ત્યા પ્રયચ્છતિ ।
તદ્ અહં ભક્ત્ય્-ઉપહૃતમ્ અશ્નામિ પ્રયતાત્મનઃ

ઇત્ય્ ઉક્તો ઽપિ દ્વિયસ્ તસ્મૈ વ્રીડિતઃ પતયે શ્રિયઃ ।
પૃથુક-પ્રસૃતિં રાજન્ ન પ્રાયચ્છદ્ અવાઙ્-મુખઃ

સર્વ-ભૂતાત્મ-દૃક્ સાક્ષાત્ તસ્યાગમન-કારણમ્ ।
વિજ્ઙાયાચિન્તયન્ નાયં શ્રી-કામો માભજત્ પુરા

પત્ન્યાઃ પતિ-વ્રતાયાસ્ તુ સખા પ્રિય-ચિકીર્ષયા ।
પ્રાપ્તો મામ્ અસ્ય દાસ્યામિ સમ્પદો ઽમર્ત્ય-દુર્લભાઃ

ઇત્થં વિચિન્ત્ય વસનાચ્ ચીર-બદ્ધાન્ દ્વિ-જન્મનઃ ।
સ્વયં જહાર કિમ્ ઇદમ્ ઇતિ પૃથુક-તણ્ડુલાન્

નન્વ્ એતદ્ ઉપનીતં મે પરમ-પ્રીણનં સખે ।
તર્પયન્ત્ય્ અઙ્ગ માં વિશ્વમ્ એતે પૃથુક-તણ્ડુલાઃ

ઇતિ મુષ્ટિં સકૃજ્ જગ્ધ્વા દ્વિતીયાં જગ્ધુમ્ આદદે ।
તાવચ્ છ્રીર્ જગૃહે હસ્તં તત્-પરા પરમેષ્ઠિનઃ

એતાવતાલં વિશ્વાત્મન્ સર્વ-સમ્પત્-સમૃદ્ધયે ।
અસ્મિન્ લોકે ઽથ વામુષ્મિન્ પુંસસ્ ત્વત્-તોષ-કારણમ્

બ્રાહ્મણસ્ તાં તુ રજનીમ્ ઉષિત્વાચ્યુત-મન્દિરે ।
ભુક્ત્વા પીત્વા સુખં મેને આત્માનં સ્વર્-ગતં યથા

શ્વો-ભૂતે વિશ્વ-ભાવેન સ્વ-સુખેનાભિવન્દિતઃ ।
જગામ સ્વાલયં તાત પથ્ય્ અનવ્રજ્ય નન્દિતઃ

સ ચાલબ્ધ્વા ધનં કૃષ્ણાન્ ન તુ યાચિતવાન્ સ્વયમ્ ।
સ્વ-ગૃહાન્ વ્રીડિતો ઽગચ્છન્ મહદ્-દર્શન-નિર્વૃતઃ

અહો બ્રહ્મણ્ય-દેવસ્ય દૃષ્ટા બ્રહ્મણ્યતા મયા ।
યદ્ દરિદ્રતમો લક્ષ્મીમ્ આશ્લિષ્ટો બિભ્રતોરસિ

ક્વાહં દરિદ્રઃ પાપીયાન્ ક્વ કૃષ્ણઃ શ્રી-નિકેતનઃ ।
બ્રહ્મ-બન્ધુર્ ઇતિ સ્માહં બાહુભ્યાં પરિરમ્ભિતઃ

નિવાસિતઃ પ્રિયા-જુષ્ટે પર્યઙ્કે ભ્રાતરો યથા ।
મહિષ્યા વીજિતઃ શ્રાન્તો બાલ-વ્યજન-હસ્તયા

શુશ્રૂષયા પરમયા પાદ-સંવાહનાદિભિઃ ।
પૂજિતો દેવ-દેવેન વિપ્ર-દેવેન દેવ-વત્

સ્વર્ગાપવર્ગયોઃ પુંસાં રસાયાં ભુવિ સમ્પદામ્ ।
સર્વાસામ્ અપિ સિદ્ધીનાં મૂલં તચ્-ચરણાર્ચનમ્

અધનો ઽયં ધનં પ્રાપ્ય માદ્યન્ન્ ઉચ્ચૈર્ ન માં સ્મરેત્ ।
ઇતિ કારુણિકો નૂનં ધનં મે ઽભૂરિ નાદદાત્

ઇતિ તચ્ ચિન્તયન્ન્ અન્તઃ પ્રાપ્તો નિય-ગૃહાન્તિકમ્ ।
સૂર્યાનલેન્દુ-સઙ્કાશૈર્ વિમાનૈઃ સર્વતો વૃતમ્

વિચિત્રોપવનોદ્યાનૈઃ કૂજદ્-દ્વિજ-કુલાકુલૈઃ ।
પ્રોત્ફુલ્લ-કમુદામ્ભોજ- કહ્લારોત્પલ-વારિભિઃ

જુષ્ટં સ્વ્-અલઙ્કૃતૈઃ પુમ્ભિઃ સ્ત્રીભિશ્ ચ હરિણાક્ષિભિઃ ।
કિમ્ ઇદં કસ્ય વા સ્થાનં કથં તદ્ ઇદમ્ ઇત્ય્ અભૂત્

એવં મીમાંસમાનં તં નરા નાર્યો ઽમર-પ્રભાઃ ।
પ્રત્યગૃહ્ણન્ મહા-ભાગં ગીત-વાદ્યેન ભૂયસા

પતિમ્ આગતમ્ આકર્ણ્ય પત્ન્ય્ ઉદ્ધર્ષાતિ-સમ્ભ્રમા ।
નિશ્ચક્રામ ગૃહાત્ તૂર્ણં રૂપિણી શ્રીર્ ઇવાલયાત્

પતિ-વ્રતા પતિં દૃષ્ટ્વા પ્રેમોત્કણ્ઠાશ્રુ-લોચના ।
મીલિતાક્ષ્ય્ અનમદ્ બુદ્ધ્યા મનસા પરિષસ્વજે

પત્નીં વીક્ષ્ય વિસ્ફુરન્તીં દેવીં વૈમાનિકીમ્ ઇવ ।
દાસીનાં નિષ્ક-કણ્ઠીનાં મધ્યે ભાન્તીં સ વિસ્મિતઃ

પ્રીતઃ સ્વયં તયા યુક્તઃ પ્રવિષ્ટો નિજ-મન્દિરમ્ ।
મણિ-સ્તમ્ભ-શતોપેતં મહેન્દ્ર-ભવનં યથા

પયઃ-ફેન-નિભાઃ શય્યા દાન્તા રુક્મ-પરિચ્છદાઃ ।
પર્યઙ્કા હેમ-દણ્ડાનિ ચામર-વ્યજનાનિ ચ

આસનાનિ ચ હૈમાનિ મૃદૂપસ્તરણાનિ ચ ।
મુક્તાદામ-વિલમ્બીનિ વિતાનાનિ દ્યુમન્તિ ચ

સ્વચ્છ-સ્ફટિક-કુડ્યેષુ મહા-મારકતેષુ ચ ।
રત્ન-દીપાન્ ભ્રાજમાનાન્ લલના રત્ન-સંયુતાઃ

વિલોક્ય બ્રાહ્મણસ્ તત્ર સમૃદ્ધીઃ સર્વ-સમ્પદામ્ ।
તર્કયામ્ આસ નિર્વ્યગ્રઃ સ્વ-સમૃદ્ધિમ્ અહૈતુકીમ્

નૂનં બતૈતન્ મમ દુર્ભગસ્ય શશ્વદ્ દરિદ્રસ્ય સમૃદ્ધિ-હેતુઃ ।
મહા-વિભૂતેર્ અવલોકતો ઽન્યો નૈવોપપદ્યેત યદૂત્તમસ્ય

નન્વ્ અબ્રુવાણો દિશતે સમક્ષં યાચિષ્ણવે ભૂર્ય્ અપિ ભૂરિ-ભોજઃ ।
પર્જન્ય-વત્ તત્ સ્વયમ્ ઈક્ષમાણો દાશાર્હકાણામ્ ઋષભઃ સખા મે

કિઞ્ચિત્ કરોત્ય્ ઉર્વ્ અપિ યત્ સ્વ-દત્તં $ સુહૃત્-કૃતં ફલ્ગ્વ્ અપિ ભૂરિ-કારી &અમ્પ્;
મયોપણીતં પૃથુકૈક-મુષ્ટિં % પ્રત્યગ્રહીત્ પ્રીતિ-યુતો મહાત્મા ॥ ભ્પ્_10.81.035* ॥
તસ્યૈવ મે સૌહૃદ-સખ્ય-મૈત્રી- દાસ્યં પુનર્ જન્મનિ જન્મનિ સ્યાત્ ।
મહાનુભાવેન ગુણાલયેન વિષજ્જતસ્ તત્-પુરુષ-પ્રસઙ્ગઃ

ભક્તાય ચિત્રા ભગવાન્ હિ સમ્પદો રાજ્યં વિભૂતીર્ ન સમર્થયત્ય્ અજઃ ।
અદીર્ઘ-બોધાય વિચક્ષણઃ સ્વયં પશ્યન્ નિપાતં ધનિનાં મદોદ્ભવમ્

ઇત્થં વ્યવસિતો બુદ્ધ્યા ભક્તો ઽતીવ જનાર્દને ।
વિષયાન્ જાયયા ત્યક્ષ્યન્ બુભુજે નાતિ-લમ્પટઃ

તસ્ય વૈ દેવ-દેવસ્ય હરેર્ યજ્ઞ-પતેઃ પ્રભોઃ ।
બ્રાહ્મણાઃ પ્રભવો દૈવં ન તેભ્યો વિદ્યતે પરમ્

એવં સ વિપ્રો ભગવત્-સુહૃત્ તદા દૃષ્ટ્વા સ્વ-ભૃત્યૈર્ અજિતં પરાજિતમ્ ।
તદ્-ધ્યાન-વેગોદ્ગ્રથિતાત્મ-બન્ધનસ્ તદ્-ધામ લેભે ઽચિરતઃ સતાં ગતિમ્

એતદ્ બ્રહ્મણ્ય-દેવસ્ય શ્રુત્વા બ્રહ્મણ્યતાં નરઃ ।
લબ્ધ-ભાવો ભગવતિ કર્મ-બન્ધાદ્ વિમુચ્યતે