ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 10.76

ભ્પ્_10.76.001।0 શ્રી-શુક ઉવાચ
અથાન્યદ્ અપિ કૃષ્ણસ્ય શૃણુ કર્માદ્ભુતં નૃપ ।
ક્રીડા-નર-શરીરસ્ય યથા સૌભ-પતિર્ હતઃ

શિશુપાલ-સખઃ શાલ્વો રુક્મિણ્ય્-ઉદ્વાહ આગતઃ ।
યદુભિર્ નિર્જિતઃ સઙ્ખ્યે જરાસન્ધાદયસ્ તથા

શાલ્વઃ પ્રતિજ્ઞામ્ અકરોચ્ છૃણ્વતાં સર્વ-ભૂભુજામ્ ।
અયાદવાં ક્ષ્માં કરિષ્યે પૌરુષં મમ પશ્યત

ઇતિ મૂઢઃ પ્રતિજ્ઞાય દેવં પશુ-પતિં પ્રભુમ્ ।
આરાધયામ્ આસ નૃપઃ પાંશુ-મુષ્ટિં સકૃદ્ ગ્રસન્

સંવત્સરાન્તે ભગવાન્ આશુ-તોષ ઉમા-પતિઃ ।
વરેણ ચ્છન્દયામ્ આસ શાલ્વં શરણમ્ આગતમ્

દેવાસુર-મનુષ્યાણાં ગન્ધર્વોરગ-રક્ષસામ્ ।
અભેદ્યં કામ-ગં વવ્રે સ યાનં વૃષ્ણિ-ભીષણમ્

તથેતિ ગિરિશાદિષ્ટો મયઃ પર-પુરં-જયઃ ।
પુરં નિર્માય શાલ્વાય પ્રાદાત્ સૌભમ્ અયસ્-મયમ્

સ લબ્ધ્વા કામ-ગં યાનં તમો-ધામ દુરાસદમ્ ।
યયસ્ દ્વારવતીં શાલ્વો વૈરં વૃષ્ણિ-કૃતં સ્મરન્

નિરુધ્ય સેનયા શાલ્વો મહત્યા ભરતર્ષભ ।
પુરીં બભઞ્જોપવનાન્ ઉદ્યાનાનિ ચ સર્વશઃ

સ-ગોપુરાણિ દ્વારાણિ પ્રાસાદાટ્ટાલ-તોલિકાઃ ।
વિહારાન્ સ વિમાનાગ્ર્યાન્ નિપેતુઃ શસ્ત્ર-વૃષ્ટયઃ

શિલા-દ્રુમાશ્ ચાશનયઃ સર્પા આસાર-શર્કરાઃ ।
પ્રચણ્ડશ્ ચક્રવાતો ઽભૂદ્ રજસાચ્છાદિતા દિશઃ

ઇત્ય્ અર્દ્યમાના સૌભેન કૃષ્ણસ્ય નગરી ભૃશમ્ ।
નાભ્યપદ્યત શં રાજંસ્ ત્રિ-પુરેણ યથા મહી

પ્રદ્યુમ્નો ભગવાન્ વીક્ષ્ય બાધ્યમાના નિજાઃ પ્રજાઃ ।
મ ભૈષ્ટેત્ય્ અભ્યધાદ્ વીરો રથારૂઢો મહા-યશાઃ

સાત્યકિશ્ ચારુદેષ્ણશ્ ચ સામ્બો ઽક્રૂરઃ સહાનુજઃ ।
હાર્દિક્યો ભાનુવિન્દશ્ ચ ગદશ્ ચ શુક-સારણૌ

અપરે ચ મહેષ્વ્-આસા રથ-યૂથપ-યૂથપાઃ ।
નિર્યયુર્ દંશિતા ગુપ્તા રથેભાશ્વ-પદાતિભિઃ

તતઃ પ્રવવૃતે યુદ્ધં શાલ્વાનાં યદુભિઃ સહ ।
યથાસુરાણાં વિબુધૈસ્ તુમુલં લોમ-હર્ષણમ્

તાશ્ ચ સૌભ-પતેર્ માયા દિવ્યાસ્ત્રૈ રુક્મિણી-સુતઃ ।
ક્ષણેન નાશયામ્ આસ નૈશં તમ ઇવોષ્ણ-ગુઃ

વિવ્યાધ પઞ્ચ-વિંશત્યા સ્વર્ણ-પુઙ્ખૈર્ અયો-મુખૈઃ ।
શાલ્વસ્ય ધ્વજિની-પાલં શરૈઃ સન્નત-પર્વભિઃ

શતેનાતાડયચ્ છાલ્વમ્ એકૈકેનાસ્ય સૈનિકાન્ ।
દશભિર્ દશભિર્ નેતૄન્ વાહનાનિ ત્રિભિસ્ ત્રિભિઃ

તદ્ અદ્ભુતં મહત્ કર્મ પ્રદ્યુમ્નસ્ય મહાત્મનઃ ।
દૃષ્ટ્વા તં પૂજયામ્ આસુઃ સર્વે સ્વ-પર-સૈનિકાઃ

બહુ-રૂપૈક-રૂપં તદ્ દૃશ્યતે ન ચ દૃશ્યતે ।
માયા-મયં મય-કૃતં દુર્વિભાવ્યં પરૈર્ અભૂત્

ક્વચિદ્ ભૂમૌ ક્વચિદ્ વ્યોમ્નિ ગિરિ-મૂર્ધ્નિ જલે ક્વચિત્ ।
અલાત-ચક્ર-વદ્ ભ્રામ્યત્ સૌભં તદ્ દુરવસ્થિતમ્

યત્ર યત્રોપલક્ષ્યેત સ-સૌભઃ સહ-સૈનિકઃ ।
શાલ્વસ્ તતસ્ તતો ઽમુઞ્ચઞ્ છરાન્ સાત્વત-યૂથપાઃ

શરૈર્ અગ્ન્ય્-અર્ક-સંસ્પર્શૈર્ આશી-વિષ-દુરાસદૈઃ ।
પીડ્યમાન-પુરાનીકઃ શાલ્વો ઽમુહ્યત્ પરેરિતૈઃ

શાલ્વાનીકપ-શસ્ત્રૌઘૈર્ વૃષ્ણિ-વીરા ભૃશાર્દિતાઃ ।
ન તત્યજૂ રણં સ્વં સ્વં લોક-દ્વય-જિગીષવઃ

શાલ્વામાત્યો દ્યુમાન્ નામ પ્રદ્યુમ્નં પ્રક્ પ્રપીડિતઃ ।
આસાદ્ય ગદયા મૌર્વ્યા વ્યાહત્ય વ્યનદદ્ બલી

પ્રદ્યુમ્નં ગદયા સીર્ણ- વક્ષઃ-સ્થલમ્ અરિં-દમમ્ ।
અપોવાહ રણાત્ સૂતો ધર્મ-વિદ્ દારુકાત્મજઃ

લબ્ધ-સમ્જ્ઞો મુહૂર્તેન કાર્ષ્ણિઃ સારથિમ્ અબ્રવીત્ ।
અહો અસાધ્વ્ ઇદં સૂત યદ્ રણાન્ મે ઽપસર્પણમ્

ન યદૂનાં કુલે જાતઃ શ્રૂયતે રણ-વિચ્યુતઃ ।
વિના મત્ ક્લીબ-ચિત્તેન સૂતેન પ્રાપ્ત-કિલ્બિષાત્

કિં નુ વક્ષ્યે ઽભિસઙ્ગમ્ય પિતરૌ રામ-કેશવૌ ।
યુદ્ધાત્ સમ્યગ્ અપક્રાન્તઃ પૃષ્ટસ્ તત્રાત્મનઃ ક્ષમમ્

વ્યક્તં મે કથયિષ્યન્તિ હસન્ત્યો ભ્રાતૃ-જામયઃ ।
ક્લૈબ્યં કથં કથં વીર તવાન્યૈઃ કથ્યતાં મૃધે

ભ્પ્_10.76.032।0 સારથિર્ ઉવાચ
ધર્મં વિજાનતાયુષ્મન્ કૃતમ્ એતન્ મયા વિભો ।
સૂતઃ કૃચ્છ્ર-ગતં રક્ષેદ્ રથિનં સારથિં રથી

એતદ્ વિદિત્વા તુ ભવાન્ મયાપોવાહિતો રણાત્ ।
ઉપસૃષ્ટઃ પરેણેતિ મૂર્ચ્છિતો ગદયા હતઃ