ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 10.67

ભ્પ્_10.67.001।0 શ્રી-રાજોવાચ
ભુયો ઽહં શ્રોતુમ્ ઇચ્છામિ રામસ્યાદ્ભુત-કર્મણઃ ।
અનન્તસ્યાપ્રમેયસ્ય યદ્ અન્યત્ કૃતવાન્ પ્રભુઃ

ભ્પ્_10.67.002।0 શ્રી-શુક ઉવાચ
નરકસ્ય સખા કશ્ચિદ્ દ્વિવિદો નામ વાનરઃ ।
સુગ્રીવ-સચિવઃ સો ઽથ ભ્રાતા મૈન્દસ્ય વીર્યવાન્

સખ્યુઃ સો ઽપચિતિં કુર્વન્ વાનરો રાષ્ટ્ર-વિપ્લવમ્ ।
પુર-ગ્રામાકરાન્ ઘોષાન્ અદહદ્ વહ્નિમ્ ઉત્સૃજન્

ક્વચિત્ સ શૈલાન્ ઉત્પાટ્ય તૈર્ દેશાન્ સમચૂર્ણયત્ ।
આનર્તાન્ સુતરામ્ એવ યત્રાસ્તે મિત્ર-હા હરિઃ

ક્વચિત્ સમુદ્ર-મધ્ય-સ્થો દોર્ભ્યામ્ ઉત્ક્ષિપ્ય તજ્-જલમ્ ।
દેશાન્ નાગાયુત-પ્રાણો વેલા-કૂલે ન્યમજ્જયત્

આશ્રમાન્ ઋષિ-મુખ્યાનાં કૃત્વા ભગ્ન-વનસ્પતીન્ ।
અદૂષયચ્ છકૃન્-મૂત્રૈર્ અગ્નીન્ વૈતાનિકાન્ ખલઃ

પુરુષાન્ યોષિતો દૃપ્તઃ ક્ષ્માભૃદ્-દ્રોની-ગુહાસુ સઃ ।
નિક્ષિપ્ય ચાપ્યધાચ્ છૈલૈઃ પેશષ્કારીવ કીટકમ્

એવં દેશાન્ વિપ્રકુર્વન્ દૂષયંશ્ ચ કુલ-સ્ત્રિયઃ ।
શ્રુત્વા સુ-લલિતં ગીતં ગિરિં રૈવતકં યયૌ

તત્રાપશ્યદ્ યદુ-પતિં રામં પુષ્કર-માલિનમ્ ।
સુદર્શનીય-સર્વાઙ્ગં લલના-યૂથ-મધ્ય-ગમ્

ગાયન્તં વારુણીં પીત્વા મદ-વિહ્વલ-લોચનમ્ ।
વિભ્રાજમાનં વપુષા પ્રભિન્નમ્ ઇવ વારણમ્

દુષ્ટઃ શાખા-મૃગઃ શાખામ્ આરૂઢઃ કમ્પયન્ દ્રુમાન્ ।
ચક્રે કિલકિલા-શબ્દમ્ આત્માનં સમ્પ્રદર્શયન્

તસ્ય ધાર્ષ્ટ્યં કપેર્ વીક્ષ્ય તરુણ્યો જાતિ-ચાપલાઃ ।
હાસ્ય-પ્રિયા વિજહસુર્ બલદેવ-પરિગ્રહાઃ

તા હેલયામ્ આસ કપિર્ ભ્રૂ-ક્ષેપૈર્ સમ્મુખાદિભિઃ ।
દર્શયન્ સ્વ-ગુદં તાસાં રામસ્ય ચ નિરીક્ષિતઃ

તં ગ્રાવ્ણા પ્રાહરત્ ક્રુદ્ધો બલઃ પ્રહરતાં વરઃ ।
સ વઞ્ચયિત્વા ગ્રાવાણં મદિરા-કલશં કપિઃ

ગૃહીત્વા હેલયામ્ આસ ધૂર્તસ્ તં કોપયન્ હસન્ ।
નિર્ભિદ્ય કલશં દુષ્ટો વાસાંસ્ય્ આસ્ફાલયદ્ બલમ્

કદર્થી-કૃત્ય બલવાન્ વિપ્રચક્રે મદોદ્ધતઃ ।
તં તસ્યાવિનયં દૃષ્ટ્વા દેશાંશ્ ચ તદ્-ઉપદ્રુતાન્

ક્રુદ્ધો મુષલમ્ આદત્ત હલં ચારિ-જિઘાંસયા ।
દ્વિવિદો ઽપિ મહા-વીર્યઃ શાલમ્ ઉદ્યમ્ય પાણિના

અભ્યેત્ય તરસા તેન બલં મૂર્ધન્ય્ અતાડયત્ ।
તં તુ સઙ્કર્ષણો મૂર્ધ્નિ પતન્તમ્ અચલો યથા

પ્રતિજગ્રાહ બલવાન્ સુનન્દેનાહનચ્ ચ તમ્ ।
મૂષલાહત-મસ્તિષ્કો વિરેજે રક્ત-ધારયા

ગિરિર્ યથા ગૈરિકયા પ્રહારં નાનુચિન્તયન્ ।
પુનર્ અન્યં સમુત્ક્ષિપ્ય કૃત્વા નિષ્પત્રમ્ ઓજસા

તેનાહનત્ સુ-સઙ્ક્રુદ્ધસ્ તં બલઃ શતધાચ્છિનત્ ।
તતો ઽન્યેન રુષા જઘ્ને તં ચાપિ શતધાચ્છિનત્

એવં યુધ્યન્ ભગવતા ભગ્ને ભગ્ને પુનઃ પુનઃ ।
આકૃષ્ય સર્વતો વૃક્ષાન્ નિર્વૃક્ષમ્ અકરોદ્ વનમ્

તતો ઽમુઞ્ચચ્ છિલા-વર્ષં બલસ્યોપર્ય્ અમર્ષિતઃ ।
તત્ સર્વં ચૂર્ણયાં આસ લીલયા મુષલાયુધઃ

સ બાહૂ તાલ-સઙ્કાશૌ મુષ્ટી-કૃત્ય કપીશ્વરઃ ।
આસાદ્ય રોહિણી-પુત્રં તાભ્યાં વક્ષસ્ય્ અરૂરુજત્

યાદવેન્દ્રો ઽપિ તં દોર્ભ્યાં ત્યક્ત્વા મુષલ-લાઙ્ગલે ।
જત્રાવ્ અભ્યર્દયત્ ક્રુદ્ધઃ સો ઽપતદ્ રુધિરં વમન્

ચકમ્પે તેન પતતા સ-ટઙ્કઃ સ-વનસ્પતિઃ ।
પર્વતઃ કુરુ-શાર્દૂલ વાયુના નૌર્ ઇવામ્ભસિ

જય-શબ્દો નમઃ-શબ્દઃ સાધુ સાધ્વ્ ઇતિ ચામ્બરે ।
સુર-સિદ્ધ-મુનીન્દ્રાણામ્ આસીત્ કુસુમ-વર્ષિણામ્

એવં નિહત્ય દ્વિવિદં જગદ્-વ્યતિકરાવહમ્ ।
સંસ્તૂયમાનો ભગવાન્ જનૈઃ સ્વ-પુરમ્ આવિશત્