ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 10.62

ભ્પ્_10.62.001।0 શ્રી-રાજોવાચ
બાણસ્ય તનયામ્ ઊષામ્ ઉપયેમે યદૂત્તમઃ ।
તત્ર યુદ્ધમ્ અભૂદ્ ઘોરં હરિ-શઙ્કરયોર્ મહત્ ।
એતત્ સર્વં મહા-યોગિન્ સમાખ્યાતું ત્વમ્ અર્હસિ

ભ્પ્_10.62.002।0 શ્રી-શુક ઉવાચ
બાણઃ પુત્ર-શત-જ્યેષ્ઠો બલેર્ આસીન્ મહાત્મનઃ ।
યેન વામન-રૂપાય હરયે ઽદાયિ મેદિની

તસ્યૌરસઃ સુતો બાનઃ શિવ-ભક્તિ-રતઃ સદા ।
માન્યો વદાન્યો ધીમાંશ્ ચ સત્ય-સન્ધો દૃઢ-વ્રતઃ

શોણિતાખ્યે પુરે રમ્યે સ રાજ્યમ્ અકરોત્ પુરા ।
તસ્ય શમ્ભોઃ પ્રસાદેન કિઙ્કરા ઇવ તે ઽમરાઃ ।
સહસ્ર-બાહુર્ વાદ્યેન તાણ્દવે ઽતોષયન્ મૃડમ્

ભગવાન્ સર્વ-ભૂતેશઃ શરણ્યો ભક્ત-વત્સલઃ ।
વરેણ છન્દયામ્ આસ સ તં વવ્રે પુરાધિપમ્

સ એકદાહ ગિરિશં પાર્શ્વ-સ્થં વીર્ય-દુર્મદઃ ।
કિરીટેનાર્ક-વર્ણેન સંસ્પૃશંસ્ તત્-પદામ્બુજમ્

નમસ્યે ત્વાં મહા-દેવ લોકાનાં ગુરુમ્ ઈશ્વરમ્ ।
પુંસામ્ અપૂર્ણ-કામાનાં કામ-પૂરામરાઙ્ઘ્રિપમ્

દોઃ-સહસ્રં ત્વયા દત્તં પરં ભારાય મે ઽભવત્ ।
ત્રિ-લોક્યાં પ્રતિયોદ્ધારં ન લભે ત્વદ્ ઋતે સમમ્

કણ્ડૂત્યા નિભૃતૈર્ દોર્ભિર્ યુયુત્સુર્ દિગ્-ગજાન્ અહમ્ ।
આદ્યાયાં ચૂર્ણયન્ન્ અદ્રીન્ ભીતાસ્ તે ઽપિ પ્રદુદ્રુવુઃ

તચ્ છ્રુત્વા ભગવાન્ ક્રુદ્ધઃ કેતુસ્ તે ભજ્યતે યદા ।
ત્વદ્-દર્પ-ઘ્નં ભવેન્ મૂઢ સંયુગં મત્-સમેન તે

ઇત્ય્ ઉક્તઃ કુમતિર્ હૃષ્ટઃ સ્વ-ગૃહં પ્રાવિશન્ નૃપ ।
પ્રતીક્ષન્ ગિરિશાદેશં સ્વ-વીર્ય-નશનમ્ કુધીઃ

તસ્યોષા નામ દુહિતા સ્વપ્ને પ્રાદ્યુમ્નિના રતિમ્ ।
કન્યાલભત કાન્તેન પ્રાગ્ અદૃષ્ટ-શ્રુતેન સા

સા તત્ર તમ્ અપશ્યન્તી ક્વાસિ કાન્તેતિ વાદિની ।
સખીનાં મધ્ય ઉત્તસ્થૌ વિહ્વલા વ્રીડિતા ભૃશમ્

બાણસ્ય મન્ત્રી કુમ્ભાણ્ડશ્ ચિત્રલેખા ચ તત્-સુતા ।
સખ્ય્ અપૃચ્છત્ સખીમ્ ઊષાં કૌતૂહલ-સમન્વિતા

કં ત્વં મૃગયસે સુ-ભ્રુ કીદૃશસ્ તે મનોરથઃ ।
હસ્ત-ગ્રાહં ન તે ઽદ્યાપિ રાજ-પુત્ર્ય્ ઉપલક્ષયે

દૃષ્ટઃ કશ્ચિન્ નરઃ સ્વપ્ને શ્યામઃ કમલ-લોચનઃ ।
પીત-વાસા બૃહદ્-બાહુર્ યોષિતાં હૃદયં-ગમઃ

તમ્ અહં મૃગયે કાન્તં પાયયિત્વાધરં મધુ ।
ક્વાપિ યાતઃ સ્પૃહયતીં ક્ષિપ્ત્વા માં વૃજિનાર્ણવે

ભ્પ્_10.62.016।0 ચિત્રલેખોવાચ
વ્યસનં તે ઽપકર્ષામિ ત્રિ-લોક્યાં યદિ ભાવ્યતે ।
તમ્ આનેષ્યે વરં યસ્ તે મનો-હર્તા તમ્ આદિશ

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા દેવ-ગન્ધર્વ સિદ્ધ-ચારણ-પન્નગાન્ ।
દૈત્ય-વિદ્યાધરાન્ યક્ષાન્ મનુજાંશ્ ચ યથાલિખત્

મનુજેષુ ચ સા વૃષ્નીન્ શૂરમ્ આનકદુન્દુભિમ્ ।
વ્યલિખદ્ રામ-કૃષ્ણૌ ચ પ્રદ્યુમ્નં વીક્ષ્ય લજ્જિતા

અનિરુદ્ધં વિલિખિતં વીક્ષ્યોષાવાઙ્-મુખી હ્રિયા ।
સો ઽસાવ્ અસાવ્ ઇતિ પ્રાહ સ્મયમાના મહી-પતે

ચિત્રલેખા તમ્ આજ્ઞાય પૌત્રં કૃષ્ણસ્ય યોગિની ।
યયૌ વિહાયસા રાજન્ દ્વારકાં કૃષ્ણ-પાલિતામ્

તત્ર સુપ્તં સુ-પર્યઙ્કે પ્રાદ્યુમ્નિં યોગમ્ આસ્થિતા ।
ગૃહીત્વા શોણિત-પુરં સખ્યૈ પ્રિયમ્ અદર્શયત્

સા ચ તં સુન્દર-વરં વિલોક્ય મુદિતાનના ।
દુષ્પ્રેક્ષ્યે સ્વ-ગૃહે પુમ્ભી રેમે પ્રાદ્યુમ્નિના સમમ્

પરાર્ધ્ય-વાસઃ-સ્રગ્-ગન્ધ- ધૂપ-દીપાસનાદિભિઃ ।
પાન-ભોજન-ભક્ષ્યૈશ્ ચ વાક્યૈઃ શુશ્રૂષણાર્ચિતઃ

ગૂઢઃ કન્યા-પુરે શશ્વત્- પ્રવૃદ્ધ-સ્નેહયા તયા ।
નાહર્-ગણાન્ સ બુબુધે ઊષયાપહૃતેન્દ્રિયઃ

તાં તથા યદુ-વીરેણ ભુજ્યમાનાં હત-વ્રતામ્ ।
હેતુભિર્ લક્ષયાં ચક્રુર્ આપૃઈતાં દુરવચ્છદૈઃ

ભટા આવેદયાં ચક્રૂ રાજંસ્ તે દુહિતુર્ વયમ્ ।
વિચેષ્ટિતં લક્ષયામ કન્યાયાઃ કુલ-દૂષણમ્

અનપાયિભિર્ અસ્માભિર્ ગુપ્તાયાશ્ ચ ગૃહે પ્રભો ।
કન્યાયા દૂષણં પુમ્ભિર્ દુષ્પ્રેક્ષ્યાયા ન વિદ્મહે

તતઃ પ્રવ્યથિતો બાણો દુહિતુઃ શ્રુત-દૂષણઃ ।
ત્વરિતઃ કન્યકાગારં પ્રાપ્તો ઽદ્રાક્ષીદ્ યદૂદ્વહમ્

કામાત્મજં તં ભુવનૈક-સુન્દરં શ્યામં પિશઙ્ગામ્બરમ્ અમ્બુજેક્ષણમ્ ।
બૃહદ્-ભુજં કુણ્ડલ-કુન્તલ-ત્વિષા સ્મિતાવલોકેન ચ મણ્ડિતાનનમ્

દીવ્યન્તમ્ અક્ષૈઃ પ્રિયયાભિનૃમ્ણયા તદ્-અઙ્ગ-સઙ્ગ-સ્તન-કુઙ્કુમ-સ્રજમ્ ।
બાહ્વોર્ દધાનં મધુ-મલ્લિકાશ્રિતાં તસ્યાગ્ર આસીનમ્ અવેક્ષ્ય વિસ્મિતઃ

સ તં પ્રવિષ્ટં વૃતમ્ આતતાયિભિર્ ભટૈર્ અનીકૈર્ અવલોક્ય માધવઃ ।
ઉદ્યમ્ય મૌર્વં પરિઘં વ્યવસ્થિતો યથાન્તકો દણ્ડ-ધરો જિઘાંસયા

જિઘૃક્ષયા તાન્ પરિતઃ પ્રસર્પતઃ શુનો યથા શૂકર-યૂથપો ઽહનત્ ।
તે હન્યમાના ભવનાદ્ વિનિર્ગતા નિર્ભિન્ન-મૂર્ધોરુ-ભુજાઃ પ્રદુદ્રુવુઃ

તં નાગ-પાશૈર્ બલિ-નન્દનો બલી ઘ્નન્તં સ્વ-સૈન્યં કુપિતો બબન્ધ હ ।
ઊષા ભૃશં શોક-વિષાદ-વિહ્વલા બદ્ધં નિશમ્યાશ્રુ-કલાક્ષ્ય્ અરૌત્સીત્