ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 10.49

ભ્પ્_10.49.001।0 શ્રી-શુક ઉવાચ
સ ગત્વા હાસ્તિનપુરં પૌરવેન્દ્ર-યશો-ઽઙ્કિતમ્ ।
દદર્શ તત્રામ્બિકેયં સ-ભીષ્મં વિદુરં પૃથામ્

સહ-પુત્રં ચ બાહ્લીકં ભારદ્વાજં સ-ગૌતમમ્ ।
કર્નં સુયોધનં દ્રૌણિં પાણ્ડવાન્ સુહૃદો ઽપરાન્

યથાવદ્ ઉપસઙ્ગમ્ય બન્ધુભિર્ ગાન્દિની-સુતઃ ।
સમ્પૃષ્ટસ્ તૈઃ સુહૃદ્-વાર્તાં સ્વયં ચાપૃચ્છદ્ અવ્યયમ્

ઉવાસ કતિચિન્ માસાન્ રાજ્ઞો વૃત્ત-વિવિત્સયા ।
દુષ્પ્રજસ્યાલ્પ-સારસ્ય ખલ-ચ્છન્દાનુવર્તિનઃ

તેજ ઓજો બલં વીર્યં પ્રશ્રયાદીંશ્ ચ સદ્-ગુણાન્ ।
પ્રજાનુરાગં પાર્થેષુ ન સહદ્ભિશ્ ચિકીઋષિતમ્

કૃતં ચ ધાર્તરાષ્ટ્રૈર્ યદ્ ગર-દાનાદ્ય્ અપેશલમ્ ।
આચખ્યૌ સર્વમ્ એવાસ્મૈ પૃથા વિદુર એવ ચ

પૃથા તુ ભ્રાતરં પ્રાપ્તમ્ અક્રૂરમ્ ઉપસૃત્ય તમ્ ।
ઉવાચ જન્મ-નિલયં સ્મરન્ત્ય્ અશ્રુ-કલેક્ષણા

અપિ સ્મરન્તિ નઃ સૌમ્ય પિતરૌ ભ્રાતરશ્ ચ મે ।
ભગિન્યૌ ભ્રાતૃ-પુત્રાશ્ ચ જામયઃ સખ્ય એવ ચ

ભ્રાત્રેયો ભગવાન્ કૃષ્ણઃ શરણ્યો ભક્ત-વત્સલઃ ।
પૈતૃ-ષ્વસ્રેયાન્ સ્મરતિ રામશ્ ચામ્બુરુહેક્ષણઃ

સપત્ન-મધ્યે શોચન્તીં વૃકાનાં હરિણીમ્ ઇવ ।
સાન્ત્વયિષ્યતિ માં વાક્યૈઃ પિતૃ-હીનાંશ્ ચ બાલકાન્

કૃષ્ણ કૃષ્ણ મહા-યોગિન્ વિશ્વાત્મન્ વિશ્વ-ભાવન ।
પ્રપન્નાં પાહિ ગોવિન્દ શિશુભિશ્ ચાવસીદતીમ્

નાન્યત્ તવ પદામ્ભોજાત્ પશ્યામિ શરણં નૃણામ્ ।
બિભ્યતાં મૃત્યુ-સંસારાદ્ ઈસ્વરસ્યાપવર્ગિકાત્

નમઃ કૃષ્ણાય શુદ્ધાય બ્રહ્મણે પરમાત્મને ।
યોગેશ્વરાય યોગાય ત્વામ્ અહં શરણં ગતા

ભ્પ્_10.49.014।0 શ્રી-શુક ઉવાચ
ઇત્ય્ અનુસ્મૃત્ય સ્વ-જનં કૃષ્ણં ચ જગદ્-ઈશ્વરમ્ ।
પ્રારુદદ્ દુઃખિતા રાજન્ ભવતાં પ્રપિતામહી

સમ-દુઃખ-સુખો ઽક્રૂરો વિદુરશ્ ચ મહા-યશાઃ ।
સાન્ત્વયામ્ આસતુઃ કુન્તીં તત્-પુત્રોત્પત્તિ-હેતુભિઃ

યાસ્યન્ રાજાનમ્ અભ્યેત્ય વિષમં પુત્ર-લાલસમ્ ।
અવદત્ સુહૃદાં મધ્યે બન્ધુભિઃ સૌહૃદોદિતમ્

ભ્પ્_10.49.017।0 અક્રૂર ઉવાચ
ભો ભો વૈચિત્રવીર્ય ત્વં કુરૂણાં કીર્તિ-વર્ધન ।
ભ્રાતર્ય્ ઉપરતે પાણ્ડાવ્ અધુનાસનમ્ આસ્થિતઃ

ધર્મેણ પાલયન્ન્ ઉર્વીં પ્રજાઃ શીલેન રઞ્જયન્ ।
વર્તમાનઃ સમઃ સ્વેષુ શ્રેયઃ કીર્તિમ્ અવાપ્સ્યસિ

અન્યથા ત્વ્ આચરંલ્ લોકે ગર્હિતો યાસ્યસે તમઃ ।
તસ્માત્ સમત્વે વર્તસ્વ પાણ્ડવેષ્વ્ આત્મજેષુ ચ

નેહ ચાત્યન્ત-સંવાસઃ કસ્યચિત્ કેનચિત્ સહ ।
રાજન્ સ્વેનાપિ દેહેન કિમ્ ઉ જાયાત્મજાદિભિઃ

એકઃ પ્રસૂયતે જન્તુર્ એક એવ પ્રલીયતે ।
એકો ઽનુભુઙ્ક્તે સુકૃતમ્ એક એવ ચ દુષ્કૃતમ્

અધર્મોપચિતં વિત્તં હરન્ત્ય્ અન્યે ઽલ્પ-મેધસઃ ।
સમ્ભોજનીયાપદેશૈર્ જલાનીવ જલૌકસઃ

પુષ્ણાતિ યાન્ અધર્મેણ સ્વ-બુદ્ધ્યા તમ્ અપણ્ડિતમ્ ।
તે ઽકૃતાર્થં પ્રહિણ્વન્તિ પ્રાણા રાયઃ સુતાદયઃ

સ્વયં કિલ્બિષમ્ આદાય તૈસ્ ત્યક્તો નાર્થ-કોવિદઃ ।
અસિદ્ધાર્થો વિશત્ય્ અન્ધં સ્વ-ધર્મ-વિમુખસ્ તમઃ

તસ્માલ્ લોકમ્ ઇમં રાજન્ સ્વપ્ન-માયા-મનોરથમ્ ।
વીક્ષ્યાયમ્યાત્મનાત્માનં સમઃ શાન્તો ભવ પ્રભો

ભ્પ્_10.49.026।0 ધૃતરાષ્ટ્ર ઉવાચ
યથા વદતિ કલ્યાણીં વાચં દાન-પતે ભવાન્ ।
તથાનયા ન તૃપ્યામિ મર્ત્યઃ પ્રાપ્ય યથામૃતમ્

તથાપિ સૂનૃતા સૌમ્ય હૃદિ ન સ્થીયતે ચલે ।
પુત્રાનુરાગ-વિષમે વિદ્યુત્ સૌદામની યથા

ઈશ્વરસ્ય વિધિં કો નુ વિધુનોત્ય્ અન્યથા પુમાન્ ।
ભૂમેર્ ભારાવતારાય યો ઽવતીર્ણો યદોઃ કુલે

યો દુર્વિમર્શ-પથયા નિજ-માયયેદં $ સૃષ્ટ્વા ગુણાન્ વિભજતે તદ્-અનુપ્રવિષ્ટઃ &અમ્પ્;
તસ્મૈ નમો દુરવબોધ-વિહાર-તન્ત્ર- % સંસાર-ચક્ર-ગતયે પરમેશ્વરાય ॥ ભ્પ્_10.49.029*
0 શ્રી-શુક ઉવાચ
ઇત્ય્ અભિપ્રેત્ય નૃપતેર્ અભિપ્રાયં સ યાદવઃ ।
સુહૃદ્ભિઃ સમનુજ્ઞાતઃ પુનર્ યદુ-પુરીમ્ અગાત્

શશંસ રામ-કૃષ્ણાભ્યાં ધૃતરાષ્ટ્ર-વિચેષ્ટિતમ્ ।
પાણ્દવાન્ પ્રતિ કૌરવ્ય યદ્-અર્થં પ્રેષિતઃ સ્વયમ્