ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 09.11

ભ્પ્_09.11.001।0 શ્રીશુક ઉવાચ
ભગવાન્ આત્મનાત્માનં રામ ઉત્તમકલ્પકૈઃ ।
સર્વદેવમયં દેવમીજે ઽથાચાર્યવાન્ મખૈઃ

હોત્રે ઽદદાદ્દિશં પ્રાચીં બ્રહ્મણે દક્ષિણાં પ્રભુઃ ।
અધ્વર્યવે પ્રતીચીં વા ઉત્તરાં સામગાય સઃ

આચાર્યાય દદૌ શેષાં યાવતી ભૂસ્તદન્તરા ।
અન્યમાન ઇદં કૃત્સ્નં બ્રાહ્મણો ઽર્હતિ નિઃસ્પૃહઃ

ઇત્યયં તદલઙ્કાર વાસોભ્યામવશેષિતઃ ।
તથા રાજ્ઞ્યપિ વૈદેહી સૌમઙ્ગલ્યાવશેષિતા

તે તુ બ્રાહ્મણદેવસ્ય વાત્સલ્યં વીક્ષ્ય સંસ્તુતમ્ ।
પ્રીતાઃ ક્લિન્નધિયસ્તસ્મૈ પ્રત્યર્પ્યેદં બભાષિરે

અપ્રત્તં નસ્ત્વયા કિં નુ ભગવન્ ભુવનેશ્વર ।
યન્ નો ઽન્તર્હૃદયં વિશ્ય તમો હંસિ સ્વરોચિષા

નમો બ્રહ્મણ્યદેવાય રામાયાકુણ્ઠમેધસે ।
ઉત્તમશ્લોકધુર્યાય ન્યસ્તદણ્ડાર્પિતાઙ્ઘ્રયે

કદાચિલ્ લોકજિજ્ઞાસુર્ગૂઢો રાત્ર્યામલક્ષિતઃ ।
ચરન્ વાચો ઽશૃણોદ્રામો ભાર્યામુદ્દિશ્ય કસ્યચિત્

નાહં બિભર્મિ ત્વાં દુષ્ટામસતીં પરવેશ્મગામ્ ।
સ્ત્રૈણો હિ બિભૃયાત્ સીતાં રામો નાહં ભજે પુનઃ

ઇતિ લોકાદ્બહુમુખાદ્દુરારાધ્યાદસંવિદઃ ।
પત્યા ભીતેન સા ત્યક્તા પ્રાપ્તા પ્રાચેતસાશ્રમમ્

અન્તર્વત્ન્યાગતે કાલે યમૌ સા સુષુવે સુતૌ ।
કુશો લવ ઇતિ ખ્યાતૌ તયોશ્ચક્રે ક્રિયા મુનિઃ

અઙ્ગદશ્ચિત્રકેતુશ્ચ લક્ષ્મણસ્યાત્મજૌ સ્મૃતૌ ।
તક્ષઃ પુષ્કલ ઇત્યાસ્તાં ભરતસ્ય મહીપતે

સુબાહુઃ શ્રુતસેનશ્ચ શત્રુઘ્નસ્ય બભૂવતુઃ ।
ગન્ધર્વાન્ કોટિશો જઘ્ને ભરતો વિજયે દિશામ્

તદીયં ધનમાનીય સર્વં રાજ્ઞે ન્યવેદયત્ ।
શત્રુઘ્નશ્ચ મધોઃ પુત્રં લવણં નામ રાક્ષસમ્ ।
હત્વા મધુવને ચક્રે મથુરાં નામ વૈ પુરીમ્

મુનૌ નિક્ષિપ્ય તનયૌ સીતા ભર્ત્રા વિવાસિતા ।
ધ્યાયન્તી રામચરણૌ વિવરં પ્રવિવેશ હ

તચ્ છ્રુત્વા ભગવાન્ રામો રુન્ધન્નપિ ધિયા શુચઃ ।
સ્મરંસ્તસ્યા ગુણાંસ્તાંસ્તાન્ નાશક્નોદ્રોદ્ધુમીશ્વરઃ

સ્ત્રીપુંપ્રસઙ્ગ એતાદૃક્ સર્વત્ર ત્રાસમાવહઃ ।
અપીશ્વરાણાં કિમુત ગ્રામ્યસ્ય ગૃહચેતસઃ

તત ઊર્ધ્વં બ્રહ્મચર્યં ધાર્યન્નજુહોત્ પ્રભુઃ ।
ત્રયોદશાબ્દસાહસ્રમગ્નિહોત્રમખણ્ડિતમ્

સ્મરતાં હૃદિ વિન્યસ્ય વિદ્ધં દણ્ડકકણ્ટકૈઃ ।
સ્વપાદપલ્લવં રામ આત્મજ્યોતિરગાત્ તતઃ

નેદં યશો રઘુપતેઃ સુરયાચ્ઞયાત્ત $ લીલાતનોરધિકસામ્યવિમુક્તધામ્નઃ &અમ્પ્;
રક્ષોવધો જલધિબન્ધનમસ્ત્રપૂગૈઃ % કિં તસ્ય શત્રુહનને કપયઃ સહાયાઃ ॥ ભ્પ્_09.10.020* ॥
યસ્યામલં નૃપસદઃસુ યશો ઽધુનાપિ $ ગાયન્ત્યઘઘ્નમૃષયો દિગિભેન્દ્રપટ્ટમ્ &
યસ્યામલં નૃપસદઃસુ યશો ઽધુનાપિ $ ગાયન્ત્યઘઘ્નમૃષયો દિગિભેન્દ્રપટ્ટમ્ &
તં નાકપાલવસુપાલકિરીટજુષ્ટ % પાદામ્બુજં રઘુપતિં શરણં પ્રપદ્યે ॥ ભ્પ્_09.11.021* ॥
સ યૈઃ સ્પૃષ્ટો ઽભિદૃષ્ટો વા સંવિષ્ટો ઽનુગતો ઽપિ વા ।
કોસલાસ્તે યયુઃ સ્થાનં યત્ર ગચ્છન્તિ યોગિનઃ

પુરુષો રામચરિતં શ્રવણૈરુપધારયન્ ।
આનૃશંસ્યપરો રાજન્ કર્મબન્ધૈર્વિમુચ્યતે

ભ્પ્_09.11.024।0 શ્રીરાજોવાચ
કથં સ ભગવાન્ રામો ભ્રાત્-ન્ વા સ્વયમાત્મનઃ ।
તસ્મિન્ વા તે ઽન્વવર્તન્ત પ્રજાઃ પૌરાશ્ચ ઈશ્વરે

ભ્પ્_09.11.025।0 શ્રીબાદરાયણિરુવાચ
અથાદિશદ્દિગ્વિજયે ભ્રાત્-ંસ્ત્રિભુવનેશ્વરઃ ।
આત્માનં દર્શયન્ સ્વાનાં પુરીમૈક્ષત સાનુગઃ

આસિક્તમાર્ગાં ગન્ધોદૈઃ કરિણાં મદશીકરૈઃ ।
સ્વામિનં પ્રાપ્તમાલોક્ય મત્તાં વા સુતરામિવ

પ્રાસાદગોપુરસભા ચૈત્યદેવગૃહાદિષુ ।
વિન્યસ્તહેમકલશૈઃ પતાકાભિશ્ચ મણ્ડિતામ્

પૂગૈઃ સવૃન્તૈ રમ્ભાભિઃ પટ્ટિકાભિઃ સુવાસસામ્ ।
આદર્શૈરંશુકૈઃ સ્રગ્ભિઃ કૃતકૌતુકતોરણામ્

તમુપેયુસ્તત્ર તત્ર પૌરા અર્હણપાણયઃ ।
આશિષો યુયુજુર્દેવ પાહીમાં પ્રાક્ ત્વયોદ્ધૃતામ્

તતઃ પ્રજા વીક્ષ્ય પતિં ચિરાગતં દિદૃક્ષયોત્સૃષ્ટગૃહાઃ સ્ત્રિયો નરાઃ ।
આરુહ્ય હર્મ્યાણ્યરવિન્દલોચનમ્ અતૃપ્તનેત્રાઃ કુસુમૈરવાકિરન્

અથ પ્રવિષ્ટઃ સ્વગૃહં જુષ્ટં સ્વૈઃ પૂર્વરાજભિઃ ।
અનન્તાખિલકોષાઢ્યમનર્ઘ્યોરુપરિચ્છદમ્

વિદ્રુમોદુમ્બરદ્વારૈર્વૈદૂર્યસ્તમ્ભપઙ્ક્તિભિઃ ।
સ્થલૈર્મારકતૈઃ સ્વચ્છૈર્ભ્રાજત્સ્ફટિકભિત્તિભિઃ

ચિત્રસ્રગ્ભિઃ પટ્ટિકાભિર્વાસોમણિગણાંશુકૈઃ ।
મુક્તાફલૈશ્ચિદુલ્લાસૈઃ કાન્તકામોપપત્તિભિઃ

ધૂપદીપૈઃ સુરભિભિર્મણ્ડિતં પુષ્પમણ્ડનૈઃ ।
સ્ત્રીપુમ્ભિઃ સુરસઙ્કાશૈર્જુષ્ટં ભૂષણભૂષણૈઃ

તસ્મિન્ સ ભગવાન્ રામઃ સ્નિગ્ધયા પ્રિયયેષ્ટયા ।
રેમે સ્વારામધીરાણામૃષભઃ સીતયા કિલ

બુભુજે ચ યથાકાલં કામાન્ ધર્મમપીડયન્ ।
વર્ષપૂગાન્ બહૂન્ નૄણામભિધ્યાતાઙ્ઘ્રિપલ્લવઃ