ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 09.02

ભ્પ્_09.02.001।0 શ્રીશુક ઉવાચ
એવં ગતે ઽથ સુદ્યુમ્ને મનુર્વૈવસ્વતઃ સુતે ।
પુત્રકામસ્તપસ્તેપે યમુનાયાં શતં સમાઃ

તતો ઽયજન્ મનુર્દેવમપત્યાર્થં હરિં પ્રભુમ્ ।
ઇક્ષ્વાકુપૂર્વજાન્ પુત્રાન્ લેભે સ્વસદૃશાન્ દશ

પૃષધ્રસ્તુ મનોઃ પુત્રો ગોપાલો ગુરુણા કૃતઃ ।
પાલયામાસ ગા યત્તો રાત્ર્યાં વીરાસનવ્રતઃ

એકદા પ્રાવિશદ્ગોષ્ઠં શાર્દૂલો નિશિ વર્ષતિ ।
શયાના ગાવ ઉત્થાય ભીતાસ્તા બભ્રમુર્વ્રજે

એકાં જગ્રાહ બલવાન્ સા ચુક્રોશ ભયાતુરા ।
તસ્યાસ્તુ ક્રન્દિતં શ્રુત્વા પૃષધ્રો ઽનુસસાર હ

ખડ્ગમાદાય તરસા પ્રલીનોડુગણે નિશિ ।
અજાનન્નચ્છિનોદ્બભ્રોઃ શિરઃ શાર્દૂલશઙ્કયા

વ્યાઘ્રો ઽપિ વૃક્ણશ્રવણો નિસ્ત્રિંશાગ્રાહતસ્તતઃ ।
નિશ્ચક્રામ ભૃશં ભીતો રક્તં પથિ સમુત્સૃજન્

મન્યમાનો હતં વ્યાઘ્રં પૃષધ્રઃ પરવીરહા ।
અદ્રાક્ષીત્ સ્વહતાં બભ્રું વ્યુષ્ટાયાં નિશિ દુઃખિતઃ

તં શશાપ કુલાચાર્યઃ કૃતાગસમકામતઃ ।
ન ક્ષત્રબન્ધુઃ શૂદ્રસ્ત્વં કર્મણા ભવિતામુના

એવં શપ્તસ્તુ ગુરુણા પ્રત્યગૃહ્ણાત્ કૃતાઞ્જલિઃ ।
અધારયદ્વ્રતં વીર ઊર્ધ્વરેતા મુનિપ્રિયમ્

વાસુદેવે ભગવતિ સર્વાત્મનિ પરે ઽમલે ।
એકાન્તિત્વં ગતો ભક્ત્યા સર્વભૂતસુહૃત્ સમઃ

વિમુક્તસઙ્ગઃ શાન્તાત્મા સંયતાક્ષો ઽપરિગ્રહઃ ।
યદૃચ્છયોપપન્નેન કલ્પયન્ વૃત્તિમાત્મનઃ

આત્મન્યાત્માનમાધાય જ્ઞાનતૃપ્તઃ સમાહિતઃ ।
વિચચાર મહીમેતાં જડાન્ધબધિરાકૃતિઃ

એવં વૃત્તો વનં ગત્વા દૃષ્ટ્વા દાવાગ્નિમુત્થિતમ્ ।
તેનોપયુક્તકરણો બ્રહ્મ પ્રાપ પરં મુનિઃ

કવિઃ કનીયાન્ વિષયેષુ નિઃસ્પૃહો વિસૃજ્ય રાજ્યં સહ બન્ધુભિર્વનમ્ ।
નિવેશ્ય ચિત્તે પુરુષં સ્વરોચિષં વિવેશ કૈશોરવયાઃ પરં ગતઃ

કરૂષાન્ માનવાદાસન્ કારૂષાઃ ક્ષત્રજાતયઃ ।
ઉત્તરાપથગોપ્તારો બ્રહ્મણ્યા ધર્મવત્સલાઃ

ધૃષ્ટાદ્ધાર્ષ્ટમભૂત્ ક્ષત્રં બ્રહ્મભૂયં ગતં ક્ષિતૌ ।
નૃગસ્ય વંશઃ સુમતિર્ભૂતજ્યોતિસ્તતો વસુઃ

વસોઃ પ્રતીકસ્તત્પુત્ર ઓઘવાન્ ઓઘવત્પિતા ।
કન્યા ચૌઘવતી નામ સુદર્શન ઉવાહ તામ્

ચિત્રસેનો નરિષ્યન્તાદૃક્ષસ્તસ્ય સુતો ઽભવત્ ।
તસ્ય મીઢ્વાંસ્તતઃ પૂર્ણ ઇન્દ્રસેનસ્તુ તત્સુતઃ

વીતિહોત્રસ્ત્વ્ ઇન્દ્રસેનાત્ તસ્ય સત્યશ્રવા અભૂત્ ।
ઉરુશ્રવાઃ સુતસ્તસ્ય દેવદત્તસ્તતો ઽભવત્

તતો ઽગ્નિવેશ્યો ભગવાન્ અગ્નિઃ સ્વયમભૂત્ સુતઃ ।
કાનીન ઇતિ વિખ્યાતો જાતૂકર્ણ્યો મહાન્ ઋષિઃ

તતો બ્રહ્મકુલં જાતમાગ્નિવેશ્યાયનં નૃપ ।
નરિષ્યન્તાન્વયઃ પ્રોક્તો દિષ્ટવંશમતઃ શૃણુ

નાભાગો દિષ્ટપુત્રો ઽન્યઃ કર્મણા વૈશ્યતાં ગતઃ ।
ભલન્દનઃ સુતસ્તસ્ય વત્સપ્રીતિર્ભલન્દનાત્

વત્સપ્રીતેઃ સુતઃ પ્રાંશુસ્તત્સુતં પ્રમતિં વિદુઃ ।
ખનિત્રઃ પ્રમતેસ્તસ્માચ્ ચાક્ષુષો ઽથ વિવિંશતિઃ

વિવિંશતેઃ સુતો રમ્ભઃ ખનીનેત્રો ઽસ્ય ધાર્મિકઃ ।
કરન્ધમો મહારાજ તસ્યાસીદાત્મજો નૃપ

તસ્યાવીક્ષિત્ સુતો યસ્ય મરુત્તશ્ચક્રવર્ત્યભૂત્ ।
સંવર્તો ઽયાજયદ્યં વૈ મહાયોગ્યઙ્ગિરઃસુતઃ

મરુત્તસ્ય યથા યજ્ઞો ન તથાન્યો ઽસ્તિ કશ્ચન ।
સર્વં હિરણ્મયં ત્વ્ આસીદ્યત્ કિઞ્ચિચ્ ચાસ્ય શોભનમ્

અમાદ્યદિન્દ્રઃ સોમેન દક્ષિણાભિર્દ્વિજાતયઃ ।
મરુતઃ પરિવેષ્ટારો વિશ્વેદેવાઃ સભાસદઃ

મરુત્તસ્ય દમઃ પુત્રસ્તસ્યાસીદ્રાજ્યવર્ધનઃ ।
સુધૃતિસ્તત્સુતો જજ્ઞે સૌધૃતેયો નરઃ સુતઃ

તત્સુતઃ કેવલસ્તસ્માદ્ધુન્ધુમાન્ વેગવાંસ્તતઃ ।
બુધસ્તસ્યાભવદ્યસ્ય તૃણબિન્દુર્મહીપતિઃ

તં ભેજે ઽલમ્બુષા દેવી ભજનીયગુણાલયમ્ ।
વરાપ્સરા યતઃ પુત્રાઃ કન્યા ચેલવિલાભવત્

યસ્યામુત્પાદયામાસ વિશ્રવા ધનદં સુતમ્ ।
પ્રાદાય વિદ્યાં પરમામૃષિર્યોગેશ્વરઃ પિતુઃ

વિશાલઃ શૂન્યબન્ધુશ્ચ ધૂમ્રકેતુશ્ચ તત્સુતાઃ ।
વિશાલો વંશકૃદ્રાજા વૈશાલીં નિર્મમે પુરીમ્

હેમચન્દ્રઃ સુતસ્તસ્ય ધૂમ્રાક્ષસ્તસ્ય ચાત્મજઃ ।
તત્પુત્રાત્ સંયમાદાસીત્ કૃશાશ્વઃ સહદેવજઃ

કૃશાશ્વાત્ સોમદત્તો ઽભૂદ્યો ઽશ્વમેધૈરિડસ્પતિમ્ ।
ઇષ્ટ્વા પુરુષમાપાગ્ર્યાં ગતિં યોગેશ્વરાશ્રિતામ્

સૌમદત્તિસ્તુ સુમતિસ્તત્પુત્રો જનમેજયઃ ।
એતે વૈશાલભૂપાલાસ્તૃણબિન્દોર્યશોધરાઃ