ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 09.03

ભ્પ્_09.03.001।0 શ્રીશુક ઉવાચ
શર્યાતિર્માનવો રાજા બ્રહ્મિષ્ઠઃ સમ્બભૂવ હ ।
યો વા અઙ્ગિરસાં સત્રે દ્વિતીયમહરૂચિવાન્

સુકન્યા નામ તસ્યાસીત્ કન્યા કમલલોચના ।
તયા સાર્ધં વનગતો હ્યગમચ્ ચ્યવનાશ્રમમ્

સા સખીભિઃ પરિવૃતા વિચિન્વન્ત્યઙ્ઘ્રિપાન્ વને ।
વલ્મીકરન્ધ્રે દદૃશે ખદ્યોતે ઇવ જ્યોતિષી

તે દૈવચોદિતા બાલા જ્યોતિષી કણ્ટકેન વૈ ।
અવિધ્યન્ મુગ્ધભાવેન સુસ્રાવાસૃક્ તતો બહિઃ

શકૃન્મૂત્રનિરોધો ઽભૂત્ સૈનિકાનાં ચ તત્ક્ષણાત્ ।
રાજર્ષિસ્તમુપાલક્ષ્ય પુરુષાન્ વિસ્મિતો ઽબ્રવીત્

અપ્યભદ્રં ન યુષ્માભિર્ભાર્ગવસ્ય વિચેષ્ટિતમ્ ।
વ્યક્તં કેનાપિ નસ્તસ્ય કૃતમાશ્રમદૂષણમ્

સુકન્યા પ્રાહ પિતરં ભીતા કિઞ્ચિત્ કૃતં મયા ।
દ્વે જ્યોતિષી અજાનન્ત્યા નિર્ભિન્ને કણ્ટકેન વૈ

દુહિતુસ્તદ્વચઃ શ્રુત્વા શર્યાતિર્જાતસાધ્વસઃ ।
મુનિં પ્રસાદયામાસ વલ્મીકાન્તર્હિતં શનૈઃ

તદભિપ્રાયમાજ્ઞાય પ્રાદાદ્દુહિતરં મુનેઃ ।
કૃચ્છ્રાન્ મુક્તસ્તમામન્ત્ર્ય પુરં પ્રાયાત્ સમાહિતઃ

સુકન્યા ચ્યવનં પ્રાપ્ય પતિં પરમકોપનમ્ ।
પ્રીણયામાસ ચિત્તજ્ઞા અપ્રમત્તાનુવૃત્તિભિઃ

કસ્યચિત્ ત્વ્ અથ કાલસ્ય નાસત્યાવ્ આશ્રમાગતૌ ।
તૌ પૂજયિત્વા પ્રોવાચ વયો મે દત્તમીશ્વરૌ

ગ્રહં ગ્રહીષ્યે સોમસ્ય યજ્ઞે વામપ્યસોમપોઃ ।
ક્રિયતાં મે વયોરૂપં પ્રમદાનાં યદીપ્સિતમ્

બાઢમિત્યૂચતુર્વિપ્રમભિનન્દ્ય ભિષક્તમૌ ।
નિમજ્જતાં ભવાન્ અસ્મિન્ હ્રદે સિદ્ધવિનિર્મિતે

ઇત્યુક્તો જરયા ગ્રસ્ત દેહો ધમનિસન્તતઃ ।
હ્રદં પ્રવેશિતો ઽશ્વિભ્યાં વલીપલિતવિગ્રહઃ

પુરુષાસ્ત્રય ઉત્તસ્થુરપીવ્યા વનિતાપ્રિયાઃ ।
પદ્મસ્રજઃ કુણ્ડલિનસ્તુલ્યરૂપાઃ સુવાસસઃ

તાન્ નિરીક્ષ્ય વરારોહા સરૂપાન્ સૂર્યવર્ચસઃ ।
અજાનતી પતિં સાધ્વી અશ્વિનૌ શરણં યયૌ

દર્શયિત્વા પતિં તસ્યૈ પાતિવ્રત્યેન તોષિતૌ ।
ઋષિમામન્ત્ર્ય યયતુર્વિમાનેન ત્રિવિષ્ટપમ્

યક્ષ્યમાણો ઽથ શર્યાતિશ્ચ્યવનસ્યાશ્રમં ગતઃ ।
દદર્શ દુહિતુઃ પાર્શ્વે પુરુષં સૂર્યવર્ચસમ્

રાજા દુહિતરં પ્રાહ કૃતપાદાભિવન્દનામ્ ।
આશિષશ્ચાપ્રયુઞ્જાનો નાતિપ્રીતિમના ઇવ

ચિકીર્ષિતં તે કિમિદં પતિસ્ત્વયા પ્રલમ્ભિતો લોકનમસ્કૃતો મુનિઃ ।
યત્ ત્વં જરાગ્રસ્તમસત્યસમ્મતં વિહાય જારં ભજસે ઽમુમધ્વગમ્

કથં મતિસ્તે ઽવગતાન્યથા સતાં કુલપ્રસૂતે કુલદૂષણં ત્વ્ ઇદમ્ ।
બિભર્ષિ જારં યદપત્રપા કુલં પિતુશ્ચ ભર્તુશ્ચ નયસ્યધસ્તમઃ

એવં બ્રુવાણં પિતરં સ્મયમાના શુચિસ્મિતા ।
ઉવાચ તાત જામાતા તવૈષ ભૃગુનન્દનઃ

શશંસ પિત્રે તત્ સર્વં વયોરૂપાભિલમ્ભનમ્ ।
વિસ્મિતઃ પરમપ્રીતસ્તનયાં પરિષસ્વજે

સોમેન યાજયન્ વીરં ગ્રહં સોમસ્ય ચાગ્રહીત્ ।
અસોમપોરપ્યશ્વિનોશ્ચ્યવનઃ સ્વેન તેજસા

હન્તું તમાદદે વજ્રં સદ્યો મન્યુરમર્ષિતઃ ।
સવજ્રં સ્તમ્ભયામાસ ભુજમિન્દ્રસ્ય ભાર્ગવઃ

અન્વજાનંસ્તતઃ સર્વે ગ્રહં સોમસ્ય ચાશ્વિનોઃ ।
ભિષજાવ્ ઇતિ યત્ પૂર્વં સોમાહુત્યા બહિષ્કૃતૌ

ઉત્તાનબર્હિરાનર્તો ભૂરિષેણ ઇતિ ત્રયઃ ।
શર્યાતેરભવન્ પુત્રા આનર્તાદ્રેવતો ઽભવત્

સો ઽન્તઃસમુદ્રે નગરીં વિનિર્માય કુશસ્થલીમ્ ।
આસ્થિતો ઽભુઙ્ક્ત વિષયાન્ આનર્તાદીન્ અરિન્દમ

તસ્ય પુત્રશતં જજ્ઞે કકુદ્મિજ્યેષ્ઠમુત્તમમ્ ।
કકુદ્મી રેવતીં કન્યાં સ્વામાદાય વિભું ગતઃ

પુત્ર્યા વરં પરિપ્રષ્ટું બ્રહ્મલોકમપાવૃતમ્ ।
આવર્તમાને ગાન્ધર્વે સ્થિતો ઽલબ્ધક્ષણઃ ક્ષણમ્

તદન્ત આદ્યમાનમ્ય સ્વાભિપ્રાયં ન્યવેદયત્ ।
તચ્ છ્રુત્વા ભગવાન્ બ્રહ્મા પ્રહસ્ય તમુવાચ હ

અહો રાજન્ નિરુદ્ધાસ્તે કાલેન હૃદિ યે કૃતાઃ ।
તત્ પુત્રપૌત્રનપ્ત્-ણાં ગોત્રાણિ ચ ન શૃણ્મહે

કાલો ઽભિયાતસ્ત્રિણવ ચતુર્યુગવિકલ્પિતઃ ।
તદ્ગચ્છ દેવદેવાંશો બલદેવો મહાબલઃ

કન્યારત્નમિદં રાજન્ નરરત્નાય દેહિ ભોઃ ।
ભુવો ભારાવતારાય ભગવાન્ ભૂતભાવનઃ

અવતીર્ણો નિજાંશેન પુણ્યશ્રવણકીર્તનઃ ।
ઇત્યાદિષ્ટો ઽભિવન્દ્યાજં નૃપઃ સ્વપુરમાગતઃ ।
ત્યક્તં પુણ્યજનત્રાસાદ્ભ્રાતૃભિર્દિક્ષ્વ્ અવસ્થિતૈઃ

સુતાં દત્ત્વાનવદ્યાઙ્ગીં બલાય બલશાલિને ।
બદર્યાખ્યં ગતો રાજા તપ્તું નારાયણાશ્રમમ્